Dünyada yeni terror xofu

“Əl-Qaidə”nin növbəti terror təhlükəsi ilə üzləşən Qərb bu sınaqdan necə çıxacaq?
Milad bayramı günlərində “Əl-Qaidə” terror şəbəkəsi ilə bağlı ekstremist qüvvələr tərəfindən ABŞ-a qarşı yönəlmiş növbəti planlı təxribat aktının təsadüfən üstünün açılması rəsmi Vaşinqton başda olmaqla, bütövlükdə Qərb aləmini bu terror təşkilatı əleyhinə aparılan mübarizədə yenidən imkanlarını səfərbər etmək məcburiyyətində qoyub. Siyasi müşahidəçilər “Əl-Qaidə”nin terror aktı ilə bağlı son təhdidlərini təxminən bir müddət öncə ABŞ prezidenti Barak Obamanın Əfqanıstan ilə əlaqədar ortaya qoyduğu yeni strategiyaya qarşı cavab addımı kimi dəyərləndirdilər. Bu dəfə “Əl-Qaidə”nin Yəməndəki qrupları fəallaşaraq hərəkətə keçiblər. Baş verən son proseslər bir sıra ciddi və maraqlı suallar ortaya çıxarır: beynəlxalq terrorçuluğa qarşı mübarizə indi hansı səviyyədədir, “Əl-Qaidə”nin mövcud durumu və imkanları nə dərəcədədir, nəhayət, Qərbin bu terror təhdidlərinə qarşı cavab tədbirləri nədən ibarət olacaq və Qərb bu sınaqdan necə çıxacaq?
İndiki şəraitdə aktual xarakter daşıyan bu suallara birmənalı cavab vermək çox çətindir. Ancaq hiss olunmaqdadır ki, ABŞ başda olmaqla, Qərbin əsas diqqətini son vaxtlar Əfqanıstana və Pakistana yönəltməsi “Əl-Qaidə” və Taliban rəhbərliyini ciddi şəkildə narahat etməyə başlayıb. Çünki bu təşkilatların əsas qüvvələri və dayaq mərkəzləri də məhz həmin ölkələrin ərazisində cəmlənib. Bir çox ekspertlər Qərbin bu istiqamətdə birgə fəaliyyətini müsbət dəyərləndirirlər. Üstəlik, Rusiya, Çin kimi böyük dövlətlər və bəzi böyük müsəlman ölkələri də (məsələn, Türkiyə, Misir, Səudiyyə Ərəbistanı, İndoneziya və s.) bu prosesdə Qərb aləminə ciddi dəstək verirlər. Əldə edilən təcrübə də onu göstərir ki, beynəlxalq terrorçuluğa qarşı yalnız birgə mübarizə şəraitində effektiv nəticələrə nail olmaq olar. Radikal ekstremist və terrorçu qüvvələrdən doğan təhlükə bütövlükdə beynəlxalq aləm üçün böyük bəlaya çevrilib. Elə bu üzdən də prezident Barak Obama bu günlərdə etdiyi çıxışında İraqda artıq müharibənin başa çatdığını və əsas diqqətin Əfqanıstan və Pakistana yönəldildiyini bəyan edib. Eyni zamanda, rəsmi Vaşinqton vaxtilə Somali və Əfqanıstanda olduğu kimi, Yəməndə də xaos və anarxiya vəziyyəti yaratmağa çalışan qüvvələrin qarşısını almağa çalışır. Bu baxımdan ABŞ başda olmaqla, Qərb, eləcə də, Misir və Səudiyyə Ərəbistanı kimi nüfuzlu ərəb ölkələri də terrorçu-ekstremist və qiyamçı qüvvələrə qarşı mübarizədə Yəmən hökumətinə hər cür hərbi-siyasi və iqtisadi dəstək verirlər.
Yanvarın sonunda isə Böyük Britaniya hökumətinin təşəbbüsü ilə Londonda Yəməndə cərəyan edən hadisələrlə bağlı beynəlxalq konfransın keçiriləcəyi gözlənilir. Çox güman ki, beynəlxalq aləmin səyləri nəticəsində Yəmən “ikinci Əfqanıstan”a çevrilməyəcək. Öz növbəsində ABŞ başda olmaqla, Qərb terrorçu-ekstremist qüvvələrə qarşı mübarizədə müsəlman Şərqində nüfuzu getdikcə artmaqda olan mütərəqqi qüvvələrin dəstəyinə də bel bağlayır.
Ötən il Livanda, İranda, Əfqanıstanda (eləcə də, 2008-ci ildə Pakistanda) keçirilmiş müxtəlif səviyyəli seçkilərdə islahatçı qüvvələrin yüksək fəallıq nümayiş etdirməsi belə dəstəyə olan ümidləri artırır. Vaşinqtondakı bir çox ekspertlərin fikrincə, görülən tədbirlərlə bağlı yaxın 1 il ərzində Əfqanıstan ilə Pakistan ərazisində “Əl-Qaidə” və Talibana qarşı mübarizədə ciddi dönüşə nail olmaq olar. Proseslərin bu istiqamətdə gedişatı üçün beynəlxalq aləmdə münbit zəmin yaranıb. Bir sözlə, 2010-cu il terrorçu-ekstremist qüvvələrə qarşı mübarizədə ABŞ başda olmaqla, Qərb üçün əsl sınaq ili olacaq.
Elxan RZAYEV