Ana səhifə »  Müəlliflər »  “Azərbaycan parlamentarizmi tarixi”: milli parlamentarizmin tarixinə və inkişaf yoluna həsr olunan fundamental tədqiqat əsəri
A+   Yenilə  A-
“Azərbaycan parlamentarizmi tarixi”: milli parlamentarizmin tarixinə və inkişaf yoluna həsr olunan fundamental tədqiqat əsəri
Yazdı: Hikmət BABAOĞLU

İkicildlik kitab multidisiplinar üslubda yazılmaqla tarix, politologiya, siyasi sosiologiya, müqayisəli politologiya sahələrini əhatə edir, yeni elmi-tədqiqat əsərlərinin yaradılması üçün mötəbər elmi mənbə səciyyəsi daşıyır
Yola saldığımız 2018-ci il Azərbaycan üçün çox mühüm uğurlar və əlamətdar hadisələrlə yadda qaldı. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən uğurlu siyasət nəticəsində bütün sahələrdə tarixi əhəmiyyətə malik olan möhtəşəm nailiyyətlər əldə olundu. Ardıcıl islahatlar və məqsədyönlü tədbirlərin müvəffəqiyyətlə davam etdirilməsi, tarixi nailiyyətlərin altına imza atılması Azərbaycan Respublikasının qüdrətinin - milli gücünün daha da artmasını təmin etmiş oldu.
Bununla yanaşı, 2018-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illik yubileyi ilə əlaqədar respublika miqyasında və ölkəmizin hüdudlarından kənarda silsilə tədbirlər keçirildi. Xüsusi vurğulamaq gərəkdir ki, Prezident İlham Əliyev tərəfindən 2018-ci ilin ölkəmizdə “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti İli” elan edilməsi dövlətimizin başçısının milli dövlətçilik tariximizə diqqət və qayğısının göstəricisidir. Ötən il mayın 28-də isə Heydər Əliyev Mərkəzində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illik yubileyi münasibətilə rəsmi qəbul təşkil edildi. Tədbirdə geniş nitq söyləyən Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Azərbaycan xalqının bu tarixi hadisə ilə haqlı olaraq fəxr etdiyini, Cümhuriyyətin 23 aylıq qısa fəaliyyəti dövründə böyük işlər gördüyünü vurğuladı. Bütövlükdə, “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti İli”ndə keçirilən çoxsaylı tədbirlər dövlətçilik tariximizin və ənənələrimizin öyrənilməsi, təbliğ olunması, xüsusilə gənc nəslin dövlətçilik şüurunun möhkəmlənməsi baxımından müstəsna əhəmiyyətə malik oldu.
Digər tərəfdən, 2018-ci ildə Azərbaycan parlamentinin 100 illiyi də ölkəmizdə silsilə tədbirlərlə qeyd edildi. Sentyabrın 21-də Milli Məclisdə Azərbaycan parlamentinin 100 illiyi münasibətilə təntənəli iclas keçirildi. Xarici ölkələrdən dəvət olunmuş çoxsaylı qonaqların iştirak etdiyi iclasda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev nitq söylədi. Dövlətimizin başçısı nitqində ölkəmizdə parlament institutunun formalaşması, keçdiyi yol barədə danışdı. Cümhuriyyət dövrü parlamentinin 200-dən çox qanun qəbul etdiyini, qadınlara səsvermə hüququ verdiyini vurğulayan Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Milli Məclisinin əsası 100 il əvvəl qoyulmuş demokratik ənənələri bu gün uğurla davam etdirdiyini, milli maraqların tam şəkildə təmin olunmasında önəmli rolunu diqqətə çatdırdı.
Parlamentin 100 illiyi ərəfəsində Azərbaycanın parlamentarizm ənənələrinin dərindən tədqiq edilməsi, öyrənilməsi baxımından həyata keçirilən ən mühüm tədbirlərdən biri Milli Məclisin spikeri Oqtay Əsədovun elmi məsləhətçiliyi və redaktorluğu, parlamentin sədr müavini, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru Bahar Muradovanın, millət vəkili, AMEA-nın müxbir üzvü, professor Musa Qasımlının və AMEA-nın aparıcı elmi işçisi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Vasif Qafarovun müəllifliyi ilə “Azərbaycan parlamentarizmi tarixi” adlı ikicildlik kitabın işıq üzü görməsi oldu.
