Ana səhifə »  Mədəniyyət »  Ehtiyac həyatın müəllimidir
A+   Yenilə  A-
Ehtiyac həyatın müəllimidir
O dərsləri ki, məktəbdə həyatın bu və ya digər tələbləri ilə əlaqədar olaraq ala bilmirdilər,  onları maddi ehtiyac, həyat özü öyrədirdi sakinlərinə...
(İxtisarla)      
Məmləkətimizdə bəlkə də onu tanımayan az adam tapılar, ancaq düşünürəm ki, “Mən Bəkir Nəbiyevi çox yaxşı tanıyıram” deyənlərin belə, onu daha yaxından tanımasına ehtiyac var. Axı, hər kəsin olduğu kimi, mənim qəhrəmanımın da uşaqlığının, gəncliyinin, kamillik çağının, lap “ayaqları möhkəm yer tutan” anlarının, bilinməyən tərəfləri az deyil...
Bilmirəm, bəlkə də çoxlarına qəribə görünəcək. Bu böyük elm fədaisinin məhz bilinməyən tərəflərini bilmək və möhtərəm oxuculara da bildirmək üçün ona ilk olaraq belə bir sual verdim:
- Uşaqlığınız yadınızdadırmı? Necə uşaq olmusunuz, o çağlardan xatirinizdə nələr qalıb?”
Cavabında:
- çox şey yadımdadır, deyəsən pis uşaq olmamışam. Hər halda ailəmiz, atasız böyüyən bizlər üçün mənim tərbiyəm elə bir problem yaratmayıb, xasiyyətimdə bu və ya digər dərəcədə ciddi qüsur olmayıb. Mən həmişə yola  gedən olmuşam- dedi və səbrlə ömürlüyünü vərəqlədi... ömür kitabının bəzi açılmamış səhifələrindən nələr öyrənmədim!.. Düşündüm ki, kim bilir, bəlkə də onun bu “yola getməyinin” birinci səbəbi o idi ki, gözünü açandan ailələri müxtəlif zərbələrə məruz qalmış, anasının himayəsində böyümüşdü.
özünü dərk etməyə, anlamağa başlayandan ata üzünə həsrət qalmış, naz edəcək, şıltaqlığına dözəcək bir kimsəsi olmamışdı. Kiminsə gətirdiyi hədiyyəni qəbul etməyib:
- Mən beləsini yox, bir başqa cürəsini xoşlayırdım, kimsə başına sığal çəkəndə, nazlanıb:
- Mən getdim oynamağa-deyə bilməyib, uşaqlığın cazibədar ərköyünlüklərini yaşamayıb.
Xatırlamağa çalışsa da, belə anları yaşadığı heç  yadına  da gəlmir. Hardan gəlsin ki?! Uşaqkən ev, ailə qayğısı çəkən bir cocuq onları necə yaşaya bilərdi axı?
...Atası Stalin repressiyasının qurbanı olan Bəkir Nəbiyev Böyük Vətən müharibəsi başladıqdan sonra bir parça çörək qazanmaq qayğısına qalmağa başladı. İki yaş özündən böyük qardaşı Mahmudla birgə olmazın maddi çətinliklərlə üzləşdi.
Müharibə dövrünün digər uşaqları kimi, Bəkir Nəbiyev də sanki birdən-birə böyüdü. Maddi çətinliklər bir yandan, mənəvi ağrı-acılar da digər tərəfdən onları həyatlarını ciddi əsaslar üzərində qurmağa səfərbər edirdi. Doğrudur, o vaxtlar indiki kimi səfərbər olmaq anlamında fikirləşmək Bəkir Nəbiyev üçün çətin idi. Amma bu bir həqiqətdir ki, maddi ehtiyac nə etmək, necə etmək üçün insana istiqamət verir. Böyük Cəfər Cabbarlı deyirdi:
- Ehtiyac həyatın müəllimidir. O dərsləri ki, məktəbdə həyatın bu və ya digər tələbləri ilə əlaqədar olaraq ala bilmirdilər,  onları maddi ehtiyac, həyat özü öyrədirdi sakinlərinə...  
Müharibədən sonra Mahmud Əhməd oğlu Azərbaycan Dövlət Universitetinin şərqşünaslıq fakultəsinə daxil oldu. Bir qayda olaraq həmin fakultəyə elitanın, yüksək vəzifə sahiblərinin balaları daxil olardı. Lakin heç bir arxa-dayağı olmayan Mahmud S.M.Kirov adına ADU-nun (indiki BDU) şərqşünaslıq fakültəsini Fars dili və ədəbiyyatı ixtisası üzrə bitirdi..
