Ana səhifə »  Qəzetin pdf formatı »  Patruşev İrəvanda: şübhələr, qeyri-müəyyənlik və suallarla dolu müttəfiqlik
A+   Yenilə  A-
Patruşev İrəvanda: şübhələr, qeyri-müəyyənlik və suallarla dolu müttəfiqlik

Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının katibi Nikolay Patruşevin İrəvana səfərinə ekspertlər maraq göstəriblər. Onlar Rusiyanın Ermənistanla bağlı müəyyən şübhələrinin olduğunu, rəsmi İrəvanın qeyri-sabit geosiyasi mövqe tutmasının regional təhlükəsizliyə zərər verəcəyini vurğulayırlar. Bundan başqa, Yaxın Şərqdə geosiyasi-hərbi vəziyyətin daha da gərginləşməsi, terrorun həmin məkandan digər regionlara yayılmağa başlamasının Cənubi Qafqaz üçün ciddi problemlər yarada biləcəyi istisna edilmir. Bütün bunların fonunda baş nazir Nikol Paşinyanın apardığı xarici siyasətin Rusiya-Ermənistan münasibətlərinə ciddi təhlükə törətdiyi haqqında ekspertlər fikir bildiriblər. Onlar N.Patruşevin İrəvana səfərində N.Paşinyanın Xankəndidə səsləndirdiyi bir sıra absurd fikirlərin də rol oynadığı qənaətindədirlər. Vurğulanan məqamlar kontekstində N.Patruşevin İrəvan səfərinin geosiyasi təhlili üzərində geniş dayanmağa ehtiyac görürük.

Moskvanın xəbərdarlığı: Ermənistan rəhbərliyinin səhvləri

Rəsmi İrəvanın sürətli geosiyasi dəyişikliklərdən çaşqınlıq içində olduğu və sərsəm addımlar atdığı haqqında ekspertlər dəfələrlə fikir bildiriblər. Xüsusilə baş nazir Nikol Paşinyanın Xankəndidə Dağlıq Qarabağı Ermənistana məxsus olan məkan kimi təqdim etməyə çalışması çoxlu suallar yaradıb. Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının katibi Nikolay Patruşevin İrəvana ikigünlük səfərinə bu müddəalar prizmasından baxan ekspertlər az deyillər. Onlar hesab edirlər ki, Moskva, faktiki olaraq, İrəvandan izahat tələb edir. Bununla yanaşı, N.Patruşevin səfərini Kremlin N.Paşinyanın dediklərinə "qəzəbli yanaşma" əlaməti kimi təqdim edənlər də vardır.

Əlbəttə, bu məqamlarda həqiqət payı az deyil. Ancaq məsələ ondan ibarətdir ki, N.Patruşevin İrəvana səfəri iyun ayında razılaşdırılmışdı ki, onda N.Paşinyan Xankəndidə çıxış etməmişdi. Görünür, ekspertlər sadəcə erməni baş nazirin, ümumiyyətlə, fəaliyyətinin məzmunu ilə bağlı fikir bildirir və o cümlədən onun Xankəndidəki fikirlərini növbəti sərsəmləmə olaraq təsəvvür edirlər. Hər bir halda, Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının katibinin İrəvana səfəri bir neçə baxımdan maraqlıdır.

Öncə onu vurğulayaq ki, ekspertlərin böyük əksəriyyətinin fikirlərinə görə, Rusiya ilə Ermənistan arasında həm qlobal geosiyasi proseslərin qiymətləndirilməsi, həm də regional təhlükəsizliyin təşkili ilə bağlı fikir ayrılıqları mövcuddur. Belə olmasayadı, manşetlərə "mövqeləri yaxınlaşdırdılar" kimi tezislər atmazdılar (bax: məs., Сблизили позиции. Патрушев и Пашинян обсудили инвестиции и терроризм / "Российская газета", 13 avqust 2019).

