Ana səhifə »  Müsahibə »  Azərbaycanın sosial-iqtisadi inkişafının əsas məqsədi vətəndaşın güzəranının yaxşılaşdırılması, onun üçün hər cür yaşam şəraitinin yaradılmasıdır
A+   Yenilə  A-
Azərbaycanın sosial-iqtisadi inkişafının əsas məqsədi vətəndaşın güzəranının yaxşılaşdırılması, onun üçün hər cür yaşam şəraitinin yaradılmasıdır

Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət komitəsinin sədri Hadi Rəcəbli www.yap.org.az saytına müsahibə verib:
- Hadi müəllim, ötən həftə Milli Məclisdə 2018-ci ilin büdcə zərfinə daxil olan məsələlər geniş müzakirə olundu. Gələn ilin dövlət büdcəsi layihəsində sosial məsələlər necə öz əksini tapır?
- Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin uzaqgörən sosial-iqtisadi siyasəti və hərtərəfli islahatlar strategiyası qlobal miqyasdakı siyasi kataklizmlərdən qaynaqlanan ciddi çətinliklərin təsirlərini azaltmaqla yanaşı, ölkənin əsas inkişaf proqramlarının uğurla icrasına təminat verməkdədir. Hazırda ölkənin sosial müdafiə sistemi qarşısında qoyulan başlıca vəzifələr əhatəliyin maksimum dərəcədə artırılması, səmərəliyin yüksəldilməsi, ünvanlılığın və şəffaflığın tam təmin olunmasıdır. Bunun nəticəsidir ki, dünyada proqnozlaşdırılması çətin olan maliyyə və iqtisadi proseslərin baş verdiyi hazırkı şəraitdə ölkəmizdə əhalinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi tədbirləri daha da inkişaf etdirilir.
Qeyd etdiyiniz kimi, respublikamızın ali maliyyə qanunu - büdcə zərfi və onunla bağlı digər sənədlər parlamentin komitə və plenar iclaslarında geniş müzakirə olunub. Debatlarda büdcənin mahiyyətini təmin edən əsas müddəalar daha çox diqqəti cəlb edir. Bunlardan birincisi dövlət büdcəsinin mədaxil hissəsinin əvvəlki ilə nisbətən 20% artması, ikincisi ölkədə möhtərəm Prezidentimiz İlham Əliyevin apardığı genişmiqyaslı iqtisadi və sosial islahatların sənəddə rəqəmlərlə bariz ifadəsi, ücüncüsü və düşünürəm ki, ən əsası büdcəmizin sosial yönümlü və investisiya tutumlu olmasıdır. Bütün müzakirələr bir daha onu göstərdi ki, Azərbaycanın sosial-iqtisadi inkişafının əsas məqsədi vətəndaşın güzəranının yaxşılaşdırılması, onun üçün hər cür yaşam şəraitinin yaradılmasıdır.
- “Sosial təminatı və müdafiəni həyata keçirən müvafiq icra hakimiyyəti orqanının 2018-ci il büdcəsi” haqqında nə deyə bilərsiniz?
- Büdcə zərfində bir sıra əsaslı özəlliklər diqqəti cəlb edir. Belə ki, bu il əvvəlki illərdə bizə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun büdcəsi kimi ünvanlanan sənədlər, indi “Sosial təminatı və müdafiəni həyata keçirən müvafiq icra hakimiyyəti orqanının 2018-ci il büdcəsi” kimi təqdim olunur. Bu büdcənin mədaxil və məxarici bütövlükdə 3 milyard 578 milyon 760 min manat təşkil edir. Gəlirlərin böyük bir qismi - təxminən 2 milyard 300 milyon manatı məcburi dövlət sığorta haqları hesabına formalaşır. Sevindirici hal ondan ibarətdir ki, bu məbləğin 1 milyard 400 milyon manatı büdcədən maliyyələşən təşkilatlar deyil, digər sığorta edənlər tərəfindən ödənilir. Fiziki şəxslərdən yığılan sığorta haqları bu dəfə 60 milyon manata çatdırılıb. Ötən illə müqayisədə ümumi məbləğlərdən tutmuş bütün göstəricilər üzrə büdcədə müsbət tendensiyalar, artımlar özünü göstərir.