Mahmudun universitetə qəbul olunması Bəkir Nəbiyevin ali təhsil almağa olan həvəsini daha da artırmışdı. Qış və yay tətillərində  şəhərin macəra dolu günlərindən, tələbəlik həyatından, böyük-böyük alimlərdən, müəllimlərindən danışardı. Sən demə, onun müəllimlərinin hamısı esselər, oçerklər, məqalələr yazır, kitablar çap etdirirdilər.
Onların bəzilərinin adı Bəkir Nəbiyevə də tanış idi. “Ədəbiyyat nəzəriyyəsi” kitabının müəllifi Cəfər Xəndan Hacıyev (sonralar o, onun da müəllimi oldu), “Qədim və orta əsrlər ədəbiyyatı” nı yazan Həmid Araslı, “XIX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı” üzrə mütəxəssis Feyzulla Qasımzadə universitetin müəllimləri idilər. Qardaşının maraqlı söhbətləri, hətta tələbəlik həyatının bəzi ehtiyacları belə, onu ali təhsil almağa həvəsləndirirdi.
O vaxtlar repressiya qurbanının ailə üzvləri üçün yaşamaq, ayaqda qalmaq çox çətin idi, çox yerdə təhqirlərə, təzyiqlərə məruz qalırdılar. Həmin çağları xatırlamaq belə 80 yaşının payızını yaşayan Bəkir müəllimi kövrəldir:
- Məşhur bir “Domokl qılıncı” anlayışı var. Məzmunu, mahiyyəti bundan ibarətdir ki, sanki başının üstündə əli qılınclı kimsə dayanıb, əgər başını bundan bir qədər yuxarı qaldırsan, qılınc kəsəcək. Bu qorxunu tələbəlik və aspirantura illərində daim hiss etmişəm, mən bu səbəbdən nələr çəkməmişəm, nə acılar  yaşamamışam?!.
Həmin dövrdə əlaçı tələbələrin ən yaxşısına (fakültədə bircə nəfərə) “Stalin təqaüdü” verilirdi. Bəkir Nəbiyev də I kursu əla qiymətlərlə bitirmiş, həm də ictimai həyatdakı fəallığı, elmi, ədəbi və bədii əsərlərin müzakirələrindəki çıxışlarıyla müəllimlərinin diqqətini cəlb etmişdi. Odur ki, V kursu bitirən əlaçı tələbənin yerinə yekdilliklə fakültə dekanlığı, ona dərs deyən müəllimlər və hətta partiya təşkilatı Bəkir Nəbiyevin namizədliyini irəli sürmüş və II kursdan etibarən ona “Stalin təqaüdü”nün verilməsi barədə qərar qəbul etmişdilər.
Məsələ həll olunanda Bəkir Nəbiyev yay tətilində idi. Bir gün Bakıdan teleqram gəldi. Teleqramı filologiya fakültəsinin dekan müavini Etel Lvova imzalamışdı. Sonralar Etel Lvovna  Lvova onun rus dili müəllimi oldu. Teleqramı alan kimi, yay tətilini yarımçıq qoyub dərhal Bakıya gəldi.
- Biz bu məsələni irəli sürəndə adəti üzrə müvafiq orqanlar yoxlamaya başladılar. Sənin kimliyini, şəxsi həyatını, tərcümeyi- halını öyrənmək istədilər.Yoxlama zamanı məlum olub ki, sizin atanız həbsxanadadır...
Ərizədə bircə cümlə qeyd olunmuşdu: “Atam 1937-ci ildə həbs edilmişdir”.
Nə üçün? Neçə illiyə? Bu barədə heç nə yazılmamışdı. Həmin cümlə də digər cümlələrin içində itib-batmış, diqqəti cəlb etməmişdi. Dekan müavininin:
- Səmimi surətdə etiraf etdiyin üçün səni universitetdən çıxarmayacaqlar - sözləri sanki ona dünyanı bağışladı. Bəkir Nəbiyev belə düşünməkdə tamamilə haqlı idi, çünki həmin cümlə ərizədə yazılmamış olsaydı və indiki axtarışların nəticəsində atasının həbs edilməsi, “xalq düşməni”nin oğlu olduğu bilinsəydi, onu hökmən universitetdən çıxaracaqdılar.
Bəkir Nəbiyevin atası Əhməd kişi dövrünün geniş dünyagörüşlü, gözüaçıq adamlarından biri idi. Əhməd Nəbiyev Azərbaycan, fars, ərəb və rus dillərini bilən, kamil savada malik bir insan, ticarət adamı olmuşdur. “Mənim atam “xalq düşməni” deyildi. O, ömründə bircə dəfə at minib, tüfəngini, patrondaşını, xəncərini götürüb, Ağdaşın cavanlarına qoşularaq Şamaxıya doğru getmiş, azərbaycanlılara qarşı qırğınlar törədən erməniləri geri oturtmaq məqsədilə, xalq ordusunun tərkibində düşmənə qarşı vuruşmuşdu. Halbuki, onun haqqında yazmışdılar ki, guya silahlı müqavimət təşkil edib, sovet dövlətinə qarşı çıxıb. Ona 10 il həbs cəzası kəsmişdilər. Bunun ağrı-acısını sonralar da çox çəkmişəm...” - deyirdi Bəkir müəllim.
