Ana səhifə »  Siyasət »  “The Jewish Journal” nəşri Azərbaycanda qadınların hüquqları, uğurları və imkanları haqda yazır
A+   Yenilə  A-
“The Jewish Journal” nəşri Azərbaycanda qadınların hüquqları, uğurları və imkanları haqda yazır

ABŞ-da çıxan “The Jewish Journal” nəşrində Xocalı qırğını zamanı sanki möcüzə sayəsində sağ qalmış Dürdanə Ağayevanın Azərbaycanda qadınların kişilərlə hüquq bərabərliyi və imkanları mövzusunda məqaləsi dərc olunub.
D.Ağayeva təəssüflə qeyd edir ki, dünyanın bir sıra yerlərində hələ də qadınların hüquqları tapdalanır, milyonlarla qadın məktəbdə oxumur, baza təhsili ala bilmir. Müəllif vurğulayır ki, Azərbaycanda qadınlar pulsuz, icbari və keyfiyyətli təhsil alır, ölkənin siyasi, iqtisadi və sosial həyatında mühüm rol oynayırlar.
XX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Azərbaycanda qadınların təhsili sahəsində ciddi dəyişikliklər baş verib. 1901-ci ildə məşhur Azərbaycan xeyriyyəçisi Hacı Zeynalabdin Tağıyevin təşəbbüsü ilə Bakıda bütün müsəlman aləmində ilk dəfə olaraq, müsəlman qızlar üçün dünyəvi məktəb açılıb. Bu layihə həmin dövrdə Azərbaycanın daxil olduğu Rusiya imperiyasının digər hissələrindəki müsəlman icmalarını da analoji dünyəvi məktəblər açmağa ruhlandırıb.
Qarabağın sön hökmdarı İbrahimxəlil xanın kötükcəsi və məşhur Azərbaycan yazıçısı Cəlil Məmmədquluzadənin həyat yoldaşı Həmidə Cavanşir 1908-ci ildə doğma Kəhrizli kəndində oğlanların və qızların birgə oxuya biləcəyi məktəb açıb. Müəllif qeyd edir ki, artıq 1915-ci ildə təkcə Bakıda müsəlman qızlar üçün 5 məktəb vardı. Həmin dövrdə qadın hüquqlarının müdafiəsi və qadınlar arasında təhsilin təşviq edilməsi məqsədilə Bakıda qadınlar üçün “İşıq” adlı qəzet nəşr edilirdi.
D.Ağayeva daha sonra yazır ki, 1919-cu ildə Azərbaycanda, müsəlman aləmində ilk dəfə olaraq, qadınlara seçki hüququ verilib. Yəni Azərbaycanda qadınlara bu hüquq ABŞ-dan bir il əvvəl, bir sıra Qərbi Avropa ölkələrindən neçə onillik əvvəl verilib. Azərbaycan cəmiyyətində qadınların müdafiəsini və onlara hörməti təmin edən qanunlar var. Məsələn, 1993-cü ildə Azərbaycan Konstitusiyasının 25-ci və 34-cü maddələrinə bütövlükdə kişilərlə qadınlar arasında, o cümlədən nikahda olan kişilərlə qadınlar arasında tam hüquq bərabərliyinə təminat verən müddəalar əlavə edilib. 2006-cı ildə Azərbaycanda qəbul edilmiş gender bərabərliyi haqqında qanuna əsasən, bərabər işə görə qadınlara kişilərlə bərabər əməkhaqqı ödənilməsi təmin olunur, işə qəbul və xidməti irəliləyiş sahəsində ayrı-seçkilik qadağan edilir.
Son 27 ildə Azərbaycanda davamlı və sürətli artım müşahidə olunur, çünki ölkənin iqtisadi, maliyyə və sosial vəziyyəti əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşıb. Hazırda ölkədə savadlılıq səviyyəsi 99 faizə bərabərdir. Qadınlar arasında məktəblərə qəbul göstəriciləri 99,8-100 faiz təşkil edir. Azərbaycanın bütün əhalisinin 50,1 faizi, təhsil sahəsində bütün işçilərin təxminən 80 faizi və səhiyyə sahəsində işçilərin 65,7 faizi qadınlardır. Azərbaycanda fəlsəfə doktorlarının 56 faizi, universitet tələbələrinin 46,2 faizi, 6 universitetin rektoru, 15 kollecin direktoru, 1244 məktəbin direktoru qadın cinsinin nümayəndələridir.
Məhkəmə hakimiyyəti sahəsində çalışan qadın hakimlər çoxdur. Ölkədəki bütün hakimlərin təxminən 15 faizi qadınlardır. Azərbaycan Ali Məhkəməsindəki 7 hakimdən biri yəhudi icmasının nümayəndəsi Tatyana Qoldmandır. Azərbaycan parlamentində 125 qanunvericidən 20-si qadınlardır. Bahar Muradova parlament sədrinin müavinidir.
Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva ölkə qadınları üçün əsl örnəkdir. Mehriban Əliyevanın respublikada və ölkə hüdudlarından kənarda gender bərabərliyinin və təhsilin dəstəklənməsi üzrə fəaliyyəti xüsusi qeyd edilməlidir. Birinci vitse-prezidentin UNESCO-nun xoşməramlı səfiri kimi Azərbaycanda və beynəlxalq səviyyədə qadınların və uşaqların sağlamlığının qorunması və onların hüquqlarının təbliği üzrə humanitar səyləri danılmazdır. Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə qısa müddətdə Azərbaycanda, hətta ölkənin ən ucqar kəndlərində də yüzlərlə məktəb binası təmir olunub və ya yeni məktəb binaları inşa edilib. Bundan əlavə, Fond tərəfindən çoxsaylı beynəlxalq humanitar layihələr həyata keçirilib, o cümlədən Pakistanda qızlar üçün 500 şagird yeri olan yeni məktəb tikilib.
Qadınların təhsili hər bir cəmiyyətin inkişafında mühüm mərhələdir. D.Ağayeva məqaləsinin sonunda vurğulayır ki, yalnız təhsil sayəsində bütün dünyada milyonlarla qadının öz potensialını reallaşdırmasına kömək etmək, dünyanı yaxşılığa doğru dəyişmək mümkündür.

