Beynəlxalq münasibətlər sistemində gərginliyin artması, geosiyasi rəqabətin kəskinləşməsi və müxtəlif regionlarda davam edən münaqişələr dövlətlər və xalqlar arasında etimadın möhkəmləndirilməsini zəruri edir. Belə bir şəraitdə mədəniyyətlərarası dialoq yalnız humanitar əməkdaşlıq deyil, həm də siyasi ziddiyyətlərin yumşaldılması və qarşılıqlı anlaşmanın gücləndirilməsi vasitəsi kimi çıxış edir. Bakıda keçirilən VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunun “Ortaq gələcək naminə dialoq” mövzusuna həsr olunması Azərbaycanın bu qlobal çağırışlara verdiyi əhəmiyyəti əks etdirir.

Prezident İlham Əliyevin forumun açılış mərasimindəki çıxışı Azərbaycanın beynəlxalq dialoqun inkişafında fəal iştirakını və bu sahədəki təşəbbüskar mövqeyini bir daha nümayiş etdirir. Ölkəmiz qlobal problemlərin həllində qarşıdurma əvəzinə əməkdaşlığın, birtərəfli yanaşmalar əvəzinə qarşılıqlı anlaşmanın üstünlük qazanmasını vacib hesab edir. Bu mövqe beynəlxalq platformaların yaradılması və müxtəlif ölkələr arasında təmasların təşviqi ilə müşayiət olunur.

Müasir dövrdə fərqli siyasi baxışlara, dini inanclara və mədəni ənənələrə malik cəmiyyətlər arasında ünsiyyətin zəifləməsi fikir ayrılıqlarının qarşıdurmaya çevrilməsi riskini artırır. Dialoqun əsas məqsədi fərqləri aradan qaldırmaq deyil, onları qarşılıqlı hörmət çərçivəsində uzlaşdırmaqdır. Azərbaycanın beynəlxalq təşəbbüsləri də bu yanaşmanın təşviqinə, ortaq maraqların müəyyənləşdirilməsinə və əməkdaşlıq imkanlarının genişləndirilməsinə xidmət edir.

Ölkəmizin bu sahədəki fəaliyyətinin mühüm nəticələrindən biri Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunun davamlı beynəlxalq platformaya çevrilməsidir. 2011-ci ildə Azərbaycanın təşəbbüsü ilə əsası qoyulan forum sonrakı illərdə müxtəlif ölkələrin, beynəlxalq təşkilatların və ekspertlərin iştirak etdiyi geniş müzakirə məkanına çevrilib. Bu təşəbbüs Bakını fərqli coğrafiyaları və baxışları bir araya gətirən, qlobal humanitar məsələlərin müzakirəsinə şərait yaradan mühüm platformalardan biri kimi önə çıxarır. Forumun ardıcıl keçirilməsi Azərbaycanın mədəniyyətlərarası münasibətlərə uzunmüddətli strateji istiqamət kimi yanaşdığını göstərir.

Azərbaycanın beynəlxalq dialoq prosesindəki mövqeyini gücləndirən digər amil ölkəmizin multikulturalizm təcrübəsidir. Müxtəlif dini və etnik qrupların birgəyaşayış ənənələri, dini abidələrin qorunması və qarşılıqlı hörmət mühiti mədəni müxtəlifliyin ictimai həyatın ayrılmaz hissəsi olduğunu nümayiş etdirir. Bu təcrübə göstərir ki, fərqli kimliklərin vahid vətəndaşlıq məkanında uzlaşdırılması hüquq bərabərliyi, insan ləyaqətinə hörmət və ortaq məsuliyyət prinsipləri əsasında mümkündür.

Beləliklə, Azərbaycan beynəlxalq müstəvidə yalnız dialoqun əhəmiyyətini vurğulamaqla kifayətlənmir, öz təşəbbüsləri və ictimai təcrübəsi ilə bu istiqamətdə müzakirələrə töhfə verir. Multikulturalizm modelinin beynəlxalq auditoriyaya təqdim edilməsi ölkəmizə fərqli cəmiyyətlər arasında anlaşmanın inkişafı ilə bağlı təcrübə mübadiləsində iştirak etmək imkanı yaradır. Bununla yanaşı, mədəniyyətlərarası dialoq Azərbaycanın xarici siyasətinin humanitar istiqamətini gücləndirir və beynəlxalq əməkdaşlıq əlaqələrinin genişlənməsinə şərait yaradır.

Bakı Forumunun əhəmiyyəti iştirakçıların bir araya gəlməsindən daha geniş məna daşıyır. Platforma müxtəlif mövqelərin müzakirəsinə, təcrübələrin bölüşülməsinə və ortaq yanaşmaların formalaşdırılmasına imkan verir. Geosiyasi ziddiyyətlərin dərinləşdiyi bir vaxtda bu cür təşəbbüslər beynəlxalq ünsiyyət kanallarının qorunması və etimadın möhkəmləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Nəticə etibarilə, Azərbaycanın mədəniyyətlərarası dialoq sahəsindəki rolu üç əsas istiqamətdə ifadə olunur: beynəlxalq təşəbbüslərin irəli sürülməsi, davamlı dialoq platformasının formalaşdırılması və multikulturalizm təcrübəsinin təqdim edilməsi. Bu fəaliyyət ölkəmizin beynəlxalq əməkdaşlığın fəal iştirakçısı kimi mövqeyini gücləndirir. “Ortaq gələcək naminə dialoq” çağırışı isə Azərbaycanın fərqliliklərə hörmət, qarşılıqlı anlaşma və əməkdaşlıq prinsiplərinə əsaslanan yanaşmasını əks etdirir. Əsas vəzifə bu prinsipləri bəyanat səviyyəsindən çıxararaq dövlətlər və xalqlar arasında davamlı əlaqələrin möhkəmləndirilməsinə yönəltməkdir.

Natiq Quluzadə

YAP Zəngilan rayon təşkilatının sədri