Ana səhifə »  Müəlliflər »  Şimali Qafqaz xalqları və Azərbaycan arasında dostluq və qardaşlıq münasibətləri sarsılmaz əsaslara söykənir
A+   Yenilə  A-
Şimali Qafqaz xalqları və Azərbaycan arasında dostluq və qardaşlıq münasibətləri sarsılmaz əsaslara söykənir
Yazdı: Hikmət BABAOĞLU

Prezident İlham Əliyevin apardığı dini, mədəni və mənəvi əməkdaşlığa əsaslanan siyasət nəticəsində Azərbaycan Qafqaz xalqlarının ümumi dəyərlər ətrafında birləşməsində əhəmiyyətli rol oynamaqdadır
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin milli maraqlara əsaslanan, səmərəli və praqmatik xarici siyasət həyata keçirməsi dövlətimizin region ölkələri ilə və beynəlxalq müstəvidə əməkdaşlığına mühüm töhfələr verir. Ölkəmiz hazırda regional güc mərkəzi kimi bölgədə sülhün və təhlükəsizliyin təmin olunması üçün dayaq nöqtəsi, ən perspektivli tərəfdaş hesab edilir. Bu baxımdan, ikitərəfli və çoxtərəfli münasibətləri uğurla davam etdirən Azərbaycanın xarici siyasət kursunda Rusiya Federasiyası ilə bütün sahələrdə qarşılıqlı əməkdaşlığa əsaslanan yüksəksəviyyəli münasibətlər mühüm yer tutur. Digər tərəfdən, ən yüksək səviyyədə həyata keçirilən qarşılıqlı səfər və görüşlər iki ölkə arasındakı münasibətlərin inkişafında əhəmiyyətli rol oynayır.
Azərbaycan-Rusiya münasibətlərinin inkişafı, eyni zamanda, regionun tərəqqisi, həmçinin bölgədə sülhün və təhlükəsizliyin təmin olunması baxımından da müstəsna əhəmiyyətə malikdir. Ümumiyyətlə, Azərbaycan-Rusiya münasibətləri strateji tərəfdaşlığa, dostluq və mehriban qonşuluq prinsiplərinə əsaslanan uğurlu siyasət nəticəsində daim inkişafdadır. Sözsüz ki, iki qonşu ölkə kimi Rusiya və Azərbaycanı həmsərhəd regionların xalqlarının tarixən formalaşmış dini, mədəni və mənəvi münasibətlərindən irəli gələn möhkəm dostluq və əməkdaşlıq ənənələri bağlayır. Bu kontekstdə Azərbaycanla Rusiya arasında siyasi, humanitar və mədəni əlaqələr də çox uğurla inkişaf edir.
Azərbaycan ilə Rusiya arasında münasibətlərin yüksələn xətlə inkişafında mühüm rol oynayan əhəmiyyətli amillərdən biri də regionlararası əlaqələrin intensiv xarakter daşımasıdır. Hazırda Azərbaycan ilə Rusiyanın regionları arasında çox fəal əməkdaşlıq münasibətləri formalaşıb ki, bu da iki ölkə arasında çoxşaxəli əlaqələrin inkişafı baxımından mühüm əhəmiyyətə malikdir.
Azərbaycan və Rusiya arasında fəal əməkdaşlıq münasibətləri mövcuddur
Qafqaz xalqları tərəfindən vaxtilə birmənalı şəkildə regionun ağsaqqalı kimi qəbul edilən Ümummilli Lider Heydər Əliyevin Şimali Qafqaz xalqlarına münasibətdə göstərdiyi diqqət və qayğı, Onun layiqli davamçısı olan Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Qafqazda düşünülmüş şəkildə apardığı dostluq, qardaşlıq və əməkdaşlığa əsaslanan siyasəti nəticəsində Azərbaycan Qafqaz xalqlarının ümumi dəyərlər ətrafında birləşməsində əhəmiyyətli rol oynamaqdadır. Dövlət başçımızın Rusiyanın Şimali Qafqazdakı subyektləri ilə hərtərəfli əlaqələrin inkişafı istiqamətində ardıcıl xəttə əsaslanan siyasəti regionda bizimlə ortaq dini, milli, mədəni və mənəvi dəyərlərə malik olan xalqlar tərəfindən yüksək qiymətləndirilir. Təbii ki, bu dəyərlərin daşıyıcılarında ümumi fikrin formalaşmasında xalqlarımızın mənimsədiyi milli, dini və mədəni birlik, həmçinin həmrəylik amilləri əsas rol oynayır.
Təsadüfi deyil ki, ötən ilin noyabrında Rusiya Federasiyasının Çeçenistan Respublikasının başçısı Ramzan Kadırovın Bakıya səfəri zamanı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev xüsusi olaraq qeyd etmişdi ki, bizim Çeçenistan Respublikası və Şimali Qafqazın digər respublikaları ilə münasibətlərimiz Azərbaycanla Rusiya arasında münasibətlərin mühüm amilidir: “Siz bilirsiniz ki, bu münasibətlər uğurla inkişaf edir. Biz strateji tərəfdaşlarıq. Dövlət başçılarının çoxlu səfərləri olub. Son beş ildə Rusiya Prezidenti Azərbaycana dörd dəfə səfər edib və bu ilin sentyabrında mən də Rusiyaya səfər etdim, o da Azərbaycana gəldi. Biz çox fəal qarşılıqlı fəaliyyət göstəririk və çox yüksək etimad səviyyəsi mövcuddur”.
