Ana səhifə »  Müsahibə »  Azərbaycan təhsili inkişafın yeni mərhələsinə qədəm qoyub
A+   Yenilə  A-
Azərbaycan təhsili inkişafın yeni mərhələsinə qədəm qoyub
Şəmsəddin Hacıyev: Elə sistem yaratmaq lazımdır ki, savadlı uşaqlar pedaqoji sahə ilə məşğul olmaq arzusunda olsunlar
Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin Elm və təhsil komitəsinin sədri, Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin rektoru Şəmsəddin Hacıyev www.yap.org.az saytına müsahibə verib:
- Şəmsəddin müəllim, “Təhsil haqqında” qanun layihəsi üçüncü oxunuşa nə vaxt çıxarılacaq? Sizcə, bu sənəd təhsil sahəsində mövcud olan problemlərin həllini, cəmiyyətin bütün təbəqələrinin maraqlarını özündə ehtiva edirmi?
- Bilirsiniz ki, “Təhsil haqqında” qanun layihəsi ötən ilin dekabr ayında ikinci oxunuşda müzakirəyə çıxarılmışdı. Həmin müzakirələrin gedişində Milli Məclisin deputatları, ayrı-ayrı təşkilatların təmsilçiləri tərəfindən müxtəlif səpkili tövsiyələr, təkliflər və tənqidlər səsləndirildi. Bu müzakirələr zamanı 30-a yaxın millət vəkili çıxış etdi. Keçən müddət ərzində verilən təklifləri araşdırmışıq və onların arasında məqsədəuyğun olanları qanun layihəsində nəzərə almışıq. Bir məsələni unutmaq lazım deyil ki, bu sənəd çərçivə qanunu olacaq və hər bir məsələni xırdalamağa ehtiyac yoxdur. çünki bundan sonra təhsil pillələrinə aid ayrı-ayrı qanunlar qəbul ediləcək və bütün detallar həmin sənədlərdə əks olunacaq. Yəni, heç kim narahat olmamalıdır ki, bəzi təkliflər çərçivə qanununda nəzərə alınmayıb. Bununla yanaşı, ötən müddət ərzində biz qeyri-hökumət təşkilatlarından, hətta Dünya Bankının, BMT-nin ölkəmizdəki nümayəndəliyindən rəylər, tövsiyələr almışıq. Təhsil, Ədliyyə, Xarici İşlər, Səhiyyə, Maliyyə nazirlikləri, Milli Elmlər Akademiyası tərəfindən rəsmi olaraq rəylər daxil olub. Eyni zamanda, ölkənin müxtəlif yerlərindən ziyalılar da bu qanunla bağlı müraciətlər ediblər. Keçən müddət ərzində bu təklifləri ciddi surətdə araşdırmışıq. Və mümkün olanları qanun layihəsində nəzərə almışıq. Bəzən deyirlər ki, nə üçün bu sənəd altı ay ərzində üçüncü oxunuşda müzakirəyə çıxarılmayıb. Təhsil qanunu çox vacib bir sənəddir və cəmiyyətin bütün zümrələrinin marağını əks etdirir. Nəzərə almaq lazımdır ki, 15 ildir ki, bu qanun layihəsinin üzərində iş gedir. ötən 15 ildə isə həm ölkəmizdə, həm də dünyanın təhsil sistemində çox ciddi dəyişikliklər baş verib. Bunların hamısını nəzərə almaq lazımdır. Bəzən dünyada gedən proseslər bizim milli maraqlarımıza uyğun gəlmir. Təhsil strateji sahə olduğu üçün biz dünya təcrübəsinin yalnız mütərəqqi tərəflərini öyrənmişik. Amma qanunun priambluasında yazıldığı kimi, əsas prioritet milli dəyərləri qorumaqdır. Məlumat üçün deyim ki, qanun layihəsi üçüncü oxunuşa tam hazırdır. Sənəd bu ay parlamentin növbədənkənar sessiyasının iclaslarının birində müzakirəyə çıxarılacaq və inanıram ki, qəbul ediləcək.
