Ana səhifə »  Siyasət »  Türkiyə tarixi qərarını oktyabrın 10-11-də verəcək
A+   Yenilə  A-
Türkiyə tarixi qərarını oktyabrın 10-11-də verəcək
TBMM-də keçiriləcək dinləmələrdən sonra Ermənistanla Türkiyə arasında münasibətlərin normallaşmasına dair aparılan danışıqların hansı sonluqla bitəcəyi məlum olacaq
Azərbaycan və Türkiyə tarixən dərin dostluq əlaqələri və strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinin mövcud olduğu iki qardaş ölkədir. Tarixdə nadir hallarda görünən buna oxşar yaxınlıq hər iki ölkəyə etimad və firavanlıq verir, xoş və dar günlərdə davam edən daimi xarakter daşıyır. Türkiyə və Azərbaycan əlaqələri regionun inkişafı və əməkdaşlığa nail olunması baxımından böyük məna və əhəmiyyət kəsb edir.
Azərbaycan və Türkiyə qardaşlığı regional və qlobal sülhə əhəmiyyətli töhfədir
Türkiyə və Azərbaycan regional və qlobal sülh və sabitliyə əhəmiyyətli töhfə verməkdədir. İki ölkə regional sülh və sabitliyi möhkəmləndirmək məqsədilə çoxşaxəli və uzunmüddətli strateji əməkdaşlığı inkişaf etdirmək qətiyyətlərini ifadə edirlər. Bu əməkdaşlıq bir tərəfdən ikitərəfli əlaqələrin möhkəmləndirilməsi, digər tərəfdən regionun sabitliyi, təhlükəsizliyi və rifahına töhfə vermək imkanlarının inkişafı üçün təməl təşkil edəcək.
Cənubi Qafqazda davamlı sülh və sabitliyin bərqərar edilməsinə əngəl törədən əsas amillərdən biri olan Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin Azərbaycanın suverenliyi, ərazi bütövlüyü və beynəlxalq aləm tərəfindən tanınmış sərhədlərinin toxunulmazlığı əsasında təxirə salınmadan tənzimlənməsi zəruridir.
Beynəlxalq hüquq və BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinə zidd olaraq, Azərbaycan ərazilərinin Ermənistan tərəfindən işğalının davam etməsi qəbuledilməzdir. Azərbaycan və Türkiyənin regionla bağlı birgə yanaşması çərçivəsində Cənubi Qafqazda bütün regionu əhatə edən etimad, hörmət və beynəlxalq hüquq prinsiplərinə əsaslanan əlaqələrin qurulması və beləliklə, regionda sülhün, sabitliyin və rifahın təmin edilməsi Ermənistanın təcavüzü nəticəsində işğal edilmiş Azərbaycan əraziləri işğaldan azad edilmədən və yurd-yuvalarından qovulmuş insanlar həmin ərazilərə geriyə qayıtmadan mümkün olmayacaq. Bütün regionun inkişafının yaşamına təsir edən Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həll edilməsində irəliləyişə nail olmaq üçün Azərbaycan və Türkiyə məsləhətləşmələr apararaq fəaliyyət göstərməkdə səylərini artıracaqlar və bu münaqişənin Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü çərçivəsində siyasi yolla nizamlanması üçün səy göstərməyə davam edəcəklər.
Azərbaycan və Türkiyənin strateji tərəfdaşlığı regional sülh və sabitliyin bərqərar edilməsi, region xalqlarının rifahı üçün ikitərəfli və çoxtərəfli səviyyədə iqtisadi əməkdaşlığa töhfə verəcək. Şərq-Qərb Enerji Dəhlizinin strateji önəmi və bu dəhlizin region ölkələrinin davamlı iqtisadi inkişafına töhfəsi baxımından, Azərbaycan ilə Türkiyənin Avropa enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində və Xəzər hövzəsinin enerji ehtiyatlarının Avropa enerji tələbatının ödənilməsində rolu artmaqdadır.
Lakin son bir ildə müşahidə etdiklərimiz, yaşananlar həm ölkəmizdə, həm də qardaş Türkiyədə narahatçılıqla qarşılanır. Daha dəqiq desək, Ermənistanla Türkiyə arasında sərhədlərin açılacağına dair aparılan danışıqlar iki qardaş ölkənin gündəminə heç də xoş olmayan mövzular əlavə edib.
Proseslərin başlandığı nöqtə...
