Heydər Əliyev
yeni azerbaycan logo
Bakı:
23 °C
53 %
9 m/s
Əlaqə
AZ RU EN

Ana səhifə / Dünya / Arxeoloqlar Türkiyədə qədim zəlzələnin izlərini tapıblar

Arxeoloqlar Türkiyədə qədim zəlzələnin izlərini tapıblar

06.11.2025 [16:29]

Çanaqqala Universitetinin arxeoloqları Türkiyənin cənub-şərqində təxminən 5000 il əvvəl baş vermiş zəlzələnin izlərini aşkar ediblər. Layihə rəhbəri professor Savaş Sarıaltunun sözlərinə görə, təkanlar erkən bürünc dövrünə aid gil evin uçmasına səbəb olub. AZƏRTAC xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Arkeonews” jurnalında dərc edilib.

Tədqiqatçılar Çayönü Təpəsi adlı ibtidai yaşayış məskənində uzunluğu beş metrdən çox olan divarın bütöv halda döşəməyə aşdığını müəyyən ediblər.

“Bu, binanın zəlzələdən əvvəl tərk edildiyini göstərir. Biz orada nə məişət əşyalarına, nə də yanğın izlərinə rast gəldik. Görünür, sakinlər artıq oranı tərk etmişdilər və yer səthindəki silkələnmə köhnə tikilini dağıdıb”, – deyə Sarıaltun qeyd edib.

Divarın qurulmasında istifadə edilən qırmızımtıl kərpiclər rənglərini bişməkdən deyil, tərkibində hematit olan gil sayəsində alıb. Bu təbii piqment bürünc dövrü ustalarının hansı materiallardan istifadə etdiyini anlamağa kömək edir.

Çayönü təpəsinin altında qırılma xətti aşkarlanmasa da, geoloqlar zəlzələnin Diyarbəkirdən şimalda yerləşən Elazığ–Sivricə seysmik zonasında baş verən aktivliklə bağlı ola biləcəyini düşünürlər. Dağıntıların xarakteri təkanların orta güclü, lakin kəskin olduğunu göstərir. Belə ki, divar tam aşıb, dağılmadan yerə çırpılıb.

Qədim zəlzələlərin oxşar izlərinə Yuxarı Dəclə çayının hövzəsindəki digər arxeoloji abidələrdə də rast gəlinib. Bu isə cənub-şərqi Anadolunun qədimdən seysmik fəal zona olduğunu təsdiqləyir.

Alimlərin sözlərinə görə, Çayönü Təpəsi bitki və heyvanların əhliləşdirilməsindən tutmuş memarlığın inkişafına qədər insan sivilizasiyasının erkən innovasiyalarında mühüm rol oynayıb. Tapılan erkən bürünc dövrünə aid qalıqlar göstərir ki, bu yaşayış məskənində həyat neolit dövrünün çiçəklənməsindən sonra da uzun müddət davam edib və ibtidai dövrlə şəhər mədəniyyətinin yaranması arasında körpü rolunu oynayıb.

Paylaş:
Baxılıb: 506 dəfə

Xəbər lenti

Hamısına bax

YAP xəbərləri

İdxaldan asılılığın minimuma endirilməsi əsasdır

01 İyun 15:51

Hadisə

Masallıda 14 kq narkotik aşkarlanıb

01 İyun 15:30

Sosial

Əhmədbəyli-Füzuli-Şuşa avtomobil yolu ilə gediş üçün ödənişin məbləği müəyyən olunub

01 İyun 15:29

Sosial

Qubanın 3 kəndinin adı dəyişdirilib

01 İyun 15:28

Sosial

184 dərmanın qiymətinin yuxarı həddi tənzimlənib

01 İyun 15:28

Sosial

Ödənişli avtomobil yollarında motosikletlər üçün yeni tariflər müəyyən edilib

01 İyun 15:23

Siyasət

Prezident rusiyali siyasətçi Qurban Qurbanovu “Dostluq” ordeni ilə təltif edib

01 İyun 15:20

YAP xəbərləri

Tərtərdə ​1 İyun - Beynəlxalq Uşaqlar Günü münasibətilə tədbir keçirilib

01 İyun 15:15  

Müsahibə

Əməkdar jurnalist Əminə Yusifqızı: Öz əmim oğlu indiyə kimi deyir ki, o vaxt məndən yazmışdın - MÜSAHİBƏ