İlk dəfədir ki, bu sənəddə dövlət büdcəsindən transfert ifadəsi işlədilmir. Bu fikir sosial təminatı və müdafiəni həyata keçirən müvafiq icra hakimiyyəti orqanının imkanlarının balanslaşdırılması məqsədilə dövlət büdcəsinin öhdəliklərinin maliyyələşdirilməsi üçün ayrılan vəsait kimi ifadə olunur. Bu, o deməkdir ki, 1992-ci ilə qədər hesablanan əmək stajı və sığorta məbləğinin formalaşması, imtiyazlı pensiyaların müəyyənləşməsi və digər bu tipli ödənişlər dövlətin öhdəliyi kimi maliyyələşdiriləcəkdir. Göstərilən vəsaitin məbləği bu il 1milyard 300 milyon təşkil edir. Onu da qeyd edim ki, bu rəqəm əvvəlki büdcələrdə ümumi mədaxilin 42%-ə qədərini təşkil edirdisə, indi bu faiz 36,3%-ə enmişdir. Bu bir daha onu göstərir ki, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yığım faizini hiss olunan qədər artıraraq bu sahədə işlərini xeyli yaxşılaşdırmışdır.
Onu da qeyd edim ki, işəgötürmə sistemində sənədləşdirmə sahəsində boşluqları və digər mövcud ehtiyat mənbələrini dərindən təhlil edərək möhtərəm Prezidentimiz İlham Əliyevin müvafiq Sərəncamı ilə ölkədə Əmək Münasibətlərinin Tənzimlənməsi və Koordinasiyası komissiyası yaradılmışdır ki, bu da gələcəkdə vətəndaşların sosial sığortaya daha dəqiq cəlb olunmasında mühüm rol oynayacaqdır.
Digər önəmli məsələ bu il “Əmək pensiyaları haqqında” qanuna etdiyimiz əsaslı dəyişikliklərin maliyyə tutumunun bu büdcədə təzahür olunmasından ibarətdir. İslahatların pozitiv məqamlarından birincisi pensiya haqlarının əvvəlki illərdən fərqli olaraq indeksləşməsi prosesinin yalnız pensiyanın baza hissəsinə deyil, bütöv pensiya məbləğinə şamil olunmasıdır ki, bu da ödəmələrin həcminin xeyli artmasına xidmət edəcəkdir.
İkinci maraqlı məqam pensiya yaşı ötmüş çalışan işçilərin bu müddətdə ödədikləri sığorta haqqının da müvafiq zamandan sonra yenidən çözülərək, vətəndaşın pensiyasına əlavə vəsaitin hesablanması məqamıdır ki, bu da məbləğin hiss olunan dərəcədə çoxalmasına xidmət edəcəkdir.
Digər bir məsələ isə artıq gələn ildən əvvəlki illərdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun büdcəsində nəzərdə tutulmuş işsizliyə görə sığorta haqqı üçün vəsaitin bu büdcədən çıxarılaraq ayrı bir sistemdə formalaşmasıdır. Bütün bu yeniliklər və islahatlar pensiya ödəmələrinin əsaslı artmasına, gələcəkdə isə bir az da çoxalmasına xidmət edəcəkdir.
- 2018-ci il üçün sosial təminatı və müdafiəni həyata keçirən müvafiq icra hakimiyyəti orqanının məxaric hissəsinin hansı səviyyədə məbləği əhaliyə ödənişlər hesabına olacaq?
- Gələn il üçün sosial təminatı və müdafiəni həyata keçirən müvafiq icra hakimiyyəti orqanının məxaric hissəsinin təxminən 3,5 milyard manatı, yəni 98%-ə qədəri bilavasitə əhaliyə ödənişlər hesabına olacaqdır.