Yeri gəlmişkən, bu il fevralın 1-də Bakıya səfər edən Rusiya Federasiyasının Qaraçay-Çərkəz Respublikasının başçısı Rəşid Temrezovun rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edərkən Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bir daha Azərbaycan və Rusiya prezidentləri arasında mövcud olan qarşılıqlı etimadın əlaqələrimizin genişlənməsində xüsusi rol oynadığını qeyd edib. Prezident İlham Əliyev, eyni zamanda, Azərbaycan Respublikasının Rusiya Federasiyasının ayrı-ayrı regionları, o cümlədən ümumi tarixi-mədəni dəyərlərə malik olduğumuz Şimali Qafqaz regionu, eləcə də Qaraçay-Çərkəz Respublikası ilə sıx əməkdaşlığının Azərbaycan-Rusiya münasibətlərinin inkişafına töhfə verdiyini deyib.
Qafqaz müsəlmanları arasında birliyi və həmrəyliyi pozmaq cəhdləri iflasa uğradı
Son dövrlər Şimali Qafqaz respublikaları başçılarının Azərbaycana səfərləri, eyni zamanda, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri Şeyxülislam Allahşükür Paşazadənin Şimali Osetiya Respublikasının paytaxtı Vladiqafqaza səfəri, vaxtilə bu şəhərdə azərbaycanlı messenat Murtuza Muxtarovun tikdirdiyi məscidin Azərbaycan Prezidentinin birbaşa diqqət və qayğısı, dövlətimizin maliyyəsi hesabına təmir edilməsindən sonra açılışında iştirakı bu münasibətlərin yüksək səviyyədə olduğunun göstəricisidir. Buna baxmayaraq, son dövrlər baş verən bəzi xoşagəlməz hadisələr göstərdi ki, Qafqaz xalqları arasında, o cümlədən Qafqaz müsəlmanları arasındakı birliyi və həmrəyliyi gözü götürməyən qüvvələr var. İşğalçı Ermənistanın kəşfiyyat orqanlarının lehinə çalışan həmin qüvvələr Qafqaz müsəlmanları arasındakı tarixi köklərə əsaslanan qardaşlıq və mehriban qonşuluq əlaqələrini pozmaq, son nəticədə Rusiya-Azərbaycan münasibətlərinə kölgə salmağa cəhd etdilər. Moskvada çeçenlər və azərbaycanlılar arasında qarşıdurma yaratmaq cəhdlərinin arxasından da məhz tarix boyu Qafqazda qarşıdurmaya alət olan erməni ekstremist qüvvələrinin çıxması da təxribatın qaynağını birbaşa göstərdi.
Bütün bu cəhdlərə baxmayaraq, Qafqaz xalqları, o cümlədən hazırda Rusiyanın müxtəlif regionlarında yaşayan Qafqazdan olan müsəlmanlar arasında qarşıdurma yaratmağa, mənəvi, dini və mədəni birliyi, həmrəyliyi pozmağa cəhd edənlərə layiqli cavab Azərbaycan və çeçen xalqları arasında sarsılmaz dostluğun nümayiş etdirilməsi oldu. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin birbaşa diqqəti sayəsində Azərbaycan-Rusiya münasibətlərinə kölgə salmaq cəhdlərinin qarşısı alındı. Rusiya paytaxtında hər iki xalqın nümayəndələri, diplomatları və ağsaqqalları arasında keçirilən görüşdə xalqlarımız arasında düşmənçiliyin mümkünsüzlüyü və orada yaşayan hər iki xalqın təmsilçilərinin vətəndaşı olduqları Rusiya Federasiyası dövlətinə sadiq olduqları nümayiş etdirildi. Ən əsası, Azərbaycan və çeçen xalqları bu təxribata uymadılar və xalqlarımız arasındakı dostluq və qardaşlıq münasibətlərinin daimi olduğunu sübut etdilər.
Qarşılıqlı səfərlər Azərbaycan-Rusiya hərtərəfli əlaqələrinin inkişafına xidmət edir
Yuxarıda qeyd olunanlardan belə bir nəticə çıxarmaq olar ki, Qafqaz müsəlmanlarının arasındakı münasibətlər sarsılmazdır. Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin (QMİ) sədri Şeyxülislam Allahşükür Paşazadənin rəhbərlik etdiyi Azərbaycan nümayəndə heyətinin Rusiya Federasiyasının Qaraçay-Çərkəz Respublikasına son səfəri də Şimali Qafqaz və Azərbaycan xalqları arasında qardaşlıq münasibətlərinin olduğunu təsdiq edən ən bariz nümunələrdəndir.
