Azərbaycanın enerji siyasətində son illərdə baş verən mühüm dəyişikliklər
ölkənin ənənəvi enerji resursları ilə yanaşı, bərpaolunan enerji mənbələrindən
səmərəli istifadə istiqamətində də ardıcıl və məqsədyönlü addımlar atdığını
göstərir. Bu siyasətin əsas istiqamətlərindən biri günəş enerjisinin inkişaf
etdirilməsi, enerji istehsalında yaşıl texnologiyaların payının artırılması və
Azərbaycanın gələcəkdə bərpaolunan enerjinin ixracatçısına çevrilməsidir. Bu
baxımdan Naxçıvan Muxtar Respublikasının xüsusi əhəmiyyəti vardır. Təsadüfi
deyil ki, Prezident İlham Əliyev 11 avqust 2026-cı ildə Naxçıvana səfəri zamanı
Azərbaycan Televiziyasına müsahibəsində “Günəş elektrik enerjisinin istehsalı
üçün Azərbaycan ərazisində ən əlverişli məkan Naxçıvandır” fikrini
səsləndirmişdir.
Bu fikir Naxçıvanın təbii-coğrafi xüsusiyyətlərinin, günəş radiasiyası
potensialının və enerji sahəsində mövcud imkanlarının dövlət səviyyəsində
aparılan monitorinq və dəqiq təhlillərlə qiymətləndirilməsinin nəticəsidir.
Naxçıvanın günəş enerjisi baxımından əlverişli olması yalnız region üçün deyil,
bütövlükdə Azərbaycanın enerji gələcəyi üçün böyük perspektivlər vəd edir.
Naxçıvanın coğrafi mövqeyi və iqlim xüsusiyyətləri burada günəş
enerjisindən geniş istifadə üçün əlverişli şərait yaradır. İl ərzində günəşli günlərin
çoxluğu, günəş şüalarının intensivliyi və geniş ərazilərin mövcudluğu günəş
elektrik stansiyalarının yaradılması baxımından mühüm üstünlüklərdir. Məhz bu
potensialın iqtisadi baxımdan səmərəli şəkildə reallaşdırılması Naxçıvanı
Azərbaycanın yaşıl enerji xəritəsində xüsusi mövqeyə çıxara bilər.
Prezident İlham Əliyevin səfər zamanı bildirdiyi kimi, Naxçıvanda günəş
enerjisinin potensialı çox böyükdür. Aparılan monitorinq və dəqiq təhlillər
nəticəsində günəş elektrik enerjisinin istehsalı üçün Naxçıvanın Azərbaycanın ən
əlverişli məkanı olduğu müəyyən edilmişdir. Bu qiymətləndirmə gələcəkdə
regionda irimiqyaslı enerji layihələrinin həyata keçirilməsi üçün mühüm əsas
yaradır.
Artıq Naxçıvanda bu istiqamətdə mühüm layihələr həyata keçirilir.
Prezidentin səfəri çərçivəsində 50 meqavat gücündə iki Günəş Elektrik
Stansiyasının tikintisi ilə tanış olması regionda bərpaolunan enerji layihələrinin
praktiki mərhələdə inkişaf etdiyini göstərir. Bundan başqa, 300 meqavat gücündə
istilik elektrik stansiyasının təməlinin qoyulması Naxçıvanın enerji
təhlükəsizliyinin daha da möhkəmləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
Naxçıvanda enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsi dövlət siyasətinin
mühüm istiqamətlərindən biridir. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, enerji
təhlükəsizliyi fiziki təhlükəsizlikdən sonra ikinci vacib amildir. Enerji ilə etibarlı
təminat iqtisadiyyatın, sənayenin, kənd təsərrüfatının, nəqliyyatın və sosial
infrastrukturun davamlı fəaliyyəti üçün əsas şərtlərdən biridir. Bu baxımdan

Naxçıvanda enerji istehsalının artırılması regionun sosial-iqtisadi inkişafının
sürətləndirilməsinə də xidmət edəcək.
Hazırda Naxçıvanın elektrik enerjisi ilə təminat baxımından tam sığortalı
olması mühüm nailiyyətdir. Lakin dövlət siyasətində yalnız mövcud tələbatın
qarşılanması deyil, gələcək inkişaf perspektivləri də nəzərə alınır. Prezidentin
müsahibəsində qeyd etdiyi 200 meqavatlıq generasiya gücünün Naxçıvanın
bugünkü tələbatından artıq olması məhz bu strateji yanaşmanı göstərir. Regionun
sürətli inkişafı davam etdikcə elektrik enerjisinə olan tələbat da artacaq. Buna görə
enerji istehsalının indidən artırılması gələcək iqtisadi inkişaf üçün etibarlı baza
formalaşdırır.