Ümumiyyətlə, ölkəmizdə parlamentarizmin tarixi və ənənələri haqqında ilk dəfədir ki, kitab dərc olunub. “Azərbaycan parlamentarizmi tarixi” kitabı ölkəmizdə milli parlamentarizmin tarixinə və inkişaf yoluna həsr olunan birinci kitab kimi böyük əhəmiyyətə malikdir. Nəşrlərdə Azərbaycan parlamentarizminin tarixi təkcə 100 il bundan əvvəl Cümhuriyyət qurucularının yaratdığı parlamentin tarixi ilə əlaqəli şəkildə göstərilməyib. Müəlliflər həmçinin ölkəmizdə parlamentarizmin qədim tarixi ənənələrə malik olduğunu göstərmək üçün ilk dəfə olaraq bu istiqamətdə dərin, sistemli tədqiqatlar aparıblar.
Zəngin mənbə və ədəbiyyatlardan geniş istifadə edilməklə yazılmış iki cilddən ibarət əsərin birinci cildində qədim və orta əsrlər Azərbaycan dövlətlərində qərarların qəbul edilməsi ənənəsi, Azərbaycanın şimalının çar Rusiyası tərəfindən işğal edilməsindən sonra qanun və qərarların qəbulolunma qaydası, Dövlət dumalarında azərbaycanlı deputatların fəaliyyəti, Birinci dünya müharibəsinin sonlarında Cənubi Qafqaz regionunda yaranmış parlamentarizm sistemində azərbaycanlı nümayəndələrin iştirakı, Azərbaycan Milli Şurasının, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti parlamentinin yaradılması və fəaliyyəti, sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra yaradılmış Müvəqqəti İnqilab Komitəsinin, Ümumazərbaycan Sovetlər qurultaylarının, Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin və Azərbaycan SSR Ali Sovetinin tarixi, sovet hakimiyyəti illərində Azərbaycan əleyhinə müəyyən erməni dairələrin fəaliyyəti və ona qarşı respublikanın hakimiyyət orqanlarının, o cümlədən parlamentin mövqeyi araşdırılıb. Arxiv sənədlərinin, demək olar ki, hamısı elmi dövriyyəyə ilk dəfə gətirilib.
Monoqrafiyanın 1991-2018-ci illəri əhatə edən ikinci cildində isə dövlət müstəqilliyinin bərpası, SSRİ-nin dağılmasından sonrakı şərait, Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü, Xocalıda törədilən soyqırımından sonra və 1992-ci ilin mayından 1993-cü ilin iyununadək ölkədə yaranmış vəziyyət, ümumi böhran, Azərbaycan xalqının Ümummilli lideri Heydər Əliyevin xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə gəlməsi, Milli Məclisin Sədri, ölkə Prezidenti seçilməsi, atəşkəsin elan edilməsi, “Əsrin müqaviləsi”nin imzalanmasından sonrakı şəraitin parlamentdə müzakirə edilməsi, Azərbaycanda dövlət çevrilişi cəhdlərinin qarşısının alınması, ictimai-siyasi sabitliyin təmin olunması və iqtisadi inkişafın, yüksəlişin əsasının qoyulması, Milli Məclisə ilk seçkilər və müstəqil Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının qəbul edilməsi, islahatların həyata keçirilməsi, II, III, IV, V çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin fəaliyyəti, parlament diplomatiyası ən mötəbər mənbə və ədəbiyyatlardan geniş istifadə edilməklə tədqiq olunub. Kitabın ikinci cildində də arxiv sənədlərinin, demək olar ki, hamısı elmi dövriyyəyə ilk dəfə gətirilib.
