Ana səhifə »  İqtisadiyyat »  “Azərenerji” ASC: tarixi inkişaf yolu və strateji hədəflərə doğru
A+   Yenilə  A-
“Azərenerji” ASC: tarixi inkişaf yolu və strateji hədəflərə doğru

Azərbaycanda müəyyənləşdirilən strateji kursa uyğun olaraq son 15 ildə bütün ölkə boyu müasir infrastruktur quruculuğu geniş vüsət alıb. Nəticədə, ölkənin iqtisadi potensialından daha səmərəli şəkildə istifadə edilməsinə, eyni zamanda, insanların sosial təminatının möhkəmlənməsinə, kommunal ehtiyaclarının ödənilməsinə etibarlı zəmin yaranıb. Bütün ölkə üzrə yaradılan müasir infrastruktur bundan sonra onilliklər ərzində dövlətə və xalqa xidmət göstərəcək.
Azərbaycanda güclü elektrik enerjisi sisteminin möhkəm dayaqları Ulu öndər Heydər Əliyevin böyük səyləri sayəsində yaradılıb
Azərbaycanın yüksək səviyyəli infrastruktur təminatına malik ölkə olmasını respublikadakı dünyanın qabaqcıl təcrübəsi, innovativ yeniliklər əsasında qurulan müasir elektroenergetika təsərrüfatının timsalında da izləmək mümkündür. Təkcə belə bir faktı vurğulamaq kifayətdir ki, müstəqil Azərbaycan sənayenin, aqrar sektorun və əhalinin elektrik enerjisinə getdikcə artan tələbatını sırf daxili istehsal hesabına ödəyir. Hazırda respublikanın elektroenergetika sistemində ümumi gücü 6000 MVt-dan artıq olan 38 elektrik stansiyası fəaliyyət göstərir.
Təbii ki, respublikamızda yüksək səviyyəli elektrik enerjisi istehsalı və ötürülməsi şəbəkəsi heç də, necə deyərlər, sehrli çubuğun sayəsində araya-ərsəyə gəlməyib. Qürur doğuran indiki mərhələyədək uzun yol keçilib və burada xalqımızın Ümummilli lideri Heydər Əliyevin zamanında göstərdiyi böyük səyləri xüsusi vurğulamaq lazımdır. Xalqını böyük məhəbbətlə sevən və iti zəkası ilə zamanı qabaqlamağı bacaran Heydər Əliyev Azərbaycanın gələcəkdə müstəqil yaşaya bilməsi üçün fundamental əsaslar yaradıb. Əgər bu gün Azərbaycan özünü dünyaya müstəqil və öz hesabına yaşayan ləyaqətli dövlət kimi təqdim edə bilirsə, buna görə ilk növbədə Ulu öndər Heydər Əliyevin parlaq ideyalarına borcludur. Ulu öndər 1969-cu ildə keçmiş ittifaqın tərkibində olan Azərbaycanın rəhbərliyinə gələrkən respublikanın enerjiyə olan tələbatı əsasən mərkəzin bölgüsü əsasında ödənilirdi. Mərkəzi hakimiyyət digər milli respublikalarda olduğu kimi, Azərbaycanda da güclü enerji istehsalı sisteminin qurulmasında maraqlı deyildi və hətta müəyyən vasitələrlə buna maneçilik törədirdi.
Elektroenergetika sisteminin iqtisadiyyatın bel sütunu olduğunu yaxşı bilən Heydər Əliyevin istəyi, niyyəti isə tamam fərqli idi. Ulu öndərin milli təəssübkeşliyi onu diktə edirdi ki, Azərbaycanda da güclü, mərkəzdən asılı olmayan enerji istehsalı və təchizatı şəbəkəsi qurulmalıdır, daxili tələbat yerli istehsal hesabına ödənilməlidir. Ulu öndər apardığı təhlillər əsasında belə qənaətdə idi ki, respublikamızda yüksək səviyyəli müstəqil enerji təsərrüfatı sistemini qurmaq üçün bütün resurslar vardır.
