Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan, Yeni Azərbaycan Partiyasının Sədri İlham Əliyevin xarici siyasət strategiyası ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlər ölkəmizin müstəqil dövlətçilik xəttinin mahiyyətini, milli maraqların qorunmasının əhəmiyyətini və beynəlxalq münasibətlər sistemində Azərbaycanın tutduğu mövqeyi aydın şəkildə ifadə edir. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, xarici siyasət elə qurulmalıdır ki, heç bir dövlət Azərbaycanın daxili işlərinə müdaxilə edə bilməsin, ölkəmiz öz taleyini müstəqil şəkildə müəyyənləşdirsin və milli maraqlarını qətiyyətlə müdafiə etsin.

            Müasir dünyada geosiyasi proseslərin sürətlə dəyişdiyi, müxtəlif regionlarda müharibələrin və qarşıdurmaların davam etdiyi bir şəraitdə müstəqil xarici siyasət yürütmək hər bir dövlət üçün mühüm strateji əhəmiyyət daşıyır. Beynəlxalq münasibətlərdə böyük dövlətlərin təsir imkanları, hərbi-siyasi ittifaqlar və iqtisadi maraqlar çox zaman hadisələrin gedişinə ciddi təsir göstərir. Belə bir mürəkkəb şəraitdə Azərbaycanın öz milli maraqlarına əsaslanan, bərabərhüquqlu əməkdaşlığı və qarşılıqlı hörməti ön plana çəkən siyasət həyata keçirməsi dövlət müstəqilliyimizin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.

            Prezident İlham Əliyevin siyasi fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindən biri Azərbaycanın heç bir xarici qüvvədən asılı olmadan qərar qəbul etmək imkanlarının qorunmasıdır. Bu siyasətin təməlində dövlət suverenliyi, milli iradə, siyasi müstəqillik və xalqın öz gələcəyini müəyyənləşdirmək hüququ dayanır. Azərbaycan beynəlxalq münasibətlərdə bütün dövlətlərlə qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əlaqələrin inkişafında maraqlıdır. Bununla yanaşı, ölkəmiz öz daxili və xarici siyasətinə kənardan diktə olunmasını qəbul etmir, milli maraqlarına zidd olan yanaşmalara qarşı prinsipial mövqe nümayiş etdirir.

            Azərbaycanın müstəqil siyasətinin əhəmiyyəti xüsusilə Ermənistanın ölkəmizə qarşı uzun illər davam etdirdiyi işğalçılıq siyasəti və Qarabağ münaqişəsi dövründə aydın şəkildə özünü göstərmişdir. Ermənistanın arxasında müxtəlif siyasi və hərbi qüvvələrin dayanmasına, beynəlxalq müstəvidə Azərbaycana qarşı təzyiqlərin mövcudluğuna baxmayaraq, dövlətimiz öz məqsədlərindən geri çəkilməmişdir. İşğalın aradan qaldırılması, ərazi bütövlüyünün və suverenliyin bərpası istiqamətində həyata keçirilən siyasət Azərbaycanın qətiyyətini, dövlət iradəsini və milli həmrəyliyini nümayiş etdirmişdir.

            Uzun illər ərzində ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrlərinin münaqişənin həlli istiqamətində fəaliyyəti gözlənilən nəticəni vermədi. Azərbaycan beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə, BMT Təhlükəsizlik Şurasının müvafiq qətnamələrinə və öz tarixi torpaqlarının azad edilməsi hüququna əsaslanaraq münaqişənin həlli üçün müxtəlif diplomatik vasitələrdən istifadə etdi. Lakin onilliklər ərzində davam edən nəticəsiz danışıqlar göstərdi ki, Azərbaycanın milli maraqlarının təmin olunması üçün yalnız beynəlxalq vasitəçilik mexanizmlərinə arxalanmaq kifayət etmir. Güclü dövlətçilik, müasir ordu quruculuğu, iqtisadi inkişaf və xalqın birliyi həlledici amillərdir.