Komitə iclasında əlaqədar icra orqanlarının rəhbərlərinin və nümayəndələrinin iştirakı ilə keçirilən müzakirələrdə uğurlar, müsbət tendensiyalarla yanaşı, bir sıra digər maraqlı fikirlər də səsləndi. Belə ki, bu sahədə debitor borclarının yığılması ilə bağlı daha ciddi tədbirlərin görülməsinə ehtiyac olduğu xüsusilə vurğulandı. Eyni zamanda, Hesablama Palatasının apardığı təhlillər onu göstərir ki, təxminən 2016-cı ildə dövlət sosial sığortasına cəlb edilməyən ümumi daxili məhsuldakı rəqəm artıq 1 milyard 100 milyon manatı keçmişdir. Bu da onu göstərir ki, bütün dövlət strukturlarının birgə əməkdaşlığı nəticəsində sığorta fonduna əlavə vəsaitlərin cəlb olunması üçün böyük ehtiyat mənbələri vardır.
Düşündürən məsələlərdən biri də odur ki, əlilliyə görə pensiyaya çıxanlar qismən azalsa da, faiz olaraq ümumi pensiyaçıların tərkibində yüksək olaraq qalmaqdadırlar. Belə ki, əlilliyə görə pensiya alanlar 385 min nəfər təşkil etməklə ümumi pensiyaçıların təxminən 29,2%-nə bərabər olur. Hesab edirəm ki, bu qrup insanların pensiyaya çıxma şərtlərinin yenidən işlənməsinə ehtiyac vardır.
- Hadi müəllim, “İşsizlikdən sığorta fondunun büdcəsi” haqqında da fikirlərinizi bilmək istərdik. Nəzərə alsaq ki, bu, yeni bir məsələdir, fondun əhəmiyyəti nədən ibarətdir?
- Bu ilin büdcə zərfinin müzakirələrində yeni bir sənəd - “İşsizlikdən sığorta fondunun büdcəsi” hamımızın diqqətini cəlb etdi. Möhtərəm Prezidentimiz İlham Əliyevin sosial müdafiə sistemində məşğulluğun önə çəkilməsi prinsipi bir neçə ay bundan öncə Milli Məclisə daxil olmuş “İşsizlikdən sığorta haqqında” qanunda özünün bariz əksini tapmışdır. Bu qanun qüvvəyə minəndən sonra və ondan xeyli əvvəl yeni iş yerlərinin yaradılması, işsizliyin qarşısının alınması və bütövlükdə ölkə üzrə məşğulluq sisteminin köklü təkmilləşdirilməsi məsələsi gündəmə gəlmişdir. Son iki ildə orta və kiçik sahibkarlığın inkişafi ilə bağlı aparılan davamlı siyasət ölkəmizdə 100 minlərlə yeni iş yerlərinin yaradılmasına xidmət etmiş, kənd təsərrüfatı, emal, turizm və istirahət biznesində sahibkarlıq fəaliyyəti geniş vüsət almışdır. Bu ilin aprel ayında ölkə başçısının Sərəncamı ilə ilk dəfə respublikamızda özünüməşğulluq sistemi formalaşmış və bu məqsədə 16 milyon manat vəsait ayrılmışdır.
Özünüməşğulluğun ölkə üzrə hərtərəfli və genişmiqyaslı tətbiqi ilə bağlı Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi BMT-nin Beynəlxalq Əmək Təşkilatı ilə birgə dünya təcrübəsinin öyrənilməsi məqsədilə bir sıra maraqlı layihələr həyata keçirmişdir. Onu da qeyd etməyi vacib sayıram ki, əvvəlki illərdən fərqli olaraq məşğulluq xidmətinin fəaliyyəti köklü dəyişdirilmiş, burada yeni faydalı əsas istiqamətlər müəyyənləşdirilmişdir.