Xatırladaq ki, QMİ sədri Şeyxülislam Hacı Allahşükür Paşazadənin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının (QXADŞ) növbəti toplantısında iştirak etmək üçün fevralın 27-də Rusiya Federasiyasının Qaraçay-Çərkəz Respublikasının paytaxtı Çerkessk şəhərində səfərdə olub. Azərbaycan nümayəndə heyəti əvvəlcə Qaraçay-Çərkəz Respublikasının başçısı Rəşid Temrezovla görüşüb. Bütün Qafqazın Şeyxini səmimi salamlayan R.Temrezov Azərbaycana bu yaxınlarda etdiyi səfər barədə xoş təəssüratlarını bölüşüb. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin salamlarını Qaraçay-Çərkəz Respublikasının başçısı Rəşid Temrezova çatdıran QMİ sədri A.Paşazadə xalqlarımız arasında qarşılıqlı görüş və səfərlərin böyük önəm daşıdığını, bunun isə ölkələrimiz arasında dostluq, qardaşlığın dərinləşməsinə, həyatın bütün sahələrində - iqtisadi və mədəni-mənəvi müstəvilərdə əlaqələrin inkişafına xidmət etdiyini vurğulayıb. Fevralın 26-da Azərbaycanda Xocalı soyqırımının 27-ci ildönümünün geniş şəkildə qeyd olunduğunu deyən A.Paşazadə XX əsrdə erməni ekstremistləri tərəfindən xalqımıza qarşı törədilmiş soyqırımı cinayətinin dünyada tanıdılmasının vacibliyinə diqqət çəkib.
Şeyxülislam A.Paşazadə Çerkessk şəhərində sədri olduğu Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının növbəti toplantısının keçirilməsi barədə Qaraçay-Çərkəz Respublikasının rəhbəri R.Temrezova məlumat verib. Xatırladaq ki, Şimali Qafqaz Müsəlmanları Əlaqələndirmə Mərkəzinin sədri, Qaraçay-Çərkəz Müftisi İsmayıl Berdiyev də həmin görüşdə iştirak edib.
Allahşükür Paşazadənin Şimali Qafqaz xalqları və Azərbaycan arasında münasibətlərə verdiyi töhfələr çox yüksək qiymətləndirilir
Həmin görüşdən sonra Qaraçay-Çərkəz Respublikasının başçısı R.Temrezov QMİ sədri A.Paşazadəni Şimali Qafqaz və Azərbaycan xalqları arasında sülhün möhkəmləndirilməsi, dinlərarası münasibətlərin inkişafı və dostluğun dərinləşdirilməsi işinə verdiyi şəxsi töhfələrinə görə “Qaraçay-Çərkəz Respublikası qarşısında xidmətlərinə görə” ordeni ilə təltif edib.
Mükafatlandırma mərasimində çıxış edən Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri Şeyxülislam Hacı Allahşükür Paşazadə 65 illlik yubileyi qeyd olunan İsmayıl Berdiyevlə dostluq münasibətlərinin tarixinə toxunub: “Biz uzun illər ərzində - sovet dövründə, kommunist rejiminin ən çətin vaxtlarında bir-birimizə arxa-dayaq olmuşuq. Baxmayaraq ki, indi sovet dövləti yoxdur, bu gün də biz bir yerdəyik. Bizim dövlətlərimiz ayrı olsa da, bizi mənəvi cəhətdən ayırmaq mümkün deyil. Ona görə ki, mənəvi cəhətdən bizi birləşdirən bir qüvvə var, o da İslamdır, imanımızdır. Hamımız birlikdə Qafqazda sülhün, qardaşlığın təmin olunması üçün bütün imkanlardan istifadə edirik”.
Daha sonra Bütün Qafqazın Şeyxi Allahşükür Paşazadə Şimali Qafqaz və Azərbaycan dini liderlərinin fəaliyyətinə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və Qaraçay-Çərkəz Respublikası rəhbərinin göstərdiyi diqqətdən bəhs edib: “Azərbaycan xalqı, Azərbaycan dövlətinin rəhbəri İlham Əliyev cənablarının təbriklərini də çatdırıram, O, Qafqaz müftilərinə böyük etimad bəsləyir, xüsusən Qaraçay-Çərkəz Müftisi İ.Berdiyev cənablarını özünün dostu hesab edir. Mənim dostum, qardaşım Rəşid Temrezov cənablarının bu yaxınlarda Azərbaycanda səfərdə olması, orada bizim görüşümüzün baş tutması, bugünkü görüşümüz və mənə verdiyi orden bir daha Qafqaz və Azərbaycan xalqları arasında dostluğun mövcud olmasının bir rəmzidir. Ona görə də Sizə minnətdarlığımızı bildiririk”.
Rəşid Temrezov: Şeyxin hər gəlişi bizim üçün əlamətdar hadisədir
Qaraçay-Çərkəz Respublikasının başçısı Rəşid Temrezov da Azərbaycanla münasibətlərin hazırkı səviyyəsindən danışıb: “Əvvəlcə qeyd edim ki, mən bu yaxınlarda Azərbaycan Respublikasında səfər etmək şərəfinə layiq olmuşam. Çox hörmətli Azərbaycan Prezidenti və bizim Şeyx məni qəbul etdi. Şimali Qafqazın bütün regionları ilə Azərbaycan Respublikası arasında yaranan əlaqələri müsbət qiymətləndirirəm. Bu gün burada Şimali Qafqaz Federal Dairəsinin bütün subyektlərinin, o cümlədən Adıgey Respublikasının təmsilçiləri də iştirak edir”.
