A+   Yenilə  A-
Mediada intihar və zorakılıq xəbərlərinin geniş işıqlandırılması hansı fəsadlara yol açır?

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, cinayət hadisələrini mətbuatda ətraflı işıqlandırmaq, kriminal verilişlərinin sayını artırmaq insanların psixikasına mənfi təsir edir
Sirr deyil ki, sosial mediada milli-mənəvi, əxlaqi dəyərlərə zidd informasiyaların, intihar və zorakılıq xəbərlərinin yayılması bir sıra problemlər yaradır. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu kimi zərərli məlumatların gündəmə gətirilməsi və ətrafında geniş diskussiyaların təşkili insanların psixikasına mənfi təsir edir. Təəssüflər olsun ki, cəmiyyət istər-istəməz virtual şəbəkədə aparılan təbliğatın təsirinə tez düşür.
Cinayət xəbərləri cəmiyyətdəki aqressiyanı artırır
Son zamanlar, sosial mediada və bir sıra saytlarda zorakılıq hallarının arzuolunmaz şəkildə təqdim olunduğunu deyən “Loqos” Psixoloji və Nitq İnkişaf Mərkəzi və “Psixoloji Xidmət və Tədqiqatlar” İctimai Birliyinin rəhbəri, psixologiya üzrə fəlsəfə doktoru Təranə Məmmədova ailədaxili kriminal hadisələrin kütləvi informasiya vasitələrində təfərrüatlı şəkildə qabardılmasının əleyhinədir. Onun sözlərinə görə, cinayət hadisələrini KİV-də yaymaq, kriminal verilişlərinin sayını artırmaq insanların psixikasına mənfi təsir edir. Hadisənin başvermə səbəbləri fonunda oxucuya heç bir maarifləndirici mesaj ötürülmür. Əksinə, cəmiyyətdəki aqressiyanı artırır. Psixoloq zorakılıq xəbərlərinin törətdiyi fəsadlardan da danışıb: “Son illərdə zorakı hadisələrin, amansız qətllərin, dəhşətli qəzaların və intihar olaylarının sosial mediada şoulaşdırılaraq işıqlandırılması, həddindən artıq tirajlanması zamanı peşəkarlıqdan çox ifrata varma halları ilə üzləşirik. Yaşadığımız cəmiyyətdə qadının şərəf və ləyaqətinin təhqir olunması, onun təcavüzə məruz qalması, bəzi hallarda döyülməsi, bədən travması alması, o cümlədən ailədaxili münasibətlərin televiziya kanallarında müzakirə olunması və s. cəmiyyətdə mənfi reaksiya doğurur. Metroda gənc qızla yaşlı qadın arasındakı xoşagəlməz hadisəni, yəqin ki, çoxları xatırlayır. Günlərlə sosial şəbəkədə müzakirə mövzusuna çevrildi. Yaxud da Sumqayıtda uşağa şillə vurmaqda ittiham olunan müəllimin aqibəti. Nəticədə nə oldu, müzakirələr, yerli-yersiz qınaqlar müəllimin ölümü ilə nəticələndi. Qəbul imtahanından sonrakı intihar hadisəsinin ictimailəşdirilməsi bir ailənin sonu oldu. Ali məktəbə qəbul ola bilməyən övladına ananın sərt təpkisi yeganə övladının özünə qəsd etməsinə, hadisənin müzakirəyə çıxarılması isə ananın intiharına səbəb oldu. Biz proseslərin içində oluruq və hiss etmirik ki, bu kimi hallar gənc nəslin, cəmiyyətimizin formalaşmasında nə qədər böyük təhlükələr yaradır, zərbələr vurur. Buna görə də media dərk etməlidir ki, o, yaydığı informasiyaya görə cəmiyyət qarşısında, fərdlər qarşısında ciddi məsuliyyət daşıyır. Təəssüf ki, bəziləri bu məsuliyyəti dərk etmir. Nəzərə almaq lazımdır ki, bu gün psixi sağlamlıq daha ciddi şəkildə qorunmalıdır. Çünki insanlar əvvəlki illərlə müqayisədə daha da həssaslaşırlar”.