01 İyun 15:13  

YAP xəbərləri

YAP Nəsimi rayon təşkilatı Uşaqlar Gününü körpələrlə birlikdə qeyd edib

01 İyun 15:05  

YAP xəbərləri

Kənd təsərrüfatında yeni hədəflər

01 İyun 15:02

Sosial

Sabah 28 dərəcə isti olacaq

01 İyun 15:00

YAP xəbərləri

Şəmkirdə 1 İyun - Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Gününə həsr olunmuş tədbir keçirildi

01 İyun 14:58  

YAP xəbərləri

Güclü kənd təsərrüfatı güclü dövlətin əsas dayaqlarından biridir

01 İyun 14:57

İqtisadiyyat

Azərbaycan ərazisindən tranzit keçməklə Ermənistana növbəti yük göndərilib

01 İyun 14:36

Gündəm

Prezident İlham Əliyev Azadlığa Dəstək Aktına 907-ci düzəlişin dayandırılması müddətinin uzadılması ilə bağlı memoranduma görə Donald Trampa təşəkkür edib

01 İyun 14:35

YAP xəbərləri

Kənd Təsərrüfatının İnkişafı Azərbaycanın Dayanıqlı İqtisadi Strategiyasının Mühüm Tərkib Hissəsidir

01 İyun 14:33

Dünya

Uruqvay millisinin dünya çempionatı üçün heyəti açıqlanıb

01 İyun 14:19

YAP xəbərləri

Azərbaycanın aqrar siyasətinin əsas istiqamətləri

01 İyun 14:14

Elm

Paytaxtda 21 min 384 uşaq məktəbəhazırlıq qruplarını başa vurub

01 İyun 14:09

İqtisadiyyat

Azəri-Çıraq-Günəşli yatağının sərbəst təbii qaz dövrü başlayıb

01 İyun 13:54

Siyasət

Litva Prezidenti Azərbaycan liderinə təbrik ünvanlayıb

01 İyun 13:52

Sosial

Bu il yay fəsli necə keçəcək? 

01 İyun 13:50

Dünya

Efiopiyada siyasi gərginlik və iğtişaşlar fonunda parlament seçkiləri keçirilir

01 İyun 13:27

Hərbi

Zakir Həsənov Gürcüstan Baş naziri ilə regional məsələləri müzakirə edib

01 İyun 12:29  

YAP xəbərləri

“1 İyun - Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü” münasibətilə bayram tədbiri keçirilib

01 İyun 12:26  

İdman

Azərbaycanın voleybol millisi Türkiyəyə yola düşüb

01 İyun 12:23

Siyasət

BMT Baş katibi Azərbaycan Prezidentini təbrik edib

01 İyun 12:13

Siyasət

Sinqapur Prezidenti Azərbaycan liderinə təbrik ünvanlayıb

01 İyun 12:13

Elanlar

“Nar” gənclərin təhsilinə dəstək olmağa davam edir

01 İyun 12:00

Gündəm

Prezident İlham Əliyev 31-ci “Baku Energy Forum”un rəsmi açılış mərasimində iştirak edib

01 İyun 11:59  

Dünya

Bakı Enerji Həftəsi çərçivəsində ilk dəfə Azərbaycan-ABŞ İqtisadi Dialoqu keçiriləcək

01 İyun 11:35

Siyasət

Prezident: Bu gün tərəfdaşlarımızla enerji kabelləri ilə bağlı sıx əməkdaşlıq edirik