Türkiyə ilə Ermənistan arasında ilkin təmaslara hələ ötən ilin sentyabrında siyasi kluarlarda “futbol diplomatiyası” adlanan proseslə start verilib. Həmin tarixdə Ermənistana səfər edən Türkiyənin prezidenti Abdullah Gülün erməni həmkarı Serj Sərkisyanla keçirdiyi görüşlər və bu görüşlər nəticəsində ifadə olunan xoş ab-havalı bəyanatlar tarixi düşmənlərin barış trayektoriyasını müəyyənləşdirirdi. Lakin münasibətlərin normallaşması istiqamətində ən konkret addım bu ilin aprelində ABŞ prezidenti Barpak Obamanın Türkiyəyə səfərindən dərhal sonra Brüsseldə atıldı. Belçika paytaxtında türk və erməni diplomatlarının qapalı və gizli görüşündən sonra, ictimaiyyətə açıqlanmasa da, tərəflər arasında danışıqlar yolunun açıldığı hamıya bəllidir. Lakin o zaman böyük ictimai narazılığı nəzərə alan Ankara təmsilçiləri bu prosesi rəsmi olaraq açıqlamasa da cəmiyyətə sızdırılan 3-4 xəbər də etiraz dalğasını Türkiyə və Azərbaycana yaymağa kifayət etdi.
İmzalanacaq sənəddə nə var?
Bu sənəddə Türkiyə ilə Ermənistanın diplomatik əlaqələr qurmaq istəkləri ifadə olunub. Bunun üçün təşkil olunacaq komissiya 6 həftə intensiv çalışacaq. Oktyabrın 14-nə qədər konkret bir qənaətə gəlinməlidir. Hər iki ölkədə qarşılıqlı olaraq səfirliklər açılmalıdır. İqtisadi əməkdaşlıq bərpa olunmalıdır və s. Suallar doğuran məqamlar “erməni soyqırımı” və Dağlıq Qarabağ məsələsidir. Türkiyə tərəfinin dediyinə görə, hər iki ölkənin hökuməti tarixçilərdən ibarət komissiya yaradıb o məsələni müzakirə edəcək.
Ermənistanın prezidenti Serj Sərkisyanın dediyinə görə isə, söhbət hökumətin alt səviyyəsindəki mütəxəssislərdən ibarət komissiyadan gedir.
Dağlıq Qarabağ məsələsində Türkiyə tərəfi Baş nazir və xarici işlər nazirinin dili ilə Azərbaycanın maraqları təmin olunmasa, imzalanan sənədin etibarlı olmayacağını bildirir. Xarici işlər naziri Əhməd Davudoğlu sazişdən öncə ABŞ, Rusiya və Fransanın yüksək rəsmi şəxsləri ilə telefon danışıqları olduğunu deyib. Bu danışıqlarda Dağlıq Qarabağ məsələsinin həllindən sonra Türkiyə-Ermənistan sərhədlərinin açıla biləcəyi birmənalı vurğulanıb. Türkiyə XİN-in rəhbəri hər üç ölkənin xarici işlər nazirlərinin bu məsələdə razılığının alınmasından sonra sənədi imzaladıqlarını bildirib. Və sənədin parlamentdə təsdiq olunmasa, qüvvəyə minməyəcəyini şərt kimi qoyublar.
Türkiyənin Baş naziri dedi ki...
Azərbaycanın bu proseslərdən duyduğu narahatçılığı ən yüksək səviyyədə bəyan etməsindən dərhal sonra ölkəmizə səfər edən qardaş ölkənin Baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Bakı gündəmində dilə gətirdiyi ilk məsələ də məhz Ermənistanla sərhədlər məsələsi idi. ölkəmizdəki hər çıxışında Azərbaycan ictimaiyyətinin həssaslığını və narahatçılığını başa düşdüyünü deyən Baş nazir hətta tutduğu postun verdiyi səlahiyyətləri də xatırlatmaqla cəmiyyətimizi sərhədlərin açılmayacağına inandırmağa çalışdı: “İsrarla üzərində dayandığım məsələ budur - bizim sərhədlərimiz Dağlıq Qarabağın işğalından sonra bağlanmışdır. İndi də işğal ortadan qalxmayınca biz sərhədlərimizi açmayacağıq. Bunu kim söyləyir? Bunu Türkiyə Cümhuriyyətinin Baş naziri söyləyir. Bundan başqa daha zəmanətli ifadə ola bilərmi?!”
Bəs, proseslərin gedişatı nə deyir?