Bu istiqamətdə ən mühüm məsələlərdən biri Naxçıvanın gələcəkdə böyük
həcmdə elektrik enerjisi ixrac edən regiona çevrilməsidir. Prezident İlham Əliyevin
sözlərinə görə, Naxçıvandan çox böyük həcmdə elektrik enerjisinin ixracı nəzərdə
tutulacaq. Bu, Naxçıvan üçün tamamilə yeni iqtisadi imkanların yaranması
deməkdir. Enerji istehsalının artması yalnız daxili tələbatın ödənilməsinə deyil,
artıq enerjinin xarici bazarlara çıxarılmasına, yeni investisiyaların cəlb edilməsinə
və regionun iqtisadi potensialının yüksəldilməsinə şərait yarada bilər.
Naxçıvanda günəş enerjisinin inkişafı həm də Azərbaycanın yaşıl enerji
siyasətinin mühüm tərkib hissəsidir. Dünya enerji sistemində bərpaolunan enerji
mənbələrinin rolu sürətlə artır. Günəş, külək, su və digər alternativ enerji
mənbələrindən istifadə iqlim dəyişiklikləri ilə mübarizə, karbon emissiyalarının
azaldılması və daha dayanıqlı enerji sistemlərinin yaradılması baxımından xüsusi
əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan da bu qlobal prosesin fəal iştirakçısı kimi
bərpaolunan enerji potensialından istifadəni dövlət siyasətinin prioritet
istiqamətlərindən birinə çevirib.
Naxçıvanın bu siyasətdə xüsusi rol oynaya biləcəyini bir sıra amillər
şərtləndirir. Günəş enerjisi layihələrinin genişləndirilməsi regionda elektrik enerjisi
istehsalının şaxələndirilməsinə imkan verəcək. Ənənəvi enerji mənbələrindən
asılılığın azalması enerji sisteminin dayanıqlığını artıracaq. Eyni zamanda, günəş
elektrik stansiyalarının fəaliyyəti ətraf mühitə daha az təsir göstərən təmiz enerji
istehsalının genişlənməsinə şərait yaradacaq.
Naxçıvanda 600 hektardan çox ərazinin müəyyən edilməsi və həmin
ərazilərdə yüzlərlə meqavat gücündə günəş elektrik stansiyalarının inşa
edilməsinin planlaşdırılması bu sahədə qarşıya qoyulan hədəflərin miqyasını aydın
göstərir. Bu layihələr reallaşdıqca Naxçıvan Azərbaycanın ən böyük bərpaolunan
enerji mərkəzlərindən birinə çevrilə bilər.
Burada diqqətçəkən məqamlardan biri də bərpaolunan enerji layihələrində
özəl sektorun fəal iştirakıdır. Prezident İlham Əliyevin bildirdiyi kimi,
Azərbaycanda bərpaolunan enerji növlərinin yaradılması ilə bir qayda olaraq, özəl
sektor məşğul olur. İnvestorların bu layihələrə maraq göstərməsi onların iqtisadi
baxımdan cəlbedici olduğunu nümayiş etdirir. Bu isə Azərbaycanın investisiya
mühitinin əlverişli olması və dövlətin bərpaolunan enerji sahəsinə verdiyi dəstəyin
mühüm nəticəsidir.
Özəl investisiyaların artması Naxçıvanda yeni iqtisadi fəallığın yaranmasına
səbəb ola bilər. Günəş elektrik stansiyalarının tikintisi zamanı müxtəlif sahələr üzrə

yeni iş yerlərinin yaradılması, yerli xidmət və tikinti sektorunun inkişafı, texniki və
mühəndislik imkanlarının genişlənməsi mümkündür. Uzunmüddətli perspektivdə
isə enerji layihələri regionda yeni sənaye və istehsal müəssisələrinin yaradılması
üçün əlavə stimul formalaşdıra bilər.
Naxçıvanın yaşıl enerji potensialının inkişafı regionun ümumi sosial-iqtisadi
inkişaf strategiyası ilə də sıx bağlıdır. Dövlət Proqramının icrası çərçivəsində
Naxçıvanın infrastrukturunun yenilənməsi, iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrinin
inkişaf etdirilməsi və investisiya imkanlarının genişləndirilməsi qarşıya mühüm
vəzifələr qoyur. Etibarlı və artıq generasiya gücünə malik enerji sistemi bu
məqsədlərin həyata keçirilməsi üçün əsas infrastruktur şərtlərindən biridir.
Enerji bolluğu Naxçıvanın sənaye potensialının artırılması üçün də mühüm
imkanlar yarada bilər. Elektrik enerjisinin əlçatanlığı və dayanıqlılığı istehsal
müəssisələrinin fəaliyyətində əsas amillərdən biridir. Gələcəkdə bərpaolunan enerji
hesabına əldə edilən elektrik enerjisinin sənaye, kənd təsərrüfatı, logistika və digər
sahələrdə istifadəsi regionun iqtisadi strukturunun daha da şaxələndirilməsinə
xidmət edə bilər.
