Prezident İlham Əliyevin Berlin səfəri: Azərbaycan niyə Almaniya üçün daha vacib olur

Bakı:

20 °C

77 %

2 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / Prezident İlham Əliyevin Berlin səfəri: Azərbaycan niyə Almaniya üçün daha vacib olur

Prezident İlham Əliyevin Berlin səfəri: Azərbaycan niyə Almaniya üçün daha vacib olur

22.07.2026 [21:53]

Anastasiya Lavrina

YAP Gənclər Birliyinin üzvü

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 20–21 iyul tarixlərində Almaniyaya rəsmi səfəri Bakı ilə Berlin arasında münasibətlərdə nəzərəçarpacaq dəyişiklik yaratdı. İkitərəfli gündəm ticarət və enerji sahələrinə ənənəvi fokusdan çıxaraq regional təhlükəsizlik, bağlantılar, investisiyalar və Avropanın Cənubi Qafqazla dəyişən qarşılıqlı fəaliyyətini əhatə edən daha geniş strateji tərəfdaşlığa doğru irəlilədi.

Prezident İlham Əliyev və kansler Fridrix Merts tərəfindən imzalanmış Strateji Gündəm üzrə Birgə Bəyannamə bu dəyişikliyi əks etdirir. Almaniya getdikcə Azərbaycanı Avropanın bir neçə prioritetinin kəsişməsində yerləşən ölkə kimi görür: enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi, Mərkəzi Asiyaya çıxış, Orta Dəhlizin inkişafı və Cənubi Qafqazın gələcək təhlükəsizlik arxitekturası.

Enerji əməkdaşlığın ən aktual istiqaməti olaraq qalır. Avropanın ayrı-ayrı təchizatçılardan strateji asılılığı azaltmaq səyləri alternativ mənbə və tranzit tərəfdaşı kimi Azərbaycanın əhəmiyyətini artırıb. Lakin Berlinin maraqları getdikcə Azərbaycan nefti və qazından daha geniş çərçivəni əhatə edir. Bərpa olunan enerji və hidrogenlə bağlı müzakirələr göstərir ki, Almaniya Azərbaycana təkcə cari enerji təhlükəsizliyinin bir hissəsi kimi deyil, potensial olaraq Avropanın uzunmüddətli enerji keçidinin də bir hissəsi kimi baxır.

Bağlantılar isə zamanla daha da mühüm əhəmiyyət kəsb edə bilər. Azərbaycanın coğrafi mövqeyi Almaniyaya və bütövlükdə Aİ-yə yalnız ənənəvi şimal marşrutlarına arxalanmadan Avropanı Mərkəzi Asiya ilə birləşdirən nəqliyyat yoluna çıxış imkanı verir. Buna görə də Orta Dəhliz həm kommersiya, həm də geosiyasi əhəmiyyət daşıyır. Berlin üçün Bakı ilə əməkdaşlıq getdikcə Almaniyanın Mərkəzi Asiya ilə bağlı daha geniş strategiyası və Avrasiya təchizat zəncirlərinin şaxələndirilməsi ilə əlaqələnir.

Bu, həm də Ermənistan–Azərbaycan sülh prosesinin Almaniya üçün diplomatiyadan daha geniş məna daşımasını izah edir. Sabit Cənubi Qafqaz regional infrastrukturu daha təhlükəsiz edə, sərhədyanı ticarəti asanlaşdıra və şərq–qərb nəqliyyat marşrutlarının kommersiya baxımından əlverişliliyini artıra bilər. Buna görə də sülh Avropa üçün təkcə siyasi məqsəd deyil, həm də onun bağlantılarla bağlı ambisiyaları üçün iqtisadi ilkin şərtə çevrilir.