Qaraçay-Çərkəz Respublikasının başçısı, eyni zamanda, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri Şeyxülislam Allahşükür Paşazadənin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyətinin səfərindən məmnunluğunu dilə gətirib: “Çox şadam ki, hörmətli Şeyximiz təşrif buyurub. Şübhəsiz ki, bu gün Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının növbəti möhtəşəm toplantısı keçiriləcək. Bütün Qafqazın dini liderləri bir yerə yığışacaq. Şeyxin hər bir gəlişi bizim üçün əlamətdar hadisədir. Ona görə də hörmətli Şeyximizə millətlərarası, dinlərarası əlaqələrə, Şimali Qafqazın bütün subyektləri arasında münasibətlərə verdiyi töhfələrə görə Qaraçay-Çərkəz Respublikasının ali mükafatını təqdim etmək mənim üçün böyük şərəfdir”.
İsmayıl Berdiyev: Cənab İlham Heydər oğlu İslam dinini və ənənələrini əsas hesab edən ailədəndir
Mükafatlandırma mərasimində çıxış edən Şimali Qafqaz Müsəlmanları Əlaqələndirmə Mərkəzinin sədri, Qaraçay-Çərkəz Müftisi İsmayıl Berdiyev Qafqazın bütün xalqların “ümumi evi” olduğunu xüsusi vurğulayıb: “Bizim Qafqazda inzibati sərhədlər var. Amma dini cəhətdən bizim heç bir sərhədimiz yoxdur. Biz ümumi, vahid “Qafqaz evi”ndə yaşayırıq. Bu gün burada Şeyximizin rəhbərliyi ilə Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının növbəti toplantısı keçiriləcək. Buna görə də bu toplantının və mənim yubileyimin keçirilməsinə, həmçinin Şeyxin şərəfinə belə bir bayram təşkil etdiyinə görə respublika rəhbərinə təşəkkür edirəm. Arzu edirəm ki, gələcəkdə də bu işləri görməsi üçün Allah ona cansağlığı versin. Allah imkan versin ki, bu qəbildən olan fəaliyyətlərini davam etdirsin. Biz isə öz qüvvəmiz daxilində ona kömək edəcəyik. Şeyximizin müdrikliyi sayəsində biz çox işlər görəcəyik. Çünki o, bizə necə yaşamaq və necə özümüzü aparmaq sahəsində çox məsələləri öyrədir. Biz bir yerdə bu fəaliyyətləri yerinə yetiririk”.
Azərbaycana səfər etməyi də planlaşdırdığını qeyd edən Qaraçay-Çərkəz Müftisi İsmayıl Berdiyev Azərbaycanda gedən inkişaf prosesindən Azərbaycan Prezidentinin və Qaraçay-Çərkəz Respublikasının rəhbərinin dinimizə göstərdikləri qayğıdan bəhs edib: “Mən hələ sovet dövründə, yenidənqurma dövründə də Azərbaycanda olmuşam. İndi tamamilə başqa ölkə görürəm. Bunların hamısı sizin Prezidentin sayəsində mümkün olub. Cənab İlham Heydər oğlu İslam dinini və ənənələrini əsas hesab edən ailədəndir. Heydər Əliyevin Şeyxlə birlikdə Məkkə və Mədinəyə ziyarət etdiklərinin şahidi olmuşam. Bunların hamısı çox məsələlərdən xəbər verir. Bizim rəhbərin valideynləri də dindardır. Ötən il onun atası Həcc ziyarətinə getmək istəyirdi. Yaxını vəfat etdiyinə görə gedə bimədi. Bu il inşallah, biz bir yerdə, respublika rəhbərliyi ilə birlikdə o müqəddəs yerləri ziyarət etməyi planlaşdırırıq. Bax, bütün bunlar bizi birləşdirir”.
Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının iclasında münasibətlərin möhkəmləndirilməsi üzrə atılan addımlar müzakirə olundu
Daha sonra Azərbaycandan gedən nümayəndə heyəti Çerkessk şəhərində Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının növbəti iclasında iştirak edib. İclasda QMİ sədri A.Paşazadə Şimali Qafqaz Müsəlmanları Əlaqələndirmə Mərkəzinin sədri, Qaraçay-Çərkəz Müftisi İsmayıl Berdiyevi 65 illik yubileyi münasibətilə səmimi qəlbdən təbrik edib, bütün Qafqaz müsəlmanları, bölgə dindarları adından ona cansağlığı, uzun ömür və dəyərli fəaliyyətində yeni uğurlar arzulayıb. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin yubilyara təbrik məktubunu oxuyan Şeyxülislam A.Paşazadə təbriknaməsini və hədiyyəsini müftiyə təqdim edib.
Sonra Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının üzvləri - Şimali Qafqaz müftiləri adından Şimali Osetiya-Alaniya Müftisi Hacımurat Qatsalov, habelə Bakı və Azərbaycan Arxiyepiskopu Aleksandr çıxış edərək İ.Berdiyevin dini lider və Əlaqələndirmə Mərkəzinin sədri qismində fəaliyyətini yüksək qiymətləndirib, ona gələcək işlərində uğurlar diləyiblər.
