Mütəxəssis: Qadınlar hemofiliyanın daşıyıcısı, kişilər isə aktiv xəstə olurlar

Bakı:

29 °C

54 %

11 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Dünya / Mütəxəssis: Qadınlar hemofiliyanın daşıyıcısı, kişilər isə aktiv xəstə olurlar

Mütəxəssis: Qadınlar hemofiliyanın daşıyıcısı, kişilər isə aktiv xəstə olurlar

17.04.2026 [22:16]

Hemofiliya qanın laxtalanma sisteminin pozulması ilə xarakterizə olunan irsi xəstəlikdir. Bu zaman qanda laxtalanma faktorlarının, xüsusilə “faktor VIII” və “faktor IX” çatışmazlığı müşahidə edilir. Nəticədə qanaxmalar normaldan daha uzun müddət davam edir və ya xəstədə heç bir müdaxilə olmadan anidən qanamalar müşahidə edilir. Hemofiliya genetik mutasiya nəticəsində yaranır və “X” xromosomu ilə əlaqəli irsən ötürülür. Məhz bu səbəbdən qadınlar, adətən, xəstəliyin daşıyıcısı, kişilər isə aktiv xəstə olurlar.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu fikirləri Səhiyyə Nazirliyinin mütəxəssis-eksperti, hematoloq Şəhla Şabanova səsləndirib.

Mütəxəssis xəstəliyin əsas əlamətləri barədə məlumat verib. O qeyd edib ki, simptomlar arasına körpənin iməkləmə dövründən etibarən oynaqlara qansızma (hemartroz), bədənin istənilən yerində iri qanamalar (hematomlar), hər hansı travma və ya cərrahi əməliyyat zamanı gec dayanan qanaxmaların izlənilməsi daxildir. Ağır hallarda öz-özünə daxili orqanlara və ya kəllə beyinə qansızmanın olması da ciddi simptomlardandır. Xəstəliyin mülayim, orta və ağır dərəcəsi var. Ağır dərəcəli hemofiliya xəstələrində isə qanaxmalar anidən, həmçinin daxili qanaxmalar şəklində müşahidə oluna bilir.

“Hemofiliya daşıyıcısı xəstəliyin genetik mutasiyasını daşıyan, lakin klinik əlamətlər görülməyən şəxslərdir. Onların özlərində klinik əlamətlər müşahidə edilməsə də, resessiv yolla xəstəliyi övladlarına ötürürlər. Adətən, qadınlar bu xəstəliyin daşıyıcısı olurlar. Əgər ana daşıyıcı, ata sağlamdırsa, oğlan uşaqlarının 50 faizi xəstə, qız uşaqlarının 50 faizi daşıyıcıdır. Ata xəstə, ana sağlamdırsa, bütün qız övladları daşıyıcı, oğlanlar isə sağlam olurlar. Hemofiliya xəstəliyinin yayılmasında daşıyıcı qadınların rolu var, məhz bu səbəbdən genetik məsləhət və erkən diaqnostika bu xəstəliyin populyasiyada yayılmasının qarşısını alaraq, xəstəliyin idarəolunmasında vacib əhəmiyyət daşıyır”,- deyə mütəxəssis bildirib.

Şəhla Şabanova Azərbaycanda hemofiliyanın nadir, lakin sosial əhəmiyyətli xəstəliklərdən biri olmasına diqqət çəkib: “Ölkəmizdə hemofiliyalı xəstələrə dövlət qayğısı sistemli şəkildə icra edilir və bu istiqamətdə xüsusi dövlət proqramları qəbul olunub, təkmilləşdirilib. Xəstələr laxtalanma faktor preparatları ilə ödənişsiz təmin edilirlər, bu da qanaxmaların qarşısının alınmasına və ağırlaşmaların minimuma endirilməsinə xidmət edir. Dövlət proqramları çərçivəsində, həmçinin xəstələrin sosial müdafiəsi, onların həyat keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması və cəmiyyətə inteqrasiyası istiqamətində tədbirlər həyata keçirilir. Görülən tədbirlər nəticəsində Azərbaycanda hemofiliyalı xəstələrin yaşam müddəti və keyfiyyəti əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşıb”.

Paylaş:

Baxılıb: 634 dəfə