Kitabda həmçinin Azərbaycan dövlətçilik tarixinin dönüş nöqtələri hesab olunan hadisələrə və tarixi mərhələlərə dair analitik qənaətlər faktlar əsasında diqqətə çatdırılıb. Qeyd edilib ki, 1969-cu ildə Ümummilli lider Heydər Əliyevin Azərbaycan KP MK-nın birinci katibi vəzifəsinə seçilməsindən sonra Azərbaycanın inkişafında yeni bir mərhələ başladı. Azərbaycanda sənaye, kənd təsərrüfatı, elm, təhsil, mədəniyyət və digər sahələrdə böyük tarixi əhəmiyyət daşıyan tədbirlər həyata keçirildi. Vurğulanıb ki, 1993-cü ildə isə Ümummilli lider Heydər Əliyevin xalqın təkidli tələbiylə hakimiyyətə gəlməsi ilə ölkə separatçılıqla parçalanmaqdan, dövlət dağılmaqdan, xalq isə vətəndaş müharibəsindən qurtuldu. Ümummilli lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi və gərgin səyləri ilə ölkədə geniş sosial-iqtisadi, hüquqi, demokratik islahatlara başlandı, ordu quruculuğu sahəsində sistemli və məqsədyönlü tədbirlər reallaşdırıldı, geniş beynəlxalq fəaliyyət həyata keçirildi. O da diqqətə çatdırılıb ki, 2003-cü ildə keçirilən prezident seçkilərində cənab İlham Əliyevin xalqın böyük etimadı əsasında ölkə başçısı seçilərək hakimiyyətə gəlməsi ilə ölkə müasir, modern və rəqabətə davamlı dövlət quruculuğu dönəminə qədəm qoydu, geniş demokratik islahatlar davam etdirildi.
Kitabda, eyni zamanda, böyük dövlət xadimi, Ümummilli lider Heydər Əliyevin və Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin ölkə parlamenti, onun fəaliyyəti haqqında fikirləri diqqətə çatdırılıb. Bütövlükdə, həmmüəlliflər Azərbaycanda tarixən qərarların qəbul edilməsi ənənəsinin öyrənilməsini, parlamentin dövlət idarəçiliyi sistemində tutduğu yerin, oynadığı rolun dəyərləndirilməsini, eləcə də bu günə qədər bu sahədəki elmi-nəzəri araşdırmaları özündə əks etdirən, ümumiləşmiş tədqiqat əsəri ortaya qoymağı başlıca məqsəd kimi müəyyənləşdiriblər və buna nail olublar. Məsələlərin tədqiqi zamanı tarixi-xronoloji, sistemli yanaşma, şərh, təhlil, müqayisəli təhlil metodları əsas götürülüb, elmi-nəzəri ümumiləşdirmələr aparılıb.
Kitab multidisiplinar üslubda yazılmaqla tarix, politologiya, siyasi sosiologiya və müqayisəli politologiya sahələrini əhatə edir, gələcəkdə çoxsaylı elmi-tədqiqat əsərlərinin yaradılması üçün mötəbər elmi mənbə və əhəmiyyətli baza səciyyəsi daşıyır. Əsər siyasətçilər, tələbələr, alimlər və Azərbaycan parlamentarizmi tarixi ilə maraqlanan şəxslər üçün nəzərdə tutulub.

 
  • Oxunub:  9060  |  
  • Tarix:  10-01-2019  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Kürdəxanı qəsəbəsindəki 113 nömrəli məktəbdə yenidənqurmadan sonra yaradılan şəraitlə tanış olub

16 Sentyabr 21:50
Türkiyənin Vitse-prezidentinin Azərbaycana rəsmi səfəri başa çatıb
16 Sentyabr 20:56
Türkiyənin Vitse-prezidenti Fuat Oktay "ASAN xidmət" mərkəzi ilə tanış olub
16 Sentyabr 20:46
Bakıda bədii gimnastika üzrə 37-ci dünya çempionatının açılış mərasimi keçirilib
16 Sentyabr 20:45
Azərbaycan-FAO əməkdaşlığının inkişaf perspektivləri müzakirə olunub
16 Sentyabr 20:35
Bakıda Azərbaycan–Türkiyə biznes forumu keçirilib
16 Sentyabr 20:12
Şərq İqtisadi Forumu: Asiyada geosiyasi dinamika yeniləşir
16 Sentyabr 20:04
Müdafiə Nazirliyinin xüsusi təyinatlı təhsil müəssisələrində Bilik Günü qeyd edilib