Azərbaycan nümayəndə heyətində təmsil olunan Milli Məclisin deputatı Hüseynbala Mirələmov İ.Berdiyevin Azərbaycanla Qaraçay-Çərkəz xalqları arasında dostluq və qardaşlıq əlaqələrinin daha da möhkəmlənməsi işinə verdiyi töhfələri hər iki xalqın yüksək dəyərləndirdiyini bildirib.
İclasda Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının bu ilin yanvarında Vladiqafqazda keçirilən toplantısından sonrakı dövrün hesabat məruzəsi ilə Şuranın sədri Allahşükür Paşazadə çıxış edib. Şuranın iclasında həmçinin cari məsələlər, Qafqaz xalqlarının qarşılıqlı dostluq, qardaşlıq münasibətlərinin möhkəmləndirilməsi istiqamətində atılan addımlar müzakirə edilib.
Xatırladaq ki, Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının növbəti toplantısında və Şimali Qafqaz müsəlmanları Əlaqələndirmə Şurasının sədri, Qaraçay-Çərkəz Müftisi İsmayıl Berdiyevin anadan olmasının 65 illik yubiley tədbirlərində iştirak etmək üçün Qaraçay-Çərkəz Respublikasının paytaxtı Çerkessk şəhərinə səfər edən QMİ sədri Şeyxülislam A.Paşazadənin rəhbərlik etdiyi Azərbaycan nümayəndə heyətinin tərkibinə Bakı və Azərbaycan Arxiyepiskopu Aleksandr, Milli Məclisin deputatları Hüseynbala Mirələmov, Cavanşir Paşazadə və başqaları daxil olublar.
İsmayıl Berdiyevin “Dostluq” ordeni ilə təltif edilməsi xalqlarımız arasında dostluğun təntənəsidir
Bütün Qafqazın Şeyxi Hacı Allahşükür Paşazadənin rəhbərlik etdiyi Azərbaycan nümayəndə heyəti daha sonra Şimali Qafqaz Müsəlmanları Əlaqələndirmə Mərkəzinin sədri, Qaraçay-Çərkəz Müftisi İsmayıl Berdiyevlə də görüşüb. Görüş zamanı Bütün Qafqazın Şeyxi Prezident İlham Əliyevin təbrik məktubunu ona təqdim edib.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin göndərdiyi təbrik məktubunda deyilir ki, İsmayıl Berdiyevtəkcə Qaraçay-Çərkəz Respublikasında deyil, ölkə hüdudlarından uzaqlarda da layiqli nüfuz qazanıb: “Azərbaycanda sizə dərin hörmət bəsləyir, Qafqaz xalqlarının ruhani əlaqələrini möhkəmləndirmək istiqamətində səylərinizi yüksək qiymətləndirirlər. Fəal ictimai fəaliyyətiniz, regionun ən çətin problemləri ilə əlaqədar ətraflı düşünülmüş mövqeyiniz sizə ruhani lider və ağsaqqal kimi məşhurluq qazandırıb.
Azərbaycana müxtəlif beynəlxalq forumlarda görülən işlərdə iştirak məqsədilə səfər etdiyiniz zaman sizinlə görüşümüzü böyük məmnuniyyətlə xatırlayıram. Qeyd etmək yerinə düşər ki, fəaliyyətinizi Azərbaycan xalqının Ümummilli Lideri Heydər Əliyev də Öz dövründə yüksək qiymətləndirərdi.
Sizin Rusiya Federasiyası Şimali Qafqaz regionunun müftiləri arasında ahəngdar iş mühitini təmin etməkdə böyük təcrübəniz var. Müqəddəs İslam dininin böyük idealına, onun ənənəvi dəyərlərinə sadiq olmaqla siz dinlərarası dialoqların inkişafına, əqidələrarası uzlaşmaya və xüsusilə, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin hörmətli sədri Şeyxülislam Allahşükür Paşazadənin rəhbərliyi ilə Qafqaz Xalqlarının Ali Dini Şurası çərçivəsində bütün mümkün platformalarda multikulturalizm ideyasının təşviqinə xüsusi diqqət ayırırsınız. Sizin Qafqaz xalqları arasında qardaşlıq münasibətlərinin möhkəmləndirilməsinə verdiyiniz birgə töhfəniz Azərbaycan və Rusiya Federasiyası arasında, ümumilikdə, strateji əməkdaşlığın gələcəkdə də genişlənməsinə xidmət edir”.
Yeri gəlmişkən, qeyd edək ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev 28 fevral 2019-cu il tarixində Azərbaycan və Rusiya xalqları arasında dostluq əlaqələrinin möhkəmləndirilməsi sahəsində uzunmüddətli səmərəli fəaliyyətinə görə Şimali Qafqaz Müsəlmanları Əlaqələndirmə Şurasının sədri, Qaraçay-Çərkəz Müftisi İsmayıl Berdiyevin “Dostluq” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Sərəncam imzalayıb.