 
  • Oxunub:  2010  |  
  • Tarix:  31-08-2018  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Azərbaycan özünün sənaye potensialını daha da gücləndirir

20 Fevral 11:36
Bahar Muradova: ATƏT PA-nın qış sessiyasında Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı fikirlər səsləndiriləcək
20 Fevral 11:28
Rayonlar üzrə IX sinif şagirdləri üçün buraxılış imtahanın birinci mərhələsi mart ayında keçiriləcək
20 Fevral 11:09
Tusi-Bohm Planetariumda “Elm günü”nə həsr olunmuş “Açıq qapı” təşkil edildi
20 Fevral 10:50
Bakıda Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin beşinci toplantısı keçirilir
20 Fevral 10:48
Daşkənddə ölkəmizin turizm imkanlarından danışılıb
20 Fevral 10:23
Kənd Təsərrüfatı Nazirliyində taxılçılığın inkişafına həsr olunmuş növbəti müşavirə keçirilib
20 Fevral 10:11
Azərbaycan özünün sənaye potensialını daha da gücləndirir
20 Fevral 10:10
Prezident İlham Əliyev növbəti dəfə on minlərlə ailəni sevindirdi
20 Fevral 10:09
Milli Məclisin növbəti iclası keçirilib
20 Fevral 10:07
Moskvada azərbaycanlılar və çeçenlər arasında məişət zəminində baş vermiş insident iki xalqın dostluq münasibətlərinə zərər vura bilməz
20 Fevral 10:04
Xocalı soyqırımı bəşəriyyətə qarşı törədilən cinayətdir...
20 Fevral 10:03
Ötən il Yevlaxda tikinti-quruculuq işləri davam etdirilib
20 Fevral 10:02
Şəhərdə kənd ab-havası
20 Fevral 09:59
“Milli şura” iqtidarın həyata keçirdiyi uğurlu siyasətə özünü “həmmüəllif” kimi göstərməklə siyasi plagiatizmlə məşğul olur
20 Fevral 09:58
Nikol Paşinyanın siyasi riyakarlığı
20 Fevral 09:56
Azərbaycan dövləti milli azlıqların hüquqlarının təminatı sahəsində mühüm nailiyyətlər əldə edib
20 Fevral 09:56
“Nar” sosial şəbəkələrdən abunəçilərinə operativ müştəri xidmətləri göstərir
20 Fevral 09:55
Azercell IV Buktreyler Festivalının əsas tərəfdaşıdır
20 Fevral 09:55
Ötən il respublikamızın cənub bölgəsində sosial-iqtisadi inkişaf baxımından ciddi uğurlar əldə olunub
19 Fevral 20:48
Moskvada Azərbaycanın Rusiyadakı səfirinin Çeçenistanın məsul nümayəndələri ilə görüşü olub
19 Fevral 20:46
Əli Asayev: Respublikalarımız üçün ən ağır və faciəli vaxtlarda biz həmişə bir-birimizi dəstəkləmişik
19 Fevral 20:44
Henrik Hololey: Azərbaycan-Aİ Yüksək Səviyyəli Nəqliyyat Dialoqunun ilk iclasının nəticələri təqdirəlayiqdir
19 Fevral 20:32
Gömrük Komitəsi ilə Britaniyanın Daxili İşlər Departamentinin Dövlət Katibliyi birgə bəyanat imzalayıb
19 Fevral 20:31
Küveytdə Xocalı soyqırımının ildönümü ilə əlaqədar bir sıra tədbirlər keçirilib
19 Fevral 20:29
Avstriya Federal Dəmir Yolları Azərbaycanla əlaqələrin genişləndirilməsində maraqlıdır
