A+   Yenilə  A-
“Azərbaycan parlamentarizmi tarixi”: milli parlamentarizmin tarixinə və inkişaf yoluna həsr olunan fundamental tədqiqat əsəri

İkicildlik kitab multidisiplinar üslubda yazılmaqla tarix, politologiya, siyasi sosiologiya, müqayisəli politologiya sahələrini əhatə edir, yeni elmi-tədqiqat əsərlərinin yaradılması üçün mötəbər elmi mənbə səciyyəsi daşıyır
Yola saldığımız 2018-ci il Azərbaycan üçün çox mühüm uğurlar və əlamətdar hadisələrlə yadda qaldı. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən uğurlu siyasət nəticəsində bütün sahələrdə tarixi əhəmiyyətə malik olan möhtəşəm nailiyyətlər əldə olundu. Ardıcıl islahatlar və məqsədyönlü tədbirlərin müvəffəqiyyətlə davam etdirilməsi, tarixi nailiyyətlərin altına imza atılması Azərbaycan Respublikasının qüdrətinin - milli gücünün daha da artmasını təmin etmiş oldu.
Bununla yanaşı, 2018-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illik yubileyi ilə əlaqədar respublika miqyasında və ölkəmizin hüdudlarından kənarda silsilə tədbirlər keçirildi. Xüsusi vurğulamaq gərəkdir ki, Prezident İlham Əliyev tərəfindən 2018-ci ilin ölkəmizdə “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti İli” elan edilməsi dövlətimizin başçısının milli dövlətçilik tariximizə diqqət və qayğısının göstəricisidir. Ötən il mayın 28-də isə Heydər Əliyev Mərkəzində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illik yubileyi münasibətilə rəsmi qəbul təşkil edildi. Tədbirdə geniş nitq söyləyən Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Azərbaycan xalqının bu tarixi hadisə ilə haqlı olaraq fəxr etdiyini, Cümhuriyyətin 23 aylıq qısa fəaliyyəti dövründə böyük işlər gördüyünü vurğuladı. Bütövlükdə, “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti İli”ndə keçirilən çoxsaylı tədbirlər dövlətçilik tariximizin və ənənələrimizin öyrənilməsi, təbliğ olunması, xüsusilə gənc nəslin dövlətçilik şüurunun möhkəmlənməsi baxımından müstəsna əhəmiyyətə malik oldu.
Digər tərəfdən, 2018-ci ildə Azərbaycan parlamentinin 100 illiyi də ölkəmizdə silsilə tədbirlərlə qeyd edildi. Sentyabrın 21-də Milli Məclisdə Azərbaycan parlamentinin 100 illiyi münasibətilə təntənəli iclas keçirildi. Xarici ölkələrdən dəvət olunmuş çoxsaylı qonaqların iştirak etdiyi iclasda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev nitq söylədi. Dövlətimizin başçısı nitqində ölkəmizdə parlament institutunun formalaşması, keçdiyi yol barədə danışdı. Cümhuriyyət dövrü parlamentinin 200-dən çox qanun qəbul etdiyini, qadınlara səsvermə hüququ verdiyini vurğulayan Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Milli Məclisinin əsası 100 il əvvəl qoyulmuş demokratik ənənələri bu gün uğurla davam etdirdiyini, milli maraqların tam şəkildə təmin olunmasında önəmli rolunu diqqətə çatdırdı.
Parlamentin 100 illiyi ərəfəsində Azərbaycanın parlamentarizm ənənələrinin dərindən tədqiq edilməsi, öyrənilməsi baxımından həyata keçirilən ən mühüm tədbirlərdən biri Milli Məclisin spikeri Oqtay Əsədovun elmi məsləhətçiliyi və redaktorluğu, parlamentin sədr müavini, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru Bahar Muradovanın, millət vəkili, AMEA-nın müxbir üzvü, professor Musa Qasımlının və AMEA-nın aparıcı elmi işçisi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Vasif Qafarovun müəllifliyi ilə “Azərbaycan parlamentarizmi tarixi” adlı ikicildlik kitabın işıq üzü görməsi oldu.