Təbii ki, biz də cənab Baş nazirin sözlərinə inanıb başqa zəmanət axtarmaq ehtiyacı hiss etmədik. Lakin bir neçə gün öncə İsveçrənin vasitəçiliyi ilə keçirilən görüşlərdən sonra tərəflər arasında paraflanmış sənədlərin imzalanacağı tarixin belə açıqlanması növbəti böyük sualı ortaya çıxardı. Hazırda Ermənistanla Türkiyə arasında sərhədlərin açılması üçün imzalanmış sənədlər parlamentə təqdim olunmağa hazırlanır, ayrı-ayrı görüşlər keçirilir. Doğrudur, bu müddət ərzində Azərbaycana mütəmadi olaraq məlumat verilib. Hətta avqustun 28-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə telefon danışığı zamanı R.T.Ərdoğan Azərbaycanda verdiyi bəyanatların qüvvədə qaldığını, aparılan müzakirələrin və paraflanmış sənədlərin ciddi əhəmiyyət kəsb etmədiyini, onların parlamentdən keçmək ehtimalının olmadığını bildirdi. Eyni zamanda, Baş nazirin təlimatı əsasında Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi aparatının rəhbəri Firudin Sinirlioğlu və onun müavini ünal çeviköz avqustun 29-da Bakıya səfərləri və Azərbaycan Prezidenti ilə görüşləri zamanı Türkiyənin məsələ ilə bağlı mövqeyində heç bir dəyişiklik olmadığını bəyan etdilər.
Yeri gəlmişkən, ABŞ-da səfərdə olan Baş nazir Rəcəb Tayyib Ərdoğanın gündəmində yenə də Ermənistanla münasibətlərin gələcək taleyi olub. Nyu-York şəhərində Prinseton Universitetində çıxışı zamanı “erməni açılımı” məsələsinə də toxunan Baş nazir Ərdoğan qeyd edib ki, Türkiyə ilə Ermənistan arasında münasibətlərin mülayimləşməsini nəzərdə tutan protokollar iki ölkənin futbol üzrə milli komandalarının qarşılaşacağı 14 oktyabrdan əvvəl TBMM-də müzakirəyə çıxarılacaq: “Türkiyə ilə Ermənistan arasındakı bu addımlar İsveçrənin də vasitəçiliyi ilə çox önəmli bir nöqtəyə gəlib. Burada daxili siyasəti düşünülərək addımlar atılmasa, paraflanmış anlaşma parlamentdə müzakirəyə çıxarılacaq. Oktyabrın 10-11-də sənədin TBMM-də müzakirəyə çıxarılacağına ümid edirəm”.
Baş nazir, həmçinin, bir daha bəyan edib ki, Türkiyə Ermənistanla danışıqları Dağlıq Qarabağ danışıqlarına paralel şəkildə aparır.
Əlbəttə ki, bu proseslər Azərbaycan ictimaiyyətini çox narahat edir. Lakin Azərbaycan cəmiyyəti əmindir ki, tarixin bütün sınaqlarından uğurla çıxmış bu dostluq və qardaşlıq münasibətləri növbəti əngəllərdən də üzüağ çıxacaq.
Aqşin ŞAHİNOÄžLU
 
  • Oxunub:  16440  |  
  • Tarix:  25-09-2009  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Mun Hi-sanq: Azərbaycan Koreya Respublikası üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir

17 Oktyabr 20:00
Səbail gənclərindən “Qarabağ Azərbaycandır!” milli həmrəylik hərəkatına dəstək
17 Oktyabr 19:55
Azərbaycan multikulturalizmi Braziliyada tədris olunur
17 Oktyabr 19:52
Ölkəmiz 71-ci Frankfurt Beynəlxalq Kitab Sərgisində təmsil olunur
17 Oktyabr 19:48
Azərbaycan əhalisinin sayı açıqlanıb
17 Oktyabr 17:49
Rüfət Məmmədov: Azərbaycan Fransa ilə regionlararası əməkdaşlığa böyük önəm verir
17 Oktyabr 17:46
Sona Əliyeva: Türkdilli ölkələr böyük nailiyyətlərə imza atıblar
17 Oktyabr 17:38
Aydın Hüseynov: Azərbaycanda əhalinin sosial müdafiəsi ilə bağlı reallaşdırılan islahatlar dünyada nümunə ola bilər
17 Oktyabr 17:35
BDU-nun 100 illik yubileyi münasibətilə ADPU-da dəyirmi masa
17 Oktyabr 17:31
Şahin İsmayılov: Ermənistan hakimiyyətinin “Qarabağ xalqı” məsələsini qabartması işğal faktını ört-basdır etmək cəhdidir
17 Oktyabr 17:27
