Ana səhifə »  Dünya »  Yaxın Şərq: daimi sülh yaxındadırmı?
A+   Yenilə  A-
Yaxın Şərq: daimi sülh yaxındadırmı?
Siyasi müşahidəçilər bu yaxınlarda İsrail ilə "Həmas" və ona yaxın digər radikal Fələstin qrupları arasında atəşkəs barədə əldə edilmiş razılığa bir qədər ehtiyatla yanaşırlar. çünki təxminən son 10 il ərzində İsrail ilə müxtləif təmayüllü Fələstin qrupları arasında dəfələrlə buna bənzər razılıqlar əldə olunsa da, onların ömrü çox qısa olub. Qeyd edək ki, qarşıduran tərəflər arasında əldə edilmiş bu razılığın İsrail-Fələstin ("Fəth" təşkilatının və muxtar qurumun rəhbəri Mahmud Abbasla) sülh danışıqlarına nə dərəcədə müsbət təsir göstərəcəyini qabaqcadan söyləmək çox çətindir. Regionda ümumi vəziyyət çox gərgin olduğu üçün hərbi qarşıdurmanın hər an başlana biləcəyini istisna etmək olmaz. Əksər xarici siyasi müşahidəçilər atəşkəs barədə əldə edilmiş razılıqla bağlı hər iki qarşıduran tərəfin mövqeyini qısa müddətə hesablanmış taktiki gedişlər kimi dəyərləndirirlər. Belə ki, hər 2 tərəf - həm İsrail, həm də "Həmas" tərəfi bu atəşkəsdən maksimum istifadə etməyə çalışacaqlar. Hazırkı şəraitdə İsraili ən çox narahat edən amil bölgədə iranın artmaqda olan hərbi-siyasi nüfuzu və nüvə proqramıdır. Bu məsələ ilə əlaqədar, İsrail regionda siyasi-diplomatik fəallığını xeyli dərəcədə artıb. Belə ki, İsrail ilk növbədə siyasi-diplomatik yolla İranı, bölgədə onun təsiri altında olan və ən yaxın müttəfiqləri sayılan ölkələrdən, radikal-ekstremist təmayüllü hərbi-siyasi təşkilatlardan (Suriya, Livandakı mühafizəkar müxalifət, terrorçu Fələstin qrupları və s.) mümkün qədər ayırmaqla regionda, bütövlükdə beynəlxalq aləmdə təcridini gücləndirməyə çalışır. Bir müddət öncə Ankarada Türkiyənin vasitəçiliyi ilə başlanan İsrail-Suriya danışıqları da əsasən, bu məqsədlə aparılır. Siyasi dialoqun əsas mövzusu 1967-ci ildə İsrail tərəfindən ələ keçirilmiş Colan yüksəkliklərinin taleyi olsa da, İsrail bu əraziləri geri qaytarmaq müqabilində əsas şərt kimi Suriyadan İranla strateji əməkdaşlığı dondurmağı, Livandakı müxalifətə və Fələstindəki radikal qruplara dəstəyi dayandırmağı tələb edir. Eyni zamanda, İsrail hökuməti Livanla münasibətlərdə uzun illərdən bəri mövcud gərginliyi aradan qaldırmaq üçün hər an danışıqlara başlamağa razı olduğunu bu ölkənin nəzərinə çatdırıb. Nəhayət, "Həmas" təşkilatı ilə atəşkəs barədə razılıq əldə etməklə başda baş nazir E.Olmert olmaqla İsrailin koalisiyon hökuməti son vaxtlar ölkə daxilində xeyli dərəcədə aşağı düşməkdə olan nüfuzunu bir qədər yüksəltməyə çalışacaq.
