Ana səhifə »  Dünya »  Yaxın Şərq: daimi sülh yaxındadırmı?
A+   Yenilə  A-
Yaxın Şərq: daimi sülh yaxındadırmı?
Siyasi müşahidəçilər bu yaxınlarda İsrail ilə "Həmas" və ona yaxın digər radikal Fələstin qrupları arasında atəşkəs barədə əldə edilmiş razılığa bir qədər ehtiyatla yanaşırlar. çünki təxminən son 10 il ərzində İsrail ilə müxtləif təmayüllü Fələstin qrupları arasında dəfələrlə buna bənzər razılıqlar əldə olunsa da, onların ömrü çox qısa olub. Qeyd edək ki, qarşıduran tərəflər arasında əldə edilmiş bu razılığın İsrail-Fələstin ("Fəth" təşkilatının və muxtar qurumun rəhbəri Mahmud Abbasla) sülh danışıqlarına nə dərəcədə müsbət təsir göstərəcəyini qabaqcadan söyləmək çox çətindir. Regionda ümumi vəziyyət çox gərgin olduğu üçün hərbi qarşıdurmanın hər an başlana biləcəyini istisna etmək olmaz. Əksər xarici siyasi müşahidəçilər atəşkəs barədə əldə edilmiş razılıqla bağlı hər iki qarşıduran tərəfin mövqeyini qısa müddətə hesablanmış taktiki gedişlər kimi dəyərləndirirlər. Belə ki, hər 2 tərəf - həm İsrail, həm də "Həmas" tərəfi bu atəşkəsdən maksimum istifadə etməyə çalışacaqlar. Hazırkı şəraitdə İsraili ən çox narahat edən amil bölgədə iranın artmaqda olan hərbi-siyasi nüfuzu və nüvə proqramıdır. Bu məsələ ilə əlaqədar, İsrail regionda siyasi-diplomatik fəallığını xeyli dərəcədə artıb. Belə ki, İsrail ilk növbədə siyasi-diplomatik yolla İranı, bölgədə onun təsiri altında olan və ən yaxın müttəfiqləri sayılan ölkələrdən, radikal-ekstremist təmayüllü hərbi-siyasi təşkilatlardan (Suriya, Livandakı mühafizəkar müxalifət, terrorçu Fələstin qrupları və s.) mümkün qədər ayırmaqla regionda, bütövlükdə beynəlxalq aləmdə təcridini gücləndirməyə çalışır. Bir müddət öncə Ankarada Türkiyənin vasitəçiliyi ilə başlanan İsrail-Suriya danışıqları da əsasən, bu məqsədlə aparılır. Siyasi dialoqun əsas mövzusu 1967-ci ildə İsrail tərəfindən ələ keçirilmiş Colan yüksəkliklərinin taleyi olsa da, İsrail bu əraziləri geri qaytarmaq müqabilində əsas şərt kimi Suriyadan İranla strateji əməkdaşlığı dondurmağı, Livandakı müxalifətə və Fələstindəki radikal qruplara dəstəyi dayandırmağı tələb edir. Eyni zamanda, İsrail hökuməti Livanla münasibətlərdə uzun illərdən bəri mövcud gərginliyi aradan qaldırmaq üçün hər an danışıqlara başlamağa razı olduğunu bu ölkənin nəzərinə çatdırıb. Nəhayət, "Həmas" təşkilatı ilə atəşkəs barədə razılıq əldə etməklə başda baş nazir E.Olmert olmaqla İsrailin koalisiyon hökuməti son vaxtlar ölkə daxilində xeyli dərəcədə aşağı düşməkdə olan nüfuzunu bir qədər yüksəltməyə çalışacaq.