Siyavuş Novruzov: "Seçki məsələsində müsavatçılara maarifləndirici kurslar və treninqlər keçə bilərəm" - MÜSAHİBƏ
17 Oktyabr 17:24
David Zalkaliani: Azərbaycan bizim üçün dost və strateji tərəfdaş ölkədir
17 Oktyabr 17:22
Goranboyda Nəsiminin 650 illik yubileyi qeyd edilib
17 Oktyabr 17:19
Meliorasiya və Su Təsərrüfatı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə 790 min manat ayrılıb
17 Oktyabr 17:17
BDU-da Dövlət Müstəqilliyi Günü qeyd olunub
17 Oktyabr 17:10
Media islahatlara mane olan deyil, onu təbliğ edən institut, Prezidentin ən yaxın ictimai dəstəkçisidir
17 Oktyabr 17:01
Azərbaycanın Müdafiə naziri ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri ilə görüşüb
17 Oktyabr 16:59
İqtisadiyyat nazirinin müavinləri bölgələrdə vətəndaşları qəbul edib
17 Oktyabr 16:57
Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyinin idarə heyətinin sədrini qəbul edib
17 Oktyabr 16:41
Qırğızıstan Daşınar Əmlakın Yüklülüyünün Dövlət Reyestri üzrə Azərbaycanın təcrübəsini öyrənir
17 Oktyabr 16:27
Azərbaycan nümayəndə heyəti Milli Olimpiya Komitələri Assosiasiyasının Baş Assambleyasında iştirak edir
17 Oktyabr 16:19
Milli Məclisin Müdafiə, təhlükəsizlik və korrupsiya ilə mübarizə komitəsinin növbəti iclası keçirilib
17 Oktyabr 16:14
Tahir Mirkişili: Həyata keçirilən sosial-iqtisadi islahatlar əhalinin rifahının daha da yaxşılaşmasına xidmət edir
17 Oktyabr 16:12
Eldəniz Səlimov: Türk Şurasının fəaliyyəti dövründə üzv ölkələr iqtisadi, siyasi və mədəni əlaqələri daha da genişləndirib
17 Oktyabr 16:07
Səbail gənclərindən “Qarabağ Azərbaycandır!” milli həmrəylik hərəkatına dəstək
17 Oktyabr 15:55
“Daily News Hungary” nəşrində Viktor Orbanın Türk Şurasının Zirvə Görüşündə iştirakı barədə məqalə dərc edilib
17 Oktyabr 15:50
DİN və Baş Prokurorluq: İctimai asayişin pozulmasına yönələn qanunsuz hərəkətlərin qarşısı qətiyyətlə alınacaq
17 Oktyabr 15:45
Qusarda Qadın Resurs Mərkəzi fəaliyyətə başlayıb
17 Oktyabr 15:44
Ağdamda Dövlət Müstəqilliyi Günü qeyd olunub
17 Oktyabr 15:31
Bəxtiyar Əliyev: Prezident İlham Əliyev vətəndaşlarımızın sosial müdafiəsinin gücləndirilməsinə daim böyük diqqət yetirir
17 Oktyabr 15:23
Çingiz Abdullayev: 650 min ağac əkmək gözəl təşəbbüsdür və ölkəmizin bütün vətəndaşları bu ideyanı dəstəkləməlidirlər
17 Oktyabr 15:15
18 oktyabr- Müstəqillik haqqında Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Aktının qəbuluna dair 5 tezis
17 Oktyabr 15:00
Akademik Zərifə Əliyeva adına Milli Oftalmologiya Mərkəzinin Şəki filialının rəsmi açılışı olacaq
17 Oktyabr 14:55
Doqquz ayda əsas kapitala 10,1 milyard manat yönəldilib
17 Oktyabr 14:41
Səbail rayonu ilə Litvanın Druskininkay şəhəri arasında qarşılıqlı əməkdaşlıq barədə protokol imzalanıb
17 Oktyabr 14:35
Sədaqət Vəliyeva: Azərbaycanda düşünülmüş uzunmüddətli siyasət ən yüksək səviyyədə həyata keçirilir
17 Oktyabr 14:30
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasətin bəhrəsini hər bir Azərbaycan vətəndaşı öz həyatında hiss edir
17 Oktyabr 14:26
Əli Əhmədov: Azərbaycan Respublikası bütün dünyada ən uğurlu gənc dövlət hesab olunur
17 Oktyabr 14:17
Özbəkistan Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu ilə yüklərin daşınma həcminin artırılmasında maraqlıdır
17 Oktyabr 14:09
“Gənclər sektorunun idarə edilməsi və gənclər siyasəti üzrə 1-ci Magistr proqramı”nın təqdimat mərasimi keçirilib
17 Oktyabr 14:07