- Nəzərdə tutulan dəyişikliklər sırasında ən çox müzakirə olunan məsələlərdən biri doktoranturanın iki pilləli olması ilə bağlıdır. Bəziləri bizdə də doktoranturanın birpilləli olmasını təklif edirlər. Sizcə, mövcud reallıqlarla doktoranturanın birpilləli olması mümkündürmü?
- Hazırda bu mümkün deyil. Bu qanun layihəsi ilə Azərbaycanda iki elmi dərəcənin alınması sistemi tətbiq olunacaq. Doktorluğun özü tam başa çatmış təhsil və tədqiqat tsiklidir. Müvafiq şərtlər daxilində doktoranturaya qəbul, doktorluq dissertasiyasının yazılmasına qoyulan tələblər və müdafiəsi, eləcə də, elmi dərəcənin verilməsi qaydası müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyənləşəcək. Birinci pillədə fəlsəfə doktoru dərəcəsi, ikincidə isə, elmlər doktoru dərəcəsi veriləcək. Mən deyərdim ki, hazırkı şəraitdə bu variant obyektiv səbəblərdən irəli gəlir. Magistratura təhsili bu gün imkan vermir ki, biz birdən-birə birpilləli elmi dərəcələrin verilməsi sisteminə keçək. Yəqin ki, gələcəkdə birpilləli sistemə keçiləcək. Bir neçə ölkə istisna olmaqla, Avropanın bütün dövlətləri bu sistemə keçib. Artıq keçmiş sosialist birliyinin üzvü olmuş dövlətlərdə də birpilləli sistem tətbiq olunub. Nə vaxtsa biz də bu addımı atacağıq. çünki biz də Boloniya prosesinə qoşulmuşuq və 2010-cu ildə bu prosesə keçid tam başa çatacaq. Yəqin ki, təxminən 5 il sonra yeni standartlar işləməliyik.
- Bir sıra dairələr ali məktəblərə qəbul qaydalarının dəyişdiriləcəyini, hətta test üsulu ilə qəbulun ləğv olunacağını iddia edirlər. Bu tip informasiyalar nə dərəcədə həqiqətə uyğundur?
- üçüncü oxunuşa çıxarılacaq qanun layihəsində ötən oxunuşlarla müqayisədə tələbə qəbulu ilə bağlı ciddi dəyişiklik yoxdur. Test üsulunun ləğv olunacağı haqqında məlumatların da heç bir əsası yoxdur. Yeni layihədə şərtlər daha mütərəqqidir. Belə ki, abituriyentlərə həm ixtisas seçimində, həm də ali məktəb seçimində sərbəstlik verilir. Digər tərəfdən, ali məktəblərin reytinqi müəyyənləşməlidir. Hər bir universitetə keçid balı müəyyən olunmalıdır. Hesab edirəm ki, ən yüksək bal toplayan tələbələr pedaqoji kadrlar hazırlayan ali məktəblərə qəbul edilməlidirlər. çünki yüksək talantlı müəllimlər yetişdirməliyik ki, onlar da orta məktəblərdə şagirdlərə yüksək təhsil verə bilsinlər. Əgər tələbə 200 balla pedaqoji universitetlərə qəbul olunacaqsa və ali məktəbi də bu biliyə uyğun bitirəcəksə, həmin şəxs müəllim kimi hansı təhsili verə biləcək? Ona görə də, pedaqoji təhsilin prestijini qaldırmaq lazımdır.
- Gəlin etiraf edək ki, yüksək bal toplamış abituriyentlər pedaqoji ixtisaslara yönəlməkdə o qədər də maraqlı deyillər. Belə olduğu təqdirdə, bunu necə etmək mümkün olacaq?
- Elə sistem yaratmaq lazımdır ki, doğrudan da savadlı uşaqlar pedaqoji sahə ilə məşğul olmaq arzusunda olsunlar. Bu, mənim şəxsi fikrimdir. Yalnız tələbələrə maksimum seçim imkanı verilir. Yəni, bunu proqram yox, tələbənin özü seçəcək. Ola bilər ki, tələbə üç universitetə qəbul olacaq, amma onlardan birini seçəcək. Elə imkan yaratmalıyıq ki, proqram onu yerləşdirməsin. Dünyadakı sistem də belədir. Bunun üçün Tələbə Qəbulu üzrə Dövlət Komissiyasının bütün imkanları, təcrübələri var. Nəzərdə tutulmuş müddəaların 90 faizini TQDK yerinə yetirir.