Aspiranturaya daxil olmaq da ona asan başa gəlməmişdi.
Həmin illərdə repressiya qurbanlarının taleyinə aydınlıq gətirilmiş, hər şey aydınlaşdırılmış, Bəkir Nəbiyevin atasına da bəraət verilmişdi, lakin təhlükə tam sovuşub getməmişdi. Belə olmasaydı, o, aspiranturaya qəbul üçün üç dəfə imtahan verməli olmazdı.       
Nəhayət, üçüncü dəfə imtahan verəndə sənədlərimin arasına atamın bəraəti barədə  sənədi də qoyandan sonra aspiranturaya daxil oldum.
“Məni bu yoldan döndərə bilmədilər, çünki elm adamı olmaqda çox israrlı idim”.
Bəlkə də bütün bu ağrı-acıların içində olması, onları yaşaması üzündən sonralar Əhməd Cavad, Almaz İldırım kimi oxşar taleli insanların yaradıcılığına üz tutdu.
Aspiranturaya qəbul olunandan bir az sonra, 1957-ci ildə namizədlik işinin mövzusu müəyyən ediləndə, elmi rəhbəri professor Cəfər Xəndan Hacıyev Bəkir Nəbiyevə Firudin bəy Köçərli haqqında dissertasiya yazmağı tövsiyə edərək: “İşlənməmiş mövzudur, maraqlı olar” - demişdi. Bir qədər tərəddüd etsə də, sonda razılıq vermişdi:
- Bilirdim ki, 1920-ci ildə Firudin bəy Köçərli Azərbaycanda sovet hakimiyyətinin qurşuna düzdüyü ilk ziyalılardan biri olub. Amma onu da bilirdim ki, bizim o zamankı müəllimlərimizin heç biri öz mühazirələrində Firudin bəy Köçərlinin adını çəkməzdilər.
O zaman Bakıda Muxtar Əfəndi adında çox görkəmli şərqşünas alim yaşayırdı. Soyadı “Əfəndizadə” olsa da, hamı ona Əfəndi deyirdi. Əslən Ağdaşdan idi, vaxtilə atası Əhməd kişinin də müəllimi olmuşdu. Universitetin şərqşünaslıq fakültəsində oxuyanda qardaşı Mahmuda da dərs demişdi. Ağdaşa yolu düşəndə evlərinin qonağı olardı. Elə bu yerlilik, doğmalıq münasibətlərindən istifadə edərək  Muxtar Əfəndiyə müraciət etdi. Muxtar Əfəndi öncə onu yoxladı, savad dərəcəsi ilə maraqlandı, müəyyən qənaətə gəldikdən sonra gənc aspirantla məşğul olmağa söz verdi. O, B.Nəbiyevin ailəsinin faciəsini, imkansızlıqlarını yaxşı bilirdi. Elə bu üzdən də heç bir təmənna güdmədən onunla öz evində fərdi məşğul olmağa başladı. Mütəmadi davam edən bu dərslər nəticəsində öyrəndikləri yavaş-yavaş köməyinə çatırdı. Artıq o Firudin bəyin əsərlərində barəsində söhbət gedən ədəbi mətləblərə daha dərindən vaqif olurdu. Və beləcə axtarışlarını davam etdirdi. Samballı tədqiqat işini tamamladıqdan sonra bir vaxtlar unudulmaqda olan daha bir ədibə ədəbiyyatda və ictimai həyatda yeni həyat vəsiqəsi qazandırdı.
Rus ədəbiyyatı nümunələrini elə rusca oxuyurdu. Bəkir müəllimin öz təbirincə desək, “o qədər özümə damar yürütdüm ki, qısa bir müddətdə tənbəllik eləmədim, rus ədəbiyyatından tərcümələr etməyə başladım”.
