Məktəb yalnız təhsil deyil, dünyagörüşünün formalaşdığı mühüm ictimai məkandır

Bakı:

21 °C

94 %

3 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / Məktəb yalnız təhsil deyil, dünyagörüşünün formalaşdığı mühüm ictimai məkandır

Məktəb yalnız təhsil deyil, dünyagörüşünün formalaşdığı mühüm ictimai məkandır

13.10.2026 [14:11]

Dünyəvi təhsil sistemi müxtəlif kənar ideoloji təsir imkanlarından, dünyəvilik prinsipi ilə bir araya sığmayan atributlardan, simvolikadan, habelə milli-mənəvi dəyərlərimizə, etik normalara zidd geyim, davranış formalarından azad olmalı və savadlı, tərbiyəli, vətənpərvər gənc nəslin formalaşmasında əsas faktorlardan biri olmalıdır. Məktəblərdə vahid məktəbli geyim formasının tətbiqi dini ayrı-seçkilik deyil, təhsilin dünyəvi xarakterinin və şagirdlər arasında bərabərliyin qorunmasına xidmət edir. Məktəb uşaqların sosial status, ailənin dini baxışları və maddi imkanlarından asılı olmayaraq, özlərini bərabər hiss etdikləri məkandır. Vahid məktəbli forması bu baxımdan sosial bərabərlik funksiyası daşıyır. Məktəb cəmiyyətin gələcəyini formalaşdıran, gənc nəslə yalnız bilik deyil, həm də bərabərlik, məsuliyyət və qarşılıqlı hörmət kimi mühüm dəyərlər aşılayan təhsil və tərbiyə ocağıdır. Burada uşaqlar oxumağı, yazmağı, düşünməyi öyrənməklə yanaşı, birgə yaşamağın, qarşılıqlı hörmətin, məsuliyyətin və nizam-intizamın əsaslarını mənimsəyirlər. Bu baxımdan məktəb mühitində tətbiq olunan hər bir qayda müəyyən pedaqoji və sosial məqsədə xidmət etməlidir. Vahid məktəbli geyimi də həmin prinsiplərdən biridir. Vahid məktəbli forması və geyim tələbləri sosial-iqtisadi fərqlərin qarşısını almağa, həmçinin ayrı-seçkilik risklərini azaltmağa imkan yaradır. Bu, yalnız geyim mövzusu deyil, həm də təhsil fəlsəfəsi və sosial adaptasiya məsələsidir. Təhsil müəssisələrində daxili nizam-intizam qaydalarına riayət bütün şagird və valideynlər üçün vacibdir. Məktəb yalnız təhsil deyil, dünyagörüşünün formalaşdığı mühüm ictimai məkandır. Buna görə məktəb mühitində hər hansı dini ideologiyanın uşaqlar üzərində təsiri dünyəvi prinsiplərlə ziddiyyət təşkil edir. Bu baxımdan məktəblərdə dini həyat tərzinin təlqin edilməsi yolverilməzdir. Uşağın seçim azadlığı ilə valideynin dini tərbiyə hüququ arasında balans qorunmalıdır. Valideynin uşağını öz dini dəyərlərinə uyğun böyütmək hüququ var, lakin bu ölkə Konstitusiyası, qanunlarla, dünyəvi, demokratik, hüquqi prinsiplərlə ziddiyyət təşkil etməməlidir. Məktəb yaşında yalnız qız uşaqlarının müəyyən dini geyim normalarına tabe etdirilməsi onların sosiallaşmasına, gender rolları haqqında təsəvvürlərinə və həmyaşıdları ilə münasibətlərinə ciddi təsir göstərir. Baş örtüsü (hicab) uşağın dini kimliyinin göstəricisinə çevrildikdə, uşaq özünü digər şagirdlərdən fərqli qrupun, yad və kənar sistemin mənsubu kimi qavramağa başlayır. Bu mühüm məqam da xüsusi qeyd edilməlidir ki, cəmiyyətin sosial və iqtisadi baxımdan müxtəlif təbəqələrə ayrılması uşaqların gündəlik həyatında da müəyyən fərqlər yaradır. Ailələrin maddi imkanları, yaşayış şəraiti, geyim seçimləri və istehlak vərdişləri bir-birindən fərqlənir. Lakin məktəb elə bir məkan olmalıdır ki, bu fərqlər uşaqların özlərini dəyərləndirməsinə, sinif yoldaşları ilə münasibətlərinə və təhsil imkanlarına mənfi təsir göstərməsin. Hər bir şagird ailəsinin maddi vəziyyətindən, sosial mənsubiyyətindən, etnik və dini mənşəyindən asılı olmayaraq məktəbdə özünü bərabərhüquqlu hiss etməlidir. Vahid məktəbli geyiminin əsas üstünlüklərindən biri də məhz bu prinsipin möhkəmləndirilməsinə xidmət etməsidir. Vahid yanaşmaya uyğun geyim məktəb daxilində korporativ idarəetmə mədəniyyətinin formalaşmasına və güclənməsinə xidmət edir. Müəllimlərin işgüzar üslubda görünməsi məktəbin ictimai nüfuzuna müsbət təsir göstərir. Vahid yanaşmaya uyğun geyim məktəbin ümumi idarəçilik fəlsəfəsinin və təşkilati dəyərlərinin vizual ifadəsinə çevrilir. Bu, müəllim kollektivində komanda ruhunun və korporativ həmrəyliyin güclənməsinə xidmət edir. Müəllimin geyimi onun dinamik işinə maneə yaratmamalı, şagirdlərin diqqətini yayındırmamalı, eyni zamanda şagirdlərdə geyimə, üsluba, geyimin müxtəlif situasiyalara uyğun seçilməsinə düzgün münasibət formalaşdırmalıdır. Eyni məktəbdə təhsil alan şagirdlərin ortaq geyim standartına əməl etməsi onların vahid təhsil mühitinin üzvü olduqlarını nümayiş etdirir. Bu, şagirdlər arasında birlik və həmrəylik hissinin möhkəmlənməsinə kömək edir. Vahid məktəbli geyimi ümumi, neytral və inklüziv məktəb mühitinin formalaşdırılmasına xidmət edən vasitələrdən biri kimi dəyərləndirilə bilər. Burada əsas məqsəd uşaqların hər biri üçün bərabər və qarşılıqlı hörmətə əsaslanan təhsil şəraiti yaratmaqdır.

Nihad Pənahov

YAP Tovuz rayon təşkilatının sədri

Paylaş:

Baxılıb: 13 dəfə