Deməli, Rusiyanın Cənubi Qafqazda ən yaxın müttəfiqi ilə prinsipial məsələlərdə fikir ayrılığı vardır. Bu, konkret hansı problemlərlə bağlı ola bilər? KİV-də dərc edilən informasiyaların məzmununa geniş aspektdə nəzər saldıqda, bu suala cavab tapmaq olar. Belə ki, ilk olaraq beynəlxalq təşkilatlarda Ermənistanın Rusiyanın marağına uyğun hərəkət etməsində qeyri-müəyyənliklər meydana çıxıb.

Avropa Parlamentində erməni deputatlar Rusiyanı qane edən formada səs verməmişdilər. BMT çərçivəsində də ermənilərin davranışları suallar yaradıb. Bütövlükdə informasiya təhlükəsizliyi istiqamətində Ermənistan-Rusiya münasibətləri heç də həmişə tam aydın olmur. Bir neçə gün öncə Ermənistanda aparılan istintaqın materiallarının dərc edilməsi səs-küyə səbəb olmuşdu. Orada açıqca Kremli ittiham edən məqamlar yer almışdı. Məsələni texniki səhvlərə bağlamaq cəhdi isə inandırıcı deyil.

Bunların fonunda qlobal geosiyasi səviyyədə İrana olan münasibət də aydın deyil. Rəsmi İrəvan sözdə Rusiyanın mövqeyinə yaxın fikirlər səsləndirsə də, onun Vaşinqtonun sifarişlərinə də biganə qalmadığı məlumdur. N.Paşinyanın bu ikili oyunu Moskvanın xoşuna gəlmir. İndi İranla bağlı situasiya çox kəskinləşib və Rusiya istəməz ki, Amerika ilə bu məsələyə münasibətdə daha ciddi toqquşmalar olsun.

Ekspertlər ona da diqqət edirlər ki, Ermənistanın Təhlükəsizlik Şurasının katibi Armen Qriqoryan antirusiya mövqeyi ilə tanınır. O cümlədən o, açıq surətdə rus dilini ingilis dilinə dəyişmişdi. Putin hakimiyyətindən narazılığını dəfələrlə bildirib. Belə bir məmurla N.Patruşev hansı inamla məsələləri müzakirə edə bilərdi?

Yuxarıda vurğulanan fikirlərin işığında Ermənistan mediasının tərəflər arasında müzakirələrdə Rusiyanın Azərbaycana silah satması məsələsinin də xüsusi yer tutduğunu ayrıca vurğulaması maraqlı təsir bağışlayır. Yəni rəsmi İrəvan hələ də dövlətlərarası münasibətlərə primitiv orta əsr təfəkkürü ilə yanaşmaqda davam edir. Kreml dəfələrə bəyan edib ki, Azərbaycanla əməkdaşlığı beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində, qarşılıqlı faydalılıq prinsipinə və iki ölkə arasında mövcud olan münasibətlərin ruhuna uyğun aparır. Rusiya Azərbaycana başqa ölkənin maraqları prizmasından yanaşa bilməz. Bundan başqa, təcrübə göstərir ki, iki ölkə arasında hərbi əməkdaşlıqdan bütövlükdə region faydalanır.

Bütün bunlardan başqa, Rusiya Azərbaycana niyə silah satmalı deyil? Birincisi, Moskva bu sövdələşmələrdən real gəlir əldə edir. İkincisi, Rusiya silahının nüfuzu artır. Üçüncüsü, Azərbaycan heç bir dövlətə qarşı aqressivlik nümayiş etdirmir. Əksinə, rəsmi Bakı regional təhlükəsizlik məsələsinə çox ciddi yanaşır və töhfələrini verir. Bu bağlılıqda Rusiya-Azərbaycan hərbi əməkdaşlığı regional balansın təmin edilməsində öz rolunu oynayır.

Separatizm və terrorçuluq: ermənilərlə müzakirə aparmağın mənası nədir?