            2020-ci ildə Vətən müharibəsində qazanılan tarixi Qələbə Azərbaycanın müstəqil siyasətinin və milli iradəsinin təntənəsi oldu. Azərbaycan Ordusu Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə işğal altında olan torpaqlarımızın böyük hissəsini hərbi yolla azad etdi. 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilmiş lokal xarakterli antiterror tədbirləri nəticəsində isə ölkəmizin suverenliyi bütün ərazisində tam bərpa olundu. Bu tarixi hadisələr bir daha sübut etdi ki, xalqın birliyi, dövlətin gücü, ordunun qüdrəti və düzgün müəyyənləşdirilmiş siyasi strategiya ən mürəkkəb vəzifələrin həllində mühüm rol oynayır.

            Azərbaycanın Qələbəsi yalnız hərbi uğur deyil, həm də dövlətimizin beynəlxalq münasibətlər sistemində öz iradəsini ortaya qoymaq qabiliyyətinin göstəricisidir. Ölkəmiz öz suveren hüquqlarını təmin etməklə yanaşı, beynəlxalq hüququn prinsiplərinə əsaslanan yeni reallıqlar yaratdı. Bu Qələbə xalqımızın milli qürurunu yüksəltdi, dövlətçiliyimizin möhkəm təməllər üzərində qurulduğunu nümayiş etdirdi və gələcək nəsillərə müstəqilliyin qorunmasının nə qədər mühüm olduğunu göstərdi.

            Dövlət başçısının çıxışında xüsusi diqqət çəkən məsələlərdən biri də Azərbaycanın müstəqilliyinin qorunmasında iqtisadi və hərbi imkanların roludur. Tarixi təcrübə göstərir ki, siyasi müstəqilliyin davamlı olması üçün dövlətin öz iqtisadi resurslarına, müdafiə potensialına və strateji qərarlarını həyata keçirmək imkanlarına malik olması vacibdir. Azərbaycan ötən illər ərzində iqtisadiyyatını gücləndirmiş, müdafiə sənayesinin inkişafına başlamış, hərbi potensialını müasirləşdirmiş və müxtəlif ölkələrlə hərbi-texniki əməkdaşlıq əlaqələri qurmuşdur.

            Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, Azərbaycan öz müdafiə qabiliyyətini təmin etmək üçün zəruri silah və hərbi texnikanı əsasən öz vəsaiti hesabına əldə edib. Bu yanaşma ölkəmizin təhlükəsizlik məsələlərində heç bir dövlətin himayəsinə arxalanmadan, öz imkanlarına güvənərək hərəkət etdiyini göstərir. Eyni zamanda, yerli müdafiə sənayesinin yaradılması və inkişaf etdirilməsi strateji əhəmiyyət daşıyır. Çünki müasir dövrdə hərbi təhlükəsizliyin təmin olunması yalnız silahların alınması ilə məhdudlaşmır, həm də texnoloji biliklərin, istehsal imkanlarının və peşəkar kadr potensialının inkişafını tələb edir.

            Azərbaycanın iqtisadi gücünün artırılması, qeyri-neft sektorunun inkişafı, enerji resurslarından səmərəli istifadə və beynəlxalq iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi də müstəqil xarici siyasətin mühüm dayaqlarıdır. İqtisadi baxımdan güclü olan dövlət beynəlxalq münasibətlərdə daha sərbəst qərarlar qəbul etmək, milli maraqlarını daha effektiv qorumaq və mümkün təzyiqlərə qarşı davamlı olmaq imkanına malikdir. Bu baxımdan Azərbaycanın həyata keçirdiyi enerji və nəqliyyat layihələri, beynəlxalq əməkdaşlıq təşəbbüsləri və regional bağlantıların genişləndirilməsi ölkəmizin strateji mövqeyini gücləndirir.

            Xarici siyasətin digər mühüm istiqaməti Azərbaycanın ideoloji təhlükəsizliyinin və milli-mənəvi dəyərlərinin qorunmasıdır. Müasir informasiya məkanında müxtəlif təsir mexanizmlərinin genişləndiyi bir vaxtda milli maraqlara zidd ideoloji təxribatların qarşısının alınması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Dövlətimizin informasiya təhlükəsizliyinin təmin olunması, gənc nəslin milli ruhda tərbiyəsi, tarixi yaddaşın qorunması və Azərbaycan cəmiyyətində həmrəyliyin möhkəmləndirilməsi bu istiqamətdə mühüm vəzifələrdəndir.