Yaxşı deyiblər ki, niyyətin hara, mənzilin də ora. Qətiyyətli və müdrik siyasətçi olan Heydər Əliyev keçmiş ittifaqın mərkəzi hakimiyyətini Öz ideyalarına inandırmağa və respublikada generasiya güclərinin yaradılmasına maliyyə vəsaiti ayrılmasına nail oldu. Ulu öndərin böyük səyləri hesabına respublikamızda bir neçə iri enerji istehsalı müəssisəsi tikildi. Qırx il bundan əvvəl istifadəyə verilmiş “Azərbaycan” İES, həmçinin 1971-ci ildə inşa edilmiş “Araz” Su Elektrik Stansiyası, 1982-ci ildə istismara verilmiş “Şəmkir” SES indi də müstəqil dövlətimizin xidmətindədir. Əgər 1969-cu ildə Azərbaycan elektrik enerjisi idxal edən respublika idisə, 1982-ci ildə artıq elektrik enerjisi ixracatçısına çevrilmişdi. Sonralar Ulu öndər Azərbaycanın hələ sovet dönəmində özünün enerji müstəqilliyinı təmin etməsini qürurla xatırlayırdı.
Ümummilli lider Heydər Əliyevin 1993-cü ilin yayında xalqın təkidli tələbi ilə ikinci dəfə Azərbaycanın siyasi hakimiyyətinə gəlişindən sonra ölkəmizdə elektroenergetika sisteminin yenilənməsinin, generasiya güclərinin artırılmasının yeni dalğası başladı. Ulu öndər müstəqilliyimizin ilk dövrlərində AXC-”Müsavat” iqtidarının səriştəsizliyi ucbatından ölkənin elektroenergetika təsərrüfatında yaranan geriləməni aradan qaldırmağa, sektora xarici investisiyalar cəlb etməyə və beləliklə də, enerji istehsalı imkanlarının artırılmasına nail oldu. Qısa müddətdə hələ sovet hakimiyyəti illərində inşasına başlanmış 150 MVt gücündə Yenikənd SES-in tikintisi tamamlandı, Bakı İEM-də 2 müasir qaz turbini quraşdırıldı və 107 MVt həcmində yeni generasiya gücü yaradıldı, 400 MVt gücündə “Şimal” elektrik stansiyası inşa edilib işə salındı.
Bütövlükdə, 1993-2003-cü illərdə Ulu öndərin səyləri sayəsində respublikamızda enerji istehsalı təxminən 700 MVt həcmində artırıldı. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin müvafiq Fərmanına əsasən 1996-cı ildə “Azərenerji” Açıq Tipli Səhmdar Cəmiyyəti təsis edilib.
Prezident İlham Əliyev qarşıya mühüm tələb qoyub: Enerji istehsalı milli iqtisadiyyatın tələbatını qabaqlamalıdır
Hazırda Azərbaycanda sənayenin və aqrar sektorun güclü inkişafı müşahidə edilir. Eyni zamanda, aparılan uğurlu siyasətin nəticəsi olaraq ölkəmizdə əhalinin sayı artır. Bütün bunlar isə öz növbəsində respublikamızda elektrik enerjisi istehlakının artması deməkdir. Prezident İlham Əliyev qarşıya mühüm tələb qoyub ki, ölkədə yeni generasiya güclərinin yaradılması, enerji istehsalı milli iqtisadiyyatın enerjiyə olan tələbatını qabaqlamalıdır.