Şimali Qafqaz Müsəlmanları Əlaqələndirmə Şurasının sədri, Qaraçay-Çərkəz Müftisi İsmayıl Berdiyevin Azərbaycan Prezidenti tərəfindən “Dostluq” ordeni ilə təltif olunması faktı əslində təkcə dini liderlər arasında deyil, həmçinin qaraçay və çərkəzlərin simasında bütün Şimali Qafqaz və Azərbaycan xalqları arasında dostluğun təntənəsidir. Çox güman ki, bu tarixi hadisə də qaraçay və çərkəz xalqlarının yaddaşına əbədi həkk olundu. Azərbaycan Prezidentinin bu qəbildən olan addımları Onun Şimali Qafqaz regionuna münasibətinin yüksək səviyyəsini göstərir və region xalqları arasında dövlətimizin nüfuzunu daha da artırmaqla yanaşı, QMİ-nin effektiv fəaliyyətinə münbit şərait yaradır.
Azərbaycan Şimali Qafqazda böyük mədəni və mənəvi nüfuza malikdir
QMİ sədrinin müxtəlif xarici ölkələrə səfərləri və keçirdiyi görüşlər zamanı yüksək tribunalardan dəfələrlə vurğuladığı kimi, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin ən önəmli xüsusiyyətlərindən biri onun fəaliyyətinin Azərbaycanın inzibati-siyasi sərhədləri ilə məhdudlaşmamasıdır. Bu kontekstdə Qafqazın şimalında və cənubunda olan müsəlmanların vahid dini idarə altında birləşməsi faktının özü, ilk növbədə, ümumi “Qafqaz evi”nin yaranmasında, “Qafqaz evi” identifikasiyasının - bütün Qafqaz xalqlarının adət-ənənlərinin, mənəvi dəyərlərinin qorunmasında mühüm rol oynayır.
Eyni zamanda xalqlarımızın arasında siyasi və inzibati sərhədlər mövcud olsa da, din, mədəniyyət və mənəviyyat baxımından Qafqazın bütövlüyünün qorunması, bu dəyərlərin gələcək nəslə ötürülməsi böyük əhəmiyyət daşıyır, həmçinin Qafqazın din xadimləri və ziyalılarının öhdəsinə strateji vəzifə, böyük məsuliyyət qoyur. Ona görə də mürəkkəb relyefə malik Qafqazda yaşayan, çoxşaxəli mədəniyyəti təmsil edən bu xalqların mədəni birliyi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Çünki insanları birləşdirən dini hisslər olduqda, bu birlik daha humanist və daha möhkəm olur.
Onu da qeyd edək ki, Şimali Qafqaz xalqlarını Azərbaycan xalqı ilə birləşdirən daha bir cəhət din və mədəniyyət birliyi ilə yanaşı, dil qohumluğunun olmasıdır. Bu fakt xalqlarımızı mənəvi cəhətdən daha da yaxınlaşdırır. Digər tərəfdən, Şimali Qafqazda yaşayan qaraçaylar, balkarlar, qumuqlar, noqaylar kimi bir çox türkdilli xalqlar bir-birini başa düşsələr də, digər xalqlarla (çərkəz, osetin, ləzgi, avar, inquş, çeçen və s.) ünsiyyət dilinin rus dili ilə yanaşı, Azərbaycan dili olması faktı (Şimali Qafqazın bəzi respublikalarında, o cümlədən Dağıstanda) Şimali Qafqaz xalqları və Azərbaycan xalqı arasında dostluq və qardaşlıq münasibətlərinin inkişafında əvəzsiz rol oynayır.
Bununla yanaşı, azərbaycanlıların qədim dövrlərdən Şimali Qafqazda məskunlaşan xalqlardan biri olmasının, habelə Qafqazın cənubu ilə şimalı arasında tarixən mövcud olan ortaq sivilizasiyanın nəticəsidir ki, Şimali Qafqazın əksər regionlarında Azərbaycan mədəniyyəti, tarixi ilə əlaqəli çoxsaylı abidələrə rast gəlmək mümkündür. Azərbaycan Prezidenti başda olmaqla dövlətimizin həmin ortaq mədəniyyət abidələrinə sahib çıxması isə Şimali Qafqazda yüksək qiymətləndirilir.
Məhz qeyd olunan səbəblərə görə Cənubi Qafqazın lider dövləti olan Azərbaycan Respublikasının, onun dövlət başçısının Şimali Qafqazda nüfuzu olduqca böyükdür. Bu kontekstdə Azərbaycanın Prezidenti İlham Əliyevin yürütdüyü praqmatik, uzaqgörən siyasətə uyğun olaraq Şimali Qafqaz və Cənubi Qafqaz müsəlmanlarının vahid dini mərkəzdən idarə olunmasında, bu birliyin və həmrəyliyin möhkəmlənməsində Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi səmərəli işlər görür.
