Ana səhifə »  Sosial »  “Dəyişikliklərin idarə olunması və dövlət idarəçiliyi” dərsliyi idarəetmənin elmi-nəzəri əsaslarının öyrənilməsi üçün mötəbər mənbədir
A+   Yenilə  A-
“Dəyişikliklərin idarə olunması və dövlət idarəçiliyi” dərsliyi idarəetmənin elmi-nəzəri əsaslarının öyrənilməsi üçün mötəbər mənbədir

Müasir dövrdə idarəetmənin təşkili və əsaslarının öyrənilməsi sosial elmlərin mühüm tədqiqat obyekti qismində çıxış etməkdədir. Ümumiyyətlə, idarəetmə anlayışı özündə müxtəlif institusional məfhumları və səviyyələri ehtiva edir. İdarəetmənin səmərəliliyi isə çoxkomponentli olmaq etibarilə sistemli prosesin qanunauyğun nəticəsi kimi çıxış edir. Hər bir sahə və ya sektorda idarəetmə prosesinin səmərəli təşkil edilməsi üçün ilk növbədə onun elmi-nəzəri əsaslarının düzgün müəyyənləşdirilməsi lazımdır. Lokal və ya qlobal səviyyəli olmasından asılı olmayaraq, idarəetmənin elmi-nəzəri və konseptual əsaslarının düzgün müəyyənləşdirilməsi üçün fundamental araşdırmalar, analitik materiallar ortaya çıxarmaq mühüm əhəmiyyətə malikdir. Bu nöqteyi-nəzərdən, müxtəlif sahələrdə idarəetmə ilə bağlı əsaslı tədqiqatlar aparan araşdırmaçı-alimlərin əsərləri faydalı elmi-nəzəri baza kimi çıxış edir.
Bu gün siyasi, iqtisadi, mədəni, hərbi, sosial və digər sahələrdə idarəetmə ilə bağlı müxtəlif xarakterli əsərlər işıq üzü görməkdədir. Bu əsərlərdə müxtəlif cəmiyyət və dövlətlərin idarəetmə təcrübəsinin və modellərinin öyrənilməsi ilə yanaşı, konkret elmi-praktik, nəzəri-metodoloji tövsiyə və təkliflər yer alır ki, bütün bunlar konkret idarəetmə nümunəsi kontekstində strateji əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan Respublikasında da müxtəlif sahələrdə idarəetmənin təşkili ilə bağlı elmi-nəzəri və analitik-empirik tədqiqatlar ortaya qoyulur. Bu baxımdan, Ziyafət Həbibova və Məftunə Abdullayevanın həmmüəllifliyi ilə işıq üzü görən “Dəyişikliklərin idarə olunması və dövlət idarəçiliyi” adlı dərslik fundamental elmi-nəzəri mənbə kimi dəyərləndirilə bilər. Dərslikdə son illər dövlət idarəçiliyində yeni tendensiya olan dəyişikliklər və onların idarə edilməsi qanunauyğunluqları nəzəri-konseptual olaraq öz əksini tapıb. Eyni zamanda, müasir dövrdə dünya dövlətlərinin idarəetmə sistemindəki dəyişikliklərin hansı səbəblərdən qaynaqlandığı araşdırılaraq dəyişikliklərin idarə edilməsi AKİT (Avropa Keyfiyyətli İdarəetmənin Təməlləri) modeli əsasında işlənib, onun nəzəri və tətbiqi sahələrində öz təsdiqini tapan sxem və layihələrlə izah edilib.