Azərbaycanın dövlət başçısının müəyyənləşdirdiyi strategiyaya uyğun olaraq son 15 ildə ölkənin elektroenergetika potensialının gücləndirilməsi üçün bu sahəyə ardıcıl şəkildə böyük həcmlərdə investisiyalar yönəldilib. Bəhs olunan dövrdə ümumi generasiya gücü 2500 meqavata çatan 30 elektrik stansiyası tikilib. O cümlədən cənub bölgəsində inşa edilən 87 MVt gücündə Astara elektrik stansiyası 3 fevral 2006-cı il tarixində istismara verilib. Bundan sonra 87 MVt gücündə Şəki elektrik stansiyası 14 oktyabr 2006-cı il tarixində işə salınıb. 2006-cı ildə həmçinin Xaçmaz elektrik stansiyasının (87 MVt gücündə), Naxçıvan Muxtar Respublikasında Vayxır su elektrik stansiyasının (5 MVt gücündə), Naxçıvan qaz-turbin elektrik stansiyasının (64 MVt), Naxçıvan elektrik stansiyasının (87 MVt) tikintisi başa çatdırılıb. Sonrakı illərdə 104 MVt gücündə Bakı elektrik stansiyasının, 300 MVt gücündə Səngəçal elektrik stansiyasının, 104 MVt gücündə “Şahdağ” elektrik stansiyasının, 525 MVt gücündə Sumqayıt elektrik stansiyasının, 20 MVt gücündə Biləv su elektrik stansiyasının, 5,6 MVt gücündə Qobustan Hibrid elektrik stansiyasının, 25 MVt gücündə “Şəmkirçay” su elektrik stansiyasının, 780 MVt gücündə “Cənub” elektrik stansiyasının, 25 MVt gücündə “Taxtakörpü” su elektrik stansiyasının və digərlərinin açılışı keçirilib. 2017-ci ildə də “Pirallahı” günəş elektrik stansiyası, “Balakən-1” kiçik su elektrik stansiyası, “Çiçəkli” kiçik su elektrik stansiyası respublikanın elektroenergetika sisteminə daxil edilib, bundan başqa Varvara Su Elektrik Stansiyasının yenidən qurulması işləri yekunlaşdırılıb. Cari ilin fevral ayında isə 424 MVt gücündə Mingəçevir su elektrik stansiyası əsaslı yenidənqurmadan sonra istismara verilib.
Yeni generasiya güclərinin yaradılması və ötürücü-paylayıcı şəbəkədə davamlı olaraq görülən işlərin nəticəsində ölkədə elektrik enerjisi istehsalı artıb. 2017-ci ildə respublikada ümumilikdə elektrik enerjisinin istehsalı 21,8 milyard kilovat-saat təşkil edib.
Azərbaycanın elektrik enerjisi ixrac edən ölkəyə çevrilməsi qürurverici haldır
Müstəqillik illərində Azərbaycan elektrik enerjisi ixrac edən ölkəyə çevrilib ki, bu da son dərəcə qürurverici haldır. Respublikamızdan ixraca yönəldilən elektrik enerjisinin həcmi ildən-ilə artırılır. 2017-ci ildə Azərbaycandan 1 milyard 160 milyon 196 min kilovat/saat elektrik enerjisi ixrac olunub. Ötən il ixrac olunan elektrik enerjisinin dəyəri 50 milyon 968 min ABŞ dolları təşkil edib ki, bu da 2016-cı illə müqayisədə 2 dəfəyədək artım deməkdir.
Azərbaycan ölkədən enerji ixracı həcmlərini artırmağı və ixrac coğrafiyasını genişləndirməyi hədəfləyib. Bir qədər bundan əvvəl “Azərenerji” ASC ilə İranın “TAVANİR” Enerjinin İstehsalı, Ötürülməsi və Paylanmasını İdarəetmə Şirkəti arasında elektrik enerjisinin alqı-satqısı üzrə müqavilə imzalanıb. Sənədə əsasən, təcrid olunmuş (ada rejimində) İranın Muğan və Astara bölgələri üçün “Azərenerji” ASC-dən 180 MVt həcmində elektrik enerjisinin ixracı həyata keçiriləcək.
Hazırda Azərbaycan qardaş Türkiyənin elektrik enerjisi bazarında önəmli mövqe tutur. Prezident İlham Əliyevin verdiyi tapşırıqlara uyğun olaraq bu ölkəyə elektrik enerjisi ixracının artırılması üçün davamlı tədbirlər həyata keçirilir. Cari ildən başlayaraq Türkiyə vasitəsilə Yunanıstana elektrik enerjisinin ixracı təmin olunur. Türkiyədəki müvafiq infrastruktur vasitəsilə Bolqarıstana elektrik enerjisinin ixracı istiqamətində də danışıqlara başlanılıb.
Ölkəmizin ərazisindən keçməklə yaradılan enerji dəhlizlərinin önəmi də xüsusi qeyd edilməlidir. Hazırda “Şimal-Cənub” enerji dəhlizinin yaradılması məqsədilə Azərbaycan-İran-Rusiya, “Şərq-Qərb” enerji dəhlizinin yaradılması məqsədilə Rusiya-Azərbaycan-Gürcüstan və İran-Azərbaycan-Gürcüstan enerji sistemlərinin birləşdirilməsi üzrə məsələlərin həlli istiqamətində intensiv işlər aparılır.