01 İyun 11:29

Dünya

Eksperimental xərçəng dərmanının sınaqları ümidverici nəticələr göstərib

01 İyun 11:19

YAP xəbərləri

Yeni Azərbaycan Partiyasının nümayəndə heyəti Belarusda səfərdə olub

01 İyun 11:04  

YAP xəbərləri

Kənd təsərrüfatında yeni hədəflər və inkişaf perspektivləri

01 İyun 10:56

Dünya

CNN: İran 18 yeraltı raket bazasına girişi bərpa edib

01 İyun 10:55

Elm

DİM abituriyent və valideynlərə müraciət edib

01 İyun 10:40

Elm

Birinci siniflər üzrə son statistika açıqlanıb

01 İyun 10:39

Siyasət

Prezident: Dünya qazıntı yanacağı olmadan yaşaya bilməz

01 İyun 10:37

Siyasət

Bakı Amritsar hadisələrinə həsr olunan beynəlxalq konfransa ev sahibliyi edəcək

01 İyun 10:32

İqtisadiyyat

Dünya bazarında qızıl ucuzlaşıb, gümüş bahalaşıb

01 İyun 10:31

Siyasət

Prezident İlham Əliyev: Xəzər Neft və Qaz Sərgisi müasir Azərbaycanın enerji inkişafının təməlini qoydu

01 İyun 10:28

Dünya

Qazaxıstanın Aktau şəhərində robot itlər ictimai məkanlarda patrul xidməti aparır

01 İyun 10:21

Dünya

Media: İran “Cənubi Pars” yatağında qaz hasilatını bərpa edib

01 İyun 09:49

Gündəm

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü münasibətilə paylaşım edib

01 İyun 09:39

Gündəm

Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü münasibətilə paylaşım edilib

01 İyun 09:39

Sosial

İyunun 1-i Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günüdür

01 İyun 09:38

Dünya

ÜST Ebola virusuna yoluxmuş beş xəstənin sağalmasını ümidverici hadisə kimi qiymətləndirib

01 İyun 09:20

Dünya

ABŞ-nin Türkiyədəki səfiri Trampın Suriya və İraq üzrə xüsusi elçisi olacaq

01 İyun 08:53

Dünya

Türkiyənin hava limanlarında pulsuz içməli su təmin ediləcək

01 İyun 08:37

Dünya

Türkiyədə yeni dron monitorinq sistemi tətbiq ediləcək

31 May 23:26

Dünya

Gürcüstan 2025-ci ildə Rusiyadan 206,4 milyon dollar dəyərində təbii qaz alıb

31 May 22:19

Dünya

Misirdə yeni arxeoloji abidələr tapılıb

31 May 21:35

Dünya

Yaponiyada gözlənilən hava şəraiti ilə əlaqədar 300-ə yaxın uçuş təxirə salınıb

31 May 20:41

Sosial

ÜST: Tütün hər il 7 milyondan çox insanın ölümünə səbəb olur

31 May 19:46

Maraqlı

İyun ayında hansı bürcləri ağır tale gözləyir?

31 May 19:17

Dünya

Planetin əhalisi 40 ilə yarıyadək azalacaq - Alimin qorxunc PROQNOZU

31 May 18:40

Dünya

"Mercedes-Benz" şirkəti ABŞ bazarını tərk edə bilər

31 May 17:32

Dünya

Medvedev: Zaporojye Atom Elektrik Stansiyasının dağıdılması halında simmetrik zərbə endirilə bilər

31 May 16:22

Dünya

ABŞ Prezidenti: İstədiyimizə nail oluruq

31 May 15:19

Dünya

NASA: ABŞ-nin üzərində meteorit partlayışının gücü 300 ton trotil gücünə bərabər olub

31 May 14:35

Sosial

Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsi səfərdən dönən sürücülərə müraciət edib

31 May 13:45

Dünya

Ebola virusunun yayılması ilə bağlı xəbərdarlıq edilib

31 May 13:12

Dünya

Media: ABŞ dondurulmuş İran aktivlərinin 12 milyard dollarına çıxış vədi verib

31 May 12:29

Dünya

Nigeriyada vəbadan ölənlərin sayı 37-yə çatıb

31 May 11:32

Dünya

Media: ABŞ-nin pilotsuz uçuş aparatı İranın ərazi suları üzərində vurulub

31 May 10:50

Dünya

Media: “Hizbullah” İsrailin şimalına hava zərbələri endirib

31 May 10:18

Dünya

Qazaxıstanda dəmir yolunda baqajın rəqəmsal rəsmiləşdirilməsi sistemi sınaqdan keçirilir

31 May 09:22

Dünya

Türkiyədə rekord buğda məhsulu proqnozlaşdırılır

31 May 08:36

Arxiv
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30
phone

E-qəzet

phone

Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi