Unutmadıq, Unutdurmarıq!
31.03.2026 [13:47]
Azərbaycan tarixinin ən faciəli səhifələrindən biri olan 31 mart hadisələri 1918-ci ildə xalqımıza qarşı həyata keçirilmiş genişmiqyaslı soyqırımı aktı kimi yadda qalmışdır. Bu hadisələr zamanı minlərlə dinc azərbaycanlı yalnız milli kimliyinə görə qətlə yetirilmiş, şəhər və kəndlər dağıdılmış, xalqın maddi və mənəvi sərvətləri məhv edilmişdir.
Tarixi mənbələrə əsasən, 1918-ci ilin mart-aprel aylarında baş verən qırğınlar nəticəsində ümumilikdə 50 mindən çox azərbaycanlı amansızcasına öldürülmüşdür. Bu rəqəm həmin dövr üçün olduqca böyük itki olmaqla yanaşı, hadisələrin planlı və sistemli xarakter daşıdığını göstərir. Təkcə Bakı şəhərində 10-12 min nəfər dinc sakin qətlə yetirilmiş, müsəlman əhaliyə məxsus yüzlərlə ev və obyekt dağıdılmışdır.
Soyqırımı yalnız Bakı ilə məhdudlaşmamışdır. Şamaxıda baş verən hadisələr zamanı 7 mindən çox insan öldürülmüş, şəhərin 58 kəndi tamamilə məhv edilmişdir. Quba qəzasında isə sonradan aşkar edilən kütləvi məzarlıqlar bu ərazidə 16 mindən artıq insanın qətlə yetirildiyini sübut edir. Qarabağ, Zəngəzur və digər bölgələrdə də oxşar vəhşiliklər törədilmiş, yüzlərlə yaşayış məntəqəsi xəritədən silinmişdir.
Bu soyqırımı zamanı təkcə insan itkisi deyil, həm də böyük maddi ziyan vurulmuşdur. Minlərlə ev, məktəb, məscid və tarixi abidə yandırılmış, xalqın mədəni irsinə ağır zərbə vurulmuşdur. Məscidlərin dağıdılması və dini abidələrin təhqir olunması isə hadisələrin yalnız hərbi deyil, həm də ideoloji və mədəni soyqırımı xarakteri daşıdığını göstərir.
Ümummilli lider Heydər Əliyev 1998-ci ildə imzaladığı fərmanla bu hadisələrə siyasi-hüquqi qiymət vermiş və 31 mart tarixini Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü elan etmişdir. Bu qərar tarixi ədalətin bərpası və həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu siyasət bu gün də İlham Əliyev tərəfindən davam etdirilir və soyqırımı faktlarının beynəlxalq səviyyədə tanıdılması istiqamətində ardıcıl iş aparılır.
Nəticə olaraq, 31 mart soyqırımı təkcə bir günün faciəsi deyil, Azərbaycan xalqına qarşı yönəlmiş genişmiqyaslı və planlı bir məhv etmə siyasətinin nəticəsidir. Statistik rəqəmlər bu cinayətlərin miqyasını açıq şəkildə göstərir: on minlərlə insanın ölümü, yüzlərlə kəndin dağıdılması və saysız-hesabsız maddi-mədəni itkilər. Bu faciəni unutmaq deyil, onu dərindən öyrənmək və gələcək nəsillərə çatdırmaq hər bir azərbaycanlının tarixi borcudur.
Nicat Əsədli
YAP Ordubad rayon təşkilatının əməkdaşı
Xəbər lenti
Hamısına bax
Sosial
30 May 23:32
İdman
30 May 23:15
Sosial
30 May 22:54
Hadisə
30 May 21:45
İdman
30 May 20:28
Analitik
30 May 19:50
Dünya
30 May 19:20
Dünya
30 May 18:14
Dünya
30 May 17:23
Dünya
30 May 16:47
Dünya
30 May 15:27
Dünya
30 May 14:40
Dünya
30 May 13:35
Dünya
30 May 12:24
Dünya
30 May 11:18
Dünya
30 May 10:22
Dünya
30 May 09:35
Dünya
30 May 08:31
Maraqlı
29 May 22:25
Maraqlı
29 May 21:19
Dünya
29 May 20:41
Dünya
29 May 19:22
Dünya
29 May 18:17
İdman
29 May 17:29
Dünya
29 May 16:45
Dünya
29 May 15:33
Dünya
29 May 14:19
İdman
29 May 13:24
Sosial
29 May 12:38
Dünya
29 May 12:31
Dünya
29 May 11:40
Dünya
29 May 10:17
Dünya
29 May 09:50
Dünya
29 May 09:25
Dünya
29 May 08:51
İdman
29 May 08:38
Siyasət
28 May 23:45
Siyasət
28 May 22:08
Siyasət
28 May 21:36
Siyasət
28 May 20:31
Dünya
28 May 19:40
Dünya
28 May 18:32
Dünya
28 May 17:27
Gündəm
28 May 16:49
Siyasət
28 May 16:29
Dünya
28 May 16:19
Siyasət
28 May 16:09
Siyasət
28 May 16:08
Sosial
28 May 15:25
Siyasət
28 May 15:22
Siyasət
28 May 14:59
Gündəm
28 May 14:59
Gündəm
28 May 14:33
Gündəm
28 May 14:21
Gündəm
28 May 13:42
Dünya
28 May 13:40
Siyasət
28 May 13:13
Gündəm
28 May 12:59
Siyasət
28 May 12:34
Dünya
28 May 12:19
Siyasət
28 May 11:45
Dünya
28 May 11:25
Siyasət
28 May 10:45
Siyasət
28 May 10:33
Dünya
28 May 10:33
Siyasət
28 May 09:34
Siyasət
28 May 09:27
Dünya
28 May 08:49
Dünya
27 May 23:19
Gündəm
27 May 22:35
