Ana səhifə »  Dünya »  Yaxın Şərq: daimi sülh yaxındadırmı?
A+   Yenilə  A-
Yaxın Şərq: daimi sülh yaxındadırmı?
Siyasi müşahidəçilər bu yaxınlarda İsrail ilə "Həmas" və ona yaxın digər radikal Fələstin qrupları arasında atəşkəs barədə əldə edilmiş razılığa bir qədər ehtiyatla yanaşırlar. çünki təxminən son 10 il ərzində İsrail ilə müxtləif təmayüllü Fələstin qrupları arasında dəfələrlə buna bənzər razılıqlar əldə olunsa da, onların ömrü çox qısa olub. Qeyd edək ki, qarşıduran tərəflər arasında əldə edilmiş bu razılığın İsrail-Fələstin ("Fəth" təşkilatının və muxtar qurumun rəhbəri Mahmud Abbasla) sülh danışıqlarına nə dərəcədə müsbət təsir göstərəcəyini qabaqcadan söyləmək çox çətindir. Regionda ümumi vəziyyət çox gərgin olduğu üçün hərbi qarşıdurmanın hər an başlana biləcəyini istisna etmək olmaz. Əksər xarici siyasi müşahidəçilər atəşkəs barədə əldə edilmiş razılıqla bağlı hər iki qarşıduran tərəfin mövqeyini qısa müddətə hesablanmış taktiki gedişlər kimi dəyərləndirirlər. Belə ki, hər 2 tərəf - həm İsrail, həm də "Həmas" tərəfi bu atəşkəsdən maksimum istifadə etməyə çalışacaqlar. Hazırkı şəraitdə İsraili ən çox narahat edən amil bölgədə iranın artmaqda olan hərbi-siyasi nüfuzu və nüvə proqramıdır. Bu məsələ ilə əlaqədar, İsrail regionda siyasi-diplomatik fəallığını xeyli dərəcədə artıb. Belə ki, İsrail ilk növbədə siyasi-diplomatik yolla İranı, bölgədə onun təsiri altında olan və ən yaxın müttəfiqləri sayılan ölkələrdən, radikal-ekstremist təmayüllü hərbi-siyasi təşkilatlardan (Suriya, Livandakı mühafizəkar müxalifət, terrorçu Fələstin qrupları və s.) mümkün qədər ayırmaqla regionda, bütövlükdə beynəlxalq aləmdə təcridini gücləndirməyə çalışır. Bir müddət öncə Ankarada Türkiyənin vasitəçiliyi ilə başlanan İsrail-Suriya danışıqları da əsasən, bu məqsədlə aparılır. Siyasi dialoqun əsas mövzusu 1967-ci ildə İsrail tərəfindən ələ keçirilmiş Colan yüksəkliklərinin taleyi olsa da, İsrail bu əraziləri geri qaytarmaq müqabilində əsas şərt kimi Suriyadan İranla strateji əməkdaşlığı dondurmağı, Livandakı müxalifətə və Fələstindəki radikal qruplara dəstəyi dayandırmağı tələb edir. Eyni zamanda, İsrail hökuməti Livanla münasibətlərdə uzun illərdən bəri mövcud gərginliyi aradan qaldırmaq üçün hər an danışıqlara başlamağa razı olduğunu bu ölkənin nəzərinə çatdırıb. Nəhayət, "Həmas" təşkilatı ilə atəşkəs barədə razılıq əldə etməklə başda baş nazir E.Olmert olmaqla İsrailin koalisiyon hökuməti son vaxtlar ölkə daxilində xeyli dərəcədə aşağı düşməkdə olan nüfuzunu bir qədər yüksəltməyə çalışacaq.