- Bəs, ali məktəblər necə? Onlar tələbələrin seçiminə, müxtəlif ixtisaslar üzrə universitetlərdə yerləşdirilməsinə müdaxilə edə biləcəkmi?
- Qətiyyən yox, ali məktəblər tamamilə passiv mövqedə olacaqlar. Onların bu prosesə təsir etmək imkanı olmayacaq. Amma bu bəndlər ali məktəbləri məcbur edəcək ki, öz fəaliyyətləri ilə bağlı ictimaiyyətə məlumat versinlər. Təhsil vəziyyəti, sosial məsələlər, tələbələrə diqqət və s. Bu yolla ali məktəblər maraqlı olacaqlar ki, savadlı tələbələri özlərinə cəlb etsinlər. Universitet rəhbərliyi məhz bu yolla qəbul prosesində iştirak edə bilər.
- Şəmsəddin müəllim, siz, eyni zamanda, Azərbaycan təhsilinin, elm sahəsinin inkişafına məsul olan qurumlardan birinin rəhbərisiniz. Bir elm xadimi, təhsil işçisi kimi ölkəmizdə təhsilin inkişaf səviyyəsi ilə bağlı, dövlətin bu sahədə gördüyü işlər haqqında nə deyə bilərsiniz?
- Bu inkarolunmaz həqiqətdir ki, son beş il ərzində Azərbaycan təhsilində inqilabi dəyişikliklər baş verib. Demirəm ki, təhsilimizdə çatışmayan cəhətlər yoxdur. İş olan yerdə belə məsələlər də olur. Amma çox ciddi dəyişikliklər baş verib. Azərbaycan təhsili sözün əsl mənasında inkişafın yeni mərhələsinə qədəm qoyub. Təhsilin bütün pillələrində islahatlar daha da dərinləşib. Maddi-texniki baza güclənib. Son beş ildə 2000-ə yaxın orta məktəb tikilib. Heydər Əliyev Fondunun hesabına 240-a qədər müasir məktəblər inşa olunub. Artıq məktəblərin əksəriyyətində müasir texnologiyaların öyrənilməsi üçün lazımi şərait yaradılıb. Eyni zamanda, təhsil işçilərinin əməkhaqları dəfələrlə artırılıb. Bu, xüsusilə, ali məktəblərdə özünü göstərir. Bu gün Dövlət İqtisad Universitetində kafedra müdirlərinin əməkhaqqı 920 manat, prorektorun əməkhaqqı 1000 manatdan yuxarı, vəzifəsi olmayan elmlər doktorunun maaşı isə 800 manatdan çoxdur. Bu, müəllimlərə müəyyən status da verir. Bu proses davam edir. Son beş il ərzində üç dəfə müəllimlərin əməkhaqları artıb. Həmçinin, Azərbaycan təhsili dünya təhsil sisteminə inteqrasiya edir. Təhsillə bağlı 14 dövlət proqramı icra olunur. Bu yaxınlarda ali təhsil sisteminin Avropa məkanına inteqrasiyası ilə bağlı proqram da qəbul olunub ki, burada çox böyük məsələlər nəzərdə tutulur. çünki ümumtəhsil, məktəbəqədər təhsil və digər məsələrlə bağlı dövlət proqramları var. Amma razılaşmaq lazımdır ki, mütəxəssis ali təhsil sistemində formalaşır. Proqramın qəbul olunması bu sahədə daha ciddi irəliləyişlərin olmasına imkan yaradacaq. MDB məkanında Azərbaycan təhsilinin öz mövqeyi var. Bu sahədə çox mütərəqqi dəyişikliklər var, o cümlədən, qanunvericilik baxımından da. “Təhsil haqqında” qanun layihəsi qəbul olunandan sonra başqa qanunlar da qəbul ediləcək. İşçi qrup tərəfindən artıq həmin qanunlar hazırlanıb və yəqin ki, parlamentin payız sessiyasında müzakirəyə çıxarılacaq. Bundan sonra isə, Təhsil Məcəlləsi formalaşacaq. Fikrimcə, təhsil qanunu qəbul edildikdən sonra bu sahədə qanundan kənar proseslər baş verməyəcək.