Bütün bu siyasi-diplomatik proseslər fonunda ABŞ-ın dövlət katibi K.Rays bu yaxınlarda növbəti dəfə bölgəyə səfər edərək İsraildə, Fələstində, Livanda maraqlı tərəflərlə siyasi dialoq aparıb. Ən yaxın strateji müttəfiqlər olan ABŞ-İsrail tandeminin bölgədə paralel diplomatik fəallığı açıq surətdə görünməkdədir. Heç şübhəsiz, atəşkəs barədə razılaşmadan "Həmas" təşkilatı da öz məqsədləri üçün yararlanacaq. Bir il öncə Qəzza zolağında təkbaşına hakimiyyətə sahib olan "Həmas" İsrailin ciddi sanksiyaları və iqtisadi blokadası ilə bağlı son vaxtlar xeyli problemlərlə üzləşib. Belə ki, bu iqtisadi blokada nəticəsində Qəzza sektorunda yaranan əsil humanitar fəlakət yerli əhali arasında geniş narazılıqlara və "Həmas"ın nüfuzunun aşağı düşməsinə səbəb olub. Atəşkəs ilə əlaqədar qısa fasilədən mümkün qədər istifadə edərək sektordakı iqtisadi vəziyyəti bir qədər dirçəltməklə "Həmas" hərbi-siyasi mövqeyini yenə də gücləndirməyə çalışacaq. Lakin "Həmas"ı İranın təsir dairəsindən çıxarmaq müşkül məsələyə çevriləcək. çünki, bu təşkilat İran ilə sıx ideoloji, siyasi tellərlə bağlanıb. Eyni zamanda, Fələstin müqavimət hərəkatının iki nüfuzlu təşkilatı sayılan "Fəth" ilə "Həmas" arasında gələcək münasibətlərin hansı istiqamətdə inkişaf edəcəyindən çox şey asılı olacaq. Belə ki, Fələstin daxili mübarizədə bir-birinə ciddi rəqiblər olan bu 2 təşkilatın ayrılıqda İsrail dövlətinə və onunla aparılan sülh danışıqlarına, eləcə də gələcəkdə qurulucaq müstəqil Fələstin dövlətinin inkişaf perspektivlərinə münasibət birmənalı deyil. Qeyd edək ki, hazırkı şəraitdə Fələstinin daxili siyasi həyatında gedən proseslərə, bütövlükdə regionda cərəyan edən hadisələr kontekstində baxmaq lazımdır. Bu gün Yaxın Şərqdə cərəyan edən proseslər isə kifayət qədər mürəkkəb və ziddiyyətli xarakter daşıyır. Bu mənada, Fələstinlə qonşu olan Livanda gedən siyasi proseslərə eyni prizmadan baxmaq yerinə düşərdi. Bu yaxınlarda xristian-maronit icmasının nümayəndəsi general Mişel Süleymanın ölkə prezidenti seçilməsi Livanda müəyyən sabitliyin bərqərar olmasına səbəb olub. Lakin mühafizəkar müxalifətlə demokratik meyilli iqtidar arasında hələ də müəyyən məsələlərlə bağlı ziddiyyətlər qalmaqdadır. Məhz bu səbəbdən də siyasi müşahidəçilər bu kiçik ərəb ölkəsində hökm sürən sabitliyi "nisbi sabitlik" kimi dəyərləndirirlər. Bir sözlə, bəşər sivilizasiyalarının beşiyi olan Yaxın Şərq hələ də daimi sülhün həsrətindədir.
Elxan RZAYEV
 
  • Oxunub:  21660  |  
  • Tarix:  24-06-2008  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Müasir infrastrukturun yaradılması Azərbaycan hökumətinin əsas məqsədlərindən biridir

11:16
24 Yanvar
Yeni Azərbaycan Partiyası Şərur Rayon Təşkilatının təsis olunmasının ildönümü qeyd edilib
11:13
24 Yanvar
Azərbaycan məhsulları Berlində nümayiş edilir
10:57
24 Yanvar
Yeni “Tufan” sərhəd gözətçi gəmisi Xəzər dənizində xidməti-döyüş fəaliyyətinə başlayıb
10:53
24 Yanvar
Xaçmazda özünüməşğulluq proqramı çərçivəsində 126 ailə təsərrüfatı yaradılıb
10:23
24 Yanvar
“SOCAR karbamid” zavodu bu ilin mart ayından tam gücü ilə işləyəcək
10:18
24 Yanvar
24 yanvar – Beynəlxalq Təhsil Günüdür
10:12
24 Yanvar
Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri sutka ərzində atəşkəs rejimini 26 dəfə pozub
10:08
24 Yanvar
Sahibə Qafarova: Azərbaycanda sağlamlıq imkanları məhdud insanların sosial problemlərinin həllinə ciddi diqqət göstərilir
21:23
23 Yanvar
AŞPA-nın qış sessiyasında süni intellektin yaratdığı risk və təhdidlərdən danışılıb
21:22
23 Yanvar
Azərbaycanlı deputat AŞPA-nın sessiyasında internet idarəçiliyinin əhəmiyyətindən danışıb
20:51
23 Yanvar
“İlham Əliyev. İnkişaf - məqsədimizdir” çoxcildliyinin 76-cı kitabı çapdan çıxıb
20:43
23 Yanvar
Sevinc Fətəliyeva: Hər bir KİV yaydığı xəbərə görə məsuliyyət daşıdığını unutmamalıdır
20:40
23 Yanvar
Dini radikalizmlə mübarizədə maarifləndirmə böyük rol oynayır
19:16
23 Yanvar
Bakı Nəqliyyat Agentliyinin əməkdaşları treninqlərə cəlb edilib
19:08
23 Yanvar
Azərbaycan Dillər Universiteti və İstanbul Okan Universiteti arasında əməkdaşlığa dair müzakirələr aparılıb
18:58
23 Yanvar
Hikmət Hacıyev: Azərbaycan Prezidenti ilə Ermənistan baş nazirinin Davosdakı görüşü Düşənbə və Sankt-Peterburqdakı görüşlərin davamı kimi qiymətləndirilə bilər
17:59
23 Yanvar
“Məxməri inqilab”ın birinci mərhələsi: Ermənistan dalanda!