Bütün bu siyasi-diplomatik proseslər fonunda ABŞ-ın dövlət katibi K.Rays bu yaxınlarda növbəti dəfə bölgəyə səfər edərək İsraildə, Fələstində, Livanda maraqlı tərəflərlə siyasi dialoq aparıb. Ən yaxın strateji müttəfiqlər olan ABŞ-İsrail tandeminin bölgədə paralel diplomatik fəallığı açıq surətdə görünməkdədir. Heç şübhəsiz, atəşkəs barədə razılaşmadan "Həmas" təşkilatı da öz məqsədləri üçün yararlanacaq. Bir il öncə Qəzza zolağında təkbaşına hakimiyyətə sahib olan "Həmas" İsrailin ciddi sanksiyaları və iqtisadi blokadası ilə bağlı son vaxtlar xeyli problemlərlə üzləşib. Belə ki, bu iqtisadi blokada nəticəsində Qəzza sektorunda yaranan əsil humanitar fəlakət yerli əhali arasında geniş narazılıqlara və "Həmas"ın nüfuzunun aşağı düşməsinə səbəb olub. Atəşkəs ilə əlaqədar qısa fasilədən mümkün qədər istifadə edərək sektordakı iqtisadi vəziyyəti bir qədər dirçəltməklə "Həmas" hərbi-siyasi mövqeyini yenə də gücləndirməyə çalışacaq. Lakin "Həmas"ı İranın təsir dairəsindən çıxarmaq müşkül məsələyə çevriləcək. çünki, bu təşkilat İran ilə sıx ideoloji, siyasi tellərlə bağlanıb. Eyni zamanda, Fələstin müqavimət hərəkatının iki nüfuzlu təşkilatı sayılan "Fəth" ilə "Həmas" arasında gələcək münasibətlərin hansı istiqamətdə inkişaf edəcəyindən çox şey asılı olacaq. Belə ki, Fələstin daxili mübarizədə bir-birinə ciddi rəqiblər olan bu 2 təşkilatın ayrılıqda İsrail dövlətinə və onunla aparılan sülh danışıqlarına, eləcə də gələcəkdə qurulucaq müstəqil Fələstin dövlətinin inkişaf perspektivlərinə münasibət birmənalı deyil. Qeyd edək ki, hazırkı şəraitdə Fələstinin daxili siyasi həyatında gedən proseslərə, bütövlükdə regionda cərəyan edən hadisələr kontekstində baxmaq lazımdır. Bu gün Yaxın Şərqdə cərəyan edən proseslər isə kifayət qədər mürəkkəb və ziddiyyətli xarakter daşıyır. Bu mənada, Fələstinlə qonşu olan Livanda gedən siyasi proseslərə eyni prizmadan baxmaq yerinə düşərdi. Bu yaxınlarda xristian-maronit icmasının nümayəndəsi general Mişel Süleymanın ölkə prezidenti seçilməsi Livanda müəyyən sabitliyin bərqərar olmasına səbəb olub. Lakin mühafizəkar müxalifətlə demokratik meyilli iqtidar arasında hələ də müəyyən məsələlərlə bağlı ziddiyyətlər qalmaqdadır. Məhz bu səbəbdən də siyasi müşahidəçilər bu kiçik ərəb ölkəsində hökm sürən sabitliyi "nisbi sabitlik" kimi dəyərləndirirlər. Bir sözlə, bəşər sivilizasiyalarının beşiyi olan Yaxın Şərq hələ də daimi sülhün həsrətindədir.
Elxan RZAYEV
 
  • Oxunub:  20550  |  
  • Tarix:  24-06-2008  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Azərbaycan Ordusu Ermənistan silahlı qüvvələrinin təxribatçı hərəkətlərinin layiqli cavabını verir və bundan sonra da verəcək

20:22
20 Sentyabr
Səccad Kərim: Azərbaycanda mövcud olan birgəyaşayış modeli bir çox ölkələr üçün nümunədir
20:04
20 Sentyabr
Nikol Paşinyanın Paris yalvarışları və növbəti böhtanları: erməni baş nazir öz ampluasında
20:00
20 Sentyabr
Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri zəngin ənənələrə malikdir
19:51
20 Sentyabr
Gəncədə qanvermə aksiyasında 540 nəfər könüllü qan verib
19:48
20 Sentyabr
“ASAN xidmət”in fəaliyyəti Fransa mətbuatında
19:46
20 Sentyabr
Azərbaycan ilə Qətər arasında mədəniyyət sahəsində əlaqələrin inkişafı müzakirə olunub
19:43