Qarabağ bu dəyişən münasibətlərə daha bir ölçü əlavə edir. Azərbaycan ərazi üzərində suverenliyini bərpa etdikdən sonra diqqət münaqişədən yenidənqurma, infrastruktur və iqtisadi reinteqrasiya istiqamətinə yönəlib. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan genişmiqyaslı bərpa işləri Avropa təcrübəsi və investisiyaları, o cümlədən bərpa olunan enerji, nəqliyyat, şəhərsalma və texnologiya sahələrində potensial imkanlar yaradır. Buna görə də Almaniya üçün Azərbaycanla əməkdaşlıq getdikcə təkcə regional sabitlik deyil, həm də onilliklərlə davam edən münaqişədən sonra baş verən iqtisadi transformasiya ilə bağlıdır.

Ukrayna məsələsi Berlin müzakirələrinə daha geniş Avropa təhlükəsizliyi ölçüsü gətirdi. Azərbaycanın mövqeyi xüsusilə əhəmiyyətlidir, çünki Bakı Ukraynanın ərazi bütövlüyünü ardıcıl şəkildə dəstəkləməklə yanaşı, Rusiya ilə işlək münasibətləri də qoruyub saxlayır. Moskva ilə Avropanın böyük hissəsi arasında birbaşa siyasi kanalların ciddi şəkildə məhdudlaşdığı bir dövrdə Azərbaycanın müxtəlif tərəflərlə ünsiyyət saxlamaq qabiliyyəti ona fərqli diplomatik mövqe qazandırır.

Bakıda Almaniya–Rusiya təmaslarının baş tutması ilə bağlı yayılan məlumatlar ətrafında gedən müzakirələr də bunu göstərdi. Azərbaycan müharibədə özünü rəsmi vasitəçi kimi təqdim etmir, lakin münaqişənin başa çatdırılmasına yönəlmiş dialoqa dəstək verməyə hazır olması Bakının potensial olaraq kommunikasiya platforması kimi daha geniş rol oynaya biləcəyini nümayiş etdirir. Bu, xarici siyasəti hələ də əsasən Ukraynadakı müharibə və dayanıqlı Avropa təhlükəsizlik nizamının axtarışı ilə formalaşan Almaniya üçün xüsusilə əhəmiyyətlidir.

Azərbaycan üçün Almaniya ilə daha güclü münasibətlər fərqli strateji üstünlük yaradır. Berlin Avropanın ən böyük iqtisadiyyatıdır və Aİ-nin ən nüfuzlu siyasi mərkəzlərindən biridir. Daha sıx əməkdaşlıq Bakıya Almaniya investisiyaları və texnologiyalarına daha geniş çıxış imkanı verməklə yanaşı, onun Avropa İttifaqı ilə daha geniş dialoq çərçivəsində mövqeyini də gücləndirir.

Səfər beləliklə göstərdi ki, Azərbaycan getdikcə daha geniş Avropa strateji baxış bucağından qiymətləndirilir. Enerji əvvəlcə iki ölkəni bir-birinə yaxınlaşdırdı, lakin bu gün münasibətlər bağlantıları, Qarabağın postmünaqişə transformasiyasını, Cənubi Qafqazda sülhü və Ukrayna da daxil olmaqla daha geniş Avropa təhlükəsizliyi məsələlərini əhatə edir.

Almaniya üçün Azərbaycan tədricən sadəcə enerji təchizatçısından daha artıq əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan üçün isə Almaniya mühüm Avropa iqtisadi tərəfdaşından daha geniş rol oynayır. Onların artan qarşılıqlı fəaliyyəti daha geniş geosiyasi reallığı əks etdirir: Avropa şaxələndirilmiş enerji mənbələri, yeni nəqliyyat dəhlizləri və özünün yaxın sərhədlərindən kənarda etibarlı tərəfdaşlar axtardıqca, Cənubi Qafqazın strateji əhəmiyyəti artır — və Azərbaycan bu transformasiyada mərkəzi mövqe tutur.

Paylaş:

Baxılıb: 641 dəfə