Ana səhifə »  Qəzetin pdf formatı »  Uğurlu siyasətin mütərəqqi nümunəsi: mürəkkəb geosiyasi regionda səmərəli inkişaf kursu
A+   Yenilə  A-
Uğurlu siyasətin mütərəqqi nümunəsi: mürəkkəb geosiyasi regionda səmərəli inkişaf kursu

Hazırda dünyanın əksər ölkələrində böhrandan xilas olmağın yolları aranır. Azərbaycan isə sürətli və dayanıqlı inkişafında davam etməkdədir. Müxtəlif beynəlxalq reytinq təşkilatlarının göstəricilərinə əsasən ölkəmiz son 4 ildə daha ciddi uğurlar əldə edib. Həmin göstəricilər müstəqil olaraq Azərbaycanın bütün sferalarda inamla yüksəlişdə olduğunu təsdiqləyir. Dövlət quruculuğunun siyasi, ideoloji, sosial, mədəni, iqtisadi, enerji və digər sferaları üzrə reallaşdırılan proqramlar Azərbaycanın qarşıya qoyduğu məqsədlərə doğru inamla irəlilədiyini nümayiş etdirir. Bu bağlılıqda müxtəlif sahələrə aid olan göstəricilərin müqayisəsi gələcəkdə bu prosesin davam edəcəyini təsdiqləyir. Həmin kontekstdə Azərbaycanın bu il əldə etdiyi nailiyyətlər və gələn il üçün proqnozlaşdırılan göstəricilərin müqayisəsi maraqlı bir dinamikanı ortaya qoyur. Həmin prizmadan Azərbaycanda müşahidə edilən inkişafın müxtəlif aspektlərinin təhlili üzərində geniş dayanmağa ehtiyac gördük.

Sürətli irəliləyiş: Azərbaycanın yüksəliş tempi

Azərbaycan dünyanın sabit və dayanıqlı inkişaf edən ölkələri sırasındadır. Bu proses artıq bir neçə ildir ki, davamlı xarakter alıb. Azərbaycan Cənubi Qafqazda yeganə dövlətdir ki, sabit inkişaf tempinə malikdir. Beynəlxalq reytinq təşkilatlarının göstəricilərində həmin proses aydın şəkildə özünü təsdiq edir. Qısaca onlara nəzər salaq.

2017-ci ildə Azərbaycan Dünya Bankının nüfuzlu "Doing Business" hesabatında 65-ci pillədə qərarlaşmışdı. Bir il sonrakı hesabatda 8 pillə yüksələrək 57-ci yerə qalxdı. Bu hesabatda 190 ölkənin biznes mühiti qiymətləndirilmişdi. Əhəmiyyətli idi ki, həmin hesabatda Azərbaycan Avropa və Mərkəzi Asiya regionu üzrə ən islahatçı 3 ölkədən biri kimi təqdim edilib. Bir il sonra, "Doing Business 2019" hesabatında isə ölkəmiz 190 dövlət arasında 25-ci yeri tutub. "Doing Business 2020" hesabatında isə Azərbaycan daha 5 pillə irəliləyərək ən islahatçı 20 ölkə sırasına daxil edilib.

Bu hesabatlarda 4 il müddətində Azərbaycanın biznes mühitinin yaxşılaşdırılması, sərmayə qoyuluşu, islahatların aparılması istiqamətləri üzrə inkişaf tempi aydın ifadə edilib. Əgər 2017-ci ildən 2018-ci ilə irəliləyiş 8 pillə olubsa, 2018-ci ildən 2019-cu ilə 32 pillə təşkil edib! 2019-cu ildən 2020-ci ilə isə daha 5 pillə irəliləyiş gözlənilir! Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycan dünya iqtisadiyyatı üçün ən mürəkkəb bir mərhələdə bu uğuru əldə edə bilib. Bu məqam Azərbaycan iqtisadiyyatının xarici təsirlərə dayanıqlığını və müstəqil inkişaf tempini saxlamaq iqtidarında olduğunu göstərir.

