Parkinson xəstəliyi beyində deyil, böyrəklərdə başlaya bilər -TƏDQİQAT
30.06.2025 [09:15]
Parkinson xəstəliyi uzun illərdir beyinlə əlaqələndirilən nevrodegenerativ pozuntu kimi tanınır. Bu xəstəlik əsasən dopamin sintez edən neyronların zədələnməsi nəticəsində ortaya çıxır. Lakin Çin Xubey əyalətindəki Vuhan Universitetində aparılan tədqiqat xəstəliyin başlanğıc nöqtəsinin bədənin fərqli orqanı – böyrəklər ola biləcəyini ortaya qoyur.
AZƏRTAC “sciencealert.com” saytına istinadla xəbər verir ki, tədqiqat Parkinson xəstəliyinin əsas biomarkeri sayılan alfa-sinuklein (α-Syn) zülalına fokuslanıb. Bu zülalın anormal qatlanaraq yığınlar əmələ gətirməsi sinir hüceyrələrinin fəaliyyətinə mənfi təsir edir və beyin toxumasında zədələnməyə səbəb olur. Maraqlı tapıntı odur ki, bu patoloji zülal yığınları təkcə beyində deyil, böyrəklərdə də aşkar edilib. Genetik olaraq dəyişdirilmiş siçanlarla aparılan təcrübələr və insan toxuma nümunələrinin təhlili göstərib ki, α-Syn zülalı böyrəklərdə yığıla və oradan qanla beyinə keçərək nevroloji zədələnməyə səbəb ola bilər. Parkinson və Levi cismi demensiyası diaqnozu qoyulmuş 11 xəstədən onunun böyrəklərində bu zülalın yüksək səviyyədə olduğu müəyyən edilib. Eyni zamanda, xroniki böyrək xəstəliyi olan, lakin nevroloji simptomları olmayan 20 nəfərdən 17-də də oxşar pozuntular müşahidə olunub.
Sağlam böyrəklərə malik siçanlar α-Syn toplarını effektiv şəkildə orqanizmdən xaric edə biliblər. Lakin böyrək funksiyası zəif olan siçanlarda bu zülallar yığılıb və sonra beyinə yayılıb. Əlavə olaraq, beyinlə böyrəklər arasındakı sinir əlaqələri kəsilən siçanlarda bu yayılma müşahidə edilməyib, bu da zülalın periferik orqanlardan mərkəzi sinir sisteminə keçidini sübut edir.
Tədqiqatçılar, həmçinin qanda α-Syn səviyyələrinin azalmasının beyin zədələnməsinin qarşısını ala biləcəyini irəli sürürlər. Bu nəticə gələcəkdə Parkinson və Levi cismi demensiyası kimi xəstəliklərin müalicəsində qandan zülalın çıxarılması kimi terapevtik strategiyaların tətbiqinə yol aça bilər. Tədqiqatın məhdudiyyətləri arasında insan nümunələrinin sayının az olması və heyvan modellərində aparılan nəticələrin insanlara tam tətbiq oluna bilməməsi yer alır. Bununla belə, əldə edilən nəticələr Parkinson xəstəliyinin patogenezində böyrəklərin roluna dair yeni bir baxış təqdim edir.
Xəbər lenti
Hamısına bax
YAP xəbərləri
28 Aprel 20:31
Dünya
28 Aprel 20:17
YAP xəbərləri
28 Aprel 19:59
Dünya
28 Aprel 19:55
YAP xəbərləri
28 Aprel 19:32
Diaspor
28 Aprel 19:21
YAP xəbərləri
28 Aprel 18:59
YAP xəbərləri
28 Aprel 18:30
Dünya
28 Aprel 18:12
Sosial
28 Aprel 17:20
Mədəniyyət
28 Aprel 17:20
Müsahibə
28 Aprel 17:19
Sosial
28 Aprel 17:18
Elanlar
28 Aprel 17:17
Dünya
28 Aprel 17:06
Xəbər lenti
28 Aprel 17:05
YAP xəbərləri
28 Aprel 16:19
Xəbər lenti
28 Aprel 16:14
Elm
28 Aprel 16:12
İqtisadiyyat
28 Aprel 16:11
Dünya
28 Aprel 15:40
Gündəm
28 Aprel 14:31
Sosial
28 Aprel 14:29
YAP xəbərləri
28 Aprel 14:14
Siyasət
28 Aprel 14:08
Sosial
28 Aprel 14:07
Gündəm
28 Aprel 14:06
Elm
28 Aprel 13:41
Elm
28 Aprel 13:09
Sosial
28 Aprel 12:45
Sosial
28 Aprel 12:43
Sosial
28 Aprel 12:40
Sosial
28 Aprel 12:37
Gündəm
28 Aprel 12:35
Sosial
28 Aprel 12:34
Hadisə
28 Aprel 12:33
İqtisadiyyat
28 Aprel 12:26
YAP xəbərləri
28 Aprel 12:11
Gündəm
28 Aprel 11:59
Elm
28 Aprel 11:57
İdman
28 Aprel 11:57
Sosial
28 Aprel 11:56
Gündəm
28 Aprel 11:30
Siyasət
28 Aprel 11:17
Gündəm
28 Aprel 10:55
Siyasət
28 Aprel 10:39
YAP xəbərləri
28 Aprel 10:29
YAP xəbərləri
28 Aprel 10:22
Siyasət
28 Aprel 10:21
Gündəm
28 Aprel 10:14
Siyasət
28 Aprel 09:58
Ədəbiyyat
28 Aprel 09:30
Analitik
28 Aprel 09:14
Sosial
28 Aprel 08:51
Siyasət
28 Aprel 08:35
Sosial
28 Aprel 08:18
Dünya
27 Aprel 23:35
Elm
27 Aprel 23:11
Turizm
27 Aprel 22:47
Dünya
27 Aprel 22:39
Dünya
27 Aprel 22:14
Müsahibə
27 Aprel 21:50
İqtisadiyyat
27 Aprel 21:34
YAP xəbərləri
27 Aprel 21:25
İqtisadiyyat
27 Aprel 21:19
Müsahibə
27 Aprel 20:44
Dünya
27 Aprel 20:32
Elm
27 Aprel 20:17
Dünya
27 Aprel 19:54
Gündəm
27 Aprel 19:28