Bəli, bu, həqiqətən böyük cəsarət idi. İş o yerə gəlib çatdı ki, hətta universitetdə tələbələr arasında rus ədəbiyyatından tərcümələrin müsabiqəsi keçiriləndə tərcümə etdiyi əsər II yerə layiq görüldü. Kiçik bir hekayənin tərcüməsindən sonra əldə etdiyi uğur onu daha da həvəsləndirdi. Nekrasovun uşaqların həyatından yazdığı bir pyesini Azərbaycan dilinə tərcümə etdi. Uşaqlarla bağlı olduğundan onu “Azərbaycan pioneri” qəzeti redaksiyasına gətirdi. Pyesi qəbul edib on nömrədə dalbadal çap etdilər. Əsərin çapına görə  xeyli miqdarda qonorar da yazmışdılar. Bu isə onu daha bir cəsarətli addım atmağa səfərbər etdi. Cek Londonun “Həyat eşqi”  povestini rus dilindən tərcümə edib, “Azərbaycan gəncləri” qəzetində 10-dan artıq nömrədə çap etdirdi. Evlilik çağlarına yaxınlaşırdı ki, bu yazıdan aldığı qonorar da əlindən tutdu. özü demiş: “Deyəsən rus dili müəllimi sarıdan bəxti yaman gətirmişdi”.
ümumiyyətlə isə, sovet hakimiyyəti dövründə tərcümə məsələlərinə çox fikir verilirdi. Səbəbi aydın idi:
- Birinci növbədə rus ədəbiyyatının Azərbaycan dilinə tərcüməsinə çox pul buraxılırdı. Düzünü desək, o dövrdə istedadlı tərcüməçilər də az deyildi. Tərcümədən xeyli pul qazanmaq olurdu. Düzünü axtarsan, orijinal əsərin özü də elə böyük qonorar almır.
Uşaqlığı müharibə dövrünə düşmüş, ondan sonrakı dövrlərdə də  az sıxıntılar yaşamamışdı. İstər maddi, istərsə də mənəvi. Sonralar müharibə dövrü ədəbiyyatını tədqiqat obyektinə çevirməyə, bəlkə də bu, təkan olmuşdu. Kitabının növbəti nəşrlərindən birinin müqəddiməsində Məmməd Cəfər müəllim yazır: “Bizim Bəkir Nəbiyev ədəbiyyatşünaslığımızın o nəslinə mənsubdur ki, onların şəxsiyyəti Böyük Vətən müharibəsi illərində yetkinləşib və onlar həyata vəsiqə qazanıblar”.
Heç şübhə yoxdur ki, müharibə dövrünü canında, qanında, taleyində, həyatında yaşaması, o illərin dəhşətlərini bircə anda unuda bilməməsi doktorluq dissertasiyası mövzusu kimi “Böyük Vətən müharibəsi və Azərbaycan ədəbiyyatı” mövzusunu götürməsinə səbəb olmuşdu...
O dövrdə müharibə mövzusu bütün xalqların ədəbiyyatında aparıcı mövzu idi. Bəkir müəllim bu xalqların ədəbi nümunələrinin çoxsunu oxumuşdu. Məsələn, özbək, tacik, qazax ədəbiyyatında yazılan əsərlərin rus dilinə tərcümələrini, eyni zamanda, həmin xalqların öz dillərində də oxuyurdu. Hətta erməni və gürcü ədəbiyyatlarından tərcümələr əsasında tanış olduğu nümunələrlə müqayisədə, Azərbaycan ədəbiyyatının müharibə mövzusunda daha çox güclü əsərlər verdiyi qənaətinə gəlmişdi. Bəkir müəllim bununla bağlı deyir:
- Nəsrimizdə təkcə Əbülhəsənin “Müharibə” romanını ortalığa (dörd cild) qoysaq, qonşu xalqların ədəbiyyatındakı əsərlər onun yanından əyilə-əyilə keçər.Yaxud deyək ki, əgər biz Hüseyn Abbaszadənin “General” romanını, Süleyman Vəliyevin müharibənin son məqamlarında, yaxud da xarici ölkələrin ərazilərində partizan hərəkatından və s. bəhs edən roman və povestlərini götürəndə bizim ədəbiyyatımızda bu məsələlər çox gözəl, güclü bədii inikasını tapıbdır. Mən hələ poeziyanı demirəm. Səməd Vurğun kimi bir sənətkar səhər saat 4-də, yəni 1941-ci il iyun ayının 22-də Böyük Vətən müharibəsinin başlandığını radioda eşidəndə bütün günü və axşamı işləyib məşhur şeirini yazmış, ayın 23-də “Kommunist” qəzetində çap etdirmişdi:
Bilsin ana torpaq, eşitsin Vətən,
Müsəlləh əsgərəm, mən də bu gündən,
Bu gün bir süngüdür, əlimdə qələm,
Mənim bayrağıma göz dikir aləm...
Elə 1945-ci il may ayının 9-da müharibənin sovet xalqının, onun müttəfiqlərinin qələbəsi ilə qurtarmasına dair xəbəri eşidən Səməd Vurğun yenə də həmin gün axşama kimi yaradıcılıq qovğasında olub və “Kommunist” qəzetinin 1945-ci il 10 may tarixli nömrəsində digər məşhur şeirini çap etdirmişdi:
Yazılsın tarixə bir  qızıl xətlə
Qırx beşinci ilin doqquz may günü...