İşsizlikdən Sığorta Fondunun 2018-ci il büdcəsi 89 milyon manatdan bir az çoxdur. Fondun mədaxil hissəsi büdcədən maliyyələşən təşkilatlar hesabına bu məbləğin 17 milyon 726 min manatını təşkil edəcəkdir. Bu vəsait artıq dövlət büdcəsində nəzərdə tutulmuşdur. Digər bir rəqəm başqa sığorta edənlərin hesabına formalaşır ki, bu da təxminən 53 milyon manat təşkil edir. Qəbul etdiyimiz qanuna əsasən bu fonda işəgötürənlər və işçilər hər biri əməkhaqqı fondunun 0,5%-i məbləğində ümumilikdə 1% vəsait köçürəcəklər. Fondun baş məqsədi aktiv məşğulluğun təmin olunmasıdır. Bütövlükdə fondun fəaliyyətinin fəlsəfəsi ondan ibarətdir ki, gələcəkdə yardım sistemindən, ələbaxımlıqdan, şəxsiyyətin deqradasiyasından məşğulluğun bu və ya digər formasina keçməkdir. Belə ki, bu büdcənin xərclərinin 35,8 milyon manatı bilavasitə özünüməşğulluq tədbirlərinin təşkilinə yönələcəkdir. Peşə hazırlğı, peşə yönümünün dəyişməsinə 1,6 milyon, haqqı ödənilən ictimai işlərin təşkilinə isə 1,8 milyon manat vəsait ayrılacaqdır.
Diqqəti cəlb edən bir rəqəmi də nəzərinizə çatdırmaq istəyirəm. İşsizliyə görə sığorta ödəmələri hissəsi 3 dəfə artıb 33,5 milyon manat təşkil etsə də, bu göstərici yenə də özünüməşğulluq tədbirlərinə ayrılan vəsaitdən azdır. Bu bir daha onu göstərir ki, baş məqsəd vətəndaşlarımızın məşğulluğunun təmin olunmasıdır.

 
  • Oxunub:  4530  |  
  • Tarix:  01-12-2017  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Cənub Qaz Dəhlizi Azərbaycan iqtisadiyyatının inkişafına böyük töhfələr verəcək

17:57
19 Fevral
Yeni zelandiyalı mütəxəssis Aqrar Universitetdə çalışacaq
17:50
19 Fevral
Tovuzda sahibkarlar üçün treninq keçirilib
17:48
19 Fevral
Yeniyetmə cüdoçularımız Avropa kubokunda beş medal qazanıblar
17:47
19 Fevral
“Formula-1” yarışı ilə əlaqədar Lənkəranda keçirilən çempionatda 200-dən çox məktəbli iştirak edib
17:46
19 Fevral
YAP Tovuz rayon təşkilatı imzatoplama kampaniyasını uğurla həyata keçirib
17:44
19 Fevral
Bəxtiyar Vahabzadə - min il bundan əvvəlin və sonranın şairi
17:43
19 Fevral
Yeni Azərbaycan Partiyası Xızı rayon təşkilatı imzatoplama kampaniyasını başa vurub
17:42
19 Fevral
“Yurdumuza bahar gəlir” adlı respublika uşaq rəsm müsabiqəsi elan edilib
17:41
19 Fevral
YAP Göygöl rayon təşkilatı imzatoplama kampaniyasını başa çatdırıb
17:27
19 Fevral
Şəhriyar Məmmədyarov Mixail Talın xatirəsinə həsr olunan turnirdə iştirak edəcək
17:23
19 Fevral
Fevralın 20-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi 1,7001 manat səviyyəsində müəyyən olunub
17:21
19 Fevral
İraqın neft naziri Türkiyəyə gedir
17:20
19 Fevral
Məktəblilər arasında epistolyar inşa müsabiqəsinə başlanılıb
17:15
19 Fevral
Xızı-Xaçmaz Turizm və Rekreasiya Zonasının İdarəetmə Şurasının iclası keçirilib
