Vahid geyim - vahid məqsəd, parlaq gələcək

Bakı:

21 °C

94 %

3 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / Vahid geyim - vahid məqsəd, parlaq gələcək

Vahid geyim - vahid məqsəd, parlaq gələcək

13.10.2026 [12:18]

Təhsil hər bir cəmiyyətin gələcəyini müəyyən edən, milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasında və intellektual potensialın formalaşmasında mühüm rol oynayan strateji sahədir. Bu gün Azərbaycanda təhsil sisteminin qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri yalnız bilikli və savadlı gənclər yetişdirmək deyil, eyni zamanda, milli dəyərlərə bağlı, intizamlı, məsuliyyətli və yüksək mənəvi keyfiyyətlərə malik vətəndaşlar formalaşdırmaqdır. Bu məqsədlərə çatmaqda məktəbin daxili nizam-intizamı, sağlam təlim-tərbiyə mühiti və ümumi davranış mədəniyyəti ilə yanaşı, təhsilalanların və təhsilverənlərin geyim mədəniyyəti də mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Dövlət ümumi təhsil müəssisələrində təhsilalanların və təhsilverənlərin geyimi ilə bağlı tələblərin müəyyənləşdirilməsi, ilk növbədə, məktəbdə vahid yanaşmanın formalaşdırılmasına, təhsil mühitində səliqə-sahmanın qorunmasına və şagirdlər arasında bərabərlik prinsipinin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Vahid geyim sadəcə xarici görünüş məsələsi deyil, həm də məktəbə, müəllimə, biliyə və təhsilə hörmətin ifadəsidir.

Məktəb uşaqların yalnız bilik əldə etdiyi məkan deyil. Burada onların dünyagörüşü formalaşır, ünsiyyət bacarıqları inkişaf edir, dostluq, qarşılıqlı hörmət, məsuliyyət və intizam kimi mühüm keyfiyyətlərin əsası qoyulur. Məktəbdə yaradılan mühit şagirdlərin şəxsiyyət kimi yetişməsinə birbaşa təsir göstərir. Bu baxımdan, geyim qaydalarına əməl edilməsi ümumi məktəb mədəniyyətinin mühüm elementlərindən biridir.

Vahid məktəb geyimi şagirdlərin diqqətinin zahiri fərqlərə deyil, təhsilə, biliyə və şəxsi inkişafa yönəlməsinə kömək edir. Müxtəlif sosial və maddi imkanlara malik ailələrdən gələn uşaqların eyni geyim formasında təhsil alması onların arasında bərabərlik və birlik hissini gücləndirir. Bu yanaşma geyimə görə fərqləndirmənin və lazımsız müqayisələrin azalmasına, məktəb kollektivində sağlam münasibətlərin formalaşmasına şərait yaradır.

Eyni zamanda, vahid geyim şagirdlərdə məktəbə mənsubluq hissini artırır. Şagird özünü böyük bir kollektivin üzvü kimi hiss edir, məktəbin nüfuzunu qorumağın və onun qaydalarına hörmətlə yanaşmağın vacibliyini daha yaxşı dərk edir. Bu isə təlim-tərbiyə prosesində nizam-intizamın möhkəmlənməsinə müsbət təsir göstərir.

Geyim qaydalarının tətbiqi zamanı əsas məqsəd şagirdlərin fərdi xüsusiyyətlərini məhdudlaşdırmaq deyil, ümumi təhsil mühitinə uyğun, səliqəli və məqsədəuyğun görünüşün təmin edilməsidir. Qaydalar aydın, ədalətli və hamı üçün anlaşılan olduqda onların icrası da daha səmərəli olur.

Şagirdlərin məktəb geyiminə dair tələblərə əməl etməsi onların gündəlik davranış mədəniyyətinin formalaşmasına töhfə verir. Səliqəli geyim, təmizliyə riayət edilməsi və məktəbin müəyyən etdiyi qaydalara hörmətlə yanaşılması uşaqlara məsuliyyətli olmağı öyrədir. Bu vərdişlər yalnız məktəb dövrü ilə məhdudlaşmır, gələcək həyatlarında da onların davranışına müsbət təsir göstərir.

Məktəbli forması şagirdin təhsil müəssisəsini təmsil etdiyini xatırladan simvollardan biridir. Şagird məktəbə gələrkən öz davranışı, münasibəti və görünüşü ilə həmin müəssisənin ümumi mədəniyyətinə töhfə verir. Buna görə də geyim qaydalarına əməl etmək məktəbin daxili intizamına hörmətin, kollektiv qarşısında məsuliyyətin ifadəsi kimi qiymətləndirilməlidir.

Bu sahədə valideynlərin də üzərinə mühüm vəzifələr düşür. Ailə ilə məktəb arasında əməkdaşlıq nə qədər güclü olarsa, uşaqlarda düzgün vərdişlərin formalaşdırılması bir o qədər asanlaşar. Valideynlərin məktəbin müəyyən etdiyi geyim qaydalarını dəstəkləməsi, uşaqlara bu qaydaların mahiyyətini izah etməsi və nümunə göstərməsi vacibdir. Çünki intizam yalnız tələb və nəzarət vasitəsilə deyil, həm də maarifləndirmə, izah və şəxsi nümunə əsasında formalaşır.