İqtisadi dayanıqlıq ümumilikdə müasir mərhələdə iqtisadi sistemin perspektivini müəyyənləşdirən faktordur. Çünki ekspertlərin proqnozlarına görə, dünya iqtisadiyyatı yaxın illərdə ciddi resessiyalara məruz qala bilər. Bu cür dayanıqsız və qeyri-müəyyən vəziyyətdə yalnız o iqtisadi sistemlər rəqabətə davam gətirə bilər ki, xarici təsirlərə və riskli situasiyalara qarşı müqaviməti olsun.

Onu deyək ki, dünyanın inkişaf edən ölkələrində artıq proqnozlaşdırılan tənəzzülə qarşı hazırlıq işləri aparılır. Məsələn, Rusiya, Çin və Türkiyə iqtisadiyyatında bu prosesin daha qabarıq getdiyindən yazırlar. Təxmin edilir ki, həmin ölkələrin iqtisadi sistemi gözlənilən risklərdən daha yaxşı sığortalanıb. Şübhəsiz ki, Azərbaycan da bu kateqoriya dövlətlər sırasına daxildir. Bu bağlılıqda maraqlı faktlardan biri də ondan ibarətdir ki, son 16 ildə Azərbaycan iqtisadiyyatına yatırılan 263 milyard dollarlıq investisiyanın 50 faizi xarici sərmayəçilərin payına düşür. Deməli, Azərbaycan iqtisadiyyatı ən etibarlı sistemlər sırasına daxildir. Yəni, burada xarici investorlar üçün əlverişli biznes mühiti yaradılıb.

Bütün bunların fonunda Azərbaycanın 77 Qrupunun (G77) üzvü olması əlamətdardır. Ölkəmiz iqtisadi əməkdaşlığı təşviq etmək yolu ilə bu qurumun dayanıqlı inkişafı təmin etmək istiqamətində fəaliyyətinə geniş şəkildə töhfə verəcək. Bunun üçün Azərbaycan davamlı iqtisadi artımını qoruyub saxlayır. İnsanların həyat standartlarının yaxşılaşdırılması istiqamətində sistemli və davamlı addımlar atılır.

Bu fonda son 15 ildə Azərbaycan iqtisadiyyatında Ümumi Daxili Məhsulun (ÜDM) 3,3, sənaye istehsalının 2,6 dəfə, ixracın 4,7 dəfə, valyuta ehtiyatlarının 24 dəfə artması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Etiraf etmək gərəkdir ki, bu, mürəkkəb bir geosiyasi regionda yerləşən gənc müstəqil dövlət üçün yüksək göstəricilərdir. Regionda bu templərlə inkişaf edən ikinci bir dövlət yoxdur. Kifayət qədər yüksək inkişaf dinamikası digər ölkələr üçün də nümunə ola biləcək qədər mükəmməldir. Bunu siyasi liderlər də ifadə edirlər.

Azərbaycan rəhbərliyi sosial sahənin inkişafına xüsusi diqqət yetirir. 2019-cu ildə hökumət 4 milyondan çox insanı əhatə edən sosial paket qəbul edib. Azərbaycanın ümumi əhalisinin sayı 10 milyondursa, bu, 40 faiz təşkil edir və yüksək göstəricidir. Bu, son 15 ildə yoxsulluq səviyyəsinin 2004-cü ildəki 49 faizdən 2019-cu ildə 5 faizə endirilməsi fonunda daha aydın dərk edilir. Həmin müddətdə işsizlik səviyyəsi 10,6 faizdən 5 faizə düşüb. Sosial sahədə həyata keçirilən islahatlar proqramları öz bəhrəsini verməkdədir. Bu proses sürətlə davam edir.

İnamla gələcəyə doğru: real nəticələr və nikbin proqnozlar

Azərbaycanda bu il əmək haqları və pensiyaların da əhəmiyyətli dərəcədə artması həmin aspektdə aparılan sistemli işlərin məntiqi nəticəsidir. Gələn ilin büdcə xərclərinin 40,7 faizinin sosial məsələlərə yönəlməsi yuxarıda vurğulanan məqamların işığında son dərəcə sevindirici görünür. Bu, ümumi səviyyədə dövlətin iqtisadi konstitusiyasının sosialyönümlülüyünü bir daha təsdiqləyir.