20 Sentyabr
İndiyədək TANAP-la Türkiyəyə 200 milyon kubmetrədək “Şahdəniz” qazı nəql olunub
19:41
20 Sentyabr
İordaniyanın “Ər-Ray” dövlət qəzeti Qarabağ məsələsində Türkiyənin Azərbaycana dəstəyindən yazır
19:07
20 Sentyabr
Azərbaycan Milli Məclisi ilə NATO Parlament Assambleyası arasında sıx əlaqələr mövcuddur
19:06
20 Sentyabr
Azərbaycan-Pakistan təhsil əlaqələrinin geniş perspektivləri var
18:29
20 Sentyabr
Belarus parlamenti Nümayəndələr Palatasının sədri Azərbaycanda səfərdədir
18:26
20 Sentyabr
“İki sahil” Neftçilər Gününə həsr olunmuş xüsusi buraxılış hazırlayıb
18:14
20 Sentyabr
Özbəkistan Bakı-Tbilisi-Qars vasitəsilə öz xarici ticarət yüklərinin daşınma həcminin artırılmasında maraqlıdır
18:01
20 Sentyabr
Əmək və əhalinin sosial müdafiəsi nazirliyi və Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyi arasında memorandum imzalanıb
18:00
20 Sentyabr
Milli Məclisdə Hindistan parlamentinin nümayəndə heyəti ilə görüş keçirilib
17:55
20 Sentyabr
Rektor: Dövlət Pedaqoji Universiteti bu günədək 150 mindən çox pedaqoji kadr hazırlayıb
17:54
20 Sentyabr
Xələf Xələfov: Azərbaycan Ermənistan rəhbərliyini sələflərinin səhvini təkrarlamamağa çağırır
17:50
20 Sentyabr
XİN: Cəbhə bölgəsində yaranmış gərginliyin bütün məsuliyyəti Ermənistan rəhbərliyinin üzərinə düşür
17:49
20 Sentyabr
Genişmiqyaslı təlimlərdə gündüz vaxtı döyüş atışları keçirilib
17:47
20 Sentyabr
ABŞ Dövlət Departamenti: Azərbaycan 2017-ci ildə terrorçuluqla mübarizədə Birləşmiş Ştatların güclü tərəfdaşı olub
17:46
20 Sentyabr
Bu gün Azərbaycan gəncliyində vətənpərvərlik ruhu çox yüksəkdir
17:43
20 Sentyabr
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva NATO baş katibinin müavininin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti ilə görüşüb
17:40
20 Sentyabr
Azərbaycan-Pakistan əlaqələrinin inkişaf perspektivləri müzakirə olunub
17:36
20 Sentyabr
Naxçıvanda Aşura mərasimləri keçirilib
17:24
20 Sentyabr
Prezident İlham Əliyev NATO baş katibinin müavininin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib
17:22
20 Sentyabr
Prezident İlham Əliyev bir sıra ölkələrin parlament rəhbərlərini qəbul edib
17:09
20 Sentyabr
Pakistan Senatının sədri Milli Məclisdə olub
17:05
20 Sentyabr
Ağcabədidə Aşura günündə hemofiliyalı və talassemiyalı xəstələr üçün qan verilib
16:57
20 Sentyabr
Van Çunqan: Azərbaycanın iqtisadiyyatı qarşılıqlı investisiya qoyuluşları üçün əlverişlidir
16:53
20 Sentyabr
AMEA-nın prezidenti Akif Əlizadə Belarusda medalla təltif edilib
16:49
20 Sentyabr
Azərbaycanın Milli Olimpiya Komitəsinin nümayəndəsi Madriddə beynəlxalq marketinq seminarında iştirak edib
16:44
20 Sentyabr
Dövlət İdarəçilik Akademiyasında ilk mühazirə “Heydər Əliyev Dövlət İdarəçiliyi Məktəbi”ndə dinlənilib
16:39
20 Sentyabr
Aşura günü Qubada keçirilən humanitar aksiyada 100-dən çox könüllü qan verib
16:29
20 Sentyabr
Fəxri xiyabanda görkəmli alim Rəfiqə Əliyevanın xatirəsi anılıb
16:27
20 Sentyabr
Professor Oleq Kuznetsov: SSRİ DTK da daşnakları təhlükəli hesab edib
16:22
20 Sentyabr
Qırğızıstan Joqorku Keneşinin sədri TÜRKPA Katibliyində olub
16:18
20 Sentyabr
UNEC yeni tədris ilinə yüksək keyfiyyət göstəriciləri ilə start verib
16:07
20 Sentyabr
Qurban Qurbanov: “Futbolçular meydanda əlindən gələni edəcək”