Bütün bu siyasi-diplomatik proseslər fonunda ABŞ-ın dövlət katibi K.Rays bu yaxınlarda növbəti dəfə bölgəyə səfər edərək İsraildə, Fələstində, Livanda maraqlı tərəflərlə siyasi dialoq aparıb. Ən yaxın strateji müttəfiqlər olan ABŞ-İsrail tandeminin bölgədə paralel diplomatik fəallığı açıq surətdə görünməkdədir. Heç şübhəsiz, atəşkəs barədə razılaşmadan "Həmas" təşkilatı da öz məqsədləri üçün yararlanacaq. Bir il öncə Qəzza zolağında təkbaşına hakimiyyətə sahib olan "Həmas" İsrailin ciddi sanksiyaları və iqtisadi blokadası ilə bağlı son vaxtlar xeyli problemlərlə üzləşib. Belə ki, bu iqtisadi blokada nəticəsində Qəzza sektorunda yaranan əsil humanitar fəlakət yerli əhali arasında geniş narazılıqlara və "Həmas"ın nüfuzunun aşağı düşməsinə səbəb olub. Atəşkəs ilə əlaqədar qısa fasilədən mümkün qədər istifadə edərək sektordakı iqtisadi vəziyyəti bir qədər dirçəltməklə "Həmas" hərbi-siyasi mövqeyini yenə də gücləndirməyə çalışacaq. Lakin "Həmas"ı İranın təsir dairəsindən çıxarmaq müşkül məsələyə çevriləcək. çünki, bu təşkilat İran ilə sıx ideoloji, siyasi tellərlə bağlanıb. Eyni zamanda, Fələstin müqavimət hərəkatının iki nüfuzlu təşkilatı sayılan "Fəth" ilə "Həmas" arasında gələcək münasibətlərin hansı istiqamətdə inkişaf edəcəyindən çox şey asılı olacaq. Belə ki, Fələstin daxili mübarizədə bir-birinə ciddi rəqiblər olan bu 2 təşkilatın ayrılıqda İsrail dövlətinə və onunla aparılan sülh danışıqlarına, eləcə də gələcəkdə qurulucaq müstəqil Fələstin dövlətinin inkişaf perspektivlərinə münasibət birmənalı deyil. Qeyd edək ki, hazırkı şəraitdə Fələstinin daxili siyasi həyatında gedən proseslərə, bütövlükdə regionda cərəyan edən hadisələr kontekstində baxmaq lazımdır. Bu gün Yaxın Şərqdə cərəyan edən proseslər isə kifayət qədər mürəkkəb və ziddiyyətli xarakter daşıyır. Bu mənada, Fələstinlə qonşu olan Livanda gedən siyasi proseslərə eyni prizmadan baxmaq yerinə düşərdi. Bu yaxınlarda xristian-maronit icmasının nümayəndəsi general Mişel Süleymanın ölkə prezidenti seçilməsi Livanda müəyyən sabitliyin bərqərar olmasına səbəb olub. Lakin mühafizəkar müxalifətlə demokratik meyilli iqtidar arasında hələ də müəyyən məsələlərlə bağlı ziddiyyətlər qalmaqdadır. Məhz bu səbəbdən də siyasi müşahidəçilər bu kiçik ərəb ölkəsində hökm sürən sabitliyi "nisbi sabitlik" kimi dəyərləndirirlər. Bir sözlə, bəşər sivilizasiyalarının beşiyi olan Yaxın Şərq hələ də daimi sülhün həsrətindədir.
Elxan RZAYEV
 
  • Oxunub:  22590  |  
  • Tarix:  24-06-2008  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Azərbaycanın liderliyi ilə regionda şaxələndirilmiş enerji və nəqliyyat dəhlizləri yaradılıb

18 Aprel 21:05
Ali Məhkəmənin sədri Sumqayıtda vətəndaşları qəbul edib
18 Aprel 21:00
Dariqa Nazarbayeva: Azərbaycanın və Qazaxıstanın parlamentləri arasında möhkəm əlaqələr mövcuddur
18 Aprel 20:50
Beynəlxalq Abidələr və Tarixi Yerlər Günü münasibətilə Nəsimi rayonunda tədbir keçirilib
18 Aprel 20:47
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycanda minimum əməkhaqqı, minimum pensiya bundan sonra da qaldırılacaq
18 Aprel 20:39
Cocuq Mərcanlı kəndində şagirdlərə Azərbaycanın ekoloji vəziyyəti haqqında məlumat verilib
18 Aprel 20:37
Milli Məclisin deputatları 49 nömrəli “İntellekt” məktəb-liseyində olublar
18 Aprel 20:33
Toxumçuluq ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunmasının əsas prioritet istiqamətlərindəndir