Ümumiyyətlə, ölkəmizdə parlamentarizmin tarixi və ənənələri haqqında ilk dəfədir ki, kitab dərc olunub. “Azərbaycan parlamentarizmi tarixi” kitabı ölkəmizdə milli parlamentarizmin tarixinə və inkişaf yoluna həsr olunan birinci kitab kimi böyük əhəmiyyətə malikdir. Nəşrlərdə Azərbaycan parlamentarizminin tarixi təkcə 100 il bundan əvvəl Cümhuriyyət qurucularının yaratdığı parlamentin tarixi ilə əlaqəli şəkildə göstərilməyib. Müəlliflər həmçinin ölkəmizdə parlamentarizmin qədim tarixi ənənələrə malik olduğunu göstərmək üçün ilk dəfə olaraq bu istiqamətdə dərin, sistemli tədqiqatlar aparıblar.
Zəngin mənbə və ədəbiyyatlardan geniş istifadə edilməklə yazılmış iki cilddən ibarət əsərin birinci cildində qədim və orta əsrlər Azərbaycan dövlətlərində qərarların qəbul edilməsi ənənəsi, Azərbaycanın şimalının çar Rusiyası tərəfindən işğal edilməsindən sonra qanun və qərarların qəbulolunma qaydası, Dövlət dumalarında azərbaycanlı deputatların fəaliyyəti, Birinci dünya müharibəsinin sonlarında Cənubi Qafqaz regionunda yaranmış parlamentarizm sistemində azərbaycanlı nümayəndələrin iştirakı, Azərbaycan Milli Şurasının, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti parlamentinin yaradılması və fəaliyyəti, sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra yaradılmış Müvəqqəti İnqilab Komitəsinin, Ümumazərbaycan Sovetlər qurultaylarının, Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin və Azərbaycan SSR Ali Sovetinin tarixi, sovet hakimiyyəti illərində Azərbaycan əleyhinə müəyyən erməni dairələrin fəaliyyəti və ona qarşı respublikanın hakimiyyət orqanlarının, o cümlədən parlamentin mövqeyi araşdırılıb. Arxiv sənədlərinin, demək olar ki, hamısı elmi dövriyyəyə ilk dəfə gətirilib.
Monoqrafiyanın 1991-2018-ci illəri əhatə edən ikinci cildində isə dövlət müstəqilliyinin bərpası, SSRİ-nin dağılmasından sonrakı şərait, Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü, Xocalıda törədilən soyqırımından sonra və 1992-ci ilin mayından 1993-cü ilin iyununadək ölkədə yaranmış vəziyyət, ümumi böhran, Azərbaycan xalqının Ümummilli lideri Heydər Əliyevin xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə gəlməsi, Milli Məclisin Sədri, ölkə Prezidenti seçilməsi, atəşkəsin elan edilməsi, “Əsrin müqaviləsi”nin imzalanmasından sonrakı şəraitin parlamentdə müzakirə edilməsi, Azərbaycanda dövlət çevrilişi cəhdlərinin qarşısının alınması, ictimai-siyasi sabitliyin təmin olunması və iqtisadi inkişafın, yüksəlişin əsasının qoyulması, Milli Məclisə ilk seçkilər və müstəqil Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının qəbul edilməsi, islahatların həyata keçirilməsi, II, III, IV, V çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin fəaliyyəti, parlament diplomatiyası ən mötəbər mənbə və ədəbiyyatlardan geniş istifadə edilməklə tədqiq olunub. Kitabın ikinci cildində də arxiv sənədlərinin, demək olar ki, hamısı elmi dövriyyəyə ilk dəfə gətirilib.
Kitabda həmçinin Azərbaycan dövlətçilik tarixinin dönüş nöqtələri hesab olunan hadisələrə və tarixi mərhələlərə dair analitik qənaətlər faktlar əsasında diqqətə çatdırılıb. Qeyd edilib ki, 1969-cu ildə Ümummilli lider Heydər Əliyevin Azərbaycan KP MK-nın birinci katibi vəzifəsinə seçilməsindən sonra Azərbaycanın inkişafında yeni bir mərhələ başladı. Azərbaycanda sənaye, kənd təsərrüfatı, elm, təhsil, mədəniyyət və digər sahələrdə böyük tarixi əhəmiyyət daşıyan tədbirlər həyata keçirildi. Vurğulanıb ki, 1993-cü ildə isə Ümummilli lider Heydər Əliyevin xalqın təkidli tələbiylə hakimiyyətə gəlməsi ilə ölkə separatçılıqla parçalanmaqdan, dövlət dağılmaqdan, xalq isə vətəndaş müharibəsindən qurtuldu. Ümummilli lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi və gərgin səyləri ilə ölkədə geniş sosial-iqtisadi, hüquqi, demokratik islahatlara başlandı, ordu quruculuğu sahəsində sistemli və məqsədyönlü tədbirlər reallaşdırıldı, geniş beynəlxalq fəaliyyət həyata keçirildi. O da diqqətə çatdırılıb ki, 2003-cü ildə keçirilən prezident seçkilərində cənab İlham Əliyevin xalqın böyük etimadı əsasında ölkə başçısı seçilərək hakimiyyətə gəlməsi ilə ölkə müasir, modern və rəqabətə davamlı dövlət quruculuğu dönəminə qədəm qoydu, geniş demokratik islahatlar davam etdirildi.