Demək istəyirəm ki, Azərbaycan ədəbiyyatının korifeyləri müharibəyə bu ifadəni rusca deyəcəm: “kozyonnı” bir məsələ kimi, kənardan sifariş verilmiş mətləb kimi baxmayıblar. Onu xalqımızın, millətimizin, analarımızın, bacılarımızın, əsgər balalarımızın qan işi, can işi kimi qəbul ediblər və əvvəldən axıra qədər də bu cür yazıb yaradıblar. Sənətkarlıq deyiləndə ədəbiyyatda bu və ya digər şairin,   ədibin bədii ifadə vasitələri, məsələn, deyək ki, süjet qurmaq ustalığı, kompozisiya mədəniyyəti, nəhayət dili, dilindəki ahəngdarlıq, incəliklər, üslub axar-baxarı və s. nəzərdə tutulur. Bu cəhətdən də müharibə çox darmacal bir vəziyyət yaratmışdı, bütün bunlara yazıçının əlində çox böyük imkan, vaxt qalmırdı...
1970-ci ildə o, “Böyük Vətən müharibəsi və Azərbaycan ədəbiyyatı” mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edib. Həmin dövrdə Azərbaycan dilində “Süngüyə çevrilmiş qələm” adlı elmi-kütləvi oçerki, rus dilində isə “Azərbaycan sovet ədəbiyyatı Böyük Vətən müharibəsi dövründə” adlı kitabı nəşr olunub. Müəllif  1941-1971-ci illər ərzində Azərbaycan ədəbiyyatında istər ön cəbhədə, istərsə də arxa cəbhədə baş verən hadisələrə həsr olunmuş şeir, hekayə, oçerk, povest, roman və epopeyaların   hamısını   əhatə edərək monumental bir əsər yarada bilib.
Bu da səbəbsiz deyildi. Əvvəla, Bəkir müəllim XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığının ən görkəmli mütəxəssislərindən biri olmaqla yanaşı, həm də maraqlı və şərəfli həyat yolu keçmiş, yüksək elmi- pedaqoji  təcrübəyə malik ziyalılarımızdandır.
Bəkir Nəbiyevin də ilk yazıları, məqalə və resenziyaları müharibə dövrü ədəbiyyatı ilə bağlı idi. O, sonralar da bir çox başqa əsərlər yazmasına baxmayaraq, sevimli mövzusundan ayrılmadı, onun Respublika Dövlət mükafatına layiq görülmüş “Böyük Vətən müharibəsi və Azərbaycan ədəbiyyatı” əsəri isə neçə illik gərgin axtarışların, düşüncələrin uğurlu nəticəsi oldu. Səciyyəvidir ki, biz bu kitabda müharibə dövrü ədəbi prosesinin təhlili ilə yanaşı, həyatının gənclik illərini bu dövrdə yaşayan müəllifin fərdi həyəcanlarını, sevincini, iftixarını, bəzən də məqamına görə qəzəbini, kədərini duyuruq.
Bu əsər barədə istər elmi ictimaiyyətimiz, istərsə də ədəbi-bədii fikrimizin yetirmələri, hətta ayrı-ayrı vaxtlarda Türkiyə, Rusiya, Gürcüstan, Ukrayna, özbəkistan, Tatarıstan və Baltikyanı ölkələrdə tanınmış elm xadimləri, görkəmli ədəbiyyatşünaslar, tənqidçilər öz sözlərini deyiblər. Təsadüfü deyil ki, o, məhz “Böyük Vətən müharibəsi və Azərbaycan ədəbiyyatı” monoqrafiyasına görə 1978-ci ildə Azərbaycan Respublikası Dövlət mükafatı laureatı adına layiq görülmüşdür.