Azərbaycan hakimiyyəti gələcək nəsillərə keyfiyyətli təhsil və layiqli iş imkanları təklif edir. Bu, gənclərin öz potensialını tam reallaşdırması üçün dövlətin ciddi addımlar atmaqda olduğunu göstərir. Nəzərə alsaq ki, Azərbaycan Avropa ölkələri arasında ən gənc yaş bölgüsünə sahibdir, onda vurğulanan məqamın strateji məzmunu aydın olar. Bu baxımdan Azərbaycan Respublikasının 2019-2030-cu illər üçün yeni məşğulluq strategiyasında 2030-cu il üçün 13 hədəf müəyyənləşdirilməsi ekspertlərin diqqətini çəkib. Onlar real imkanlara əsaslanır.

Məsələn, gənclər arasında işsizliyin azaldılması konkret hədəflərdəndir. Bu sıraya peşə təhsili və təlimlərin yaxşılaşdırılması da daxildir. Sosial-iqtisadi sferada kiçik və orta müəssisələrdə məşğulluğun artırılması məqsədi qarşıya qoyulub. Azərbaycan artıq bütün dünya üçün aktual olan qadınlar, sülh və təhlükəsizlik mövzusunda milli fəaliyyət planını hazırlayıb.

Azərbaycanın 2030-cu il üçün hazırladığı strateji planların işığında Nikol Paşinyanın Ermənistan üçün dediyi 2050-ci il hədəfləri absurd və cəfəngiyatdır. Ermənistanın baş nazirinin vəd etdiklərinin heç bir əsası olmadığından gülünc obyektinə çevrildi. Azərbaycanın hədəfləri isə konkret proqramlar və sənədlərdə ifadə edilib.

Azərbaycanın müstəqillik illərində əldə etdiyi nailiyyətlər sırasında daxili həmrəylik xüsusi yer tutur. Ulu öndər Heydər Əliyev və Prezident İlham Əliyev bu istiqamətdə çox əhəmiyyətli proqramlar həyata keçiriblər və bu proses indi də davam edir. Nəticədə, Azərbaycanda bütün etnik və dini qruplar sülh və əmin-amanlıq şəraitində yaşayırlar. Ölkə rəhbərliyi son illər dialoqun və qarşılıqlı anlaşmanın təşviqinə yönəlmiş bir sıra təşəbbüslər irəli sürüb. Bu təşəbbüslər arasında mədəniyyətlərarası dialoq üzrə ümumdünya forumu çox əhəmiyyətli yer tutur.

Ölkə rəhbərliyi müxtəlif dövlətlərə humanitar və inkişaf yardımları göstərir. Bu, Heydər Əliyev Fondu və Azərbaycan Beynəlxalq İnkişaf Agentliyi (AIDA) vasitəsilə həyata keçirilir. Onu deyək ki, Cənubi Qafqazın digər ölkələrində analoji funksiyanı yerinə yetirən qurumlar yoxdur.

Bütün bunlarla yanaşı, gələn il üçün nəzərdə tutulan proqramların məzmunu göstərir ki, inkişaf tempi saxlanılacaq. Növbəti il üçün gəlirlər 24,4 milyard manat həcmində proqnozlaşdırılır. Bu, 2019-cu il büdcəsinin gəlirlərindən 1 milyard 316 milyon manat çoxdur. 2020-ci ildə büdcə xərcləri isə 25,6 milyard manat proqnozlaşdırılır. Bu da 2019-cu ildə olan xərclərdən 427,7 milyon manat çoxdur. Deməli, gələn il üçün büdcə gəlirləri xərclərdən təxminən 4 dəfə çox olmalıdır. Yəni Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi uğurlu inkişaf strategiyası makroiqtisadi sabitliyi və maliyyə dayanıqlığını daha da möhkəmləndirəcək.