Dərsliyin “Dövlət və dövlət idarəçiliyi: tarix və müasir paradiqmalar” adlı birinci bölməsində dövlət idarəetmə institutu kimi xarakterizə edilib, hüquqi dövlətə dair konsepsiyalar, onun siyasi mahiyyəti və demokratik əsaslarından bəhs olunub, dövlət və vətəndaş cəmiyyətinin qarşılıqlı münasibəti diqqətə çatdırılıb. Qeyd edilib ki, hüquqi dövlət vətəndaş cəmiyyətinin rəsmi ifadəsidir, onun siyasi varlığının inikasıdır. Həmin bölmənin ikinci fəslində “dövlət idarəçiliyi və müasir problemlər” məsələsi elmi-nəzəri və analitik-empirik tədqiqat obyektinə çevrilib. Bu fəsildə həmçinin dövlət idarəçiliyi məsələsinə müxtəlif yanaşmalardan bəhs edilib, siyasi bürokratiya və klassik tipli bürokratiyanın müqayisəli xarakteristikası verilib. Müəlliflər dövlət orqanları arasında qarşılıqlı əlaqələrin təkmilləşdirilməsi məsələsinə də ayrıca nəzər salıblar. Ötən əsrin 80-ci illərinin əvvəllərində dövlətlə özəl sektor arasında xüsusi münasibətlərin xarakterizə edilməsi üçün dövriyyəyə buraxılan “dövlət-özəl tərəfdaşlığı” anlayışı da (Public-Private Partnership) dərslikdə yer alan məsələlər sırasındadır. Müəlliflər qeyd edirlər ki, dövlət-özəl tərəfdaşlığı iki mənada başa düşülür. Nəzəri kontekstdə bu, dövlət və biznesin müqavilə formasında münasibətlər sistemidir ki, ondan milli, beynəlxalq, regional, şəhər, bələdiyyə, iqtisadi və sosial inkişafda planlaşdırmanın aləti kimi geniş istifadə edilir. Praktiki nöqteyi-nəzərdən bu, müxtəlif dövlət orqanları və biznes sektorunun reallaşdırdığı konkret layihələrdir.
Dərslikdə dövlət idarəçiliyində keyfiyyətin qiymətləndirilməsi məsələsinə dair elmi-nəzəri və konseptual məsələlər öz əksini tapıb. Qeyd edilib ki, keyfiyyətli idarəetmə probleminin məzmunundan asılı olaraq dövlət idarəçiliyinin səmərəliliyinin qiymətləndirilməsi, dövlət və onun institutlarının müxtəlif xüsusiyyətlərinin dəyərləndirilməsi üçün dövlətin özünün müəyyən idarəetmə orqanlarından, hökumət idarələrindən istifadə olunur. Dövlət idarəetməsinin müxtəlif parametrlərini əks etdirən xüsusiyyətlər 6 indeksdən ibarətdir. Buraya səs və hesabatlılıq indeksi; siyasi sabitlik və zorakılıq indeksi; dövlət idarəçiliyinin keyfiyyəti və hökumətin effektivliyi indeksi; qanunvericilik keyfiyyəti indeksi; qanunun aliliyi indeksi; korrupsiyaya qarşı mübarizə indeksi daxildir. Bu fəsildə həmçinin dövlət idarəçiliyində motivasiya məsələsindən bəhs edilib. A.Maslounun “Tələbatların iyerarxiyası”, M.Klellandın “Tələbat nəzəriyyəsi”, F.Hersberqin “İkiamilli nəzəriyyə”, V.Vrumun “Gözləmə nəzəriyyəsi” və digər bir sıra nəzəriyyələr əsasında dövlət idarəçiliyində motivasiyanın rolu və təsirinin əhəmiyyətinə nəzər yetirilib.
“Dəyişikliklərin idarə olunması və dövlət idarəçiliyi” adlı dərsliyin “Dövlət idarəçiliyi və informasiya” adlı üçüncü fəslində isə elektron hökumətin idarəçilikdə roluna toxunulub. Bildirilib ki, elektron hökumət ənənəvi hökumətin tamamlayıcısı və ya analoqu deyil, o, dövlət qulluqçularının və vətəndaşların dövlət xidmətlərinə müraciətinin səmərəliliyini artırmaq üçün yeni qarşılıqlı təsir imkanlarını müəyyənləşdirən siyasi institutlaşma formasıdır. Dövlət idarəçilik sistemində elektron hökumətin yaradılması sənədlərin təhlil və idarə olunması, onların emalı prosesləri ilə bağlı dövlət tərəfindən genişmiqyaslı vəzifələrin həllini həyata keçirən dövlət idarəetmə sisteminin qurulmasını nəzərdə tutur. Bu fəsildə həmçinin “informasiya dövləti” anlayışından istifadə edilib və onun mahiyyəti geniş izah edilib. Qeyd olunub ki, dövlət idarəçiliyində informasiya paradiqması yeni tip hakimiyyət strukturu kimi informasiya dövlətinin formalaşdırılmasını nəzərdə tutur. İnformasiya paradiqması idarəetmə strukturlarının təşkilində şəbəkə prinsipinin tətbiqi və idarəetmə problemlərinin təhlili üçün alət olaraq yumşaq düşüncə tələb edir. Müasir informasiya dövləti canlı orqanizm modeli əsasında təşkil olunmalıdır, burada biliklər və informasiya inkişafın aparıcı faktoruna çevrilir.
Dərsliyin ikinci bölməsi “Dəyişikliklərin idarə edilməsi” adlanır. Burada dəyişikliklərin idarə edilməsinin xarakteristikası, inzibati sahələrdə dəyişikliklər və onların idarə edilməsi, sosiumun dəyişiklikləri dərketmə prosesi, dəyişiklikləri idarəetmənin davamlılığı, dəyişiklik metodlarının inkişaf ardıcıllığı kimi məsələlər tədqiqat obyektinə çevrilib. Dəyişikliklərin idarə olunmasında lider faktoruna toxunan müəlliflər siyasi liderliyi şərtləndirən amillər və siyasi situasiya məsələsinə toxunaraq bu barədə müxtəlif nəzəriyyələrə nəzər salıblar. Dəyişiklik prosesində liderin rolunun sistemli təhlilinin aparıldığı dərslikdə sosiologiya, psixologiya və politologiyada liderlərin təsnifatı diqqətə çatdırılıb, dəyişikliklər prosesində liderin funksiyalarından bəhs edilib.
Dərslikdə həmçinin dəyişikliklər prosesində siyasi reklamın mühüm rola malik olduğu diqqətə çatdırılıb, onun strukturu və mərhələlərindən, siyasi reklamın texnologiyasından geniş bəhs olunub. İdarəetmə prosesində dəyişikliyə siyasi təsir üsulları məsələsində isə siyasi intriqa, şantaj, təxribat və psixoloji müharibə kimi amillər diqqətə çatdırılıb. Eyni zamanda, siyasi imic anlayışına, idarəetmə obrazının əsas parametrlərinə müxtəlif elmi-nəzəri və konseptual yanaşmalar əks olunub. Dəyişikliklərin idarə edilməsində təmsilçilik məsələsindən bəhs edən müəlliflər bu kontekstdə dəyişikliyin təsir etdiyi sahələr, maraqlı tərəflərin rəyləri və mənafe qruplarının iradları, rəhbər heyətin fikir və düşüncələri kimi problemləri əhatə edən məqamlara xüsusi yer veriblər. Dərslikdə, eyni zamanda, dəyişikliklərin idarə olunması modeli, bu prosesdə vizyon və sosial münasibət faktorları, dəyişikliyə müqavimət kimi məsələlərdən bəhs edilib.
Dəyişikliklərin idarə olunmasının sxemlərlə izahının verilməsi dərsliyin əsas yeniliklərindən biridir. Dərsliyin əsas məziyyətlərindən biri də onun AKİT modelinə uyğun şəkildə və AKİT-in öz təsdiqini tapmış idarəetmə nəzəri formulu əsasında hazırlanmasıdır.
Bütövlükdə, dərslik idarəetmə sahəsi ilə bağlı təhsil alan bakalavr və magistrlər, fasiləsiz təhsilə cəlb olunan dövlət qulluqçuları, həmçinin dövlət idarəetmə nəzəriyyəsinin elmi əsasları ilə maraqlanan geniş oxucu kütləsi üçün nəzərdə tutulub. Əminliklə söyləmək olar ki, “Dəyişikliklərin idarə olunması və dövlət idarəçiliyi” dərsliyi idarəetmənin elmi-nəzəri əsaslarının öyrənilməsi üçün mötəbər mənbədir.
Hikmət BABAOĞLU

 
  • Oxunub:  3990  |  
  • Tarix:  13-03-2019  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Azərbaycan Ordusu dünya miqyasında güclü ordular sırasındadır

27 İyun 10:20
Milli Oftalmologiya Mərkəzinin Gədəbəydə keçirdiyi aksiyada 210 vətəndaş müayinə olunub
27 İyun 10:18
"Gənc liderlər məktəbi"nin üzvləri mədəniyyət naziri ilə görüşüb
27 İyun 09:54
Misir KİV-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin yaranmasının 101 illiyi geniş işıqlandırılıb
27 İyun 09:13
Meksikanın paytaxtında keçirilən beynəlxalq festivalda Azərbaycanın mədəniyyəti və milli mətbəxi təqdim olunub
27 İyun 09:09
Naqif Həmzəyev: Psixi xəstələrə münasibətdə insan hüquqlarına əsaslanan yanaşmanın tətbiqinə ehtiyac var
27 İyun 09:02
Beynəlxalq Türk Akademiyası yanında “Dil və Terminologiya” Daimi Komissiyası qurulub
27 İyun 08:58
Sevinc Fətəliyeva: Azərbaycanda aparılan inqilabi islahatlar vətəndaşların rifah halının yaxşılaşmasına yönəlib
27 İyun 08:53
Braziliya səfiri: Bakı forumu BMT-nin dayanıqlı inkişaf məqsədlərinin həyata keçirilməsinə dəyərli töhfədir
27 İyun 08:51
Avropa Şurasının yeni Baş katibi seçilib
27 İyun 08:47
Azərbaycan Silahlı Qüvvələr Günü İslamabadda qeyd olunub
27 İyun 08:42
Azərbaycan və Çexiya Xarici İşlər nazirlikləri arasında siyasi məsləhətləşmələr aparılıb
27 İyun 08:41
Hacı Əliyev: Bu gün iki erməni idmançı üzərində qazandığım qələbəni hərbçilərimizə həsr edirəm
27 İyun 08:36
“Bakı-2019” XV Avropa Gənclər Yay Olimpiya Festivalına 25 gün qalıb
27 İyun 08:33
Azərbaycanlı deputat: Psixi xəstələrlə bağlı tətbiq olunan müalicə üsullarına yenidən baxılmalıdır
27 İyun 08:25
Sərbəst güləşçimiz Mahir Əmiraslanov “Minsk 2019”da Azərbaycana ilk qızıl medal qazandırıb
26 İyun 18:50
AŞPA sessiyası çərçivəsində “Yeni çağırışlar və Azərbaycanda davam edən islahatlar” mövzusunda tədbir keçirilib
26 İyun 18:38
Sumqayıtda məhkəmə-hüquq islahatları müzakirə olunub
26 İyun 18:07
Füzuli rayonunun ictimaiyyəti Silahlı Qüvvələr Gününü hərbçilərlə birgə qeyd edib
26 İyun 17:43
Şəhid ailələrinin bir qrupu ilə görüş keçirilib
26 İyun 17:22
“Dünya irsi. Gənc Peşəkarlar Forumu” Qobustan qoruğunda davam edib
26 İyun 17:00
NATO-nun mənzil-qərargahında Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Günü münasibətilə tədbir keçirilib
26 İyun 16:20
Prezident İlham Əliyev Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi Liseydə yenidənqurma işlərindən sonra yaradılan şəraitlə tanış olub
26 İyun 15:57
Silahlı Qüvvələr Günü Tbilisidə qeyd olunub
26 İyun 15:30
BMT-nin Dövlət Xidmətləri Forumu başa çatıb
26 İyun 15:23
Azərbaycan ilə BƏƏ arasında əməkdaşlıq təcrübəsinin formalaşması üçün imkanlar mövcuddur
26 İyun 14:06
Azərbaycan nümayəndə heyəti “ARMY-2019” Forumu çərçivəsində bir sıra görüşlər keçirib
26 İyun 14:04
AŞPA-nın yay sessiyasında Azərbaycanda qadın hüquqlarının qorunması sahəsində görülən işlərdən danışılıb
26 İyun 13:48
Azərbaycanın qaçqın və məcburi köçkün qadınlarının problemləri AŞPA-nın yay sessiyasında qaldırılıb
26 İyun 13:45
Pakistan Prezidenti Azərbaycanın bu ölkədəki səfirini qəbul edib
26 İyun 13:42
Ağsaqqallar Şurasının sədri: Azərbaycanın Silahlı Qüvvələri dünyanın ən güclü orduları sırasındadır
26 İyun 13:39
AŞPA-da azərbaycanlı deputat psixi xəstələrin hüquqlarının müdafiəsindən danışıb
26 İyun 13:36
“Səninlə fəxr edirik, Azərbaycan əsgəri!” aksiyasına yekun vurulub
26 İyun 11:52
Misir universitetlərinin tələbələri Azərbaycan dilinə böyük maraq göstərirlər
26 İyun 11:50
Azərbaycan atletləri “Minsk 2019”un altıncı günündə idmanın beş növü üzrə mübarizə aparacaqlar
26 İyun 11:48
Azərbaycan tolerant ölkədir və milli dəyərlərin qorunub saxlanılmasına böyük önəm verir
26 İyun 11:38
Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin rəhbərliyi Şəki, Qəbələ və Oğuzda vətəndaşları qəbul edib
26 İyun 11:35
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Silahlı Qüvvələr Günü münasibətilə Azərbaycan xalqını təbrik edib
26 İyun 11:07
Azərbaycan Ordusu dünya miqyasında güclü ordular sırasındadır
25 İyun 21:03
Ali hərbi rütbələrin təqdimetmə mərasimi keçirilib
25 İyun 20:52
Dövlət Komitəsində vətəndaşların növbəti qəbulu keçirilib
25 İyun 20:47
Azərbaycan nümayəndə heyəti İsveçrəyə səfər edəcək
25 İyun 20:44
Elmira Süleymanova: BMT-nin Dövlət Xidmətləri Forumu Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinin müxtəlif aspektlərinə yönəlib
25 İyun 20:41
İyunun 26-da “ASAN xidmət” və "ASAN Kommunal" mərkəzlərində qeyri-iş günüdür
25 İyun 20:35
Monteneqronun Baş Nazirinin Azərbaycana rəsmi səfəri başa çatıb
25 İyun 20:31
Mübariz Qurbanlı: Azərbaycanın dövlət-din modeli dünya ölkələri üçün örnəkdir
25 İyun 20:17
Gədəbəy rayonunda ilk dəfə Milli Yaylaq Festivalı keçiriləcək
25 İyun 19:54
AŞPA-nın komitə iclasında azərbaycanlı deputatın məruzəsi qəbul olunub
25 İyun 19:38
AŞPA-da azərbaycanlı deputat İstanbul Konvensiyasından danışıb
25 İyun 19:35
AŞPA-da azərbaycanlı mülki girovların məsələsi müzakirə olunub
25 İyun 19:20
İsrail qəzeti: Azərbaycanda yəhudilər cəmiyyətin ayrılmaz bir hissəsi kimi qəbul edilir
25 İyun 19:15
Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsinin vitse-prezidenti Belarusun yerli kanalına xüsusi müsahibə verib
25 İyun 19:10
Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti: Çimərlik ərazilərinə giriş pulsuzdur
25 İyun 19:00
Polşanın Azərbaycandakı səfirinin diplomatik fəaliyyəti başa çatır
25 İyun 18:37
Monteneqronun Baş Naziri Heydər Əliyev Mərkəzi ilə tanış olub
25 İyun 18:29
Qazaxıstan Respublikasının Birinci Prezidentinin – Elbası Kitabxanasının direktoru Prezident Kitabxanasında olub
25 İyun 18:23
Baş Nazir Duşko Markoviç Monteneqronun Azərbaycandakı fəxri konsulluğunda olub
25 İyun 18:21
Heç kim kənarda qalmadan inklüziv və bərabər xidmətlərin göstərilməsi
25 İyun 18:15
Rauf Əliyev: Azərbaycan Ordusu işğal altında olan torpaqlarımızı azad etməyə tam hazırdır
25 İyun 18:05
Şəkidə “Müasir çağırışlar: dini durum və vəzifələr” mövzusunda regional konfrans keçirilib
25 İyun 18:00
Hüseynbala Mirələmov: Prezidentimizin uğurlu kadr islahatları dövlət idarəçiliyinin təkmilləşdirilməsinə xidmət edir
25 İyun 17:41
Azərbaycan və Monteneqro arasında iqtisadi əməkdaşlıq üzrə Birgə Komissiyanın yekunlarına dair protokol imzalanıb
25 İyun 17:37
Azərbaycan qadınları ictimai həyatın bütün sahələrində fəallıqları ilə seçilirlər
25 İyun 17:34
Terri Miller: Azərbaycan “İqtisadi Azadlıq İndeksi”ndə ən böyük irəliləyiş edən ölkədir
25 İyun 17:30
Naxçıvanda taxıl biçini mütəşəkkil aparılır
25 İyun 17:23
Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinə nail olmaq üçün həssas qrupların sosial müdafiəsi ilə bağlı yeniliklər
25 İyun 17:20
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva görkəmli alim Şirməmməd Hüseynovun hüzr mərasimində iştirak edib
25 İyun 17:13
Səmərəli və məsuliyyətli dövlət qurumlarının inkişafı
25 İyun 17:09
Gövhər Baxşəliyeva: Sosialyönümlü sənədlərin hər biri Azərbaycan vətəndaşının rifahının yüksəldilməsinə xidmət edir
25 İyun 17:06
Qarabağ qazisi Kamil Musəvi İlahiyyat İnstitutunun tələbələrinə döyüş yolundan danışıb
25 İyun 17:02
Cavanşir Paşazadə: Əhalinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi istiqamətində genişmiqyaslı tədbirlər uğurla davam etdirilir

Video

 

Müsahibə

 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30
HAVA HAQQINDA