NAXÇIVANIN ENERJİ TƏHLÜKƏSİZLİYİ: DAYANIQLI VƏ ETİBARLI ENERJİ TƏMİNATININ ƏHƏMİYYƏTİ

Bakı:

31 °C

45 %

8 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / NAXÇIVANIN ENERJİ TƏHLÜKƏSİZLİYİ: DAYANIQLI VƏ ETİBARLI ENERJİ TƏMİNATININ ƏHƏMİYYƏTİ

NAXÇIVANIN ENERJİ TƏHLÜKƏSİZLİYİ: DAYANIQLI VƏ ETİBARLI ENERJİ TƏMİNATININ ƏHƏMİYYƏTİ

13.08.2026 [18:39]

Enerji təhlükəsizliyi müasir dövlətlərin davamlı inkişafını müəyyən edən
əsas amillərdən biridir. Elektrik enerjisi və təbii qazın fasiləsiz təminatı yalnız
məişət rahatlığı baxımından deyil, həm də sənayenin, nəqliyyatın, sosial
obyektlərin və ümumilikdə iqtisadi həyatın sabit fəaliyyəti üçün mühüm
əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə coğrafi mövqeyi baxımından Azərbaycanın əsas
hissəsindən ayrı yerləşən Naxçıvan üçün enerji təhlükəsizliyi daha böyük
strateji məna kəsb edir.
11 avqust 2026-cı ildə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Naxçıvana
17-ci səfəri çərçivəsində Azərbaycan Televiziyasına verdiyi müsahibədə də
bu məsələ xüsusi diqqət çəkib. Müsahibədə vurğulanıb ki, dünyanın və
regionun müxtəlif hissələrində enerji böhranı riskləri artır. Müharibələr, enerji
daşıyıcılarının daşınması ilə bağlı problemlər və nəqliyyat-logistika
zəncirlərinin pozulması gələcəkdə yeni risklər yarada bilər. Belə bir şəraitdə
Naxçıvanın enerji təminatının dayanıqlı olması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Naxçıvanın enerji təhlükəsizliyi məsələsinə bu gün daha geniş
prizmadan yanaşmaq lazımdır. Söhbət yalnız mövcud tələbatın
ödənilməsindən deyil, gələcəkdə mümkün böhranların qarşısının
alınmasından gedir. Enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi, alternativ və bərpa
olunan enerji imkanlarının artırılması, yeni istehsal güclərinin yaradılması və
qonşu ölkələrlə enerji əməkdaşlığının davam etdirilməsi bu baxımdan mühüm
istiqamətlərdir.
Naxçıvanın qaz təminatında Azərbaycan–İran əməkdaşlığının xüsusi rolu
var. 2005-ci ildən etibarən İranla qaz mübadiləsi mexanizmi əsasında
Naxçıvana təbii qazın verilməsi təmin edilib. Bu model Naxçıvanın enerji
təminatının davamlılığında mühüm rol oynayıb və uzun illər ərzində bölgənin
qazlaşdırılmasına imkan yaradıb. Azərbaycan Prezidentinin müsahibəsində
də bu təcrübəyə toxunularaq Naxçıvanın mübadilə yolu ilə qazla tam təmin
edildiyi qeyd olunub.
Bu əməkdaşlığın əhəmiyyəti yalnız qaz təchizatı ilə məhdudlaşmır. Enerji
sahəsində qarşılıqlı əməkdaşlıq regional sabitlik və iqtisadi əlaqələrin inkişafı
baxımından da əhəmiyyətlidir. Enerji infrastrukturunun etibarlı olması əhalinin
gündəlik həyatına, sahibkarlığın inkişafına və yeni istehsal sahələrinin
yaradılmasına müsbət təsir göstərir. Naxçıvanın enerji təhlükəsizliyinin
möhkəmləndirilməsi bu baxımdan sosial-iqtisadi inkişafın vacib şərtlərindən
biridir.

Naxçıvanın gələcək enerji siyasətində bərpa olunan enerji mənbələri də
mühüm yer tutur. Muxtar Respublikanın günəşli iqlimi günəş enerjisindən
geniş istifadə üçün əlverişli şərait yaradır. Bu istiqamətdə yeni günəş elektrik
stansiyalarının yaradılması enerji istehsalının şaxələndirilməsinə, ənənəvi
enerji mənbələrindən asılılığın azalmasına və ekoloji baxımdan daha təmiz
enerji sisteminin formalaşmasına xidmət edir.
2026-cı ilin avqustunda Naxçıvanda ümumi gücü 50 meqavat olan
“Şəms 1” və “Qərbi Üfüq” günəş elektrik stansiyalarında aparılmış işlərlə
tanışlıq da bu istiqamətin praktik əhəmiyyətini göstərir. Eyni zamanda
Naxçıvan Sənaye Parkının yaradılması və burada 300 meqavat gücündə
istilik elektrik stansiyasının tikintisinin nəzərdə tutulması bölgənin enerji
potensialının artırılmasına yönəlmiş mühüm addımlardandır. Yeni istehsal
gücləri gələcəkdə artan tələbatın ödənilməsinə və enerji sisteminin daha
dayanıqlı fəaliyyətinə imkan verə bilər.
Naxçıvan üçün enerji təhlükəsizliyinin digər mühüm istiqaməti elektrik
enerjisinin istehsalında və ötürülməsində müasir texnologiyaların tətbiqidir.
Enerji sisteminin yalnız bir mənbədən asılı olmaması fövqəladə vəziyyətlər
zamanı risklərin azalmasına kömək edir. Günəş, su və istilik enerjisinin
imkanlarından paralel istifadə edilməsi enerji balansının daha çevik
qurulmasına şərait yaradır. Bu yanaşma həm də Naxçıvanın gələcəkdə yaşıl
enerji məkanına çevrilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
Məsələyə daha geniş baxdıqda Naxçıvanın enerji təhlükəsizliyi
Azərbaycanın ümumi enerji siyasətinin bir hissəsidir. Azərbaycan son illərdə
enerji istehsalını artırmaqla yanaşı, enerji ixracı imkanlarını da genişləndirir.
Naxçıvanda yaradılan yeni enerji layihələri isə muxtar respublikanın öz
tələbatını daha etibarlı şəkildə ödəməsinə, iqtisadi fəallığın yüksəlməsinə və
gələcək inkişaf layihələrinin enerji təminatına zəmin yaradır.
Nəticə etibarilə, Naxçıvanın enerji təhlükəsizliyi yalnız bugünkü
ehtiyacların qarşılanması məsələsi deyil. Bu, uzunmüddətli inkişaf, iqtisadi
sabitlik və regional dayanıqlılıq baxımından strateji məsələdir.
Azərbaycan–İran qaz mübadiləsi, bərpa olunan enerji layihələri, yeni elektrik
generasiya güclərinin yaradılması və enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi
Naxçıvanın etibarlı enerji təminatının əsas dayaqlarını formalaşdırır. Dünyada
enerji böhranları və geosiyasi risklərin artdığı bir dövrdə Naxçıvanın enerji
təminatının qorunması və daha da möhkəmləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət
daşıyır. Bu istiqamətdə həyata keçirilən layihələr muxtar respublikanın yalnız