Yeni generasiya güclərinin yaradılması siyasəti perspektivdə də davam etdiriləcək
Ölkədə yeni generasiya güclərinin yaradılması və dayanıqlı, yüksəkkeyfiyyətli enerji təchizatı sisteminin qurulması ilə bağlı perspektiv planlar da kifayət qədər genişdir. 2011-ci il 21 sentyabr tarixində Bakı şəhərində 409 MVt gücündə “Şimal-2” elektrik stansiyasının təməli qoyulub. Artıq burada son tamamlama işləri aparılır və stansiyanın cari ildə istismara verilməsi gözlənilir. Lerik rayonunda tikilən 16,5 MVt gücündə elektrik stansiyası da 2018-ci ildə istismara veriləcək. Son illərdə respublikamızda kiçik su elektrik stansiyalarının tikintisi geniş vüsət alıb. Artıq yeni tikilən bir neçə su elektrik stansiyası uğurla fəaliyyət göstərir. Cari ildə bu qəbildən olan “Astara-1”, “Oğuz-1”, “Oğuz-2” və “Oğuz-3” kiçik su elektrik stansiyalarının istifadəyə verilməsi nəzərdə tutulur.
Perspektivdə sənaye mərkəzi kimi Bakının və bütövlükdə Abşeron yarımadasının artan tələbatına uyğun elektrik təchizatı infrastrukturunun yaradılması hədəflənib. Bu baxımdan, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin “2018-2020-ci illərdə Bakı şəhərində 220 kV-luq üç yarımstansiyanın inşası haqqında” 7 aprel 2017-ci il tarixli sərəncamı mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bəhs olunan yarımstansiyaların, onları qidalandıran və Bakı şəhərinin yerli paylayıcı şəbəkələri ilə birləşdirən elektrik verilişi xətlərinin cari ildə inşasına başlanması planlaşdırılıb. Bütövlükdə, yönəldiləcək investisiyalar hesabına mövcud istehsal gücünün 2020-ci ilədək 20 faizədək artacağı gözlənilir.
Mübariz ABDULLAYEV
“Azərenerji” Açıq Səhmdar
Cəmiyyəti və Azərbaycan
Respublikasının Prezidenti
yanında Kütləvi İnformasiya
Vasitələrinin İnkişafına Dövlət
Dəstəyi Fondunun keçirdiyi
müsabiqəyə təqdim etmək üçün”

 
  • Oxunub:  5580  |  
  • Tarix:  07-06-2018  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Əli Əhmədov: Əli İnsanov əvvəlki səhvinin mənəvi yükünü nəinki dərk edir, hətta onu yenidən etməyə hazırdır

20 Mart 17:30
Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyi Novruz bayramı münasibətilə hərbi hospitalda olub
20 Mart 16:09
Gürcüstan Prezidenti Salome Zurabişvili Qardabanidə azərbaycanlıların Novruz şənliklərinə qatılıb
20 Mart 16:00
Prezidentin Mətbuat Xidmətinin məlumatı
20 Mart 15:36
Azərbaycan Ordusunun nümayəndələri Pakistanın Milli Gününə həsr olunmuş paradda iştirak edəcəklər
20 Mart 15:25
Prezidentin Mətbuat Xidmətinin məlumatı
20 Mart 14:41
Novruz bayramı muxtar respublikamızda yüksək əhval-ruhiyyə ilə qeyd edilib
20 Mart 14:32
Azərbaycan ilə Çili arasında müxtəlif sahələrdə əlaqələrin inkişafı üçün geniş potensial var
20 Mart 14:29
20 mart – Ümumdünya Yer Kürəsi Günüdür
20 Mart 14:24
Bayram konserti əsgər və zabitlərdə xoş əhval-ruhiyyə yaradıb
20 Mart 14:19
Hikmət Hacıyev: Azərbaycanın işğal edilmiş torpaqları azad olunmalı, qaçqın və məcburi köçkünlər öz torpaqlarına qayıtmalıdırlar
20 Mart 11:51