17:12
19 Fevral
“Türkiye Petrolleri” Türkiyədəki yanacaqdoldurma məntəqələrinin sayını artırır
17:11
19 Fevral
Azərbaycan məhsullarının 7 ölkəyə ixracı ilə bağlı danışıqlara başlanılıb
17:06
19 Fevral
Tələbələrə SOCAR-ın daxili təqaüd proqramı haqqında məlumat verilib
16:59
19 Fevral
Sankt-Peterburqda bəstəkar və dirijor İsmayıl Hacıyevin konserti olub
16:58
19 Fevral
Vergilər Nazirliyi şəffaflıq və qarşılıqlı etimad təklif edir
16:54
19 Fevral
Qəbələdə prezident seçkiləri ilə əlaqədar ixtisaslaşdırılmış kurslara başlanılıb
16:41
19 Fevral
Dövlət orqanlarında olan vakant vəzifələrin tutulması üçün müsahibələr elan edilib
16:32
19 Fevral
İxtisaslaşdırılmış kurslar seçki komissiyaları üzvlərinin peşəkarlığının yüksəldilməsində mühüm rol oynayır
16:27
19 Fevral
Zərdabın Gəlmə kəndində yem emalı müəssisəsi açılıb
16:25
19 Fevral
Nərimanov rayonunda YAP-ın namizədinin imzatoplama kampaniyasında vətəndaşlar mütəşəkkil qaydada iştirak edirlər
16:16
19 Fevral
160 nömrəli Klassik Gimnaziyada ənənəvi “Məzun günü” təşkil olunub
16:13
19 Fevral
Ağstafa rayonunda seçicilər YAP-ın imzatoplama kampaniyasında fəal iştirak ediblər
16:10
19 Fevral
2018-ci il “Cənub Qaz Dəhlizi” layihəsinin tamamlanması üçün həlledici il olacaq
16:05
19 Fevral
Gömrükçülər 439,1 qram tiryək müsadirə edib
16:00
19 Fevral
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti daha bir xarici universitetlə əlaqələr qurur
15:58
19 Fevral
Monteneqro Prezidenti VI Qlobal Bakı Forumunda iştirak edəcək
15:58
19 Fevral
Markus Şox: Azərbaycanda multikulturalizm və tolerantlıq ideyalarının inkişafı istiqamətində atılan addımlar təqdirəlayiqdir
15:57
19 Fevral
Elm müəssisələrində mülki müdafiə istiqamətində biliklər artırılır
15:47
19 Fevral
9 saylı Binəqədi II seçki dairəsi dairə seçki komissiyasında ixtisaslaşmış kurslar keçirilir
15:42
19 Fevral
Paytaxtda karqo şirkətindən və mağazadan oğurluq edən şəxs saxlanılıb
15:42
19 Fevral
“Elektron hökumət” portalındakı müraciətlərin yarıya qədəri “İş yerinə dair arayış” elektron xidmətinə ünvanlanıb
15:39
19 Fevral
Respublika Müalicəvi Diaqnostika Mərkəzinin keçirdiyi aksiyasında ürək qüsuru olan 6 yaşınadək uşaqlar əməliyyat olunublar
15:38
19 Fevral
Azərbaycanda seçkilərin keçirilməsi üçün zəruri olan ictimai-siyasi sabitlik mövcuddur
15:36
19 Fevral
YAP Cəbrayıl rayon təşkilatı imzatoplama kampaniyasını başa vurub
15:34
19 Fevral
Niyazi Səfərov: Yerli məhsulların daxili və xarici bazarlara çıxarılması istiqamətində vacib addımlar atılır
15:32
19 Fevral
İmzatoplama kampaniyası Tərtərdə də uğurla davam edir
15:31
19 Fevral
Azərbaycan atleti İstanbulda bürünc medal qazanıb
15:30
19 Fevral
“Pxençan-2018”: Kanadalı fiqurlu konkisürənlər qısa proqramda dünya rekordunu yeniləyiblər