Prezidentin media həssaslığı: islahatlara alternativ yoxdur
17 Oktyabr 14:02
Azərbaycan İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının İnkişafa Yardım Komitəsində iştirakçı statusu qazanıb
17 Oktyabr 13:54
YAP İcra Katibliyində Azərbaycan Respublikasının Təhsil naziri Ceyhun Bayramov mətbuat konfransı keçirib
17 Oktyabr 13:49
YAP Gənclər Birliyinin sədr müavini beynəlxalq konfransda iştirak edib
17 Oktyabr 13:46
Parisdə Azərbaycan-Fransa regionlararası əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi üzrə İdarəetmə Komitəsinin ilk iclası keçirilib
17 Oktyabr 13:43
Bakı Ali Neft Məktəbi ilə Bahar Enerji Əməliyyat Şirkəti arasında Anlaşma Memorandumu imzalanıb
17 Oktyabr 13:37
Yüz milyon tirajla yayılan "China Daily" qəzeti AZƏRTAC-ın İdarə Heyəti sədrinin analitik məqaləsini dərc edib
17 Oktyabr 13:36
Müstəqillik Azərbaycan xalqının ən böyük sərvətidir
17 Oktyabr 13:31
“Heydər Əliyev: Azərbaycançılıq ideologiyası və mənəvi dəyərlər” kitabı nəşr olunub
17 Oktyabr 12:53
Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti obyekt rəhbərlərini paytaxtın yaşıllaşdırılmasına biganə qalmamağa çağırır
17 Oktyabr 12:49
Dağlıq Qarabağ bölgəsinin azərbaycanlı icmasının nümayəndələri ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri ilə görüşüblər
17 Oktyabr 12:45
Son 5 ildə 20 min gənc müəllim işə qəbul olunub
17 Oktyabr 12:38
Dünya Bankı və Beynəlxalq Valyuta Fondunun illik toplantısında Azərbaycana dair xüsusi təqdimat keçirilib
17 Oktyabr 12:36
NASA Ayın cənub qütbündə buz təbəqəsini axtaracaq yeni lunoxod hazırlayacaq
17 Oktyabr 12:29
Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin rəisi Sumqayıtda vətəndaşları qəbul edib
17 Oktyabr 12:24
Cəlilabadda minlərlə gəncin iştirakı ilə yürüş keçirilib
17 Oktyabr 12:19
Politoloq: Türk Şurasına üzvlük Özbəkistana Transxəzər marşrutuna inteqrasiya imkanı yaradır
17 Oktyabr 12:13
Ceyhun Bayramov: 84 yeni təhsil müəssisəsinin tikintisi və əsaslı təmiri həyata keçirilir
17 Oktyabr 12:07
Bakıdan Avropaya ilk dəfə dəmir yolu ilə birbaşa konteyner qatarı yola salınır
17 Oktyabr 12:02
Naxçıvanda “Müstəqillik işığında” adlı sərgi açılıb
17 Oktyabr 11:53
Növbəti ildən STEAM layihəsində iştirak edən şagirdlərin sayı 20 minə çatdırılacaq
17 Oktyabr 11:43
Prezident İlham Əliyev ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrlərini qəbul edib
17 Oktyabr 11:40
MDB dövlətlərinin əmək, məşğulluq və əhalinin sosial müdafiəsi üzrə Məşvərət Şurasına sədrlik bir illik müddətinə Azərbaycana keçib
17 Oktyabr 11:36
Ölkəmizdə ilk dəfə olaraq peşə təmayüllü siniflər yaradılıb
17 Oktyabr 11:26
Çində Asiya-Afrika Gənc Sahibkarlar Forumu işə başlayıb
17 Oktyabr 10:52
Bakı Slavyan Universitetinin kollektivi ulu öndər Heydər Əliyevin məzarını ziyarət edib
17 Oktyabr 10:45
Bakıda Neonatologiya üzrə Beynəlxalq Konqres keçirilir
17 Oktyabr 10:36
Azərbaycan ilə Belarus 146 milyon dollarlıq ticarət əməliyyatları aparıb
17 Oktyabr 10:34
Uğurlu Azərbaycanımız uğrunda
17 Oktyabr 10:18
UNESKO-nun baş qərargahında Nəsiminin anadan olmasının 650 illiyi təntənə ilə qeyd edilib
17 Oktyabr 10:08
Kamran Bayramov: “Ermənistan Şahbaz Quliyevi və Dilqəm Əsgərovu əsirlikdə saxlamaqla beynəlxalq humanitar hüququ kobud surətdə pozur”

Video

 

Müsahibə

»»»
 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
HAVA HAQQINDA
Bakı
gündüz+22 +26
gecə+16 +18