HİKMƏT BABAOĞLU
Bakı-Çerkessk-Bakı

 
  • Oxunub:  4260  |  
  • Tarix:  14-03-2019  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Azərbaycanda qida təhlükəsizliyinin təmin edilməsi istiqamətində mühüm işlər görülür

20 May 21:07
ADNSU: Dünya Metrologiya Gününə həsr olunan elmi-praktik seminar
20 May 20:59
Əlyazmalar İnstitutunun jurnalları UNESCO-nun “ROAD” elmi indeksləşdirmə reyestrinə daxil edilib
20 May 20:55
Quba, Qusar, Xaçmaz və Şabran rayonlarının təhsil şöbələrinin fəaliyyətinə dair hesabatlar dinlənilib
20 May 19:55
Tamara Sinyavskaya: Heydər Əliyev Müslümü çox sevirdi və Bakıda bizim üçün toy məclisi təşkil etdi
20 May 19:48
Şəmkirdə “Dini təhsil, dini tərbiyə və dünyəvilik” mövzusunda seminar-treninq keçirilib
20 May 19:44
SOCAR-ın vitse-prezidentləri AMEA YT Parkın məhsulları ilə tanış olublar
20 May 19:32
Azərbaycan Çinə nar şirəsi və nar şərabı ixrac edəcək
20 May 19:29
Milli Məclisdə inklüziv təhsilin genişləndirilməsi mövzusunda müzakirələr aparılıb
20 May 19:23
Avropa Şurasının konfransında Azərbaycan uğurlu siyasət aparan ölkə kimi qeyd olunub
20 May 19:20
Pekində Azərbaycanın Çindəki səfirliyi üçün bina inşa olunacaq
20 May 19:17
Cüzeppe Kaniliya: Azərbaycan İtaliya üçün olduqca vacib ölkədir
20 May 19:14
Elçin Mirzəbəyli: Azərbaycan Prezidentinin siyasətinin əsasında insan amili dayanır
20 May 17:47
Samux rayon Əhmədbəyli kənd tam orta məktəbinə Milli Qəhrəman Eltun İsgəndərovun adı verildi
20 May 17:43
Əli Əhmədov: Partiyamızın sıralarında 740 min nəfər insan var ki, burada mədəniyyət işçiləri də kifayət qədər geniş şəkildə təmsil olunur
20 May 17:40
Əbülfəs Qarayev: Yeni Azərbaycan Partiyası və Mədəniyyət Nazirliyinin birgə fəaliyyət planı yeni dövrün çağırışlarına cavab verə biləcək layihədir
20 May 17:28
Kürdəmirdə “ASAN xidmət” mərkəzinin layihələndirilməsi və tikintisinin başa çatdırılması məqsədilə 20 milyon 145 min manat vəsait ayrılıb
20 May 17:18
Hesablama Palatasının 2018-ci il dövlət büdcəsinin icrasına dair rəyi müzakirə edilib
20 May 17:15
Bu gün Dünya Bal Arısı Günüdür
20 May 17:12
Prezident İlham Əliyev Zurab Seretelinin “Dostluq” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Sərəncam imzaladı
20 May 16:56
Bakıda Avropa Banklar Federasiyasının Assosiativ üzvlərinin 48-ci iclası keçirilib
20 May 16:53
Azərbaycanın müharibə veteranları və hərbi yönümlü QHT nümayəndələri Türkiyədə səfərdədirlər
20 May 16:52
Şəkidə indiyədək 3737 hektarda yazlıq
20 May 16:42
Bakıda Avropa Liqası könüllüləri üçün əyləncə gecəsi təşkil olunub
20 May 16:38
Tahir Mirkişili: Avropa Birliyinin Cənubi Qafqaz ölkələri ilə ticarət həcminin 77 faizi Azərbaycanın payına düşür
20 May 16:18
Rəcəb Tayyib Ərdoğan Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinin təlimlərini izləyəcək
20 May 16:08
DİM Direktorlar Şurasının sədri Lənkəranda, sədr müavini isə Masallıda vətəndaşları qəbul ediblər
20 May 15:57
Ekoloji problemin həlli və ətraf mühitin qorunması hər bir insanın mənəvi borcudur
20 May 15:49
UNESCO-nun Dünya İrs Komitəsinin Bakıda keçiriləcək sessiyasına hazırlıq müzakirə olundu
20 May 15:42
İyulda İsveçrəyə ixrac missiyası təşkil ediləcək
20 May 15:37
Yaponiyanın “Himalaya” radiosunda Azərbaycan və Naxçıvan MR barədə xüsusi veriliş yayımlanıb
20 May 15:31
Azərbaycanın milli bayramı ilə bağlı keçirilən tədbir Polşa mətbuatında işıqlandırılıb
20 May 15:22
UEFA Avropa Liqasının kuboku Gəncədə nümayiş olunub
20 May 15:15
Avropa Liqasının finalı ilə bağlı Bakı-Tbilisi-Bakı marşrut xəttinə əlavə avtobuslar buraxılacaq
20 May 15:11
Azərbaycan təbii qazının Avropaya nəqli prosesi həlledici mərhələdir
20 May 15:07
Rufiz Qonaqov: Prezident İlham Əliyevin daxili və xarici siyasətinin əsasını xalqımızın milli maraqları təşkil edir
20 May 15:05