Bundan başqa, günəş enerjisinin inkişafı Naxçıvanın ekoloji təhlükəsizliyinə
də müsbət təsir göstərəcək. Təmiz enerji mənbələrinin payının artması atmosferə
atılan zərərli emissiyaların azalmasına, təbii ehtiyatlardan daha səmərəli istifadəyə
və ekoloji tarazlığın qorunmasına töhfə verə bilər. Bu baxımdan günəş elektrik
stansiyalarının tikintisi yalnız enerji layihəsi deyil, həm də gələcək nəsillər üçün
daha təmiz və dayanıqlı mühitin formalaşdırılması istiqamətində mühüm addımdır.
Naxçıvanın günəş enerjisi potensialının reallaşdırılması Azərbaycan üçün
daha geniş geoiqtisadi əhəmiyyət də daşıyır. Azərbaycan uzun illərdir enerji
resurslarının ixracatçısı kimi tanınır. Yeni mərhələdə isə ölkənin enerji siyasətində
yaşıl enerjinin ixracı xüsusi yer tutur. Naxçıvanda günəş elektrik stansiyalarının
gücünün yüzlərlə meqavata çatdırılması bu strategiyanın həyata keçirilməsində
regionun rolunu daha da artıracaq.
Azərbaycanın enerji siyasətinin əsas xüsusiyyətlərindən biri enerji
təhlükəsizliyi ilə enerji ixracı imkanlarının paralel şəkildə inkişaf etdirilməsidir.
Naxçıvanda əvvəlcə daxili enerji tələbatının tam təmin edilməsi, daha sonra isə
yaranan əlavə imkanlardan ixrac məqsədilə istifadə edilməsi bu siyasətin məntiqi
davamıdır. Belə yanaşma Naxçıvanın iqtisadi müstəqilliyinin və dayanıqlığının
daha da möhkəmlənməsinə imkan verəcək.
Naxçıvanın enerji potensialının artması onun regional əməkdaşlıq
imkanlarını da genişləndirə bilər. Azərbaycanın enerji infrastrukturunun inkişafı,
elektrik enerjisinin ötürülməsi və ixrac imkanlarının genişləndirilməsi regionun
iqtisadi əlaqələr sistemində əhəmiyyətini yüksəldəcək. Bu baxımdan Naxçıvanın
coğrafi mövqeyi ilə enerji potensialının bir-birini tamamlaması gələcəkdə yeni
əməkdaşlıq layihələrinin yaranmasına şərait yarada bilər.
Ümumilikdə, Naxçıvanda günəş enerjisinin inkişafı yalnız elektrik enerjisi
istehsalının artırılması kimi qiymətləndirilməməlidir. Bu proses regionun yeni
iqtisadi inkişaf modelinə keçidinin mühüm elementlərindən biridir. Günəş enerjisi
Naxçıvanın enerji təhlükəsizliyini möhkəmləndirməklə yanaşı, investisiyaların cəlb
edilməsinə, yeni iş yerlərinin yaradılmasına, sənayenin inkişafına, ixrac

imkanlarının genişləndirilməsinə və ekoloji dayanıqlılığın təmin olunmasına
xidmət edə bilər.
Prezident İlham Əliyevin 11 avqust 2026-cı ildə Naxçıvana səfəri zamanı
səsləndirdiyi fikirlər bir daha göstərdi ki, Naxçıvanın gələcək inkişafında enerji
amili mühüm yer tutur. 300 meqavat gücündə istilik elektrik stansiyasının
təməlinin qoyulması, 50 meqavat gücündə iki Günəş Elektrik Stansiyasının
tikintisi və 600 hektardan artıq ərazidə yüzlərlə meqavat gücündə yeni günəş
elektrik stansiyalarının yaradılması ilə bağlı planlar bu istiqamətdə görülən işlərin
miqyasını nümayiş etdirir.
Naxçıvanda Günəş enerjisinin potensialı çox böyükdür” fikri sadəcə təbii
imkanların ifadəsi deyil. Bu, Naxçıvanın gələcək iqtisadi inkişaf strategiyasını
müəyyən edən mühüm istiqamətlərdən biridir. Günəş enerjisindən səmərəli istifadə
Naxçıvanı Azərbaycanın yaşıl enerji xəritəsində aparıcı mərkəzlərdən birinə çevirə,
regionun enerji təhlükəsizliyini daha da gücləndirə və onu gələcəkdə elektrik
enerjisi ixrac edən mühüm əraziyə çevirməyə imkan verə bilər.
Naxçıvanın günəş potensialının reallaşdırılması Azərbaycanın enerji
siyasətinin yeni mərhələsinin mühüm göstəricisi olacaq. Bu siyasət ölkənin zəngin
ənənəvi enerji imkanlarını bərpaolunan enerji mənbələri ilə tamamlayaraq daha
dayanıqlı, müasir və rəqabətqabiliyyətli enerji sisteminin formalaşdırılmasına
xidmət edir. Naxçıvan isə bu prosesdə günəşin bol olduğu coğrafi məkan kimi
Azərbaycanın yaşıl enerji gələcəyinin mühüm dayaqlarından birinə çevrilməkdədir.

Pərviz Hüseynzadə
YAP Babək rayon təşkilatının əməkdaşı