Ana səhifə »  Xarici siyasət »  Azərbaycanla İran arasında münasibətlərin kəskinləşməsində kimlər maraqlıdır?
A+   Yenilə  A-
Azərbaycanla İran arasında münasibətlərin kəskinləşməsində kimlər maraqlıdır?
Müasir dövrdə beynəlxalq münasibətlər sistemində informasiya mühüm, bəlkə də həlledici əhəmiyyətə malikdir. İnformasiyanın ötürülməsi hadisələrə sürətli təsir, geniş auditoriya, nüfuz, siyasi və iqtisadi təzyiq vasitəsi kimi böyük rol oynayır. Bu baxımdan əsas informasiya təminatçısı olan mətbuat geosiyasətdə mühüm aktordur. Hazırda dünyanın informasiya təminatından olduqca asılı olduğunu nəzərə aldıqda, demokratik və ədalətli mətbuatın üzərinə böyük iş düşür. Tarix dəfələrlə şahid olmuşdur ki, mətbuatda yayılan hər hansı bir informasiya və ya dezinformasiya hətta dövlətlərarası münaqişələrə səbəb ola bilir.
Bu gün dünyada qlobal media qurumları informasiya axınını inhisara alıblar. Əksər qlobal mətbu orqanları dünyanın ən güclü xəbər agentliklərinin məlumatlarını alıb ötürməklə məşğuldurlar. “Reuters” (London), “Associated Press” (Nyu-York), “CNN” (Atlanta), “New York Times Servis” (Nyu-York), “Agence France-Press” (Paris) kimi xəbər agentlikləri planetdə böyük şəbəkə qurublar və dünya ictimaiyyətini informasiya ilə təmin edirlər. Məsələn, “Reuters” agentliyinin 94 ölkədə 200 şəhərdə bürosu var, “Associated Press”-in 120 ölkədə 243 bürosu var və 1700-dən çox qəzet, 5000-dən çox televiziya və radio bu xəbər agentliyinin məlumatlarını efirə ötürür. Belə olan halda isə informasiya təminatı daha çox monopoliyaya xidmət edir və məqsədli olur. Dünya ictimaiyyəti bir sıra hallarda reallıqla deyil, bu agentliklərin istədiyi şəkildə məlumatlandırılır. Müşahidələr göstərir ki, bu media nəhənglərinin məqsədlərinə uyğun gəlməyən xəbərlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması praktiki olaraq mümkün deyil.
Azad mətbuat demokratiyanın da mühüm prinsiplərindən biridir. Lakin gəlin baxaq dünyada təmərküzləşmiş və siyasiləşmiş bu qurumların başlıca məqsədi nədir? Keçən əsrin sonlarına doğru qlobal medianın müəyyən qrupların əlində cəmlənməsi ilə artıq siyasiləşmiş mətbuat informasiya təminatı deyil, informasiya təzyiqi vasitəsi funksiyasını yerinə yetirməyə başladı. Bu gün beynəlxalq münasibətlər sistemində informasiya müharibəsi ən böyük siyasi, ideoloji və dini mübarizə meydanına çevrilmişdir. Dövlətlər arasında, şirkətlər arasında, hətta fərdlər arasında informasiya müharibəsi mətbuat vasitəsilə aparılır.
Bu günlərdə “Jerusalem Post” qəzetinin “Reuters” agentliyindən götürərək dərc etdiyi məqalədə də müxtəlif qüvvələrin siyasi maraqları özünü göstərir. Bu məqalə bütövlükdə yalan və uydurma məlumatlar üzərində qurulmuşdur və məkrli niyyətlərlə yazıldığı şübhə doğurmur. “Reuters” agentliyinin bir neçə dəfə belə materiallar dərc etməsinin, bu agentliyin Azərbaycana xüsusi qərəzli münasibətinin artıq şahidi olmuşuq. Agentliyin maraqlarını dəyərləndirdikdə burda təəccüblü də nəsə axtarmağa ehtiyac yoxdur. Qərəzli mövqeyin arxasında nələrin dayandığı hər kəsə məlumdur.
Amma “Jerusalem Post” isə öz addımı ilə sanki Azərbaycan ilə İsrail arasında münasibətlərdə bir narazılıq yaratmaq istəyir. Əgər belə niyyəti olmasaydı, qəzetin jurnalistlərinin İsrailin məsul rəsmi dairələrindən məsələ ilə bağlı doğru məlumat alıb bu informasiyaya aydınlıq gətirməsinə nə mane olurdu?