            Milli ideoloji məkanın yad təsirlərdən qorunması dünyadan təcrid olunmaq anlamına gəlməməlidir. Əksinə, Azərbaycan beynəlxalq əməkdaşlıqda fəal iştirak etməklə yanaşı, milli kimliyini, dilini, mədəniyyətini və dövlətçilik ənənələrini qorumağa xüsusi önəm verir. Müasir dünyanın qabaqcıl təcrübəsindən yararlanmaq, elmi-texnoloji yenilikləri mənimsəmək və beynəlxalq tərəfdaşlarla əlaqələri genişləndirmək milli dəyərlərə sadiqliklə uzlaşmalıdır. Əsas məqsəd Azərbaycanın özünəməxsus inkişaf yolunu qoruyaraq qlobal proseslərdə layiqli yer tutmasıdır.

Dövlət başçısının xarici siyasətlə bağlı mövqeyində diqqət çəkən digər məqam Azərbaycanın heç bir dövlətdən xüsusi himayədarlıq gözləməməsidir. Bu yanaşma ölkəmizin beynəlxalq münasibətlərdə bərabərhüquqlu tərəfdaşlıq prinsipinə sadiqliyini ifadə edir. Azərbaycan əməkdaşlığa, qarşılıqlı faydaya və dostluq münasibətlərinə açıqdır. Lakin bu əməkdaşlıq qarşılıqlı hörmət, suverenliyə müdaxilə etməmək və milli maraqları nəzərə almaq prinsipləri əsasında qurulmalıdır.

            Ölkəmizin beynəlxalq siyasətdə qazandığı uğurların mühüm səbəblərindən biri də balanslaşdırılmış və praqmatik yanaşmadır. Azərbaycan müxtəlif dövlətlərlə siyasi, iqtisadi, humanitar və təhlükəsizlik sahələrində əməkdaşlıq edir, regional və beynəlxalq təşkilatlarda fəal iştirak göstərir. Bu əlaqələr ölkəmizin beynəlxalq mövqeyini möhkəmləndirməklə yanaşı, iqtisadi inkişaf və regional sabitlik üçün də yeni imkanlar yaradır. Azərbaycanın xarici siyasətində əsas meyar hər hansı güc mərkəzinin maraqlarına uyğunlaşmaq deyil, milli maraqlara xidmət edən qərarlar qəbul etməkdir.

            Beləliklə, Prezident İlham Əliyevin xarici siyasət strategiyası ilə bağlı fikirləri Azərbaycanın müstəqil dövlətçilik xəttinin əsas prinsiplərini özündə əks etdirir. Tarixi Qələbəmiz, ərazi bütövlüyümüzün və suverenliyimizin bərpası, müdafiə potensialımızın gücləndirilməsi və beynəlxalq əlaqələrimizin genişləndirilməsi bu siyasətin mühüm nəticələridir. Qarşıda duran əsas vəzifə əldə edilmiş nailiyyətləri qorumaq, iqtisadi və hərbi qüdrəti daha da artırmaq, milli birliyi möhkəmləndirmək və ölkəmizin beynəlxalq mövqeyini davamlı şəkildə gücləndirməkdir.

            Nəticə etibarilə, müstəqil xarici siyasət Azərbaycanın dövlətçilik fəlsəfəsinin əsas sütunlarından biridir. Ölkəmizin gələcək inkişafı üçün siyasi iradənin, iqtisadi gücün, hərbi qüdrətin və milli həmrəyliyin qorunması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan bundan sonra da öz milli maraqlarına əsaslanan, suverenliyini və müstəqilliyini qətiyyətlə müdafiə edən, beynəlxalq əməkdaşlığa açıq və müstəqil qərarlar qəbul edən dövlət kimi inkişaf yolunu davam etdirməlidir.

Rauf Nəcəfov

YAP Sədərək rayon təşkilatının məsləhətçisi