Sevinc Fətəliyeva: Cənubi Qafqazın güc mərkəzi kimi çıxış edən Azərbaycanla əməkdaşlıq siyasi və iqtisadi dividendlər vəd edir
20 May 14:41
Sosial proqramların uğuru və ildən-ilə genişlənməsi bəzi dairələrdə dərin narahatlıq hissi yaradıb
20 May 14:37
Elçin Quliyev: Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında əməkdaşlıq tərəflərin bərabərhüquqluluğu prinsipinə söykənir
20 May 14:32
Dörd ayda toxuculuq sənayesi 48 faiz artıb
20 May 14:30
İspaniya və Portuqaliyada yaşayan azərbaycanlıları əlaqələndirmə şuraları təsis edilib
20 May 14:26
Özəl sektorda ictimai iaşə dövriyyəsinin 59 faizi fərdi sahibkarların payına düşür
20 May 14:20
AzMİU-da İtaliya–Azərbaycan Dizayn Mərkəzinin açılışı olub
20 May 14:18
Milli valyutada olan əmanətlər 20 faizədək artıb
20 May 14:13
UEFA “Avro 2020”nin final mərhələsinə biletlərin qiymətini açıqlayıb
20 May 14:07
Kənd təsərrüfatı naziri Goranboyda fermerlərlə görüşüb
20 May 14:02
Gənc sərhədçilər Vətənə sədaqət andı içiblər
20 May 13:56
Yeni Azərbycan Partiyası və Mədəniyyət Nazirliyinin Azərbaycanın dövlətçilik ənənələrinin yaşadılması məqsədilə vətənpərvərlik və mədəni dəyərlərə hörmət hisslərinin gücləndirilməsinə dair 2019-2020-ci illər üzrə birgə Fəaliyyət Planının təqdimat mərasimi keçirilib
20 May 12:52
Vüsal Qasımlı: Azərbaycanda problemli kreditlərin həll modeli güclü sosial xarakterə malikdir
20 May 12:46
Əli Əhmədov: YAP bütövlükdə cəmiyyətin bütün təbəqələri arasında nüfuz qazanan bir təşkilatdır
20 May 12:43
Azərbaycan İlahiyyat İnstitutu kollektivinin maarifləndirici səfərləri davam edir
20 May 12:41
Ziyad Səmədzadə: İctimai şuralar kiçik və orta biznesin maliyyə bazarlarına çıxışını təkmilləşdirəcək
20 May 12:18
Ümumdünya Metrologiya Günü qeyd olunub
20 May 12:15
Moskvada Heydər Əliyev Kuboku uğrunda illik minifutbol turniri keçirilib
20 May 12:11
Səfir: Koreya problemli kreditlərin həlli üzrə əldə etdiyi nailiyyətləri Azərbaycanla bölüşməyə hazırdır
20 May 12:02
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Ramazan ayı münasibətilə Azərbaycan xalqına xoş arzularını çatdırıb
20 May 11:49
Orxan Məmmədov: Ədalət mühakiməsinin keyfiyyətinin artırılması ölkədə investisiya və biznes mühitinin yaxşılaşdırılmasına xidmət edəcək
20 May 11:36
II və III ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanlarının düzgün cavabları DİM-in saytında yerləşdirilib
20 May 11:28
Vüsal İsayev: Prezidentin Fərmanında əsas istiqamətlərdən biri də sahibkarlığın inkişafına şərait yaratmaqdır
20 May 11:21
Respublika Günü və Azərbaycanın diplomatik xidmət orqanlarının 100 illik yubileyi münasibətilə Çilidə rəsmi qəbul keçirilib
20 May 11:19
Bakıda “Problemli kreditlərin həlli: Azərbaycan və Koreya təcrübəsi” Mövzusunda konfrans işə başlayıb
20 May 11:14
MM-in sədri Oqtay Əsədov Ukraynanın altıncı Prezidenti Vladimir Zelenskinin andiçmə mərasimində iştirak edir
20 May 11:11
Azərbaycanda məhkəmə-hüquq islahatlarının əsas istiqamətləri sahibkarlarla müzakirə edilir
20 May 11:10
Azərbaycan qida məhsullarının Çinin İvu şəhərinə ixracına dair müzakirələr aparılıb
20 May 10:57
PA rəsmisi: Məhkəmə-hüquq sistemində davam edən islahatların dəstəklənməsinə ehtiyac var
20 May 10:27
Azərbaycan Ordusunun genişmiqyaslı təlimləri başlayıb
20 May 10:11
BAKIDAN BRÜSSELƏ, BRÜSSELDƏN BAKIYA...
20 May 10:08
Azərbaycanın dinamik inkişafı onu siyasi, iqtisadi və mədəni cəhətdən qlobal mərkəzə çevirməkdədir
20 May 09:55
Azərbaycan “OPEC plus” Nazirlərinin Birgə Monitorinq Komitəsinin 14-cü iclasında təmsil olunub
20 May 09:52
Energetika naziri Pərviz Şahbazov Səudiyyə Ərəbistanında bir sıra görüşlər keçirib
20 May 09:48
Milli Məclisin sədri Oqtay Əsədov Kiyevdə müalicə alan Milli qəhrəmanımızla görüşüb

Video

 

Müsahibə

»»»
 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31
HAVA HAQQINDA