İsveçrədə Novruz bayramı sevinci yaşanıb
20 Mart 11:49
Prezident: Bizim beynəlxalq mövqelərimiz möhkəmlənir
20 Mart 11:45
“İdman – sağlamlıq, dostluq, birlik...” mövzusunda keçiriləcək rəsm müsabiqəsinin təqdimatı olub
20 Mart 11:43
Vaşinqtondakı Azərbaycan məktəbində Novruz bayramı qeyd olunub
20 Mart 11:40
“Azərxalça”nın filiallarında Novruz şənlikləri keçirilib
20 Mart 11:37
Prezident: Cənub Qaz Dəhlizinin icrası ölkəmizin uzunmüddətli, dayanıqlı inkişafını təmin edəcək
20 Mart 11:36
Kiyevdə keçirilən Novruz şənliyində Azərbaycanın milli mətbəx nümunələri təqdim olunub
20 Mart 11:34
Novruz bayramı - ortaq mənəvi dəyər kimi
20 Mart 11:33
Prezident İlham Əliyev: Bu gün Azərbaycan islahatların yeni mərhələsinə qədəm qoyub
20 Mart 11:31
Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbində bayram tədbiri keçirilib
20 Mart 11:29
Prezident İlham Əliyevin Novruz bayramı münasibətilə Azərbaycan xalqına təbriki
20 Mart 11:15
Baş nazirin müavini Əli Əhmədov Bilgəhdəki sosial xidmət müəssisəsində keçirilən bayram tədbirində iştirak edib
20 Mart 11:14
Akademik Nərgiz Paşayeva Oksford Universitetinin Bodli Kitabxanasının yaradıcısının şərəfinə təşkil edilən təntənəli qəbulda iştirak edib
20 Mart 11:13
Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə kimsəsiz və xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün Novruz şənlikləri keçirilib
20 Mart 11:12
Əli Həsənov: Bob Woodwardın “Fear: Trump in the White House” kitabında yayılan məlumat yalan və saxtadır
20 Mart 11:12
“Araşdırmaq lazımdır ki, burada yanğın törətmə əməli olub, ya yox”
20 Mart 11:11
Bundestaqda Azərbaycan-Almaniya əməkdaşlığının perspektivləri ilə bağlı növbəti simpozium keçirilib
20 Mart 11:09
Əli Əhmədov: Əfv Sərəncamı Prezident İlham Əliyevin humanizm siyasətinin daha bir nümunəsidir
20 Mart 11:08
Baş nazirin müavini: Hökumətin imkanları artdıqca Prezident İlham Əliyev əhalinin sosial müdafiəsi istiqamətində addımlar atacaq
20 Mart 11:07
Ağsaqqallar Şurasının sədri Novruz bayramı münasibətilə Azərbaycan xalqını təbrik edib
20 Mart 11:05
Azərbaycan heç bir qüvvənin diktəsi ilə hərəkət etmir, tam müstəqil siyasət həyata keçirir
20 Mart 11:04
Berlində keçirilən görüşlərdə Azərbaycan-Almaniya əlaqələrinin inkişafına dair fikir mübadiləsi aparılıb
20 Mart 11:03
Filip Qotye: Azərbaycanın Birinci vitse-prezidentinin Fransa səfəri ikitərəfli əlaqələrin inkişafına mühüm töhfələr verəcək
20 Mart 11:02
Hərbi Prokurorluğun rəhbər işçilərinin iştirakı ilə Novruz bayramı münasibətilə tədbirlər davam etdirilir
20 Mart 11:01
Naxçıvanda Novruz bayramı münasibətilə ümumxalq şənliyi keçirilib
20 Mart 11:00
Respublika Veteranlar Təşkilatında Azərbaycanda təhlükəsizlik orqanlarının yaradılmasının 100 illiyi qeyd edilib
20 Mart 10:59
Bolqarıstanın Kırcali şəhərində Novruz bayramı qeyd olunub
20 Mart 10:59
Akademik Telman Əliyev: UNEC-də son 5 ildə yüksək inkişaf dinamikasını müşahidə edirik
20 Mart 10:58
ADU-da təntənəli “Multikultural Novruz bayramı” tədbiri keçirilib