“Jerusalem Post”un məqsədi nədir? Məqaləni olduğu kimi verərək orada iddia edilənləri təsdiq etmək nə deməkdir? Sanki yazılanlar heç bir şübhə doğurmur, həqiqətdir. Qərəzsiz media isə həqiqəti araşdırmaq üçün ekspertlərin, hər iki tərəfin rəsmi dairələrinin də mövqeyini əks etdirməli idi. Amma “Jerusalem Post” hesab edirsə ki, bu yazını dərc etməklə Azərbaycan-İsrail əlaqələrinə xidmət edir, yanılır. Lakin bu yazılanların həqiqətə uyğun olmadığını bilə-bilə mətbuata çıxarmaq başqa niyyətdən xəbər verir. Bu da təəccüb doğurur. “Jerusalem Post”-un belə qərəzli yazısı düşünməyə məcbur edir. Nəzərə alsaq ki, İsrail mətbuatında oxşar yazılar əvvəllər də olub, təəssüf etmək lazım gəlir.
Məlumdur ki, son dövrlər bizim regionda geosiyasi vəziyyət olduqca gərgindir. İranla Qərb arasında münasibətlər kəskinləşmişdir, bu ölkəyə qarşı sanksiyalar tətbiq olunur və anti-İran koalisiyası yaranmışdır. Belə bir şəraitdə region ölkələrini də bu mübarizədə istifadə etməyə çalışırlar. Azərbaycanın bu məsələdə mövqeyi birmənalıdır. Dövlət rəhbərliyi səviyyəsində bildirilmişdir ki, Azərbaycan ümumiyyətlə ərazisində hər hansı bir ölkənin hərbi qüvvələrinin yerləşməsinə icazə vermir. Azərbaycan öz ərazisindən İrana qarşı hər hansı əməliyyatlar aparılmasına qətiyyən yol verməyəcəkdir. İran və Azərbaycan dərin tarixi köklərə söykənən dost və qonşu ölkələrdir. Bu münasibətlərin yaxşı olması bir çox qüvvələri narahat edir. Böyük güclərin maraqları ilə bu dostluq uyğun gəlmir.
Eyni zamanda Ermənistan da Azərbaycan-İran münasibətlərinin gərgin vəziyyətdə qalmasında maraqlıdır və bunun üçün hər iki tərəfi qıcıqlandırmağa yönəlmiş dezinformasiyalar yaymaq Ermənistan xarici siyasətinin və yalan maşınının gündəlik fəaliyyət istiqamətini təşkil edir. İndiki halda isə “Reuters”in materialı ermənilərin əlinə fürsət verir. Təsadüfi deyil ki, “Jerusalem Post”-da dərc olunan məqalə erməni mətbuatında geniş işıqlandırıldı, müxtəlif “ekspertlər” bu yalançı arqumentdən geninə-boluna istifadə etdilər. Azərbaycan tərəfindən bu məlumatların həqiqətəuyğun olmadığı barədə səslənən bəyanatlara isə erməni mətbuatında “Azərbaycan qorxdu”, “Azərbaycan geri çəkildi” sərlövhəli yazılarla reaksiya verilməsinin özünü də provokasiyanın davamı hesab etmək olar.
Məqalədə istinad edilən mənbələr də məsələnin mahiyyətinə varmağa imkan verir. Adı açıqlanmayan siyasi mənbələrin, keçmiş hərbçilərin, rus mütəxəssislərin ehtimal olunan subyektiv düşüncələri bu dezinformasiyanın zəif bəndləridir. Təəssüflər olsun ki, məqalədə yeganə adı çəkilən mənbə olaraq istinad edilən Rasim Musabəyov da qaldırılan məsələ ilə bağlı konkret birmənalı mövqe bildirmir. Amma kim-kim, xarici siyasət sahəsində mütəxəssis Rasim Musabəyov Azərbaycanın məsələ ilə bağlı konkret və qəti mövqeyini bilməmiş deyil.
“Reuters”in “araşdırmasında” ABŞ-ın guya İranla bağlı planlardan uzaq tutulması, İsrailin təkbaşına İranı vurmaq planları və bu yöndə əsas köməkçi kimi Azərbaycandan istifadə etməsi ilə bağlı iddiaları məsələnin əsl mahiyyətini üzə çıxarır. Axı bütün dünya İsrail ilə ABŞ arasında münasibətlərdən xəbərdardır. Bəzən bu ölkələr arasında hər hansı məsələ ilə bağlı fikir ayrılıqlarının olması gözəl bir tamaşadan başqa bir şey deyil. Bu məsələdə İranın fikrini yayındırmaq, Azərbaycanla İranın münasibətlərini kəskinləşdirməyin kimlərə sərf etdiyini nəzərə alsaq, “Reuters”in dezinformasiyasının hansı qüvvələr tərəfindən sifariş verildiyi də bəlli olar. Lakin təəssüf doğuran məqamlardan biri də odur ki, İran İslam Respublikasında da bəzi dairələr məsələ ilə bağlı həqiqəti və Azərbaycanın birmənalı mövqeyini bilsələr də, belə yalan, uydurma materiallardan öz məqsədləri üçün istifadə etməyə, iki ölkə arasında münasibətləri kəskinləşdirməyə çalışırlar.
Görünür, Azərbaycanla İran arasında münasibətlərin normal davam etməsi kimlərisə qane etmir. Son dövrlər müəyyən problemlər yaşayan iki qonşu ölkə arasında münasibətlər yaxşılaşmağa doğru gedir. İranın vitse-prezidenti Azərbaycana səfər etmiş, Prezident Mahmud Əhmədinejadın məktubunu Azərbaycan Prezidentinə təqdim etmişdir. Münasibətlərin istiləşməsi və əvvəlki səviyyəyə qaldırılması üçün qarşılıqlı addımlar atılır. Hamıya məlumdur ki, müstəqilliyini qazandığı dövrdən Azərbaycan tarazlaşdırılmış, çoxvektorlu, öz milli maraqlarına uyğun müstəqil xarici siyasət həyata keçirir və heç bir koalisiyada iştirak etmir. Qonşu dövlətlərlə əməkdaşlıq qarşılıqlı hörmət, qarşılıqlı maraq və bir-birinin daxili işlərinə qarışmamaq prinsipləri əsasında həyata keçirilir. Ona görə də, “Reuters”in timsalında bu provokasiyada iştirak edənlər bir daha bilməlidirlər ki, Azərbaycan öz müstəqil xarici siyasət kursuna sadiqdir, heç bir siyasi oyunda iştirak etmir və etməyəcəkdir.
Novruz MƏmmƏdov,
P.S. Etibarlı mənbədən alınan məlumata görə, “Reuters” və “Associated Press” agentlikləri “Reuters”-in məqaləsini dünyanın bir sıra ölkələrində, xüsusilə Pakistan və digər müsəlman ölkələrində dərc etmək üçün bu ölkələrə təzyiq göstərirlər.
 
  • Oxunub:  28860  |  
  • Tarix:  09-10-2012  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Azərbaycan ilə Belarus arasında strateji tərəfdaşlığa və qarşılıqlı etimada əsaslanan münasibətlər uğurla inkişaf edir

20:29
21 Noyabr
“Kibertəhlükəsizlik: çağırışlar, trendlər və qabaqcıl təcrübələr” mövzusunda seminar keçirilib
20:27
21 Noyabr
Yeni Azərbaycan Partiyasının uğurlarının təməlində sözlə əməl birliyi dayanır
20:22
21 Noyabr
Türkdilli Ölkələrin Parlament Assambleyasının plenar iclası İzmir Bəyannaməsinin qəbul olunması ilə başa çatıb
20:21
21 Noyabr
Heydər Əliyev siyasi xətti Azərbaycanın dünəni, bu günü və gələcəyidir
20:13
21 Noyabr
Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin nümayəndə heyəti ABŞ-ın Bruklin şəhərinin meri ilə görüşüb
20:10
21 Noyabr
Aşqabaddakı Türkmən milli xalça muzeyi ilə tanışlıq
20:02
21 Noyabr
Prezident İlham Əliyev Aşqabadda Olimpiya Kompleksi ilə tanış olub
19:59
21 Noyabr
Muxtar respublikada YAP-ın yaradılmasının 26-cı ildönümü münasibətilə silsilə tədbirlər keçirilib
19:57
21 Noyabr
Korrupsiyaya qarşı mübarizə sahəsində beynəlxalq əməkdaşlıq uğurla davam etdirilir
17:53
21 Noyabr