15:49
20 Sentyabr
Bu gün “Qarabağ” UEFA Avropa Liqasının qrup mərhələsində ilk oyununa çıxacaq
15:44
20 Sentyabr
Ağsuda keçirilən qanvermə aksiyasında 70 litrədək qan toplanıb
15:38
20 Sentyabr
Aşura günündə Bərdə və Beyləqanda 150 nəfər könüllü qan verib
15:26
20 Sentyabr
Varşavada Avropa Xəbər Agentlikləri Alyansının növbəti konfransı keçirilir
15:22
20 Sentyabr
Suveren Fondların Beynəlxalq Forumunun XII illik yığıncağı Bakıda keçiriləcək
15:07
20 Sentyabr
ATƏT-in İnsan Ölçüsü üzrə illik görüşündə Ermənistanın təcavüzkar siyasətindən danışılıb
15:05
20 Sentyabr
Azərbaycanda Çinlə birgə elektron ticarət platformasının yaradılması təklif olunub
14:45
20 Sentyabr
Kiyevdəki Azərbaycan Ticarət Evi məhsullarımızın Ukrayna bazarında satışı üçün sertifikat və lisenziya alıb
14:42
20 Sentyabr
Bolqarıstan Azərbaycanın həyata keçirdiyi qlobal layihələrə böyük maraq göstərir
14:41
20 Sentyabr
Azərbaycanda kiçik və orta biznes evləri yaradılacaq
14:32
20 Sentyabr
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi uşaq qidaları ilə bağlı maarifləndirici məlumat yayıb
14:30
20 Sentyabr
Dövlət Aqrar Ticarət Şirkəti Cocuq Mərcanlıda fermerlərin yetişdirdiyi məhsulu satın alıb
14:25
20 Sentyabr
Tsveta Karayançeva: Bolqarıstan-Azərbaycan əlaqələri inkişaf edir
14:22
20 Sentyabr
İsmayıllıda Heydər Əliyev İdarəetmə Məktəbinin növbəti məşğələsi keçirilib
14:20
20 Sentyabr
Cüdoçumuz Aişə Qurbanlı dünya çempionatında mübarizəni dayandırıb
14:18
20 Sentyabr
Sudan Milli Assambleyası sədrinin Azərbaycana səfəri başlayıb
14:16
20 Sentyabr
Milli Məclisdə Azərbaycan-Qırğızıstan ikitərəfli münasibətləri müzakirə olunub
14:15
20 Sentyabr
Bakı Dövlət Universitetində görkəmli alim Rəfiqə Əliyevanın xatirəsi anılıb
14:12
20 Sentyabr
Kamran Nəbizadə: Ulu öndər Heydər Əliyevin şah əsəri olan “Əsrin müqaviləsi”nin imzalanması Azərbaycanın dirçəlişinə, iqtisadi inkişafına böyük yol açdı
12:59
20 Sentyabr
Dövlət Gömrük Komitəsinin 3 500 əməkdaşı attestasiyadan keçiriləcək
12:45
20 Sentyabr
Pambığın alış qiymətinin artırılması fermerlər üçün 12-13 milyon manat əlavə qazanc deməkdir
12:43
20 Sentyabr
Kəramət Hüseynov rusiyalı Olimpiya çempionuna ipponla qalib gəlib
12:35
20 Sentyabr
Naxçıvanda “Avropa günləri” keçiriləcək
12:32
20 Sentyabr
Bakıda Əfqanıstan üzrə NATO proqramının məzunlarına sertifikatlar təqdim edilib
12:31
20 Sentyabr
Heydər Əliyev Fondu və BP birgə layihələrin icrasına dair əməkdaşlıq memorandumu imzalayıb
12:13
20 Sentyabr
"Bakı-2018": Orxan Səfərov uğurlu çıxışını davam etdirir
12:12
20 Sentyabr
Rouz Gotemoller: Azərbaycan terrorizmə qarşı mübarizədə qətiyyətli mövqe sərgiləyir
12:01
20 Sentyabr
Azərbaycan beynəlxalq eID Forumunda “Asan İmza” və Rəqəmsal Ticarət Qovşağı ilə təmsil olunub
11:57
20 Sentyabr
Mübariz Qurbanlı: “Hər il xeyli sayda vətəndaşımız qanvermə aksiyasına qoşulur”
11:56
20 Sentyabr
İrəvan xanlığının tarixinə dair əsərlərin erməni və fars dillərinə çevrilmiş nəşrlərinin təqdimatı keçirilib
11:52
20 Sentyabr
Siyavuş Novruzov: “Paşinyanın ordudan xəbəri yoxdur”
11:45
20 Sentyabr
Bakıda “Qadınlar, sülh və təhlükəsizlik” mövzusunda konfrans keçirilir

Video

 

Müsahibə

 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30
HAVA HAQQINDA