Bəkir Nəbiyev milli ədəbiyyatımızın, ana dilimizin  öyrənilməsi və inkşafı yolunda fəaliyyəti ilə seçilmiş, fərqlənmişdir. Onun bu yaşda da elə əvvəlki enerji ilə çalışması qibtə, həm də məmnunluq hissi doğurur. O, elm aləminin hər bir nəsil nümayəndəsinə sözün əsl mənasında örnəkdir:
-  Son illər dövri mətbuatda ço
x tez-tez xatırlanan, yeri gəldi-gəlmədi aşkarlanan, ortaya qoyulan iki terminin əleyhinəyəm. Modernizm və postmodernizm. Modern yeni deməkdir. Bir müddət ədəbiyyatı yaradanlar, təhlil edənlər belə fikirləşdilər ki, əşşi, bəsdir də, biz əvvəlki ədəbiyyatdan fərqli ədəbiyyat yaradırıq, qoy onun adını modern ədəbiyyat qoyaq. Qoydular. üstündən bir az keçəndən sonra sizlə mənim yaşadığım son onilliklərin ədəbiyyatını yaradanlar, onu təhlil edənlər bununla da kifayətlənmədilər. Dedilər ki, postmodernist ədəbiyyatdır bizim yaratdığımız ədəbiyyat. Yəni modernizmdən sonrakı, ən yeni ədəbiyyatdır. Düzgün deyil. Əvvəla, əsl ədəbiyyat heç vaxt yerində saymayıb. Əsl ədəbiyyat həmişə özündən əvvəlki ədəbiyyatdan ən azı bir addım qabaqda gedən ədəbiyyat olub. Yeni ədəbiyyat olub. Onda XII əsrin şairinə nisbətən XIII, XV nisbətən XVI, XIX, XX, nəhayət ona nisbətən XXI əsrin şairlərini, beləcə sıra ilə düzəsi olsaq, onların yaradıcılığının hamısına bu anlayışlarla qiymət verəsi olsaq, onda biz post- postmodern -modern kimi zəncirvari bir anlayışla qarşılaşmış olarıq ki, bunu da mən haqlı hesab etmirəm.
Yeni ədəbiyyat, yenilikçi ədəbiyyat, yəni novator ədəbiyyat var. Hər bir ədəbiyyatçının borcudur ki, təhlilini apardığı əsərin, ədibin yeniliyinin nədən ibarət olduğunu aşkar edib qiymətləndirsin. Bundan ötrü uydurma terminləri, ağına-bozuna baxmadan işlətmək yersiz görünür.
- Sizin gənclərə humanist münasibətiniz həmişə hiss olunur.
- Gənc qələm sahibləri ədəbiyyatşünaslıq elminin gələcəyi deməkdir. Heç kəs bu dünyanı tutub durmur. Yaşlılar, hətta bizdən 20-30 yaş cavan ədəbiyyatşünaslar bu barədə düşünməlidirlər. Əgər onlar bu fikirdədirlərsə ki, “elə bizim yazdıqlarımız elmin son sözüdür, nə işi var cavanların bu meydanda?” bu qəbahət olar, elm, millət və xalq qarşısında. Belə tendensiyanın qəti əleyhinəyəm. Mənim bu yaşda olan araşdırıcılara münasibətim başqadır. Mən onlara hər cür qayğı ilə yanaşmışam və həmişə də bu cür yanaşmağın tərəfdarıyam. Rəhbərlik etdiyim institutda bu istiqamətdə iş məhz həmin ruhda köklənib. Zənnimcə, pis də alınmır...
Və söz ardı: Əlbəttə, pis alınmır. çünki Məhəmməd Peyğəmbərin (s.ə.) “Beşikdən qəbr evinədək öyrənin, öyrəndiklərinizi isə başqalarına da öyrədin” kəlamını özünə həyat prinsipi seçən və bu gün ömrünün kamillik çağını, müdriklik zirvəsini yaşayan akademik Bəkir Nəbiyev özü də bütün ömrü boyunca öyrəndi, öyrəndiklərini isə əzablarla dolu elm yolunu tutanlara öyrətdi, onların müəllimi, hidayət çırağı oldu. Ancaq özünün daim öyrəndiyi ən böyük müəllimləri ilə yanaşı, ehtiyac adlı  ən ciddi həyat müəllimini də heç vaxt unutmadı...
Esmira Fuad (Şükürova)

 
  • Oxunub:  18690  |  
  • Tarix:  22-09-2010  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Azərbaycanda yeni iş yerlərinin yaradılması daimi prosesə çevrilib

22 Avqust 20:47
“KOB Dostu” Xəzər rayonunda sahibkarlara xidmət göstərəcək
22 Avqust 20:45
Kiçik dövlət müəssisələrində çalışanlar güzəştli satışı xidmətindən elektron formada istifadə edə bilər
22 Avqust 20:38
Vergilər Nazirliyi: Elektron qeydiyyat xidmətindən istifadə edənlərin sayı artır
22 Avqust 20:32