İctimai nəzarət mexanizminin əhəmiyyətini vurğulayan Təranə Məmmədova deyir ki, bu işdə psixoloji mərkəzlərin də üzərinə böyük iş düşür. Onun sözlərinə görə, bu məqsədlə artıq 5 ilə yaxındır ki, “Loqos” Psixoloji və Nitq İnkişaf Mərkəzi olaraq paytaxt və bölgələrdə müxtəlif sahələr üzrə cəmiyyətin psixoloji maarifləndirilməsi üçün kompleks tədbirlər görülüb və görülməkdə davam edir.
“Ailədaxili münaqişələrin işıqlandırılması zamanı konfidensiallıq qorunmalıdır”
Mənəvi psixoloji tərbiyənin öncə ailədən başlanmasının vacibliyini vurğulayan “Vienna” uşaq akademiyasının direktoru, psixoloq Fərqanə Mehmanqızının sözlərinə görə isə günümüzün narahatlıq doğuran məsələlərindən biri də biganəlikdir. Psixoloq uşaqlar sosial şəbəkələrdən istifadə edən zaman valideynlərin ciddi nəzarət etməsini məsləhət görür: “İnsanın mənəviyyatı, bir tərəfdən, genetik əsaslara malik olsa da, əsasən sosial-mənəvi mühitin təsiri ilə formalaşır. Burada cəmiyyətin mənəvi həyatı, insanın yetişdiyi mühitin kulturoloji aspektləri mühüm rol oynayır. Bir sözlə, məişət zorakılığının kökündə ailə münaqişələri durur ki, bu da daha çox uşaqlara təsir edir, onlar mənəvi-psixoloji zədə alırlar. Nəticədə gənc yaşda intiharlara səbəb olur. Valideynlərin bir qismi ağıllarına belə gətirmirlər ki, övladlarının intiharının əsl səbəbi sosial mediada aparılan intihar təbliğatı ola bilər. Məişət zorakılığının qurbanı olan şəxslərin sosial və hüquqi müdafiəsi üçün maarifləndirmə işinin gücləndirilməsi mütləqdir”.
Psixoloq onu da bildirib ki, bu tipli materiallara başlıq qoyarkən, şəkil verərkən oxucunun psixologiyası nəzərə alınmalı, hadisə ilə üzləşən insanların yaxınlarına necə təsir edəcəyi düşünülməlidir. “Ölkədə 300-dən artıq internet-media resursu fəaliyyət göstərir. İnternet media inkişaf etdikcə problemlərin də yarandığını müşahidə edirik. Belə ki, bəzi media orqanları neqativ xəbərlərə üstünlük verməklə cəmiyyətdə mənfi rəy formalaşdırmağa, hətta ailə-məişət zəminində törədilmiş cinayətləri şoulaşdırmağa çalışırlar. Belə hallarda özləri də fərqində olmadan sırf reytinq xətrinə məişət zorakılığını təbliğ etmiş olurlar. İstər qanuni, istərsə də psixoloji nöqteyi-nəzərdən ailədaxili münaqişələrin işıqlandırılması zamanı konfidensiallıq qorunmalıdır. Ən azından xəbərlərdə adı çəkilən və şəkilləri göstərilənlərin yaxınları ilə empatiya qurmaq, özünü o insanın yerinə qoymaq lazımdır. Təəssüf ki, bu cür xəbərlərin çox vaxt sosial şəbəkələr üzərindən yayıldığını görürük. Xəbərlərin altında yazılan söyüş və təhqir dolu şərhləri oxuyanda insan heyrətə gəlir. Hadisəni törədənləri qınayanlarla yanaşı, onları dəstəkləyənləri belə görə bilərsiniz. Yaranan fikirayrılıqları isə insanları virtual aləmdə bir-birinə qarşı qoyur”, - deyə Fərqanə Mehmanqızı söyləyib.
Müşfiqə BAYRAMLI