- Eyni zamanda, Azərbaycanda peşəkar kadrların yetişdirilməsi məqsədilə gənclərin xaricdə təhsil alması ilə bağlı Dövlət Proqramı qəbul olunub. Bu proqramın əhəmiyyəti barədə nə deyərdiniz?
- Bu proqram Azərbaycanda çox böyük səmərə və uğurlar vəd edir. Bu uğurun nədən ibarət olacağını görmək üçün 1970-ci illəri xatırlamaq lazımdır. Ulu öndər Heydər Əliyev tərəfindən o zaman keçmiş SSRİ-nin aparıcı ali məktəblərinə gənclər təhsil almağa göndərilirdi. Bu siyasətin nəticəsi Azərbaycanın uğurları ilə müşayiət olundu. Bu gün isə həmin siyasət yeni müstəvidə davam etdirilir. Gənclərimiz dünyanın ən nüfuzlu ali məktəblərində təhsil aldıqdan sonra mütəxəssis kimi geri qayıdacaq, ölkəmizin inkişafına öz töhfələrini verəcəklər. Bu proqrama əsasən, 5 min nəfərin xaricdə təhsil alması nəzərdə tutulub.


 
  • Oxunub:  17670  |  
  • Tarix:  06-06-2009  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Müstəqil Azərbaycan Ümummilli Lider Heydər Əliyevin ideyaları əsasında inkişaf edir

11 Dekabr 21:47
Azərbaycan ilə Kolumbiya arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasının 25 ili tamam olur
11 Dekabr 21:39
Mərkəzi Seçki Komissiyasının iclası keçirilib
11 Dekabr 21:13
Bu gün inkişaf edən dövlətimiz məhz Ulu Öndərin əsəridi
11 Dekabr 21:08
Leonid Yakuboviç: Heydər Əliyev tarixi şəxsiyyətdir
11 Dekabr 20:56
Dövlət Komitəsində müşavirə keçirilib
11 Dekabr 20:48
Ulu öndər Heydər Əliyevin Vətən və xalq qarşısında xidmətləri əvəzsizdir
11 Dekabr 20:44
Gəncədə YAP tərəfindən bələdiyyə üzvlüyünə irəli sürülən namizədlər seçicilərlə görüşüb
11 Dekabr 20:40
YAP Biləsuvar rayon təşkilatı bələdiyyə seçkilərinin təbliğat kampaniyasını uğurla davam etdirir
11 Dekabr 20:37
YAP Yevlax rayon təşkilatı “Xalq üçün” şuarı ilə bələdiyyə seçkilərində təbliğat-təşviqat kampaniyası uğurla davam etdirir
11 Dekabr 20:34
Vüqar Rəhimzadə: Ulu öndər Heydər Əliyevin yaratdığı milli dövlətçilik ən böyük sərvətimizdir
11 Dekabr 20:30
Heydər Əliyev irsi elmi ideyalara əsaslanan dövlətçilik məktəbidir
11 Dekabr 20:29
Nizami və Keşlə bələdiyyələri üzrə Yeni Azərbaycan Partiyasının namizədlərinin gənc seçicilərlə görüşü keçirilib
11 Dekabr 19:14
Bütün zamanların dahisi - ULU ÖNDƏR HEYDƏR ƏLİYEV
11 Dekabr 17:45
BDU-da ulu öndər Heydər Əliyevə həsr olunan silsilə mühazirələr dinləniləcək
11 Dekabr 17:41
SOCAR və BP “Azəri-Çıraq-Günəşli”də hasilatın təbii düşmə tempinin qarşısının alınmasını müzakirə edib
11 Dekabr 17:35
Dövlət Miqrasiya Xidməti yanında İctimai Şuranın üzvləri ilə növbəti görüş keçirilib
11 Dekabr 17:33
Heydər Əliyev Mərkəzində Elmira Axundovanın “Heydər Əliyev. Şəxsiyyət və zaman” üçcildliyinin təqdimatı olub
11 Dekabr 17:28
Müdafiə Nazirliyində kollegiya iclası keçirilib
11 Dekabr 17:23
Texniki Universitetdə “Horizon 2020” proqramı üzrə maarifləndirici seminar