Vergilər nazirinin müavini Qobustanda vətəndaşları qəbul edib
22 Avqust 20:28
Prezident Administrasiyasının məsul işçiləri bölgələrdə vətəndaşların müraciətlərini dinləyiblər
22 Avqust 18:14
Yeni Azərbaycan Partiyasının təşkilatçılığı ilə “Mədəniyyətlərarası dialoqa Azərbaycanın töhfəsi” mövzusunda konfrans keçirilib
22 Avqust 18:11
Beynəlxalq Cüdo Federasiyasının növbəti konqresi keçirilib
22 Avqust 17:43
AFFA-da “Elit məşq” layihəsinin təqdimatı olub
22 Avqust 17:40
Bəhruz Quliyev: Belə hadisələrin siyasi mübarizə predmetinə çevrilməsinə imkan verməməliyik
22 Avqust 17:06
Bakı metrosunda daha iki yeni qatar xəttə buraxılıb
22 Avqust 17:01
Flora Qasımova: İqtisadi və siyasi böhran işğalçı Ermənistanı uçuruma aparır
22 Avqust 17:00
Mübariz Qurbanlı: Bu il Azərbaycanda dünya din xadimlərinin sammiti keçiriləcək
22 Avqust 16:59
Pərvin Kərimzadə: Azərbaycanda həyata keçirilən uğurlu siyasət istənilən hədəflərə nail olmağa əlverişli şərait yaradır
22 Avqust 16:53
Baş Prokurorluqda Tofiq Yaqubluya xəbərdarlıq edilib
22 Avqust 16:31
Əli Əhmədov: Hökumət süni qiymət artımına yol verilməməsi üçün lazımi tədbirlər görür
22 Avqust 16:29
Məcburi köçkün məktəbləri üzrə şagirdlərin elektron yerdəyişməsinə avqustun 26-dan başlanılacaq
22 Avqust 16:25
Azərbaycan XİN separatçı rejimin hesabatının BMT-də yayılmasına münasibət bildirib
22 Avqust 16:23
Əli Həsənov: Maraqlı dairələr Azərbaycanda özünün koloniyasını yaratmaq istəyirdi
22 Avqust 16:20
“Avro 2020”nin sponsorlarının nümayəndələri Bakıda səfərdədir
22 Avqust 16:19
BMT-nin Baş katibi dini mənsubiyyət və inancına görə zorakılığa məruz qalmış qurbanlarla bağlı müraciət edib
22 Avqust 16:16
Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin rəhbərliyi Şəmkir və Tovuzda vətəndaşları qəbul edib
22 Avqust 16:09
Bakıda "Şeyxülislam Allahşükür Paşazadə 70 - Mənəviyyata həsr olunmuş ömür" adlı konfrans keçirilib
22 Avqust 12:35
Pakistanlı astronavt Namirə Səlim: Kosmos diplomatiyası dünyaya sülh gətirəcək
22 Avqust 12:31
Ermənistanda əsgər valideynləri müdafiə nazirliyi qarşısında etiraz aksiyası keçiriblər
22 Avqust 12:17
Bişkekdə Heydər Əliyev parkı və orta məktəb binasının tikintisi ilə bağlı məsələlər müzakirə edilib
22 Avqust 12:15
UEFA Avropa Liqasına pley-off mərhələsinə 21 qarşılaşma ilə start veriləcək
22 Avqust 12:10
Bakı Ali Neft Məktəbinə qəbul planı 100 faiz dolub
22 Avqust 11:47
Əlilliyi olan şəxslərin özünüməşğulluğuna dəstək məqsədilə aparılan işlərin təqdimatı olub
22 Avqust 11:23
Dövlət Sərhəd Xidmətinin 100 illiyinə həsr olunan markalar dövriyyəyə buraxılıb
22 Avqust 11:14
Bu gün “Qarabağ” komandası UEFA Avropa Liqasının pley-off mərhələsində mübarizəyə başlayır
22 Avqust 11:12
“Kənddən Şəhərə” yarmarkası davam edir
22 Avqust 10:59
Müdafiə Nazirliyi: “MiQ-29” tipli döyüş təyyarəsinin qəzaya uğrama səbəbi müəyyən edilib
22 Avqust 10:32
“Vətən bizə əmanətdir” yay istirahət düşərgəsinə 100 nəfər yeniyetmə və gənc cəlb olunub
22 Avqust 10:24
Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri sutka ərzində atəşkəs rejimini 20 dəfə pozub
22 Avqust 09:42
Azərbaycanda yeni iş yerlərinin yaradılması daimi prosesə çevrilib
22 Avqust 09:30
Şeyxülislam Allahşükür Paşazadə: xüsusi missiyası olan ali dini lider, böyük maarifçi vətənpərvər, nüfuzlu ictimai xadim
22 Avqust 09:24
Macarıstan, Çin və Latviyada təhsil almaq hüququ qazanmış tələbələrlə görüş
22 Avqust 09:22
BDU-nun 100 illiyi münasibətilə “Riyaziyyat və onun tətbiqləri” Beynəlxalq Avrasiya Konfransı keçiriləcək