18 Aprel 20:30
Yol polisi: Formula 1 Azərbaycan Qran-Prisi ilə əlaqədar bir sıra zəruri tədbirlər həyata keçirilir
18 Aprel 20:26
Sankt-Peterburqda MDB Parlamentlərarası Assambleyası Şurasının iclası keçirilib
18 Aprel 20:01
Mədəniyyət nazirinin birinci müavini Budapeştdə Nəsimiyə həs olunacaq tədbirlərdə iştirak edəcək
18 Aprel 19:58
Bakı Dövlət Universitetində SOCAR istiqrazları və “İqtisadiyyat 2.0” mövzusunda konfrans keçirilib
18 Aprel 19:53
Naxçıvan Hərbi Qarnizonunun Təlim-Tədris Mərkəzində komanda-qərargah təlimləri keçirilir
18 Aprel 19:47
Milli Məclisin deputatları Ukraynada seçkiləri müşahidə edəcəklər
18 Aprel 17:57
Azərbaycan İlahiyyat İnstitutu Ağcabədidə abituriyent və tələbələrlə görüş keçirib
18 Aprel 17:56
Mir Cəlal Paşayevin “Bir gəncin manifesti” əsəri gürcü dilinə tərcümə olunub
18 Aprel 17:54
XV Avropa Gənclər Olimpiya Festivalının komanda idman növlərinin qrupları bəlli olub
18 Aprel 17:53
Mayda Ankarada Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu ilə sərnişindaşımaya dair müzakirələr aparılacaq
18 Aprel 17:50
"The Seoul Times" qəzeti Azərbaycan əhalisinin sayının 10 milyona çatmasından yazır
18 Aprel 17:30
Dilarə Cəbrayılova: Bu gün ölkəmizdə islahatlar dalğası bütün sahələri əhatə edir
18 Aprel 17:14
ADU-da “Heydər Əliyev və jurnalistikamız” mövzusunda tədbir keçirilib
18 Aprel 17:08
“Dünya dini liderlərinin II Bakı sammiti” ilə əlaqədar yaradılmış Təşkilat Komitəsinin ilk iclası keçirilib
18 Aprel 17:04
Tahir Süleymanov: Azərbaycanın onilliklərə bərabər inanılmaz bir inkişaf yolu keçməsi Prezident İlham Əliyevin əzmkar fəaliyyətinin nəticəsidir
18 Aprel 16:47
Sergey Lavrov ATƏT-in baş katibi ilə Qarabağ münaqişəsini müzakirə edəcək
18 Aprel 16:33
Prezident İlham Əliyev İranın sənaye, mədən və ticarət nazirinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib
18 Aprel 16:28
Ermənistan parlamentində qarşıdurma baş verib
18 Aprel 16:25
Əli Hüseynli: Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində terrorçu qruplaşmalar yaradılır
18 Aprel 16:21
“İrəli” İctimai Birliyinin “Gənclər kuboku: Aprel zəfəri” layihəsi davam edir
18 Aprel 16:09
Hesablama Palatasının nümayəndə heyəti beynəlxalq müzakirələrdə iştirak edir
18 Aprel 16:06
Elmira Axundova: Əminəm ki, Ulu Öndərimizlə bağlı əsərlərim Türkiyədə bütün azərbaycansevər oxucuların qəlbini oxşayacaq
18 Aprel 15:49
Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbinin rəisi Türkiyədə bir sıra görüşlərdə iştirak edib
18 Aprel 15:48
Elmar Məmmədyarov: Brüssel sammiti "Şərq tərəfdaşlığı" tarixində yeni bir səhifə olacaq
18 Aprel 15:44
Prezident İlham Əliyev Bakının Qaraçuxur qəsəbəsində yenidən qurulan Neftçilər parkında yaradılan şəraitlə tanış olub
18 Aprel 15:38
Xorvatiyalı nazir Bakıya səfər edəcək
18 Aprel 15:37
Azər Badamov: Azərbaycan güclü iqtisadiyyata malik olan ölkədir
18 Aprel 15:08
NATO-nun Beynəlxalq Hərbi Qərargahının baş direktoru Hərbi Akademiyada olub
18 Aprel 15:02
“Tibbi Ərazi Bölmələrinin İdarəetmə Birliyi”nin tabeliyindəki tibb müəssisələrinin siyahısı təsdiq edilib
18 Aprel 14:53
Çexiyada Şərq Tərəfdaşlığı Proqramının 10 illiyinə həsr olunmuş tədbir keçirilib
18 Aprel 14:36
Azərbaycanla Ukraynanın ticarət dövriyyəsi 142 milyon dolları ötüb
18 Aprel 14:35
Gəncə Dövlət Universiteti ilə Mədəniyyət üzrə Elmi-Metodiki və İxtisasartırma Mərkəzi arasında memorandum imzalanıb