 
  • Oxunub:  5640  |  
  • Tarix:  05-01-2019  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Azərbaycanda beynəlxalq standartlara uyğun müasir milli təhsil sisteminin qurulması əsas prioritetlərdən biridir

18 Sentyabr 13:07
Azərbaycan Prezidenti Administrasiyasının rəhbəri Belarus Təhlükəsizlik Şurasının dövlət katibinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti ilə görüşüb
18 Sentyabr 12:56
Baş nazirin müavini: XX əsrin son onilliyinin ən möhtəşəm layihələrindən biri də məhz “Əsrin müqaviləsi” oldu
18 Sentyabr 12:50
Prezident İlham Əliyev Belarus Təhlükəsizlik Şurasının dövlət katibinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib
18 Sentyabr 12:39
Azərbaycan ilə Tacikistan arasında aqrar sahədə əlaqələrin genişləndirilməsi üçün geniş potensial var
18 Sentyabr 11:55
“Əsrin müqaviləsi” – Milli uğur strategiyası
18 Sentyabr 11:51
Genişmiqyaslı təlimlərin gedişi barədə məruzələr dinlənilib
18 Sentyabr 11:47
Belarusun Təhlükəsizlik Şurasının dövlət katibi ulu öndər Heydər Əliyevin məzarını və Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib
18 Sentyabr 11:39
UNEC-in birinci kurs tələbələri ilə fakültələrdə görüşlərə start verilib
18 Sentyabr 11:32
Bakı Ali Neft Məktəbində “Yaşıl Enerjinin İdarə Olunması” üzrə Beynəlxalq Yay Məktəbinə start verildi
18 Sentyabr 11:29
Paytaxt məktəblərində müəllimlərin İKT bilikləri yoxlanılır
18 Sentyabr 11:27
Əli Əhmədov: Azərbaycan hökumətinin əsas məqsədi gənc nəslin arzuladığı cəmiyyəti onlara təqdim etməkdir
18 Sentyabr 11:19
İlahiyyat İnstitutunun məqsədi gələcəyin peşəkar alim və mütəxəssislərini yetişdirməkdir
18 Sentyabr 10:54
BMT Baş katibinin Beynəlxalq Sülh Günü münasibətilə müraciəti yayılıb
18 Sentyabr 10:39
Bu gün Milli Musiqi Günüdür
18 Sentyabr 10:12
Heydər Əliyev Mərkəzində dünya xalqlarına məxsus ünikal musiqi alətlərinin sərgisi açılıb
18 Sentyabr 10:06
Azərbaycan və Gürcüstanın ikitərəfli əməkdaşlıq əlaqələri müzakirə olunub
18 Sentyabr 09:56
Bakıda Azərbaycan-Tacikistan Aqrobiznes Forumu keçirilir
18 Sentyabr 09:53
Xalqının taleyini yaşayan dahi
18 Sentyabr 09:50
YAP Bərdə rayon təşkilatında Nəsiminin 650 illik yubileyi münasibətilə şeir müsabiqəsinin yekun seçim turu keçirilib
18 Sentyabr 09:48
Qubadlı məktəblərində Bilik Günü qeyd edilib
18 Sentyabr 09:47
YAP Ağstafa rayon təşkilatında ərazi ilk partiya təşkilat sədrlərinin iştirakı ilə seminar-müşavirə keçirilib
18 Sentyabr 09:37
Azərbaycanda beynəlxalq standartlara uyğun müasir milli təhsil sisteminin qurulması əsas prioritetlərdən biridir
18 Sentyabr 09:30
“Əsrin müqaviləsi” Azərbaycanın güclü iqtisadi bazasının formalaşmasında müstəsna rol oynayıb
18 Sentyabr 09:28
Bugünkü gənclik müstəqil, güclü Azərbaycanın vətəndaşı olmaqdan qürur duyur
18 Sentyabr 09:21
“Sputnik” Bakıda Azərbaycanın KİV nümayəndələri üçün “SputnikPro” layihəsinin növbəti moduluna start verib
18 Sentyabr 09:13
YAP Şəmkir rayon təşkilatının Suvarma Sistemləri İdarəsi ilk partiya təşkilatında partiya üzvləri ilə görüş keçirilib
17 Sentyabr 22:15
Bakıda Əfqanıstanın müstəqilliyinin 100-cü ildönümü münasibətilə qəbul təşkil olunub
17 Sentyabr 22:13
ADA Universitetində “Dağlıq Qarabağ düyünü” kitabının təqdimatı olub
17 Sentyabr 22:12
Azərbaycan və Latviya arasında 300 ikitərəfli və tranzit daşınma həyata keçiriləcək
17 Sentyabr 22:09
Azərbaycan Polisi Bilik Günü ilə əlaqədar gücləndirilmiş iş rejimində çalışıb
17 Sentyabr 22:06
Vatikanda Azərbaycanın Beynəlxalq İnkişafa Yardım Agentliyi ilə Pontifik Şərq İnstitutu arasında memorandum imzalanıb
17 Sentyabr 22:04
Vəkillər Kollegiyasının rəhbərliyi Türk-Av Baş Assambleyasının zirvə toplantısında iştirak edib
17 Sentyabr 22:00
15-ci sərhəd zastavası üçün yeni xidmət və yaşayış kompleksi istifadəyə verilib
17 Sentyabr 21:56
Teatrın 147-ci mövsümünün açılışı olub