Maraqlıdır ki, Ermənistan mediası N.Patruşevin İrəvanda terrorçuluq və separatizmi də müzakirə etdiyini qeyd edir. Ermənistanla bu məsələləri hansı aspektdə müzakirə etmək olar? Məsələ ondan ibarətdir ki, Ermənistan həm separatizmi, həm də terrorizmi dəstəkləyən dövlətdir. Konkret olaraq, o, uzun illərdir ki, qonşu ölkələrə qarşı terror həyata keçirir, terrorçuluğu maliyyələşdirir. Özü də bu barədə Rusiya xüsusi xidmət orqanlarının daha çox informasiyası vardır. Digər tərəfdən, Ermənistan qonşu ölkələrdən birinin 20 faizə yaxın ərazisini işğal edib və bunu separatizmi alovlandırmaqla və havadarlarının ciddi yardımı ilə həyata keçirib. İndi də İrəvan Dağlıq Qarabağ və onun ətrafındakı rayonları kənar dairələrin aktiv dəstəyi ilə işğal altında saxlayır. Rəsmi İrəvanın təbliğatında məhz separatizm və terrorçuluğun təşviqi ön plandadır.

Məsələn, Xankəndidə baş nazir N.Paşinyanın məlum çıxışında başdan-ayağa terrorizm və separatizmə açıq dəstək yer almışdı. Dağlıq Qarabağı Ermənistan ərazisi kimi təqdim etmək məhz separatçılara haqq qazandırmaq deməkdir. Bu baxımdan N.Patruşevin hansı mənada İrəvanda ermənilərlə terrorçuluğa və separatizmə qarşı mübarizədən bəhs etdiyi qaranlıq məsələdir. Görünür, burada Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının katibi ermənilərə anladıb ki, Dağlıq Qarabağı açıq surətdə Ermənistan ərazisi kimi təqdim etmək Kremlin maraqlarına uyğun deyil. Bu məsələ danışıqlar yolu ilə həll edilməlidir və kimlərinsə konkret fikir bildirməsi Moskvanın maraqlarına cavab vermir. Qısa desək, Dağlıq Qarabağla bağlı Rusiyanın terrorizm və separatizmlə əlaqəli tutduğu mövqe Yaxın Şərqdə baş verən analoji proseslərdən fərqlənir.

Bu məqamda N.Patruşevin bir fikri maraq doğurur. O ifadə edib ki, gəncləri radikallaşdırırlar, onları dini təsir altına alıb, müxtəlif regionlarda terror aktları törətməyə təhrik edirlər. Qafqaz da bu aspektdə çox həssas bir yerdir. Gec-tez Yaxın Şərqdən terror dalğası bu məkanı da vuracaq. Onu da qeyd edək ki, N.Patruşev bir neçə dəfə bu riskdən bəhs edib. O, terrorçuların Əfqanıstana və Mərkəzi Asiyaya yayılmasını birbaşa təhlükə kimi təqdim edib. Görünür, həmin kontekstdə Ermənistanda və Rusiyada terrorçuların yuva salmasına əngəl olmaq məsələsi aktuallaşa bilər.

Nəhayət, N.Patruşevin İrəvanda təhlükəsizlik məsələsini iqtisadiyyat və sərmayə qoyuluşu ilə sıx bağlılıqda müzakirə etməsi də düşündürücüdür. Bu, Moskvanın öz müttəfiqlərinə verdiyi işarədirmi? Yəni, təhlükəsizliyiniz təmin edilməsə nə sərmayə olacaq, nə də iqtisadiyyat inkişaf edəcək. Bu səbəbdən öncə təhlükəsizliyi təmin etmək gərəkdir. Bunun yolu isə Avrasiya İqtisadi İttifaqında, Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatında daha aktiv iştirakdan keçir. Yəni, rəsmi İrəvan başqa fikirlərə düşməsin. Amerika da onun təhlükəsizliyini təmin edə bilməz. Bunu ancaq Rusiya edə bilər.