Proqnoza əsasən, gələn il üçün ÜDM-in real iqtisadi artımı 82,7 milyard manat olacaq. O cümlədən qeyri-neft ÜDM-in artımı 54,2 milyard manat təşkil edəcək. Bu ilin ilk yarısında Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsi 16,9 milyard dollar olub. Bunun 7 milyard dolları idxal əməliyyatları, 9,9 milyard dolları isə ixracın payına düşüb ki, nəticədə, xarici ticarət hesabında 2,9 milyard dollarlıq müsbət saldo yaranıb.

Gələn il üçün büdcənin sosialyönümlü xərcləri cəmi xərclərin 40,7 faizini təşkil etməlidir. 2019-cu ildə bu rəqəm 33,4 faiz təşkil edib. Konkret olaraq, Azərbaycanda sosialyönümlü siyasət daha da inkişaf etdiriləcək.

Vurğulanan məqamlar onu təsdiq edir ki, Azərbaycan müstəqil dövlət quruculuğu kursunu inamla inkişaf etdirir və bütün sferalarda uğurlar qazanır. Dinamik və dayanıqlı inkişafa nail olan ölkə əminliklə bu yolda yüksəlişinə davam edəcək. Ölkə rəhbərliyinin uzaqgörən demokratik və səmərəli fəaliyyəti sayəsində Azərbaycan dünyanın ən inkişaf etmiş ölkələri sırasına daxil olacaq.

Newtimes.az

 
  • Oxunub:  1380  |  
  • Tarix:  10-10-2019  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Azərbaycan dünyada 20 ən islahatçı ölkə sırasında yer alır