19 Fevral 20:28
Vüqar Rəhimzadə: Əli Kərimli öz liderinə xəyanətlə qazandığı “təcrübəni” indi də Azərbaycan dövlətinə qarşı istifadə edir
19 Fevral 20:22
Musa Quliyev: Prezident İlham Əliyev növbəti dəfə on minlərlə ailəni sevindirdi
19 Fevral 20:20
Lvovda Xocalı soyqırımına həsr olunmuş beynəlxalq seminar keçirilib
19 Fevral 20:17
Hikmət Babaoğlu: Azərbaycanda müxalifətçilik milli maraqlarımıza zərbə vuran alət kimi çıxış edir
19 Fevral 20:13
Rusiya-Azərbaycan sərhədinin demarkasiyası üzrə işçi qrupun növbəti görüşü 2019-cu ilin yazında olacaq
19 Fevral 20:08
Rufiz Qonaqov: Azərbaycanın uğurlarını həzm edə bilməyən xəyanətkarlar ölkədə çaxnaşma yaratmağa çalışırlar
19 Fevral 20:04
Bəhruz Quliyev: Milli xəyanətkarlar toplumu bundan sonrakı cəhdlərində də fiaskoya uğramaqda davam edəcəklər
19 Fevral 18:24
Əli Əhmədov Türkiyə-Azərbaycan parlamentlərarası dostluq qrupunun rəhbərinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti ilə görüşüb
19 Fevral 17:48
Yeni Azərbaycan Partiyası Pirallahı rayon təşkilatı sədrinin 2018-ci ilin yekunlarına və qarşıda duran vəzifələrə dair HESABATI
19 Fevral 17:41
Rusiya XİN-in rəhbəri və ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədri Ermənistan Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizama salınması məsələsini müzakirə ediblər
19 Fevral 17:37
Sevinc Hüseynova: Atılan addımlar əhalinin rifah halının daha da yüksəlməsinə xidmət edir
19 Fevral 16:56
“Könüllülər Parlamenti – Azərbaycan, 2019”un iştirakçılarının Milli Məclisin komitə sədrləri ilə görüşü olub
19 Fevral 16:44
Avropadaxili Vergi Administrasiyaları Təşkilatı ilə Vergilər Nazirliyi Bakıda beynəlxalq forum təşkil edib
19 Fevral 16:38
Vüqar Bayramov: Azərbaycan Prezidenti bu Fərmanla “çoxillik həllolunmaz problem”ə son qoydu
19 Fevral 16:23
Əli Əhmədov: Birgə iqtisadi layihələr Türkiyə-Azərbaycan qardaşlığını daha da gücləndirir
19 Fevral 15:46
Aydın Hüseynov: Prezidentin bu Fərmanından sonra Azərbaycanda sənədsiz və qeydiyyatsız bina qalmayacaq
19 Fevral 15:24
Statistika Komitəsi ilə UNICEF-in əməkdaşlığının prioritetləri müzakirə edilib
19 Fevral 15:21
Azərbaycan ABŞ-ın ən böyük turizm sərgisində təmsil olunub
19 Fevral 14:55
Dövlət gerbinin istifadəsi qaydalarına dair qanun layihəsi parlamentin iclasında sonuncu oxunuşda qəbul olunub
19 Fevral 14:44
Milli Məclisin gənclər və idman komitəsinin tərkibində dəyişiklik edilib
19 Fevral 14:40
Həştərxanda RAGB-nin təşəbbüsü ilə keçirilən “Xəzər-2019 mükafatı” festivalının qalibləri elan edilib
19 Fevral 14:30