Beləliklə, ümumi olaraq N.Patruşev İrəvana rəsmi dairələrə müəyyən həqiqətləri xatırlatmağa gedibmiş. Ermənistan rəhbərlərinə bir daha izah edilib ki, Rusiyanın qoyduğu çərçivədən kənara çıxmağın onlara faydası olmayacaq. Bu aspektdən də "suverenlik nağılı"na çox da uymaq lazım deyil. N.Paşinyan hər nə desə, Kremlin çəkdiyi sərhəddən kənara çıxması İrəvana fayda verməz.

Bunlarla yanaşı, aydın görünür ki, Cənubi Qafqaz uğrunda geosiyasi mübarizə daha da kəskinləşib. Bu isə regionu geosiyasi baxımdan çox həssas edir. Belə bir məqamda rəsmi İrəvanın qeyri-müəyyən mövqe tutmasına Rusiya səbirlə yanaşmaya bilər. Bütövlükdə isə Cənubi Qafqazda hər an sabitlik pozula bilər. Moskva Ermənistanın bu gözlənilməz gedişata hazır olmasını tələb edir. Ancaq İrəvan buna qadirdirmi?

 

Newtimes.az

 
  • Oxunub:  2670  |  
  • Tarix:  16-08-2019  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Prezident İlham Əliyev: İslahatlar təkmilləşmə deməkdir, islahatlar yeni dövrə uyğunlaşma deməkdir, islahatlar tərəqqi deməkdir