22 Avqust 09:19
Əli Kərimli şəhid pilotumuzun dəfn mərasimini siyasi avantüra vasitəsinə çevirməyə çalışıb
22 Avqust 09:17
Nəsimi rayonunda “Mərhəmət və Xeyriyyəçilik həftəsi” keçirilir
22 Avqust 09:10
2019-cu ildə regionlarda 1 milyon 12 min hektarda taxıl əkini həyata keçirilib
21 Avqust 19:46
“OPEC+” formatı: Azərbaycanın enerji siyasətinin növbəti uğuru
21 Avqust 18:47
Prezident İlham Əliyev XDMX-nin hərbi qulluqçularını və mülki işçilərini təltif edib
21 Avqust 17:57
Abşeronda kombi istehsalı zavodu fəaliyyətə başlayıb
21 Avqust 17:51
Lənkəran və Masallıda "Məzhəbçilik-dini təhlükəsizliyə təhdid kimi" mövzusunda seminar-müşavirələr keçirilib
21 Avqust 17:35
Siyavuş Novruzov: Azərbaycanın beynəlxalq əhəmiyyətli tədbirlər üçün ideal məkan seçilməsində Mehriban xanım Əliyevanın xidmətləri böyükdür
21 Avqust 17:31
Ekspert: Təqaüdçülərin sosial durumunun, həyat şəraitinin yaxşılaşdırılması daim dövlətin diqqət mərkəzindədir
21 Avqust 17:29
Xoşbəxt Yusifzadə: Yeni yataqlarımızın uğurla işlənilməsi neft gəlirlərinin qaz gəlirləri ilə balanslaşdırılması üçün şərait yaradır
21 Avqust 17:00
Vilayət Eyvazov Avstriyanın ölkəmizdəki səfirini qəbul edib
21 Avqust 16:57
"Böyük Avrasiya": "sabitsizlik qövsü" və yeni təhlükəsizlik sistemi
21 Avqust 16:41
Əli Əhmədov: Müxalifətin pilotun həlak olmasından siyasi dividend qazanmağa çalışması insanlığa yaraşmayan hərəkətdir
21 Avqust 16:08
Dövlət Komitəsinin sədri və sədr müavinləri bölgələrdə vətəndaşları qəbul ediblər
21 Avqust 15:59
Bakıda keçiriləcək bədii gimnastika üzrə dünya çempionatı “Tokio 2020”yə lisenziya xarakteri daşıyacaq
21 Avqust 15:36
Gəncədə kurqanlardan ibarət arxeoloji park yaradılacaq
21 Avqust 15:04
Daşkəsən rayon icra hakimiyyətinin başçısı səyyar görüş keçirib
21 Avqust 14:59
Azərbaycandan İspaniyaya ixracın dəyərində 189 milyon dollarlıq artım var
21 Avqust 14:34
Hikmət Babaoğlu: “Əli Kərimlinin bu addımı siyasi mənəviyyatsızlıq və məsuliyyətsizlikdir”
21 Avqust 14:29
“Azərsu” ASC-nin sədr müavinləri Şəmkir və Tovuzda vətəndaşları qəbul edib
21 Avqust 14:05
Ukraynada “Nəsimi ili” çərçivəsində tədbir keçirilib
21 Avqust 14:02
İstanbulda Azərbaycan və Türkiyə həmkarlar ittifaqları konfederasiyalarının birgə iclası keçirilib
21 Avqust 13:55
Azərbaycan və Ermənistan qoşunlarının təmas xəttində keçirilən monitorinq insidentsiz başa çatıb
21 Avqust 13:54
“Tarixi şəxsiyyətlər” jurnalının növbəti nömrəsi Şeyxülislam Allahşükür Paşazadənin 70 illik yubileyinə həsr olunub
21 Avqust 13:43
Bəhruz Quliyev: “Dəfn mərasimini siyasiləşdirmək cəhdi böyük ədəbsizlikdir”
21 Avqust 13:39
Sahib Məmmədov: Prokurorluq orqanlarına qulluğa qəbul prosesi şəffaf və ədalətli qaydada həyata keçirilir
21 Avqust 13:08
Naxçıvanda sağlamlıq imkanları məhdud şəxslərə qulluq edənlər üçün Prezident təqaüdünün ödənilməsinə başlanılıb
21 Avqust 12:51
Bakıda “Şeyxülislam Allahşükür Paşazadə - 70: mənəviyyata həsr olunmuş ömür” mövzusunda tədbir keçiriləcək
21 Avqust 12:44
Şahmatçımız Şəhriyar Məmmədyarov dünya çempionu Maqnus Karlsenlə heç-heçə edib
21 Avqust 12:33
Prokurorluq orqanlarına qulluğa qəbulla əlaqədar müsabiqənin yazılı imtahan mərhələsi keçirilir
21 Avqust 12:29
AFFA və Konami arasında tərəfdaşlıq müqaviləsi imzalanıb
21 Avqust 12:17
“MiQ-29” təyyarəsinin pilotu Rəşad Atakişiyev dəfn edilib

Video

 

Müsahibə

 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
HAVA HAQQINDA
Bakı
gündüz+33 +38
gecə+20 +24