18 Aprel 14:30
Akademik İqrar Əliyevin anadan olmasının 95 illiyi qeyd edilib
18 Aprel 14:28
Son üç ayda Azərbaycana dünyanın 157 ölkəsindən 6 yüz mindən çox ziyarətçi gəlib
18 Aprel 14:21
Vəkillər Kollegiyası Prezidentin Fərmanından irəli gələn məsələlərlə bağlı genişmiqyaslı işlər həyata keçirəcək
18 Aprel 14:18
Amerikalı mütəxəssis tələbələri narkomaniyanın təhlükəli fəsadları barədə məlumatlandırıb
18 Aprel 14:10
Bakıda “Sağlamlıq və xoşbəxtlik” devizi altında növbəti yarışlara start verilib
18 Aprel 14:07
ABŞ-ın Vaşinqton ştatının ən böyük vilayətində Azərbaycanla bağlı təqdimat keçirilib
18 Aprel 14:03
Korrupsiyaya qarşı mübarizə sahəsində beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq uğurla davam etdirilir
18 Aprel 14:00
Bəstəkarlar İttifaqında dahi şair və mütəfəkkir Nəsiminin yaradıcılığına həsr olunan məruzələr dinlənilib
18 Aprel 13:59
Gənclər və idman naziri Biləsuvarda vətəndaşları qəbul edib
18 Aprel 13:56
AQTA ilə Türkiyə Kənd Təsərrüfatı Müəssisələrinin Baş İdarəsi arasında əməkdaşlıq perspektivləri müzakirə olunub
18 Aprel 13:51
Cari ildə ölkədən 7,7 milyon tonadək neft ixrac edilib
18 Aprel 13:49
Orxan Məmmədov: Kiçik və orta sahibkarlıq subyektlərinin fəaliyyətinin dəstəklənməsi prioritet məsələdir
18 Aprel 13:39
Mavritaniya qəzetlərində Azərbaycanın 10 milyonuncu vətəndaşının dünyaya gəlişi ilə bağlı məqalə dərc edilib
18 Aprel 13:33
Dövlət qulluqçularının peşə bayramı gününün qeyd edilməsi ilə bağlı tədbirlər planı təsdiqlənib
18 Aprel 12:33
Azərbaycan ilə Pakistan arasında müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsi yolları müzakirə edilib
18 Aprel 12:27
Ukraynanın dövlət agentliyi AZƏRTAC-ın xüsusi müxbirinin Prezident İlham Əliyevin uğurlu siyasəti barədə məqaləsini yayıb
18 Aprel 12:23
BMT və Vəkillər Kollegiyası vəkillər üçün seminar keçirir
18 Aprel 12:09
Azərbaycan pambıq lifi və ipliyinin ixracını artırıb
18 Aprel 12:00
Məhkəmə-hüquq sistemində islahatların dərinləşdirilməsinin elmi-nəzəri təhlilinə dair dəyirmi masa keçirilir
18 Aprel 11:57
Azərbaycan səfiri etimadnaməsinin surətini Portuqaliya Xarici İşlər Nazirliyinin baş katibinə təqdim edib
18 Aprel 11:45
Qusar və Xaçmaz rayonları ərazisində sərhəd mühafizə orqanlarının xidməti-döyüş fəaliyyəti yoxlanılıb
18 Aprel 11:41
Bakı Dövlət Universitetinin nəzdində tibb fakültəsinin yaradılmasının 100 illik yubileyinə həsr olunan konfrans keçirilib
18 Aprel 11:32
Azərbaycan Turizm Assosiasiyası turizm kursları təşkil edəcək
18 Aprel 11:27
Çində nəşr olunan “Lookwe” jurnalının aprel buraxılışı Azərbaycana həsr olunub
18 Aprel 11:21
Raket və artilleriya bölmələri döyüş atışlarını yerinə yetirib
18 Aprel 11:12
Ötən gün 24 cinayətin üstü “isti izlər”lə açılıb
18 Aprel 11:09
İlin ilk iki ayı ərzində Azərbaycanda 23 min 400 körpə doğulub
18 Aprel 10:59
Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri atəşkəs rejimini 24 dəfə pozub
18 Aprel 10:54
“Visa International” bu il Rəqəmsal Ticarət Qovşağının 3-cü konfransında iştirak edəcək
18 Aprel 10:43
ABŞ Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması üzrə növbəti görüşü Vaşinqtonda keçirməyi təklif edib
18 Aprel 10:35
Azərbaycan və Hindistan arasında tələbə mübadiləsi ilə bağlı müzakirələr aparılıb

Video

 

Müsahibə

 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30
HAVA HAQQINDA
Bakı
gündüz+12 +15
gecə+9 +11