16 Sentyabr 19:40
Azərbaycan və Çin arasında ədliyyə sahəsində əməkdaşlıq genişlənir
16 Sentyabr 19:08
Daxili İşlər Nazirliyində kollegiya iclası keçirilib
16 Sentyabr 18:05
Gürcüstanın Qardabani rayonunda iki uşaq bağçası istifadəyə verilib
16 Sentyabr 17:54
Şirvanda yeni məktəb binası açılıb
16 Sentyabr 17:50
Şahin Mustafayev: Hazırda Azərbaycanda 3 mindən çox türk şirkəti fəaliyyət göstərir
16 Sentyabr 17:46
Sona Əliyeva: Məktəblərin maddi-texniki bazasının gücləndirilməsi təhsilin keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artırır
16 Sentyabr 17:44
Rauf Əliyev: Beynəlxalq yarış Azərbaycanın təbliği üçün də böyük önəm kəsb edir
16 Sentyabr 17:41
Ötən illərlə müqayisədə BSU-ya qəbul olunanların sayı artıb
16 Sentyabr 17:38
Nazir: Bu ilin 7 ayında Azərbaycanla Türkiyənin ticarət dövriyyəsi 33 faiz artıb
16 Sentyabr 17:35
TAP-ın 89,3 faizi tamanlanıb
16 Sentyabr 17:12
İlahiyyat İnstitutunda yuxarı kurs tələbələri ilə görüş keçirilib
16 Sentyabr 17:09
BŞTİ-nin müdiri Rəşad Tağıyev “Bilik günü” münasibətilə 261 nömrəli məktəb-liseydə olub
16 Sentyabr 17:03
Muxtar respublikada Bilik Günü qeyd olunub
16 Sentyabr 17:00
Türkiyədən gəlmiş qazilər Bakının qurtuluşu gününə həsr olunmuş mərasimdə “Yallı” halayına qoşulublar
16 Sentyabr 16:51
Bilik Günü Masallıda üç yeni məktəb binası istifadəyə verilib
16 Sentyabr 16:43
Azərbaycanda əhalinin sayı 46417 nəfər artaraq 10 milyon 27 min 874 nəfərə çatıb
16 Sentyabr 16:41
Seymur Orucov: Gənclərimiz tariximizi dərindən öyrənməli və onu qorumalıdırlar
16 Sentyabr 16:40
İmişlinin Qızılkənd və Aranlı kəndlərinin şagirdlərinə Bilik Günü hədiyyəsi
16 Sentyabr 16:30
Lənkəranda yeni məktəb binası, Lənkəran Dövlət Universitetinin yeni tədris korpusları və tələbə yataqxanası açılıb
16 Sentyabr 16:25
“Qarabağ” – “Sevilya” oyununun idarə edilməsi ukraynalı hakimlər briqadasına tapşırılıb
16 Sentyabr 16:00
İctimai-iaşə və heyvan mənşəli məhsullara nəzarət tədbirlərinin gücləndirilməsi ilə əlaqədar iclas keçirilib
16 Sentyabr 15:49
Fuat Oktay: Türkiyə və Azərbaycan ortaq tarixə malik, hər zaman sevincləri və kədərləri birgə bölüşən qardaş ölkələrdir
16 Sentyabr 15:46
Azərbaycan-Türkiyə iqtisadi əməkdaşlıq üzrə Birgə Hökumətlərarası Komissiyanın səkkizinci iclasının Protokolu imzalanıb
16 Sentyabr 15:28
Gəncədə Heydər Əliyev Fondu tərəfindən inşa və təmir olunan yeni məktəblər və uşaq bağçası istifadəyə verilib
16 Sentyabr 15:23
Naqif Həmzəyev: Azərbaycan-Çin əməkdaşlıq münasibətləri yüksək səviyyədə formalaşıb
16 Sentyabr 15:19
Musa Qasımlı: Bakının erməni işğalından azad edilməsi, əhəmiyyətinə görə Xalq Cümhuriyyətinin elan edilməsindən sonra ikinci böyük tarixi hadisə oldu
16 Sentyabr 15:17
Bakı dəmir yolu vağzalında Xalq yazıçısı Çingiz Abdullayevlə görüş keçirilib
16 Sentyabr 15:15
Türkiyənin Vitse-prezidenti Fuat Oktayin şərəfinə rəsmi nahar verilib
16 Sentyabr 14:50
Novruz Məmmədov: Azərbaycan-Türkiyə birliyi, dostluğu və strateji müttəfiqliyi regional sabitliyə və tərəqqiyə böyük töhfə verir
16 Sentyabr 14:25
Bakıda Çərçivə Konvensiyasının VI Tərəflər Konfransına hazırlıq komitəsinin görüşü keçirilir
16 Sentyabr 14:20