Burada bir məqam xüsusi qeyd edilməlidir: vahid geyimlə bağlı tələblər ailələrin sosial və iqtisadi imkanları nəzərə alınmaqla həyata keçirilməlidir. Məqsəd valideynlər üçün əlavə çətinlik yaratmaq deyil, bütün şagirdlər üçün səliqəli, münasib və bərabər təhsil mühiti formalaşdırmaqdır. Bu səbəbdən məktəb rəhbərliyi, müəllimlər və valideynlər arasında qarşılıqlı anlaşma və əməkdaşlıq xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Təhsil müəssisələrində geyim mədəniyyəti yalnız şagirdlərə aid məsələ deyil. Müəllimlərin və digər təhsilverənlərin xarici görünüşü də məktəbin ümumi nüfuzuna, pedaqoji etikanın qorunmasına və şagirdlərdə müsbət davranış nümunələrinin formalaşmasına təsir göstərir.

Müəllim hər şeydən əvvəl bilik verən, yol göstərən və şəxsiyyəti ilə nümunə olan insandır. Onun nitqi, davranışı, şagirdlərə münasibəti, peşəsinə məsuliyyətli yanaşması və geyim mədəniyyəti pedaqoji fəaliyyətin ayrılmaz hissələridir. Səliqəli, peşəkar mühitə uyğun geyim müəllimin öz işinə və təhsil müəssisəsinə hörmətini ifadə edir.

Təhsilverənlərin geyimi ilə bağlı tələblərin məqsədi müəllimlərin peşəkar fəaliyyətinə uyğun vahid yanaşmanın formalaşdırılması, təhsil mühitində ciddiliyin və qarşılıqlı hörmətin qorunmasıdır. Belə tələblər müəllimin fərdi ləyaqətini, peşə nüfuzunu və şəxsi hüquqlarını nəzərə almaqla tətbiq edilməlidir.

Müəllimlər öz davranışları ilə şagirdlərə göstərməlidirlər ki, qaydalara riayət etmək, səliqəli görünüşə diqqət yetirmək və kollektivin ümumi prinsiplərinə hörmətlə yanaşmaq yüksək mədəniyyətin göstəricisidir. Şagirdlər çox vaxt müəllimlərinin davranışlarını müşahidə edərək nümunə götürürlər. Buna görə də təhsilverənlərin şəxsi nümunəsi geyim mədəniyyətinin aşılanmasında mühüm tərbiyəvi vasitədir.

Dövlət ümumi təhsil müəssisələrində geyimlə bağlı tələblərin səmərəli həyata keçirilməsi üçün məktəb rəhbərliyinin, müəllimlərin, valideynlərin və şagirdlərin birgə fəaliyyəti vacibdir. Qaydaların mahiyyəti düzgün izah edilməli, onların icrası formal tələb kimi deyil, ümumi təhsil mədəniyyətinin bir hissəsi kimi təqdim olunmalıdır.

Məktəb rəhbərliyi bu istiqamətdə maarifləndirici söhbətlər təşkil etməli, şagirdlərə və valideynlərə vahid geyimin əhəmiyyətini izah etməli, yarana biləcək suallara aydınlıq gətirməlidir. Tələblərin tətbiqində ayrı-seçkiliyə yol verilməməli, hər bir şagirdin hüquq və ləyaqətinə hörmətlə yanaşılmalıdır. Geyim qaydalarına əməl olunması uşaqların təhsildən kənarlaşdırılması, onların alçaldılması və ya digər formada mənfi münasibətlə üzləşməsi üçün səbəbə çevrilməməlidir.

Məktəb və ailə arasında sağlam əməkdaşlıq olduqda uşaqlar qaydaların səbəbini daha yaxşı anlayır və onlara könüllü şəkildə əməl etməyə çalışırlar. Bu prosesdə uşaqların fikirlərinin dinlənilməsi, yaş xüsusiyyətlərinin nəzərə alınması və izahat işlərinin davamlı aparılması da mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Unutmaq olmaz ki, məktəbdə nizam-intizamın əsasını yalnız geyim qaydaları təşkil etmir. Yüksək təhsil keyfiyyəti, müəllim-şagird münasibətlərində qarşılıqlı hörmət, sağlam mənəvi-psixoloji mühit, ədalətlilik və məsuliyyət məktəb həyatının əsas prinsipləridir. Vahid geyim isə bu prinsipləri tamamlayan və onların gündəlik məktəb həyatında təzahürünə kömək edən vasitələrdən biridir.

Azərbaycanda təhsilin inkişafı, gənc nəslin milli-mənəvi dəyərlər əsasında tərbiyəsi və müasir dünyagörüşlü vətəndaşların yetişdirilməsi dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindəndir. Bu baxımdan, ümumi təhsil müəssisələrində təhsilalanların və təhsilverənlərin geyimi ilə bağlı tələblərin həyata keçirilməsi məktəb mədəniyyətinin yüksəldilməsinə, nizam-intizamın möhkəmləndirilməsinə və təhsil mühitində vahid yanaşmanın formalaşdırılmasına xidmət edir.

Hər bir məktəbdə yaradılan sağlam mühit, müəllimin nümunəvi davranışı, valideynin dəstəyi və şagirdin məsuliyyətli münasibəti gələcəyimiz olan uşaqların şəxsiyyət kimi formalaşmasına kömək edir. Bu yolda atılan hər bir məqsədyönlü addım təhsilin inkişafına, gənc nəslin düzgün tərbiyəsinə və cəmiyyətimizin gələcəyinə xidmət edir.

Vahid geyim – sadəcə zahiri görünüş deyil, məktəb birliyinin, intizamın və təhsilə hörmətin ifadəsidir. Gəlin, bu dəyərləri birgə qoruyaq, məktəblərimizi bilik, tərbiyə və sağlam münasibətlər məkanına çevirək. Çünki təhsilin gələcəyinə xidmət edən hər bir təşəbbüs, ilk növbədə, Azərbaycanın gələcəyinə xidmət edir.

Ehtibar İsmayılov

YAP Ordubad rayon təşkilatının sədri

Paylaş:

Baxılıb: 6 dəfə