Tədqiqat: Yer Ayı kosmik radiasiyadan qoruyurmuş
01.04.2026 [14:22]
Alimlər müəyyən ediblər ki, Yerin maqnit sahəsi Ayı kosmik radiasiyadan qismən qoruyur. Müəyyən dövrlərdə bu sahə peykin arxa tərəfində qalaktik kosmik şüaların axınını təxminən 20 faiz azaldır.
AZƏRTAC xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Science Advances” jurnalında dərc olunub.
Qalaktik kosmik şüalar kosmosdakı obyektləri daim “bombardman edən” yüksək enerjili hissəciklərdir. Onlar elektron qurğulara zərər verə və astronavtların sağlamlığı üçün təhlükə yarada bilər. Yer belə təsirdən maqnitosfer sayəsində qorunur — bu, planetin maqnit sahəsinin yaratdığı və yüklü hissəcikləri yayındıran bir sahədir.
Yeni tədqiqat göstərib ki, orbitin bəzi hissələrində Ay da əlavə müdafiə əldə edir. Alimlər Çinin “Çanye-4” eniş aparatının Ayın arxa tərəfində apardığı neytron və dozimetrik eksperimentin məlumatlarını təhlil ediblər.
Detektorlar qeydə alıb ki, müəyyən dövrlərdə orada kosmik şüaların səviyyəsi nəzərəçarpacaq dərəcədə — təxminən beşdəbir dəfə azalır. Bu mərhələlər “Ay səhəri” adlandırılan dövrə təsadüf edir və hər Ay tsiklinin təxminən iki günü qədər davam edir.
Müşahidələr 31 Ay tsikli ərzində aparılıb və bu effektin sabit olduğunu təsdiqləyib. Tədqiqatçıların fikrincə, hissəciklərin axınının azalması Ayın bu zaman Yerin maqnit quyruğu adlanan sahəsindən keçməsi ilə bağlıdır. Bu, maqnitosferin uzanan hissəsidir və kosmik şüalanmanı qismən zəiflədir.
Tədqiqatın müəllifləri qeyd edirlər ki, bu kəşf gələcəkdə Aya missiyaların planlaşdırılması üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir, çünki avadanlıq və astronavtlar üçün radiasiya risklərini daha dəqiq qiymətləndirməyə imkan verə bilər.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Siyasət
17 May 23:17
Siyasət
17 May 22:31
İqtisadiyyat
17 May 21:20
Siyasət
17 May 20:49
Xəbər lenti
17 May 20:12
Siyasət
17 May 20:09
Siyasət
17 May 19:48
Dünya
17 May 19:36
Gündəm
17 May 18:58
Sosial
17 May 18:42
Siyasət
17 May 18:37
Gündəm
17 May 18:35
Dünya
17 May 18:17
Gündəm
17 May 17:59
Siyasət
17 May 17:39
Siyasət
17 May 17:36
Dünya
17 May 17:31
Siyasət
17 May 16:39
Siyasət
17 May 16:38
Dünya
17 May 16:25
Siyasət
17 May 15:55
Dünya
17 May 15:38
Siyasət
17 May 15:29
Dünya
17 May 14:19
Siyasət
17 May 14:17
Siyasət
17 May 13:38
Sosial
17 May 13:25
Gündəm
17 May 12:55
Gündəm
17 May 12:45
Dünya
17 May 12:40
Dünya
17 May 12:19
Gündəm
17 May 12:05
Gündəm
17 May 11:45
Gündəm
17 May 11:41
Dünya
17 May 11:28
Dünya
17 May 11:10
İdman
17 May 10:45
Dünya
17 May 10:31
Siyasət
17 May 09:57
Dünya
17 May 09:54
Dünya
17 May 09:20
Dünya
17 May 08:42
Dünya
17 May 07:25
Siyasət
17 May 07:19
Siyasət
17 May 07:18
Siyasət
17 May 07:18
Siyasət
17 May 07:17
Siyasət
17 May 07:16
Elm
17 May 07:15
Dünya
16 May 23:17
Sosial
16 May 22:23
Sosial
16 May 21:54
Dünya
16 May 21:40
Dünya
16 May 20:29
Dünya
16 May 19:16
Dünya
16 May 18:33
Sosial
16 May 17:22
Sosial
16 May 16:48
Siyasət
16 May 15:50
Sosial
16 May 14:27
Gündəm
16 May 13:05
Gündəm
16 May 12:21
Gündəm
16 May 11:59
Siyasət
16 May 11:36
İqtisadiyyat
16 May 11:14
Sosial
16 May 10:53
Analitik
16 May 10:30
Analitik
16 May 10:17
Ədəbiyyat
16 May 09:58
Analitik
16 May 09:31