20 Mart 10:57
Novruz bayramı Sofiyada təntənəli şəkildə qeyd olunub
20 Mart 10:56
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti Bolqarıstanda mühüm görüşlər keçirib
20 Mart 10:55
Gədəbəy rayonunda N saylı hərbi hissədə Novruz bayramı münasibətilə tədbir keçirilib
20 Mart 10:54
Misirdə Novruz bayramı ilə əlaqədar tədbir keçirilib
20 Mart 10:53
Baş Prokurorluqda könüllülərlə görüş keçirilib
20 Mart 10:52
Ölkəmizdə tütünçülüyün inkişafına dövlət tərəfindən yüksək dəstək göstərilir
20 Mart 10:51
Əli Əhmədov: Əli İnsanov əvvəlki səhvinin mənəvi yükünü nəinki dərk edir, hətta onu yenidən etməyə hazırdır
20 Mart 10:50
Novruz bayramı münasibətilə Bakıda ümumxalq şənliyi təşkil olunub
20 Mart 10:49
Amerika Analitik Mərkəzi Prezident Əliyevin yüzlərlə məhkumun əfv edilməsi haqqında Sərəncamını alqışlayır
20 Mart 10:47
Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyasının məlumatı
20 Mart 10:46
“Azərsu” Novruz bayramı günlərində gücləndirilmiş iş rejimində fəaliyyət göstərəcək
20 Mart 10:46
“Nar” abunəçiləri üçün Novruz kampaniyası!
20 Mart 10:45
Azercell abunəçilərini Novruz bayramında sevindirməyə davam edir
20 Mart 10:44
Regionlarda sahibkarlara göstərilən dəstək tədbirlərinin miqyası genişlənir
19 Mart 20:44
Türkiyənin Bolu şəhərində Koroğlunun nəhəng abidəsinin açılışı olub
19 Mart 20:42
Bundestaqda Azərbaycan-Almaniya əməkdaşlığının perspektivləri ilə bağlı növbəti simpozium keçirilib
19 Mart 20:40
Sumqayıtda Novruz şənliyi keçirilib
19 Mart 20:38
Amerika Analitik Mərkəzi Prezident Əliyevin yüzlərlə məhkumun əfv edilməsi haqqında Sərəncamını alqışlayır
19 Mart 20:35
Dünya birinciliyində və Avropa çempionatında uğur qazanan idmançılarla görüş olub
19 Mart 20:30
Filip Qotye: Azərbaycanın Birinci vitse-prezidentinin Fransa səfəri ikitərəfli əlaqələrin inkişafına mühüm töhfələr verəcək
19 Mart 20:28
Gürcüstan Prezidenti Marneulidə azərbaycanlılar yaşayan kəndlərdə olub
19 Mart 20:26
Naxçıvanda Novruz bayramı münasibətilə ümumxalq şənliyi keçirilib
19 Mart 20:24
Məcburi köçkün qəsəbələrində Novruz şənlikləri keçirilib
19 Mart 20:18
Akademik Nərgiz Paşayeva Oksford Universitetinin Bodli Kitabxanasının yaradıcısının şərəfinə təşkil edilən təntənəli qəbulda iştirak edib
19 Mart 19:17
Novruz bayramı Sofiyada təntənəli şəkildə qeyd olunub
19 Mart 17:39
Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsinin vitse-prezidenti BƏOK-un İcraiyyə Komitəsinə üzv seçilib
19 Mart 17:25
Prezident İlham Əliyev Novruz bayramı münasibətilə ümumxalq şənliyində iştirak edib
19 Mart 17:18
Dövlət Miqrasiya Xidmətinin yaradılmasının 12-ci ildönümü münasibətilə mərasim keçirilib
19 Mart 17:14
Qarabağda atüstü oyunların yaşadıldığı kənd
19 Mart 17:05
Bu gündən Bakıda Novruz festivalına start verilib
19 Mart 17:01
Əli Əhmədov: Əli İnsanov əvvəlki səhvinin mənəvi yükünü nəinki dərk edir, hətta onu yenidən etməyə hazırdır

Video

 

Müsahibə

 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
HAVA HAQQINDA