Qərbi Azərbaycan abidələri: erməniləşdirilməyə cəhd edilən Tauz-qala
02.12.2024 [13:14]
Abidə Qərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistanın) Tovuz mərzi deyilən ərazisində yerləşir. 1995-ci ildə ermənilər tarixi saxtakarlığa yol verərək ərazinin adını dəyişib “Tavuş” adlandırdılar. Tavuş Ermənistan Respublikasının 10 mərzindən biri hesab olunur. Tavuş Ermənistanın şimal-şərqində Azərbaycan və Gürcüstanla sərhəddə yerləşir. Tavuş daha öncə Azərbaycanın Qazax qəzasının tərkibində olub.
Bu barədə AZƏRTAC-a AMEA Tarix və Etnologiya İnstitutunun əməkdaşı Faiq İsmayılov bildirib. Onun sözlərinə görə, abidənin yerləşdiyi ərazinin adı qədim türkcədən tərcümədə dağ üstündə qala mənasını verir - "Tau ust qala". Qalanın adı ərazinin adından götürülərək Tavus adlandırılıb. Bəzi mənbələrdə Qalanı III əsrdə əraziyə köç edən hunlar tərəfindən tikdikləri bildirilir.
“Tauz-qalanın yerləşdiyi coğrafi ərazi keçmiş Şəmsəddil Sultanlığının ərazisi olub. Şəmsəddil sultanlığı 1747-ci ildə yaranmışdı. Ərazisi 4200 verst, əhalisi qızılbaş türk tayfalarından olan zülqədərlərdən ibarət idi. Sultan Allahverdi Zülqədər ilk Şəmsəddil sultanı olub (1747-1761-ci illər). Şəmsəddilin ən qüdrətli sultanı Nəsib sultan olmuşdur (1797-1819). Sultanlığın mərkəzi indiki Tovuz rayonu ərazisindəki Öksüzlü obası olub. Şəmsəddil sultanlığı zaman-zaman Gəncə xanlığına və Kartli çarlığına tabe olsa da, müstəqil siyasət yürüdürdü. Tarixdə Şəmsəddin sultanlığı (mahalı) da adlandırılan Şəmsəddil sultanlığı 1801-ci ildə ləğv edilərək zorla Rusiyanın tərkibinə qatılmışdı”, - deyə o əlavə edib.
Alim vurğulayıb ki, qala strateji əhəmiyyətli ərazidə yerləşir, ətrafı qülləli mühafizə divarları və sıldırım qayalarla əhatələnib. Qalanın daxilində bir neçə inzibati bina və yaşayış evləri olsa da, hamısı ermənilər tərəfindən dağıdılaraq xarabalığa çevrilib. Binaların üzərlərindəki divar yazıları, loqolar və digər bədii daş nümunələri ermənilər tərəfindən çıxarılaraq ya məhv edilib, ya da naməlum istiqamətə daşınıb.
Xəbər lenti
Hamısına bax
İqtisadiyyat
16 Yanvar 09:30
Dünya
16 Yanvar 09:11
Analitik
16 Yanvar 08:51
MEDİA
16 Yanvar 08:34
Gündəm
16 Yanvar 08:10
Dünya
15 Yanvar 23:19
Hadisə
15 Yanvar 22:50
YAP xəbərləri
15 Yanvar 22:32
Dünya
15 Yanvar 22:16
Dünya
15 Yanvar 21:57
Sosial
15 Yanvar 21:34
YAP xəbərləri
15 Yanvar 21:23
YAP xəbərləri
15 Yanvar 21:18
Mədəniyyət
15 Yanvar 20:49
YAP xəbərləri
15 Yanvar 20:35
Dünya
15 Yanvar 20:13
İdman
15 Yanvar 19:58
YAP xəbərləri
15 Yanvar 19:45
Dünya
15 Yanvar 19:30
YAP xəbərləri
15 Yanvar 19:11
YAP xəbərləri
15 Yanvar 18:36
Dünya
15 Yanvar 16:45
Xəbər lenti
15 Yanvar 16:34
İqtisadiyyat
15 Yanvar 16:32
Hadisə
15 Yanvar 16:21
YAP xəbərləri
15 Yanvar 16:18
Sosial
15 Yanvar 15:39
YAP xəbərləri
15 Yanvar 15:31
Hadisə
15 Yanvar 15:29
Elm
15 Yanvar 15:26
İqtisadiyyat
15 Yanvar 15:24
Siyasət
15 Yanvar 15:23
Sosial
15 Yanvar 15:22
Siyasət
15 Yanvar 15:21
İqtisadiyyat
15 Yanvar 15:20
Sosial
15 Yanvar 15:07
Siyasət
15 Yanvar 15:03
YAP xəbərləri
15 Yanvar 14:49
Sosial
15 Yanvar 14:40
Sosial
15 Yanvar 14:36
YAP xəbərləri
15 Yanvar 14:34
Dünya
15 Yanvar 14:31
Sosial
15 Yanvar 14:28
Sosial
15 Yanvar 14:02
Dünya
15 Yanvar 13:54
Gündəm
15 Yanvar 13:21
Dünya
15 Yanvar 13:20
Dünya
15 Yanvar 12:47
YAP xəbərləri
15 Yanvar 12:38
İqtisadiyyat
15 Yanvar 12:25
Sosial
15 Yanvar 12:25
İqtisadiyyat
15 Yanvar 12:18
Hadisə
15 Yanvar 12:16
İqtisadiyyat
15 Yanvar 12:15
Hərbi
15 Yanvar 11:53
Dünya
15 Yanvar 11:48
Dünya
15 Yanvar 11:48
Sosial
15 Yanvar 11:47
YAP xəbərləri
15 Yanvar 11:40
Sosial
15 Yanvar 11:28
İqtisadiyyat
15 Yanvar 11:13
Siyasət
15 Yanvar 10:58
YAP xəbərləri
15 Yanvar 10:49
İqtisadiyyat
15 Yanvar 10:45
İqtisadiyyat
15 Yanvar 10:36
Analitik
15 Yanvar 10:12
Siyasət
15 Yanvar 09:55
Analitik
15 Yanvar 09:33
Analitik
15 Yanvar 09:15
Ədəbiyyat
15 Yanvar 08:51