Səttar Möhbalıyev: Bəzi müxalifət nümayəndələri Prezident İlham Əliyevin gördüyü işlərə kölgə salmağa cəhd edirlər
19 Fevral 14:18
Siyavuş Novruzov: Bəziləri dövlət başçısı tərəfindən atılan addımları öz adlarına çıxırlar
19 Fevral 14:06
Bəzi çoxmənzilli binaların istismarına icazə verilməsi sadələşdirilir
19 Fevral 13:37
Milli Məclisdə Dövlət himnimizin istifadəsi qaydaları ilə bağlı qanun layihəsi sonuncu oxunuşda qəbul edilib
19 Fevral 12:27
Prezident İlham Əliyev Türkiyə-Azərbaycan parlamentlərarası dostluq qrupunun rəhbərinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib
19 Fevral 12:24
“Nəsimi kəlamının işığında” adlı ədəbi-bədii gecə olub
19 Fevral 12:20
Bakıda Xəzər dənizi məsələləri üzrə Yüksək Səviyyəli İşçi Qrupunun ilk iclası keçirilir
19 Fevral 12:17
Sahil Babayev Qarabağ müharibəsi əlilləri və veteranları, şəhid ailələri, tərxis olunmuş hərbçilərin bir qrupu ilə görüşüb
19 Fevral 12:15
Bu gün UEFA Çempionlar Liqasının səkkizdəbir final mərhələsinin daha iki oyunu keçiriləcək
19 Fevral 12:11
Xələf Xələfov: Xəzərin statusu barədə Konvensiya Xəzəryanı ölkələrin tarixində yeni səhifədir
19 Fevral 12:06
Milli Məclisin növbəti plenar iclası keçirilir
19 Fevral 11:54
Prezident İlham Əliyev Avropa Komissiyasının nümayəndə heyətini qəbul edib
19 Fevral 11:48
Şirvanda yeddi gündə 8 min nəfərdən çox sakin kütləvi tibbi müayinədən keçib
19 Fevral 11:39
Azərbaycan meyvə-tərəvəz ixracını artırıb
19 Fevral 11:36
Mülki aviasiya sahəsində Avropa mütəxəssislərinin təcrübəsinin tətbiqi müzakirə olunub
19 Fevral 11:12
Sabah Bakıda Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin beşinci toplantısı keçiriləcək
19 Fevral 11:10
Fevralın 26-sı ümumtəhsil müəssisələrində ilk dərslər Xocalı soyqırımına həsr ediləcək
19 Fevral 11:09
Naxçıvan şəhərindəki Heydər Əliyev Muzeyinin yaradılmasının 20 illiyi qeyd olunub
19 Fevral 11:08
ADU-nun kollektivi: Təqaüdlərin artırılması təhsil alan gənclərin daha yaxşı yaşamasına istiqamətlənib
19 Fevral 10:56
Asiya İnkişaf Bankı Azərbaycanda bərpaolunan enerji layihələrinə maliyyə dəstəyi göstərməyə hazırdır
19 Fevral 10:39
Azərbaycandan Avropa İttifaqına üzv ölkələrə 729 milyon dollarlıq məhsul göndərilib
19 Fevral 10:38
Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri atəşkəsi pozmaqda davam edir
19 Fevral 09:58
Sumqayıt Kimya Sənaye Parkı Azərbaycanda gedən sənayeləşmə siyasətinin gözəl nəticəsidir
19 Fevral 09:58
Görkəmli teleaparıcı Rafiq Hüseynovun yaşadığı evin qarşısında barelyefi açılıb

Video

 

Müsahibə

»»»
 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28
HAVA HAQQINDA
Bakı
gündüz+5 +7
gecə+1 +2