Kitabda, eyni zamanda, böyük dövlət xadimi, Ümummilli lider Heydər Əliyevin və Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin ölkə parlamenti, onun fəaliyyəti haqqında fikirləri diqqətə çatdırılıb. Bütövlükdə, həmmüəlliflər Azərbaycanda tarixən qərarların qəbul edilməsi ənənəsinin öyrənilməsini, parlamentin dövlət idarəçiliyi sistemində tutduğu yerin, oynadığı rolun dəyərləndirilməsini, eləcə də bu günə qədər bu sahədəki elmi-nəzəri araşdırmaları özündə əks etdirən, ümumiləşmiş tədqiqat əsəri ortaya qoymağı başlıca məqsəd kimi müəyyənləşdiriblər və buna nail olublar. Məsələlərin tədqiqi zamanı tarixi-xronoloji, sistemli yanaşma, şərh, təhlil, müqayisəli təhlil metodları əsas götürülüb, elmi-nəzəri ümumiləşdirmələr aparılıb.
Kitab multidisiplinar üslubda yazılmaqla tarix, politologiya, siyasi sosiologiya və müqayisəli politologiya sahələrini əhatə edir, gələcəkdə çoxsaylı elmi-tədqiqat əsərlərinin yaradılması üçün mötəbər elmi mənbə və əhəmiyyətli baza səciyyəsi daşıyır. Əsər siyasətçilər, tələbələr, alimlər və Azərbaycan parlamentarizmi tarixi ilə maraqlanan şəxslər üçün nəzərdə tutulub.
Hikmət BABAOĞLU

 
  • Oxunub:  5010  |  
  • Tarix:  10-01-2019  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Baş nazirin müavini, YAP Sədrinin müavini - İcra katibi Əli Əhmədov ölkəmizdə səfərdə olan Çin Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin nümayəndə heyəti ilə görüşüb

24 İyul 13:01
Şahin Mustafayev: Ötən il Azərbaycanla Çinin ticarət dövriyyəsi 1 milyard dollardan çox olub
24 İyul 12:25
Heydər Əliyev Mərkəzində daha bir unikal sərgi - ikona sənəti sərgisi açılacaq
24 İyul 12:17
Qarabağ müharibəsi əlillərinə 50 minik avtomobili təqdim edildi
24 İyul 12:09
Çin şirkətlərinin Azərbaycana marağı artır
24 İyul 11:58
Azərbaycan və Ermənistan qoşunlarının təmas xəttində növbəti monitorinq keçiriləcək
24 İyul 10:30
Almaniyalı tennisçi: Bakı tarixi ənənələri və müasirliyi özündə birləşdirir
24 İyul 09:56
Beynəlxalq Astronavtika Federasiyasının nümayəndələrinə “ASAN Viza” sistemi haqqında məlumat verilib
24 İyul 09:31
Mübariz Qurbanlı: Sosial mediada dinlə bağlı yayılan yazılar bəzi hallarda bizi qane etmir
24 İyul 09:25
Yeganə Əsgərli: Yay məktəbləri vasitəsi ilə gənclər öz siyasi biliklərini, dünyagörüşlərini, intellektual səviyyələrini artırıblar
24 İyul 09:22
Qarabağ Komitəsinin təşəbbüs qrupunun üzvlərinə Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsində xəbərdarlıq edilib
24 İyul 09:21
Şirvan şəhərinin su təchizatı və kanalizasiya sistemləri yenidən qurulur
24 İyul 09:18
Regionlarda avtomobil yollarının tikintisi və əsaslı şəkildə yenidən qurulması işləri intensiv şəkildə davam etdirilir
23 İyul 20:39
Hakimlərin Seçki Komitəsinin iclası keçirilib
23 İyul 20:37
Dövlət Komitəsində Ağdamın işğal günü ilə bağlı tədbir keçirilib
23 İyul 20:23
Argentinalı və uruqvaylı jurnalistlərə ölkəmizdə mövcud olan dini vəziyyət barədə məlumat verilib
23 İyul 20:20