22 Oktyabr 22:09
Polşada keçirilən rəsm müsabiqəsində Azərbaycan da iştirak edib
22 Oktyabr 21:28
“Rossiya-24” telekanalının reportajında Azərbaycan Prezidentinin tələbə bileti nümayiş olunub
22 Oktyabr 21:23
Xırdalanda gənc alimlərin məktəblərlə əməkdaşlığı müzakirə olunub
22 Oktyabr 21:17
Ankarada fəaliyyət göstərən Heydər Əliyev adına orta məktəbdə Dövlət Müstəqilliyi Günü qeyd olunub
22 Oktyabr 20:49
“İnnovasiya həftəsi” çərçivəsində “İnnovasiya ekosisteminə siyasi baxış” mövzusunda dəyirmi masa keçirilib
22 Oktyabr 20:38
Azərbaycanın tolerantlıq və multikulturalizm təcrübəsinin təbliği məsələləri müzakirə olunub
22 Oktyabr 20:35
İstanbulda “Türk dünyasının görkəmli ictimai-siyasi xadimi – Əhməd bəy Ağaoğlu” elmi konfransına yekun vurulub
22 Oktyabr 20:33
Azərbaycan Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu ilə sərnişin daşınmasına tam hazırdır
22 Oktyabr 20:22
Prezident İlham Əliyev Şahin Mustafayevi yeni vəzifəyə təyin olunması ilə əlaqədar qəbul edib
22 Oktyabr 17:46
Bahar Muradova: Azərbaycan dövləti hər zaman olduğu kimi bu cür hərəkətlərin qiymətini hüquqi müstəvidə verməklə yanaşı, öz yoluna davam edəcək
22 Oktyabr 17:38
Yaxın Şərqdə geosiyasi dinamikada yeni mərhələ: Türkiyə faktorunun təsiri
22 Oktyabr 17:35
Akademik Gövhər Baxşəliyeva: Biz hamımız vahid komandanın üzvləriyik
22 Oktyabr 17:31
Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinin regional idarələri yaradılacaq
22 Oktyabr 17:30
Ölkə başçısı tarix-mədəniyyət qoruqlarının yaradılması haqqında Sərəncam imzalayıb
22 Oktyabr 17:22
Polis Akademiyasını bitirmiş 45 nəfərin zabit yerlərinə təyin edilmələrinə həsr olunmuş tədbir keçirilib
22 Oktyabr 17:19
Pekində əcnəbi jurnalistlər üçün “Bir kəmər, bir yol” informasiya şəbəkəsi çərçivəsində ikinci tədris proqram-seminarı açılıb
22 Oktyabr 17:13
İkinci “Bakı Elektron Ticarət Forumu” davam edir
22 Oktyabr 17:11
Dövlət Komitəsində vətəndaşların növbəti qəbulu keçirilib
22 Oktyabr 17:08
Bakı Limanı ilə Aktau və Kurik limanları bilet satışlarını vahid onlayn rejim üzərindən aparacaq
22 Oktyabr 17:07
Suraxanı rayonunda Nəsiminin 650 illik yubileyinə həsr olunmuş elmi sessiya keçirilib
22 Oktyabr 17:03
Prezident İlham Əliyev Macarıstanın milli bayramı münasibətilə Prezident Yanoş Aderi təbrik edib
22 Oktyabr 16:58
Ziyafət Əsgərov: Azərbaycan bundan sonra da inkişaf edəcək və dünyanın ən seçilən dövlətlərindən biri olacaq
22 Oktyabr 16:55
Hikmət Babaoğlu: Belə təxribatlar nə qədər cox olacaqsa, Azərbaycan xalqı radikalları bir o qədər də küncə sıxışdıracaq (VİDEO)
22 Oktyabr 16:53
Eldar İbrahimov: Azərbaycan xalqı onları yaxşı tanıyır
22 Oktyabr 16:51
Siyavuş Novruzov: Hər kəs qanunsuz aksiyalar keçirməklə qarşıdurma yaratmaq istəyənlərin hərəkətlərinə münasibət bildirməlidir
22 Oktyabr 16:32
Lənkəranda çoxmənzilli binaların dam örtükləri dəyişdiriləcək
22 Oktyabr 16:04
Azərbaycan Prezidenti rusiyalı həmkarına başsağlığı verib
22 Oktyabr 15:55
Nigar Arpadarai: Formula 1 yarışına dördgünlük biletlər 20 faiz endirimlə təklif edilir
22 Oktyabr 15:53
Soçidə Rusiya və Türkiyə prezidentlərinin görüşü keçirilir
22 Oktyabr 15:38
Gəncə-Qazax iqtisadi rayonundakı sahibkarlara 631 min manat güzəştli kredit verilib
22 Oktyabr 15:21
Yeni Azərbaycan Partiyası Gəncə şəhər təşkilatında “Vikipediya” Metodik Mərkəzi yaradılıb
22 Oktyabr 15:15
Azərbaycanda ilk dəfə “StartupFest 2019” adlı beynəlxalq startap festivalı keçiriləcək
22 Oktyabr 15:08
Prezident İlham Əliyevin müəllifi olduğu yeni islahatlar strategiyası inkişafı sürətləndirməkdədir
22 Oktyabr 14:55
Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının XIV konfransı keçirilib
22 Oktyabr 14:43