11 Dekabr 17:19
Ulu Öndərin elmin inkişafında xidmətləri heç zaman unudulmayacaq
11 Dekabr 17:17
Neftçala şəhərinin su təchizatı və kanalizasiya sistemlərinin yenidən qurulmasına 5 milyon manat ayrılıb
11 Dekabr 17:06
Ölkəmizdə savadlı kadrların yetişməsi Ulu Öndərin siyasi kursunun uğurla davam etdirilməsinin nəticəsidir
11 Dekabr 17:02
Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Macarıstanın ölkəmizdəki səfiri ilə görüşüb
11 Dekabr 16:47
Kənd Təsərrüfatı naziri İnam Kərimov Biləsuvarda EKTİS-in tətbiqi ilə bağlı görüş keçirib
11 Dekabr 16:46
Heydər Əliyev yolu Azərbaycanı daha böyük zirvələrə aparacaq
11 Dekabr 16:32
Səudiyyə Ərəbistanının İnformasiya naziri AZƏRTAC-ın İdarə Heyətinin sədri, UNA-nın İcraiyyə Şurasının üzvü Aslan Aslanov ilə görüşüb
11 Dekabr 16:24
Naqif Həmzəyev: Heydər Əliyev hər zaman gənclərin himayədarı olub
11 Dekabr 16:20
İlham Məmmədov: Ümummilli Liderimiz Heydər Əliyev böyük tarixi şəxsiyyətdir
11 Dekabr 16:18
YAP Xəzər rayon təşkilatında təhsil işçiləri ilə görüş keçirilib
11 Dekabr 16:16
Vergilər nazirinin birinci müavini Tovuzda vətəndaşları qəbul edib
11 Dekabr 16:11
Əli Əhmədov: Hər bir azərbaycanlı Heydər Əliyevin Azərbaycan xalqı üçün xidmətlərini unutmur və bu xidmətlərər görə Onun əziz xatirəsini daim uca tutur
11 Dekabr 16:08
Türkiyəli səfir: TANAP layihəsi Azərbaycanın və Türkiyənin birgə uğurlu fəaliyyətini dünyaya bir daha sübut etdi
11 Dekabr 16:04
Bəhruz Quliyev: Ulu Öndər Heydər Əliyevin müəllifi olduğu Azərbaycançılıq ideologiyası dövlətçiliyimizin möhkəmləndirilməsində önəmli rol oynayıb
11 Dekabr 16:03
YAP Xəzər rayon təşkilatında qadın seçicilərlə görüş keçirib
11 Dekabr 16:02
Pambıq qəbulu məntəqələrinə 293 min tondan çox məhsul təhvil verilib – Operativ məlumat
11 Dekabr 15:56
Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin rəhbərliyi Qubada vətəndaş qəbulu keçirib
11 Dekabr 15:55
Prezident İlham Əliyev Koreya Respublikası Statistika Komitəsinin sədrinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib
11 Dekabr 15:43
Ulu öndər Heydər Əliyev həyatının mənasını yalnız xalqa xidmətdə görüb, ömrünü onun firavan gələcəyinə həsr edib
11 Dekabr 15:40
Azərbaycan ilə Qətər arasında dini sahədə əməkdaşlığın perspektivləri müzakirə olunub
11 Dekabr 15:38
Azərbaycan Enerji Xartiyası Konfransının 30-cu iclasında təmsil olunub
11 Dekabr 15:32
Ümummilli lider Heydər Əliyevin qurduğu müasir Azərbaycan dövləti bu gün özünün möhtəşəm yüksəliş dövrünü yaşayır
11 Dekabr 15:28
Bakıda “UEFA GROW” layihəsi çərçivəsində ölkə üzrə keçirilmiş müstəqil araşdırmanın nəticələri təqdim olunub
11 Dekabr 15:08
Bakı Ali Neft Məktəbi “Baker Hughes” şirkəti ilə proqram təminatı lisenziyaları barədə saziş imzalayıb
11 Dekabr 14:49
YAP Binəqədi rayon təşkilatında qadın seçicilərlə görüş keçirilib
11 Dekabr 14:23