Azərbaycanın Xarici İşlər naziri Ekvatorial Qvineyanın dövlət katibi ilə görüşüb
23 İyul 20:15
Dağlıq Qarabağ bölgəsinin azərbaycanlı icması Ağdam rayonunun işğalının 26-cı ildönümü ilə əlaqədar bəyanat yayıb
23 İyul 20:13
İdlib qlobal geosiyasi kontekstdə: Türkiyə və supergüclərin mübarizəsi
23 İyul 20:10
“EYOF Bakı 2019”: Cəbrayıl Hacıyev Azərbaycana səkkizinci qızıl medalı qazandırıb
23 İyul 20:08
“Bakı 2019”: Ukrayna millisi idman gimnastikası üzrə komanda yarışlarının qalibi olub
23 İyul 20:04
DİN-in Baş Pasport, Qeydiyyat və Miqrasiya İdarəsi tabeçiliyində olan orqanlarda vakant vəzifələrə müsabiqə elan edir
23 İyul 20:02
Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Komitə könüllüləri ilə görüşüb
23 İyul 19:59
XV Avropa Gənclər Olimpiya Festivalında velosiped idmanı üzrə oğlanlar arasında yarışlar başa çatıb
23 İyul 19:55
Çin nümayəndə heyəti Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü Mübariz Abdullayevin ailəsinin qonağı olmuşdur
23 İyul 17:51
Azərbaycan ilə İsrail arasında daxili və ictimai təhlükəsizlik məsələlərində əməkdaşlığın inkişafı müzakirə edilib
23 İyul 17:45
Milli Mətbuat Gününə həsr olunmuş “Din və media” mövzusunda konfrans keçirilib
23 İyul 17:40
Oktyabrda Bakıda İslam Ölkələri Gənc Sahibkarlar Şəbəkəsinin 3-cü Baş Assambleyası keçiriləcək
23 İyul 17:32
Baş nazirin müavini, YAP Sədrinin müavini – İcra katibi Əli Əhmədov ölkəmizdə səfərdə olan Çin Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin nümayəndə heyəti ilə görüşüb
23 İyul 17:29
Azərbaycan biznesə başlama üzrə dünyanın ən yaxşıları sırasına daxil ola bilər
23 İyul 17:25
Beynəlxalq İnformatika Olimpiadasının praktiki sessiyası işə başlayıb
23 İyul 17:10
Azərbaycan sülhməramlılarının bir qrupu Əfqanıstana yola salınıb
23 İyul 16:54
Yunan-Roma güləşçisi Xasay Həsənli əzmkar qələbə qazanaraq “EYOF 2019”un çempionu olub
23 İyul 16:32
“EYOF Bakı 2019”: Yunan-Roma güləşçimiz Elmir Əliyev komandamızın beşinci qızıl medalını qazanıb
23 İyul 16:11
Azərbaycan Banklar Assosiasiyasının Ekspert Qrupunun iclası keçirilib
23 İyul 16:10
ADA Universitetində XIII Bakı Yay Enerji Məktəbi başa çatıb
23 İyul 15:46
Samuxda kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalında artım qeydə alınıb
23 İyul 15:39
XI Qəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalında 11 ölkədən musiqiçilər çıxış edəcək
23 İyul 14:57
Eldəniz Səlimov: Azərbaycanla Çin arasında münasibətlər daha da genişlənir
23 İyul 14:53
Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri vətəndaşları qəbul edib
23 İyul 14:49
Mübariz Qurbanlı: Sosial mediada dinlə bağlı yayılan yazılar bəzi hallarda bizi qane etmir
23 İyul 14:36
Gədəbəydə metodiki tövsiyələrin təqdimatı olub
23 İyul 14:24
Xanlar Fətiyev: Azərbaycan istənilən böyük və mötəbər yarışlara ev sahibliyi etməyə qadirdir
23 İyul 14:17
Həmkarlar təşkilatlarının xətti ilə hər il 100 mindən çox vətəndaşa istirahət etmək imkanı yaradılır
23 İyul 14:16