17 Sentyabr 21:55
Kommunal xidmətlərin inkişafına dair Strateji Yol Xəritəsi müzakirə olunub
17 Sentyabr 21:51
Xoşbəxt Yusifzadə: “Əsrin müqaviləsi” Azərbaycanın iqtisadi, sosial vəziyyətini yaxşılaşdırdı
17 Sentyabr 21:19
Milli Məclisin Elm və təhsil komitəsinin payız sessiyasında ilk iclası olub
17 Sentyabr 21:18
Azərbaycan ilə İran arasında Xəzər dənizi məsələləri üzrə ikitərəfli məsləhətləşmələr keçirilib
17 Sentyabr 21:15
Bakı qəsəbələrində fəaliyyət göstərən sahibkarlara 1,2 milyon manat güzəştli kredit verilib
17 Sentyabr 21:13
Azərbaycanın sənaye məhsullarının Gürcüstan bazarına daha geniş çeşiddə və həcmdə çıxarılmasına dair müzakirələr aparılıb
17 Sentyabr 21:11
Əbülfəs Qarayev: Cəfər Cabbarlının ev-muzeyi ilə bağlı məsələ tezliklə öz həllini tapacaq
17 Sentyabr 21:09
Aydın Mirzəzadə: Azərbaycan-Çin münasibətləri dostluq və qarşılıqlı mənfəət prinsipləri üzərində qurulub
17 Sentyabr 21:08
Azərbaycan şərablarının Çin bazarında satışının artırılması müzakirə olunub
17 Sentyabr 21:05
Bir qrup mədəniyyət xadiminə fəxri adlar verilib
17 Sentyabr 21:01
Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin dəstəklədiyi ilk aqrobiznes dəyər zənciri layihələri fəaliyyətə başlayıb
17 Sentyabr 20:59
Azərbaycan və Vatikan arasında əlaqələr inkişaf edir
17 Sentyabr 20:57
Qadınlarla bağlı dövlət siyasəti Azərbaycanı bu sahədə qabaqcıl ölkələr sırasına çıxarıb
17 Sentyabr 20:53
Azərbaycanla Banqladeş arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsinə dair müzakirələr aparılıb
17 Sentyabr 20:43
Milli Məclisin Mədəniyyət komitəsinin payız sessiyasına dair iş planı təsdiqlənib
17 Sentyabr 20:40
Azərbaycanın Baş Naziri Gürcüstanın İqtisadiyyat və Davamlı İnkişaf naziri ilə görüşüb
17 Sentyabr 17:53
Bakının işğaldan azad edilməsinin 101 illiyi ilə əlaqədar İğdırda konfrans təşkil olunub
17 Sentyabr 17:45
Nazir İnam Kərimov Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetində təhsilin təşkili prosesi ilə tanış olub
17 Sentyabr 17:43
Hadi Rəcəbli: İslahatlar ölkəmizin bundan sonrakı uğurlu inkişafını şərtləndirən əsas amillərdən biridir
17 Sentyabr 17:40
Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin iclası keçirilib
17 Sentyabr 17:36
Azər Badamov: Azərbaycanın regionlarında inkişaf prosesi dinamikdir
17 Sentyabr 17:32
Nəsib Məhəməliyev: Ölkəmiz uğurla inkişaf edir
17 Sentyabr 17:24
Yeni Azərbaycan Partiyası tərəfindən keçirilən müsabiqənin qalibləri ilə görüş olub
17 Sentyabr 17:22
Cəmiyyətimiz xaricdəki “mühacirlər”in əsl simasını görür
17 Sentyabr 17:17
Bərpa olunan enerji mənbələrinin inkişaf istiqamətləri müzakirə olunub
17 Sentyabr 17:13
Ağsu və İsmayıllıda Heydər Əliyev Fondu tərəfindən inşa olunan yeni məktəb binaları istifadəyə verilib
17 Sentyabr 17:08
BMT-nin Baş katibi ozon təbəqəsini dağıdan qazlardan qanunsuz istifadə edilməsinin qarşısını almağa çağırıb
17 Sentyabr 17:03
Komitə sədri: Azərbaycanda Aşura mərasimi çox sakit şəraitdə keçdi
17 Sentyabr 16:30
“Saber Junction - 19” təlimi davam edir
17 Sentyabr 16:27
FHN-in İdman-sağlamlıq Mərkəzində idmançılarla görüş keçirilib
17 Sentyabr 16:23
ADNSU Xarkov Politexnik Universiteti ilə əməkdaşlığı genişləndirir
17 Sentyabr 16:09
Sosial sığorta haqlarının yığımı sahəsində görülmüş işlər müzakirə edilib
17 Sentyabr 16:07
YAP-ın Beynəlxalq əlaqələr şöbəsinin müdiri Sevinc Fətəliyeva Şərq Araşdırma qrupunun nümayəndələri ilə görüşüb
17 Sentyabr 16:04
Dövlət Komitəsində vətəndaşların növbəti qəbulu keçirilib
17 Sentyabr 16:00
“Yaxşılıq unudulmur” layihəsinin yekununa həsr edilmiş konfrans keçirilib
17 Sentyabr 15:51
Azərbaycan ilə Qazaxıstan arasında Xəzər dənizi məsələləri üzrə ikitərəfli məsləhətləşmələr keçirilib

Video

 

Müsahibə

 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30
HAVA HAQQINDA
Bakı
gündüz+26 +29
gecə+18 +21