17:49
23 Yanvar
Təl-Əviv Qran-Prisində 18 cüdoçumuz mübarizə aparacaq
17:44
23 Yanvar
UNEC 24/7 kitabxanasını gündəlik 500-ə qədər tələbə ziyarət edir
17:36
23 Yanvar
Azərbaycan sülhməramlıları Cənubi Sudana yola düşüb
17:26
23 Yanvar
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və İsveçrə Prezidenti Ueli Maurerin görüşü olub
17:22
23 Yanvar
Nejdet Erkan: Bütün köhnə reaktorlar kimi, “Metsamor” AES-dəki reaktorun da fəaliyyəti dayandırılmalıdır
17:20
23 Yanvar
Sahibə Qafarova: Azərbaycan öz parlaq mədəniyyəti, mənəvi dəyərləri ilə bəşəriyyətin mədəni irsinə böyük töfhələr verib
17:16
23 Yanvar
Sədaqət Vəliyeva: Böyük enerji şirkətlərinin Azərbaycana sərmayə yatırması ölkəmizdəki siyasi sabitlik və təhlükəsizlik amili ilə bağlıdır
17:14
23 Yanvar
Eldəniz Səlimov: Ölkəmizdə sənayeləşmə siyasəti uğurla həyata keçirilir
17:12
23 Yanvar
Qoşqar Təhməzli: Ölkəmizdə həyata keçirilən islahatlar ərzaq və qida təhlükəsizliyi sektorundan da yan keçməyib
17:09
23 Yanvar
Sona Əliyeva: 2019-cu ilin ölkəmizdə “Nəsimi ili” elan edilməsi milli-mənəvi sərvətimizə verilən dəyərin, hörmət və ehtiramın yüksək göstəricisidir
17:07
23 Yanvar
Məmməd Musayev: ASK ölkəyə xarici investorların cəlbi üçün danışıqlar aparır
16:57
23 Yanvar
Ölkəmizin mədəniyyəti və turizm imkanları Küveytdə təqdim olunub
16:50
23 Yanvar
Ukrayna və Belarus mətbuatı Prezident İlham Əliyevin Dünya İqtisadi Forumunda iştirakına geniş yer ayırıb
16:43
23 Yanvar
Milli Məclisin deputatı Avropada Azərbaycan əleyhinə dezinformasiya yayan siyasətçiləri və KİV-ləri tənqid edib
16:38
23 Yanvar
Politoloq: Ermənistan imitasiyadan əl çəkməli, danışıqları sürətləndirməli və bunlar nəticəyə yönəlik olmalıdır
16:32
23 Yanvar
Vüqar Rəhimzadə: Azərbaycana beynəlxalq səviyyədə verilən dəyər uğurlu daxili və xarici siyasətin nəticəsidir
16:02
23 Yanvar
Milli Məclisin hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitəsinin yaz sessiyasında ilk iclası keçirilib
16:01
23 Yanvar
Rafael Hüseynov: Azərbaycana qarşı sosial şəbəkələr vasitəsilə informasiya təcavüzü aparılır
15:54
23 Yanvar
Bakı Ali Neft Məktəbi “Huawei” şirkətilə əməkdaşlığa başladı
15:52
23 Yanvar
Məlahət İbrahimqızı: Azərbaycan müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində etibarlı tərəfdaş kimi tanınır
15:13
23 Yanvar
Səməd Seyidov: Ölkələrlə qarşıdurma deyil, dialoq yaratmaq lazımdır
15:11
23 Yanvar
Bakıda “Mediada gender bərabərliyi” mövzusunda təlimlər başlayıb
15:09
23 Yanvar
Qabil Mehdiyev: Azərbaycan KİV-ləri II Avropa Oyunlarına hazırlığı diqqətlə izləyirlər
14:44
23 Yanvar
Səhiyyə naziri İmişlidə vətəndaşları qəbul edib
14:38
23 Yanvar
Georgi Logvinski: AŞPA-nın bir çox üzvləri Azərbaycanın sürətli inkişafını düzgün qiymətləndirə bilmirlər
14:36
23 Yanvar
Vergilər Nazirliyi ilə Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi anlaşma memorandumu imzalayıb
14:28
23 Yanvar
Prezident İlham Əliyev “Equinor” şirkətinin baş icraçı direktoru ilə görüşüb