Robert Landa: Azərbaycan bu səviyyəli idman tədbirləri keçirilməsində zəngin təcrübəyə malikdir
23 İyul 14:11
TAP-ın İtaliya hissəsində boruların inşasına başlanılıb
23 İyul 14:03
Mübariz Qurbanlı: Ağdamda 17 məscidin dağıdılması ilə bağlı bizdə məlumatlar var
23 İyul 14:00
“Eternity-2019” təliminin yekun planlaşdırma konfransı keçirilib
23 İyul 13:55
Çin Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Beynəlxalq əlaqələr şöbəsinin müdiri Sonq Taonun başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti Fəxri xiyabanda Ümummilli Lider Heydər Əliyevin məzarını ziyarət edib
23 İyul 12:40
XV Avropa Gənclər Olimpiya Festivalında velosiped idmanı üzrə qızlar arasında yarışların qalibləri müəyyən edilib
23 İyul 12:23
Artıq ödənilmiş vergilərin qalan məbləğləri 45 gün ərzində vergiödəyicisinə qaytarılır
23 İyul 12:13
Prezident İlham Əliyev Çinin Azərbaycanda yeni təyin olunmuş səfirinin etimadnaməsini qəbul edib
23 İyul 12:09
BDU-nun məzunu müəllimlərin işə qəbulu imtahanlarında maksimum nəticə göstərib
23 İyul 12:05
Prezident İlham Əliyev Almaniyanın Azərbaycanda yeni təyin olunmuş səfirinin etimadnaməsini qəbul edib
23 İyul 12:00
Prezident İlham Əliyev İsveçrənin Azərbaycanda yeni təyin olunmuş səfirinin etimadnaməsini qəbul edib
23 İyul 11:57
Prezident İlham Əliyev Malayziyanın Azərbaycanda yeni təyin olunmuş səfirinin etimadnaməsini qəbul edib
23 İyul 11:51
Prezident İlham Əliyev Kolumbiyanın Azərbaycanda yeni təyin olunmuş səfirinin etimadnaməsini qəbul edib
23 İyul 11:17
“EYOF Bakı 2019”: Tennisçilərin fərdi yarışlarında otuzikidəbir final mərhələsinin görüşləri keçirilir
23 İyul 11:15
“EYOF Bakı 2019”: güləş yarışlarının sonuncu günündə yeddi idmançımız mübarizə aparır
23 İyul 11:13
Avropa Gənclər Olimpiya Festivalının atletika yarışlarının ikinci gününə start verilib
23 İyul 11:06
“EYOF Bakı 2019”: Bakı Su İdmanı Sarayında üzgüçülük yarışlarının ikinci gününə start verilib
23 İyul 11:02
XV Avropa Gənclər Yay Olimpiya Festivalında idman gimnastikası yarışları başlayıb
23 İyul 11:01
Hesablama Palatasının nümayəndə heyəti Nyu-Yorkda beynəlxalq toplantıda iştirak edib
23 İyul 10:56
DOST xidmətləri sırasına övladlığagötürmə üzrə xidmətlər də əlavə edilib
23 İyul 10:31
Ermənistan ordusu iriçaplı pulemyotlardan və snayper tüfənglərindən istifadə etməklə atəşkəs rejimini 18 dəfə pozub
23 İyul 10:24
“Azeri Light”ın bir barreli 65,34 dollara satılır
23 İyul 10:22
Neftin qiyməti bahalaşıb
23 İyul 09:38
Azərbaycan söz və mətbuat azadlığının yüksək səviyyədə təmin olunduğu ölkədir
23 İyul 09:35
Hikmət Babaoğlu: Media azadlığının təmin edilməsi və mətbuata qayğı keyfiyyətcə yeni KİV formalaşdırdı
23 İyul 09:34
Qurban Qurbanov: Azarkeşlərin inamını doğrultduğum üçün sevinirəm
23 İyul 09:32
Regionların elektrik enerjisi ilə təminatı gücləndirilir

Video

 

Müsahibə

 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31
HAVA HAQQINDA
Bakı
gündüz+30 +34
gecə+21 +25