Arxeoloqlar Türkiyədə qədim zəlzələnin izlərini tapıblar
06.11.2025 [16:29]
Çanaqqala Universitetinin arxeoloqları Türkiyənin cənub-şərqində təxminən 5000 il əvvəl baş vermiş zəlzələnin izlərini aşkar ediblər. Layihə rəhbəri professor Savaş Sarıaltunun sözlərinə görə, təkanlar erkən bürünc dövrünə aid gil evin uçmasına səbəb olub. AZƏRTAC xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Arkeonews” jurnalında dərc edilib.
Tədqiqatçılar Çayönü Təpəsi adlı ibtidai yaşayış məskənində uzunluğu beş metrdən çox olan divarın bütöv halda döşəməyə aşdığını müəyyən ediblər.
“Bu, binanın zəlzələdən əvvəl tərk edildiyini göstərir. Biz orada nə məişət əşyalarına, nə də yanğın izlərinə rast gəldik. Görünür, sakinlər artıq oranı tərk etmişdilər və yer səthindəki silkələnmə köhnə tikilini dağıdıb”, – deyə Sarıaltun qeyd edib.
Divarın qurulmasında istifadə edilən qırmızımtıl kərpiclər rənglərini bişməkdən deyil, tərkibində hematit olan gil sayəsində alıb. Bu təbii piqment bürünc dövrü ustalarının hansı materiallardan istifadə etdiyini anlamağa kömək edir.
Çayönü təpəsinin altında qırılma xətti aşkarlanmasa da, geoloqlar zəlzələnin Diyarbəkirdən şimalda yerləşən Elazığ–Sivricə seysmik zonasında baş verən aktivliklə bağlı ola biləcəyini düşünürlər. Dağıntıların xarakteri təkanların orta güclü, lakin kəskin olduğunu göstərir. Belə ki, divar tam aşıb, dağılmadan yerə çırpılıb.
Qədim zəlzələlərin oxşar izlərinə Yuxarı Dəclə çayının hövzəsindəki digər arxeoloji abidələrdə də rast gəlinib. Bu isə cənub-şərqi Anadolunun qədimdən seysmik fəal zona olduğunu təsdiqləyir.
Alimlərin sözlərinə görə, Çayönü Təpəsi bitki və heyvanların əhliləşdirilməsindən tutmuş memarlığın inkişafına qədər insan sivilizasiyasının erkən innovasiyalarında mühüm rol oynayıb. Tapılan erkən bürünc dövrünə aid qalıqlar göstərir ki, bu yaşayış məskənində həyat neolit dövrünün çiçəklənməsindən sonra da uzun müddət davam edib və ibtidai dövrlə şəhər mədəniyyətinin yaranması arasında körpü rolunu oynayıb.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Siyasət
09 Dekabr 15:05
Sosial
09 Dekabr 15:03
Sosial
09 Dekabr 14:10
Hərbi
09 Dekabr 14:09
Sosial
09 Dekabr 14:06
Siyasət
09 Dekabr 14:05
Gündəm
09 Dekabr 13:36
Gündəm
09 Dekabr 13:34
İqtisadiyyat
09 Dekabr 12:34
Siyasət
09 Dekabr 12:22
Gündəm
09 Dekabr 12:07
Siyasət
09 Dekabr 11:58
Siyasət
09 Dekabr 11:43
MEDİA
09 Dekabr 11:35
Hadisə
09 Dekabr 11:29
Sosial
09 Dekabr 11:25
Hadisə
09 Dekabr 11:24
İqtisadiyyat
09 Dekabr 11:23
İqtisadiyyat
09 Dekabr 11:22
Siyasət
09 Dekabr 11:14
Siyasət
09 Dekabr 11:05
Analitik
09 Dekabr 10:58
Mədəniyyət
09 Dekabr 10:34
Sosial
09 Dekabr 10:12
Ədəbiyyat
09 Dekabr 09:57
Analitik
09 Dekabr 09:32
Analitik
09 Dekabr 09:15
Sosial
09 Dekabr 08:53
Sosial
09 Dekabr 08:38
Gündəm
08 Dekabr 22:56
Sosial
08 Dekabr 22:54
Gündəm
08 Dekabr 22:24
Sosial
08 Dekabr 22:19
Gündəm
08 Dekabr 21:53
Gündəm
08 Dekabr 21:41
Dünya
08 Dekabr 21:17
Dünya
08 Dekabr 20:49
Dünya
08 Dekabr 20:22
Xəbər lenti
08 Dekabr 19:51
Dünya
08 Dekabr 19:18
Gündəm
08 Dekabr 18:49
Gündəm
08 Dekabr 18:46
Dünya
08 Dekabr 18:27
Analitik
08 Dekabr 18:01
Gündəm
08 Dekabr 17:52
Dünya
08 Dekabr 17:45
YAP xəbərləri
08 Dekabr 16:42
İdman
08 Dekabr 16:30
Siyasət
08 Dekabr 16:22
MEDİA
08 Dekabr 16:20
Siyasət
08 Dekabr 15:59
Siyasət
08 Dekabr 14:18
Dünya
08 Dekabr 13:56
Siyasət
08 Dekabr 13:51
Siyasət
08 Dekabr 13:46
Siyasət
08 Dekabr 13:46
Elm
08 Dekabr 13:01
Sosial
08 Dekabr 12:59
Siyasət
08 Dekabr 12:54
Mədəniyyət
08 Dekabr 12:40
Dünya
08 Dekabr 12:29
İqtisadiyyat
08 Dekabr 12:19
İqtisadiyyat
08 Dekabr 12:18
Hadisə
08 Dekabr 12:17
Gündəm
08 Dekabr 12:17
Sosial
08 Dekabr 12:08
Dünya
08 Dekabr 11:53
Gündəm
08 Dekabr 11:31
Siyasət
08 Dekabr 11:22
Dünya
08 Dekabr 11:19