ADA Universiteti beynəlxalq mükafata layiq görülüb
17:51
21 Noyabr
Elektrik enerjisi sektorunda islahatlar müzakirə olunub
17:40
21 Noyabr
Prezident İlham Əliyev Aşqabadda “Xalq xatirəsi” memorial kompleksini ziyarət edib
17:34
21 Noyabr
Qazaxıstanda türk dünyasının mənəvi yenilənməsinə dair beynəlxalq konfrans keçirilib
17:10
21 Noyabr
Ucarda Yeni Azərbaycan Partiyasının təsis olunmasının 26-cı ildönümü qeyd edilib
17:07
21 Noyabr
“ASAN Məktub” layihəsinin üç yaşı qeyd olunub
17:01
21 Noyabr
Əli Əhmədov: Yeni Azərbaycan Partiyasının yaranması, keçdiyi şərəfli tarixi yol Azərbaycan tarixinin ən önəmli hadisələri sırasındadır
16:59
21 Noyabr
Azərbaycanda ilk dəfə Sabirabadda 680 torpaq sahibi birləşərək kooperativ yaradıb
16:52
21 Noyabr
Azərbaycan Tacikistan ilə əmtəə dövriyyəsinin genişləndirilməsində maraqlıdır
16:49
21 Noyabr
Goranboyun Yəhərçi Qazaxlar kəndi “mavi yanacaq”la təmin edilib
16:40
21 Noyabr
YAP Sədrinin müavini: Bu gün YAP-ın sıralarında 725 min Azərbaycan vətəndaşı birləşib və bu möhtəşəm bir siyasi ordu deməkdir
16:35
21 Noyabr
YAP Zərdab rayon təşkilatında partiyanın yaranmasının 26-cı ildönümü qeyd olunub
16:33
21 Noyabr
YAP Bərdə rayon təşkilatı partiyanın yaradılmasının 26-cı ildönümü münasibətilə silsilə tədbirlər keçirir
16:17
21 Noyabr
Oğuzun Muxas kəndinə təbii qaz verilib
16:14
21 Noyabr
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Türkmənistana rəsmi səfərə gəlib
16:12
21 Noyabr
XİN: Paşinyanın azərbaycanlı girovlarla bağlı bəyanatı onun ümumbəşəri humanizm prinsiplərini rədd edən biri olduğunu göstərir
16:09
21 Noyabr
TANAP və TAP boru kəmərləri bir-birinə qaynaq olunub
15:32
21 Noyabr
Moskvada MDB dövlətlərinin təhlükəsizlik şuraları katiblərinin altıncı görüşü keçirilib
15:29
21 Noyabr
Yeni Azərbaycan Partiyasının ötən 26 ildə qazandığı uğurların təməlində sözlə əməl birliyi dayanır
15:23
21 Noyabr
Vladimir Solovyov: Rusiyalılar müasir Azərbaycanın həyatı barədə nə qədər çox məlumatlı olsalar, xalqlarımız arasında qarşılıqlı münasibətlər bir o qədər yaxşı olacaq
15:17
21 Noyabr
Masallının daha iki kəndi qazlaşdırılıb
15:13
21 Noyabr
Bakıda Azərbaycan-Qazaxıstan Gənclərinin Forumu işə başlayıb
15:08
21 Noyabr
Dövlət Sərhəd Xidməti ilə Türkiyənin Silahlı Qüvvələri arasında əməkdaşlığın vəziyyəti yüksək qiymətləndirilib
15:07
21 Noyabr
Ümumdünya Dağ Yəhudiləri Konqresi: “Azərbaycan multikulturalizm, tolerantlıq və dinlərarası dialoq nümunəsidir”
15:02
21 Noyabr
Deputat: Azərbaycan Prezidentinin Belarusa səfəri ölkələrimizin əlaqələrinin hərtərəfli inkişafına təkan verəcək
14:57
21 Noyabr
Yaşar Güler: Üçtərəfli formatda əməkdaşlığın inkişafı bizi son dərəcə məmnun edir
14:53
21 Noyabr
“Eko səyahət” qısa film müsabiqəsinin qalibləri mükafatlandırılıb
14:50
21 Noyabr
Bahar Muradova: Yeni Azərbaycan Partiyası Cənubi Qafqazda uzun müddət iqtidarda olan siyasi partiyadır
14:47
21 Noyabr
Azərbaycanın öz multikultural və dini tolerantlıq dəyərlərini dünya ölkələri ilə bölüşmək niyyəti yüksək qiymətləndirilib
14:44
21 Noyabr
Əli Əhmədov: Azərbaycanın tarixi keçmişi nə qədər əzəmətlidirsə, gələcəyi də bir o qədər parlaqdır
14:41
21 Noyabr
Vladimer Çaçibaia: Azərbaycan-Türkiyə-Gürcüstan əməkdaşlığı regionda sabitliyin təmin olunmasına mühüm töhfə verir
14:38
21 Noyabr
Yevlax və Gəncədə sahibkarlar üçün seminar keçirilib
14:36
21 Noyabr
Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılmasının 26-cı ildönümü ilə bağlı tədbir keçirilib
14:28
21 Noyabr
Hacıbala Abutalıbov: Heydər Əliyevin dövlətçilik siyasətinə xas olan xüsusiyyətləri İlham Əliyev öz əməli fəaliyyətində yüksək peşəkarlıqla həyata keçirir
14:00
21 Noyabr
Sevinc Fətəliyeva: Azərbaycan-Belarus münasibətləri qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığa və strateji tərəfdaşlığa əsaslanır
13:58
21 Noyabr
TÜRKSOY-un xalq çalğı alətləri orkestrinin Yaponiya turnesi möhtəşəm qala-konsertlə başa çatıb
13:55
21 Noyabr
Azərbaycanda miqrasiya idarəçiliyinin təkmilləşdirilməsi sahəsində mühüm addımlar atılır
13:52
21 Noyabr
İzmirdə Türkdilli Ölkələrin Parlament Assambleyasının plenar iclası keçirilir
13:48
21 Noyabr
Bahar Muradova: Belarusa rəsmi səfər Azərbaycan Prezidentinin xarici siyasətinin növbəti uğurudur
12:41
21 Noyabr
YAP-ın yaranmasının 26 illiyi Naxçıvanın Bakıdakı daimi nümayəndəliyində qeyd edilib
12:19
21 Noyabr
BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansının Nazirlər Konfransında “Bakı Prosesi”nin təqdimatı olub
12:16
21 Noyabr
Yeni Azərbaycan Partiyasının rəhbərliyi və üzvləri ümummilli lider Heydər Əliyevin xatirəsini yad ediblər
11:56
21 Noyabr
Günay Əfəndiyeva: Ermənistan işğal altında saxladığı Azərbaycan torpaqlarında mədəni irsi tamamilə məhv edib
11:52
21 Noyabr
Yeni Azərbaycan Partiyası regionda ən güclü siyasi təşkilatdır
11:50
21 Noyabr
Azərbaycanın müdafiə naziri Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi ilə görüşüb
11:48
21 Noyabr
Azərbaycan ilə Moldova arasında idxal-ixrac əməliyyatları artıb
11:45
21 Noyabr
Yeni Azərbaycan Partiyası xalqın partiyasıdır
11:35
21 Noyabr
Zakir Həsənov: Azərbaycan, Türkiyə və Gürcüstan müdafiə rəsmilərinin üçtərəfli görüşü strateji səviyyədə əməkdaşlığın bariz nümunəsidir
11:27
21 Noyabr
Azərbaycan ilə Gürcüstan arasında hərbi sahədə əməkdaşlıq məsələləri müzakirə olunub
11:23
21 Noyabr
Türkiyənin və Gürcüstanın Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisləri Şəhidlər xiyabanını ziyarət ediblər
10:50
21 Noyabr
Azərbaycanda ilk dəfə laboratoriya şəraitində mikroklonal çoxaltma üsulu ilə calaqaltılar yetişdiriləcək
10:46
21 Noyabr
Bakıda Azərbaycanın müdafiə nazirinin, Türkiyənin və Gürcüstanın Baş Qərargah rəislərinin iştirakı ilə üçtərəfli görüş keçirilir
10:27
21 Noyabr
Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılmasından 26 il ötür
09:59
21 Noyabr
Elman Nəsirov: Prezident İlham Əliyevin Belarusa səfəri ikitərəfli münasibətlərin strateji xarakterə malik olduğunu bir daha təsdiqlədi
09:43
21 Noyabr
Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri atəşkəs rejimini 27 dəfə pozub
09:21
21 Noyabr
Vyanada dahi bəstəkar Qara Qarayevin 100 illiyi münasibətilə konsert keçirilib
09:15
21 Noyabr
UEFA Millətlər Liqasında qrup mərhələsinə yekun vurulub
09:09
21 Noyabr
Heydər Əliyev Fondunun Nizami Gəncəvi irsini təbliğ edən daha bir layihəsi – “Yeddi gözəl” sərgisi Moskvada açılıb
09:07
21 Noyabr
İtaliya mətbuatı: İtaliya Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşıdır
09:04
21 Noyabr
Polşa portalı Prezident İlham Əliyevin Belarusa rəsmi səfərindən yazıb
19:58
20 Noyabr
İzmirdə Türkdilli Ölkələrin Parlament Assambleyasının Şura iclası keçirilib

Video

 

Müsahibə

»»»
 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30
HAVA HAQQINDA
Bakı
gündüz+12 +14
gecə+7 +10