Sofiyada Cəlil Məmmədquluzadənin həyat və yaradıcılığına həsr olunan dəyirmi masa təşkil olunub
22 Oktyabr 14:15
Siyavuş Novruzov: Heydər Əliyev heç bir təhlükə və təhdidin onu yolundan çəkindirməyəcəyini qayıdışı ilə hər kəsə sübut etdi
22 Oktyabr 14:00
Yaxın günlərdə daha 121 şəhidin 177 vərəsəsinə birdəfəlik ödəmə veriləcək
22 Oktyabr 13:41
Rövzət Qasımov Mərkəzi Seçki Komissiyasına üzv təyin edilib
22 Oktyabr 13:35
Qoşulmama Hərəkatının XVIII Zirvə Görüşünə 60-a yaxın ölkənin dövlət və hökumət başçısı qatılacaq
22 Oktyabr 13:33
Azərbaycan ilə Rusiyanın Primorsk diyarı arasında əməkdaşlığın perspektivləri müzakirə olunub
22 Oktyabr 13:29
Monitorinq insidentsiz başa çatıb
22 Oktyabr 13:27
Qoşulmama Hərəkatının XVIII Zirvə Görüşündə 158 ölkə və beynəlxalq təşkilatın nümayəndələrinin iştirakı təsdiqlənib
22 Oktyabr 13:01
Formula 1 Azərbaycan Qran-Prisinə bilet satışına start verilib
22 Oktyabr 12:58
Naxçıvan Dövlət Universitetində “Akademik İsa Həbibbəyli-70” mövzusunda elmi konfrans keçirilib
22 Oktyabr 12:56
Yubiley “BakuBuild 2019” sərgisi açılıb
22 Oktyabr 12:51
Maksim Şevçenko: Aİ Azərbaycandakı aksiyadan narahatlıq ifadə etməkdənsə, İspaniya hökumətinə qarşı bəyanatlar versin
22 Oktyabr 12:48
Bu il TANAP-la 1,8 milyard kubmetrədək təbii qaz nəql olunub
22 Oktyabr 12:42
Brüsseldə Pan Avropa Regional Şurasının İcraiyyə Komitəsinin iclası keçirilib
22 Oktyabr 12:38
Milli Məclisin növbəti plenar iclası keçirilir
22 Oktyabr 12:16
Azərbaycana 10 min tonadək çay idxal edilib
22 Oktyabr 12:13
Oktyabrın 29-da Belarusda Azərbaycan Gəncləri Günlərinə start veriləcək
22 Oktyabr 12:06
Azərbaycanı səsimizlə birinci edək
22 Oktyabr 11:57
Pekində Azərbaycan və Çin Müdafiə nazirlərinin görüşü keçirilib
22 Oktyabr 11:40
Azərbaycanın şimal rayonlarında 12 modul tipli yeni məktəb binası quraşdırılır
22 Oktyabr 11:28
Giorgi Qaxariya: Regionda həyata keçirilən layihələrin çox böyük əhəmiyyəti var
22 Oktyabr 11:05
Beynəlxalq Enerji Agentliyi: "Cənub Qaz Dəhlizi" Avropaya tədarükün təhlükəsizliyinin təmin olunmasında vacib amil olacaq
22 Oktyabr 10:52
UEFA Çempionlar Liqası: bu gün üçüncü tura start verilir
22 Oktyabr 10:51
Təhsil Nazirliyi yanında İctimai Şuranın Əsasnaməsi qəbul edilib
22 Oktyabr 10:48
Mirzəcan Xəlilov: Azərbaycan sosial-iqtisadi sahədə inkişafını uğurla davam etdirir
22 Oktyabr 10:38
Sahibə Qafarova: İmkan vermək olmaz ki, xaricdən tapşırıq alan hansısa qruplar ölkəmizdəki sabitliyə xələl yetirsin
22 Oktyabr 10:34
“Üçüncü Tbilisi İpək Yolu Beynəlxalq Forum”u işə başlayıb
22 Oktyabr 10:21
Bu gün Milli Məclisin növbəti plenar iclası keçiriləcək
22 Oktyabr 10:19
Sevinc Fətəliyeva: Radikal müxalifətin bütün fəaliyyəti xalqın deyil, şəxsi maraqların təminatına, ölkədəki sabitliyin pozulmasına istiqamətlənib
22 Oktyabr 10:17
İradə Hüseynova: Biz Liderimizin ətrafında daha da sıx birləşməli, ziyalı olaraq dövlətimizin başçısına hər zaman dəstək olmalıyıq
22 Oktyabr 10:14
Naqif Həmzəyev: Xalq dağıdıcı müxalifətin pafoslu çağırışlarını rədd edir
22 Oktyabr 09:50
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev MDBMİ-ni yubiley münasibətilə təbrik edib
22 Oktyabr 09:46
Yaponiya paytaxtında İmperator Naruhitonun taxta çıxması mərasimi keçiriləcək
22 Oktyabr 09:40
Azərbaycan ilə Meksika gömrük məsələlərində qarşılıqlı inzibati yardıma dair saziş imzalayacaq
22 Oktyabr 09:34
YAP Nərimanov rayon təşkilatının Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsi üzrə ərazi ilk partiya təşkilatında tədbir keçirilib
22 Oktyabr 09:33
Azərbaycan dünyada 20 ən islahatçı ölkə sırasında yer alır

Video

 

Müsahibə

»»»
 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
HAVA HAQQINDA