Naftalan şəhərinin turzim inkişaf planı təqdim olunub
11 Dekabr 14:16
Sakit Okean Alyansı – Azərbaycan məsləhətləşmələrinə start verilib
11 Dekabr 14:09
Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasında ümummilli lider Heydər Əliyevin xatirəsi anılıb
11 Dekabr 13:50
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev BP qrupunun baş icraçı direktorunu qəbul edib
11 Dekabr 13:45
Multikulturalizm Mərkəzi cari ili uğurla başa vurur
11 Dekabr 13:33
Trans-Sibir magistralının potensialı ilə Bakı-Tbilisi-Qarsın sinergiya layihəsi müzakirə edilib
11 Dekabr 13:24
Azərbaycan və Koreya statistika komitələri anlaşma memorandumu imzalayıblar
11 Dekabr 13:17
Azərbaycanın inkişafını XXI əsrin çağırışlarına uyğunlaşdıran Lider
11 Dekabr 12:58
Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin nümayəndə heyəti İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının sosial inkişaf üzrə ilk Nazirlər Konfransında iştirak edib
11 Dekabr 12:48
Almanların Azərbaycanda məskunlaşmasının 200 illiyinə həsr olunan beynəlxalq konfrans keçirilib
11 Dekabr 12:12
Əli Əhmədov: Bu gündən növbədənkənar parlament seçkilərinin rəsmi startı başlayır
11 Dekabr 12:00
Milli inkişaf strategiyasının müəllifi
11 Dekabr 11:51
Bələdiyyə seçkiləri ilə əlaqədar seçki bülletenlərinin dairə seçki komissiyalarına paylanmasına başlanılıb
11 Dekabr 11:27
Yeni Azərbaycan Partiyasının nümayəndələri Fəxri xiyabanda Ümummilli lider Heydər Əliyevin məzarını ziyarət ediblər
11 Dekabr 11:24
Ulu öndər Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə xalqımız həqiqi dövlət müstəqilliyinə qovuşub
11 Dekabr 11:17
Naxçıvanda Beynəlxalq İnsan Hüquqları Günü münasibətilə keçirilən bilik yarışının qalibləri müəyyənləşib
11 Dekabr 11:15
Ucar-Zərdab-Ağcabədi yolu II texniki dərəcəyə uyğun yenidən qurulur
11 Dekabr 11:04
Ulu Öndər Heydər Əliyev sözün həqiqi mənasında, Azərbaycanda möcüzələr yaratdı
11 Dekabr 11:01
Qaradağ rayonunda YAP-ın namizədləri yekdilliklə dəstəklənəcək
11 Dekabr 11:00
YAP Xətai rayon təşkilatında təbliğat-təşviqat kampaniyası çərçivəsində qadın seçicilərlə görüş keçirildi
11 Dekabr 10:56
Moldova parlamentinin spikeri: Dahi lider Heydər Əliyev hər zaman xalqının, dövlətinin mənafeyi uğrunda çalışıb
11 Dekabr 10:54
Hikmət Şikarov: Azərbaycan uğurlu islahatlar dövrünə qədəm qoyub
11 Dekabr 10:45
Azərbaycanın dinamik inkişaf strategiyasının əsasını qoymuş görkəmli dövlət xadimi
11 Dekabr 10:43
AMEA Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib
11 Dekabr 10:20
Müstəqil Azərbaycan Ümummilli Lider Heydər Əliyevin ideyaları əsasında inkişaf edir
11 Dekabr 10:08
Ədliyyə Nazirliyində “İnsan hüquqlarının qorunması media müstəvisində” mövzusunda KİV-lərlə görüş keçirilib

Video

 

Müsahibə

»»»
 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
HAVA HAQQINDA