14:15
23 Yanvar
Azərbaycan sülhməramlılarının bir qrupu Əfqanıstana yola salınıb
14:13
23 Yanvar
İdris İsayev: Ötən il peşə sahəsində 20 yeni ixtisas peşə təsnifatına daxil edilib
13:00
23 Yanvar
Prezident İlham Əliyevin “Suez Group”un beynəlxalq inkişaf üzrə icraçı vitse-prezidenti ilə görüşü
12:57
23 Yanvar
Prezident İlham Əliyevin “VTB-Bank”ın prezidenti ilə görüşü olub
12:56
23 Yanvar
Naxçıvanda ailə təsərrüfatlarının inkişafı ilə bağlı Tədbirlər Planı təsdiqlənib
12:54
23 Yanvar
Prezident İlham Əliyev “Lazard Freres” şirkətinin baş icraçı direktoru ilə görüşüb
12:51
23 Yanvar
Uşaq ədəbiyyatının müxtəlif problemləri və onların həlli yolları müzakirə edilib
12:48
23 Yanvar
Akademik: Tədqiqatçıların elmi mühitdə sosiallaşması vacib məsələdir
12:35
23 Yanvar
Deputat: Prezident İlham Əliyevin Dünya İqtisadi Forumunda iştirakı xarici investorların Azərbaycana marağını daha da artırır
12:31
23 Yanvar
Azərbaycanın sərbəst konvertasiya olunan valyuta ehtiyatları xarici borcdan 4-5 dəfə çoxdur
12:10
23 Yanvar
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin “The Boston Consulting Group” şirkətinin prezidenti ilə görüşü olub
11:58
23 Yanvar
Azərbaycandakı mövcud infrastruktur investorlar, biznes dairələri üçün böyük potensial və vətəndaşlar üçün rahatlıq yaradacaq
11:56
23 Yanvar
AMEA-nın Yer Elmləri Bölməsi hesabat verib
11:27
23 Yanvar
Ankarada TÜRKPA-nın ətraf mühit və təbii ehtiyatlar komissiyasının toplantısı keçirilir
11:20
23 Yanvar
Bakıda “Gənclərin məşğulluğu: işəgötürənlərin baxışı, çağırışlar və prespektivlər” mövzusunda konfrans işə başlayıb
11:03
23 Yanvar
Son 15 ildə Azərbaycan 250 milyard dollar sərmayə cəlb edib
11:02
23 Yanvar
İlham Əliyev: Prezident kimi mənim üçün ən vacibi xalqın gündəlik həyatı, iqtisadiyyatımız, sənayemiz, sosial problemlərimizin həllidir
10:55
23 Yanvar
Prezident İlham Əliyev Davosda “Procter and Gamble Europe” şirkətinin prezidenti ilə görüşüb
10:29
23 Yanvar
Prezident İlham Əliyev: Biz böyük enerji şirkətlərini Azərbaycana sərmayə yatırmaq üçün cəlb etdiyimizə görə çox böyük tərəqqiyə nail olmuşuq
10:21
23 Yanvar
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan təcrübəsi, əldə etdiyimiz nəticələr siyasətimizin doğru olduğunu nümayiş etdirir
10:14
23 Yanvar
Şahin Mustafayev: Ötən il “Şimal-Cənub” nəqliyyat dəhlizi ilə 158 min ton yük daşınıb
10:04
23 Yanvar
Azərbaycanlı deputat: Azərbaycanda 100 il əvvəl qadınlara səsvermə hüququ verilib
10:02
23 Yanvar
Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri atəşkəsi pozmaqda davam edir
09:43
23 Yanvar
Sadə ermənilər Paşinyandan üz döndərir
09:42
23 Yanvar
Əli Kərimli və qondarma “Milli şura” üzvləri Ümumxalq hüzn günündə də təxribat törədiblər
21:37
22 Yanvar
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Çinin CGTN televiziyasına müsahibəsi

Video

 

Müsahibə

 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
HAVA HAQQINDA
Bakı
gündüz+7 +10
gecə+3 +6