15:27
19 Fevral
23 saylı Nəsimi-Səbail seçki dairəsini əhatə edən məntəqələrdə prezident seçkilərinə ciddi hazırlıq işləri görülür
15:14
19 Fevral
“Liberty” Vyetnam Qran-Prisi layihəsini həyata keçirmək niyyətindədir
15:13
19 Fevral
Yol polisi əməkdaşları su kanalına aşan avtomobildəki qadını və azyaşlını xilas ediblər
15:10
19 Fevral
Konstitusiya Məhkəməsi Palatasının növbəti iclası keçirilib
15:03
19 Fevral
Gənc sərhədçilər Vətənə sədaqət andı içiblər
15:01
19 Fevral
10 saylı Binəqədi üçüncü seçki dairəsi dairə seçki komissiyasında ixtisaslaşdırılmış kurslar keçirilir
15:00
19 Fevral
“YARAT” növbəti film festivalına ev sahibliyi edəcək
14:57
19 Fevral
Bencpress, pauerliftinq və didliftinq üzrə Bakı çempionatının qalibləri müəyyənləşib
14:55
19 Fevral
Rumıniya xəbər agentliyi Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurasının iclası barədə yazır
14:54
19 Fevral
Seçki subyektlərinin fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsində ixtisaslaşdırılmış kursların önəmli rolu var
14:48
19 Fevral
19 fevral – Ümumdünya Su Məməlilərinin Mühafizəsi Günüdür
14:47
19 Fevral
“Naxtel” operatorunun istifadəçi sayı 20 min 700 nəfər artıb
14:46
19 Fevral
Rocer Federer PTA reytinqində ən yaşlı liderdir
14:45
19 Fevral
Füzulidə keçirilən yarmarkada məhsullar 15-20 faiz ucuz satılıb
14:43
19 Fevral
Xocalı soyqırımının ildönümü ilə əlaqədar “Uşaqlar və müharibə” mövzusunda tədbir keçirilib
14:26
19 Fevral
Əmanətlərin Sığortalanması Fondu "Gəncəbank"ın kreditorlarına müraciət edib
14:15
19 Fevral
YAP Bərdə rayon təşkilatı imzatoplama prosesini uğurla başa çatdırıb
14:13
19 Fevral
Gənc boksçularımız Belarusa yollanıblar
14:13
19 Fevral
Seçkilərin şəffaf keçirilməsində seçki hüququ üzrə ixtisaslaşdırılmış kursların əhəmiyyəti böyükdür
14:12
19 Fevral
Yeni hərraca 191 dövlət əmlakı çıxarılıb
14:10
19 Fevral
Heydər Məmmədəliyev Azərbaycan Güləş Federasiyasının fəxri diplomu ilə təltif edilib
14:09
19 Fevral
Tərtər rayonunda 5276 nəfər kütləvi tibbi müayinədən yararlanıb
14:09
19 Fevral
Binəqədi I seçki dairəsi dairə seçki komissiyasında üçgünlük ixtisaslaşdırılmış kurslara başlanılıb
14:08
19 Fevral
Vikipediyaya Azərbaycan mədəniyyəti haqqında özbək dilində məqalə yerləşdirilib
14:07
19 Fevral
Yeni Azərbaycan Partiyasının yaranmasının 25 illiyi münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirilib
14:06
19 Fevral
Millimizin Bakıda seleksiya xarakterli təlim-məşq toplanışı başılayıb
14:05
19 Fevral
Tərtərdə seçki hüququ üzrə ixtisaslaşdırılmış kurslar başlayıb
14:04
19 Fevral
“Synergy Baku” velosiped komandası mövsümdə ilk qələbəsini qazanıb

Video

 

Müsahibə

»»»
 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28
HAVA HAQQINDA
Bakı
gündüz+5 +7
gecə+2 +4