Rektor Gülçöhrə Məmmədova: Universitetə qəbul olan abituriyentlərin orta keçid balları ilbəil yüksəlir
16 Sentyabr 14:15
ADPU: Yeni tədris ilində tələbə qəbulunda uğurlu nəticələr əldə edilib
16 Sentyabr 14:14
Azərbaycan XİN Özbəkistanın Türk Şurasına üzv olması qərarı ilə əlaqədar bəyanat yayıb
16 Sentyabr 14:12
Parisdə keçirilən beynəlxalq konfransda Azərbaycanda məhkəmə islahatları zamanı toplanmış müsbət təcrübədən danışılıb
16 Sentyabr 14:06
Akademik Akif Əlizadə: Bu il AMEA-nın magistraturasına 120 tələbə qəbul olunub
16 Sentyabr 14:02
Azərbaycanın xanlıqlar dövrü haqqında kitab Rusiya kitabxanalarında
16 Sentyabr 14:01
Azərbaycan Ordusunun genişmiqyaslı təlimləri başlayıb
16 Sentyabr 13:22
Xaçmazda 432 yerlik müasir məktəb binası qapılarını şagirdlərin üzünə açıb
16 Sentyabr 13:17
Azərbaycan məhsulları “Food Expo Warsaw-2019” sərgisində
16 Sentyabr 12:59
Bu il hər bir ölkə sakini 575,7 manatlıq ödənişli xidmətlərdən istifadə edib
16 Sentyabr 12:57
Bu gün Ankarada Rusiya, İran və Türkiyə liderlərinin Sammiti keçiriləcək
16 Sentyabr 12:55
Prezident İlham Əliyev Türkiyənin Vitse-prezidentinin başçılıq etdiyini nümayəndə heyətini qəbul edib
16 Sentyabr 12:53
Bilal Dündar: Bakının xilası Türkiyə-Azərbaycan birliyinin və qardaşlığının əbədiliyinə əyani sübutdur
16 Sentyabr 12:51
Bakının 1918-ci ildə işğaldan azad olunması münasibətilə Ankarada möhtəşəm konsert
16 Sentyabr 12:49
Emin Ağalarovun Almaniya qastrolları başa çatıb
16 Sentyabr 12:39
Elçin Babayev: Əminəm ki, tələbələrimiz Azərbaycanı siyasi, mədəni, elmi arenalarda layiqincə təmsil edəcəklər
16 Sentyabr 12:35
AAK Avropa ölkələrindəki bəzi soydaşlarımızın destruktiv fəaliyyətini pisləyən bəyanat yayıb
16 Sentyabr 12:34
Bakıda Azərbaycan-Almaniya biznes forumu keçiriləcək
16 Sentyabr 12:27
Bakı məktəblərində “Bilik günü” qeyd olunub
16 Sentyabr 12:18
Bərdənin dörd kəndində yeni modul tipli məktəb binaları istifadəyə verilib
16 Sentyabr 12:00
Bakıda Azərbaycan ilə Türkiyə arasında iqtisadi əməkdaşlıq üzrə Birgə Hökumətlərarası Komissiyanın 8-ci iclası keçirilir
16 Sentyabr 11:47
Marneulidə Azərbaycan dilli məktəbin açılışı olub
16 Sentyabr 11:38
Əli Əhmədov: Dövlətimiz gənc nəslin layiqli təhsil alması naminə geniş imkanlar yaradıb
16 Sentyabr 11:36
Özbəkistan Türk Şurasının tamhüquqlu üzvü olub
16 Sentyabr 11:24
Azərbaycan Tibb Universitetində Bilik günü qeyd olunub
16 Sentyabr 11:12
Prezident İlham Əliyev Bakının Binəqədi rayonundakı 300 nömrəli məktəbin yeni tədris kompleksinin açılışında iştirak edib
16 Sentyabr 11:10
Şəhidlərin xatirəsinə ehtiram
16 Sentyabr 10:53
Dövlət İdarəçilik Akademiyasında “Bilik günü” təntənə ilə qeyd olunub
16 Sentyabr 10:51
Milli Məclisin deputatları İsveçrədə seminarda iştirak edəcəklər
16 Sentyabr 10:44
Türkiyənin Vitse-prezidenti Fuat Oktay ulu öndər Heydər Əliyevin məzarını ziyarət edib
16 Sentyabr 10:43
Yardımlı rayonunda Tunc İlk Dəmir dövrünə aid yeni kurqanlar aşkarlanıb
16 Sentyabr 10:39
Bu gündən Azərbaycan Ordusu genişmiqyaslı təlimlərə başlayır
16 Sentyabr 10:24
Qubada yeni inşa olunan 960 şagird yerlik məktəb binası Bilik Günündə istifadəyə verilib

Video

 

Müsahibə

»»»
 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30
HAVA HAQQINDA