14 Noyabr 22:19
Azərbaycanın Xarici İşlər naziri BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansı üzrə Ali nümayəndəsi ilə görüşüb
14 Noyabr 22:14
Ali Erbaş: Terror təşkilatlarına yardım edənlərə Bakı Sammiti vasitəsilə mesaj göndərməyə çalışacağıq
14 Noyabr 22:12
Milli Xalça Muzeyində “Muzeylər, tekstil kolleksiyaları və qarşılıqlı əməkdaşlıq perspektivləri” adlı konfransın açılışı olub
14 Noyabr 22:10
Azərbaycan və Kolumbiya arasında əməkdaşlıq məsələləri müzakirə olunub
14 Noyabr 21:20
Məhkəmə-Hüquq Şurasının növbəti iclası keçirilib
14 Noyabr 21:13
Martin Pammer: Azərbaycan dinlər arasında dialoqun təmin olunmasında mühüm rol oynayır
14 Noyabr 21:11
Dünya dini liderlərinin II Sammiti işini plenar iclasla davam etdirib
14 Noyabr 21:01
İsrailin Azərbaycandakı səfirinin diplomatik fəaliyyəti başa çatır
14 Noyabr 20:57
AQTİ “Məktəbəqədər təhsil müəssisələrində qida təhlükəsizliyi” mövzusunda təlimlərə başlayıb
14 Noyabr 20:53
Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü xalqlar və dövlətlər arasında əməkdaşlığa böyük töhfədir
14 Noyabr 20:51
Şeyxülislam Allahşükür Paşazadə Moskvanın və Bütün Rusiyanın Patriarxı Kirill ilə görüşüb
14 Noyabr 20:49
Azərbaycan ilə Sinqapur arasında əməkdaşlıq məsələləri müzakirə olunub
14 Noyabr 20:46
Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin nümayəndə heyətin Vyanada görüşləri davam etdirir
14 Noyabr 20:43
Milli Məclisin deputatları Belarusda keçiriləcək parlament seçkilərini müşahidə edəcəklər
14 Noyabr 20:37
Mirzəcan Xəlilov: Gələn ilin dövlət büdcəsində qeyri-neft sektoruna verilən üstünlük xüsusi olaraq nəzərə çarpır
14 Noyabr 20:33
Tahir Süleymanov: Ölkəmizin müsbət reallıqları, inkişaf meylləri gələn ilin büdcə proqnozlarının müəyyənləşdirilməsinə də öz müsbət təsirini göstərib
14 Noyabr 20:31
Azərbaycan Dillər Universitetində Əhməd bəy Ağaoğluya həsr edilən dəyirmi masa keçirilib
14 Noyabr 20:30
Elman Nəsirov: Müsavat Partiyasının rəhbərliyi Azərbaycanın adına ləkə gətirəcək addımlarla bağlı öz mövqeyini bildirməlidir
14 Noyabr 17:55
Bakıda “MDB üçün 100 ideya” beynəlxalq gənclər layihəsi çərçivəsində sərgi təşkil olunub
14 Noyabr 17:44
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Moskvanın və Bütün Rusiyanın Patriarxı Kirill ilə görüşüb
14 Noyabr 17:33
İtalyan mətbəxində Azərbaycan kənd təsərrüfatı məhsullarından istifadə olunacaq
14 Noyabr 17:31
Prezident İlham Əliyev Rusiyanın Qaraçay-Çərkəz Respublikasının başçısının rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib
14 Noyabr 17:27
Prezident İlham Əliyev Dünya Etnoidman Konfederasiyasının sədri Bilal Ərdoğanın başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib
14 Noyabr 17:06
Əli Hüseynli: Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin məhkəmə-hüquq sahəsindəki islahatları yeni mərhələyə qədəm qoyub
14 Noyabr 17:02
Rusiya Federasiyasının nümayəndə heyəti yeni Peşə Təhsil Mərkəzində
14 Noyabr 16:45
“Türkün dastanı” kitabının təqdimatı olub
14 Noyabr 16:44
Goranboyun Xasadarlı kəndində 54 fərdi yaşayış evinə təbii qaz verilib
14 Noyabr 16:37
Prezident Administrasiyasının məsul işçiləri bölgələrdə vətəndaşların müraciətlərini dinləyiblər
14 Noyabr 16:27
Parisdə Azərbaycan ilə Türkiyə arasında təhsil sahəsində əməkdaşlıq məsələləri müzakirə olunub
14 Noyabr 16:24
Hərbi Dəniz Qüvvələri genişmiqyaslı təlim çərçivəsində tapşırıqları icra edir
14 Noyabr 16:20
Tur-aksiya: Məktəblilər Azərbaycanın şimal qapısı sayılan Qusarın və qədim Qubanın görməli yerlərini gəziblər
14 Noyabr 15:38
Qlobal neft tələbatı 2040-cı ildə 106,4 milyon barrelə çatacaq
14 Noyabr 15:38
Bakıda Dünya dini liderlərinin II Sammiti keçirilir
14 Noyabr 15:32
II Azərbaycan Diabet Konqresi keçirilib
14 Noyabr 15:15
“Caspian Ecology” – X yubiley Azərbaycan Beynəlxalq Ətraf Mühit Sərgisinin rəsmi açılışı olub
14 Noyabr 15:02
İstanbulda "Azərbaycan Respublikasının xarici siyasəti" mövzusunda konfrans keçirilib
14 Noyabr 14:56
Mərkəzi Seçki Komissiyası bələdiyyə seçkiləri ilə əlaqədar Şəkidə seminar-müşavirə təşkil edib
14 Noyabr 14:40
Zülfiyyə Veysova: Bir gündə 650 min ağacın əkilməsi ekoloji tarazlığın bərpası baxımından əvəzolunmazdır
14 Noyabr 14:24
Azərbaycan ilə Türkiyə, Rusiya və Malayziya arasında təhsil sahəsində əməkdaşlıq perspektivləri müzakirə olunub
14 Noyabr 14:19
İcbari tibbi sığorta çərçivəsində fəaliyyət göstərəcək klinik diaqnostik laboratoriyalarda beynəlxalq standartlar tətbiq ediləcək
14 Noyabr 14:12
Multikulturalizm Mərkəzində ABŞ-ın Beynəlxalq Dini Azadlıq üzrə komissarı ilə görüş olub
14 Noyabr 14:09
UNEC İsrail ali təhsil müəssisəsi ilə əməkdaşlığa başlayır
14 Noyabr 14:07
Əməliyyat təlimində qoşunlar yerdəyişmə tapşırıqlarını icra edib
14 Noyabr 14:05
Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisində görüş
14 Noyabr 13:57
Azərbaycan iqtisadi potensialı kifayət qədər böyük olan ölkədir
14 Noyabr 13:56
İlham Mirzəliyev: 2005-2019-cu illərdə 2700-dən artıq istilik təhcizatı sistemi ilə bağlı layihələr icra olunub
14 Noyabr 13:52
Azərbaycan ilə Rusiya arasında gənclər siyasəti sahəsində əməkdaşlığa dair Saziş imzalanıb
14 Noyabr 13:49
YAP Pirallahı rayon təşkilatı imzatoplama kampaniyasını uğurla başa çatdırıb
14 Noyabr 13:46
YAP İcra Katibliyində “Azəristiliktəchizat” ASC-nin sədrinin müavini İlham Mirzəliyev mətbuat konfransı keçirib
14 Noyabr 12:46
Stefania Ciannini: Azərbaycanla əməkdaşlıqda maraqlıyıq
14 Noyabr 12:45
Milli Məclisdə 2020-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsinin müzakirəsi davam edir
14 Noyabr 12:42
Abdullahi Godah Barre : Azərbaycanla münasibətlərimiz uğurla inkişaf edir
14 Noyabr 12:34
Muxtar respublikada gənclərin sağlamlığının qorunması və fiziki inkişafına xüsusi diqqət yetirilir
14 Noyabr 12:28
Doqquz ayda bank sektorunun aktivləri 6,3 faiz artıb
14 Noyabr 12:19
Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi bu gün də bir qrup şəhid ailəsi və müharibə əlilini mənzillə təmin etdi
14 Noyabr 12:04
“Ölkəmizi tanıyaq” maarifləndirici tur-aksiyasının iştirakçıları Gəncədə
14 Noyabr 11:59
“Bakı” İstilik Elektrik Mərkəzi qışa hazır vəziyyətə gətirilib
14 Noyabr 11:57
FAO Azərbaycanda meşəçilik sahəsində yeni layihələr həyata keçirəcək
14 Noyabr 11:39
Əli Həsənov: “Radikal müxalifətə başçılıq edənlərin təfəkkürü dünyada baş verən prosesləri yamsılamaqdan o yana keçmir”
14 Noyabr 11:29
Bakı Nəqliyyat Agentliyi tərəfindən gətirilən 280 yeni avtobus artıq paytaxtdadır
14 Noyabr 11:24
Azərbaycanla İsveçrə Əməkdaşlıq Ofisinin əməkdaşlığının perspektiv imkanları müzakirə olunub
14 Noyabr 11:13
Ölkəmiz “Dünya Robot Olimpiadası”nda təmsil edilib
14 Noyabr 11:10
Noyabrın 14-ü Dünya Diabetlə Mübarizə Günüdür
14 Noyabr 11:07
Bakıda MDB-yə üzv dövlətlərin Gənclərlə İiş üzrə Şurasının iclası keçirilir
14 Noyabr 10:57
Heydər Əliyev Fondu 18 yaşınadək olan şəkərli diabet xəstələrini insulinlə təmin edəcək
14 Noyabr 10:40
AQTA sədri İsveçrə Əməkdaşlıq Ofisinin nümayəndələri ilə görüşüb
14 Noyabr 10:32
Bu gün “Avro-2020” seçmə mərhələsində 11-ci tura start veriləcək
14 Noyabr 10:22
Bu gün Dünya dini liderlərinin II Bakı Sammiti öz işinə başlayır
14 Noyabr 10:13
Avstriyanın Zaltsburq şəhərində Azərbaycanın fəxri konsulluğunun açılışı olub
14 Noyabr 10:10
Ankarada geniş bir ərazidə Xocalı parkı salınır

Video

 

Müsahibə

»»»
 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
HAVA HAQQINDA
Bakı
gündüz+14 +16
gecə+9 +12