Neptunun peyklərində milyardlarla il əvvəl baş verən fəlakətin əlamətləri aşkar edilib
04.08.2026 [14:20]
Neptunun bəzi peykləri və halqalarının yeni müşahidələri milyardlarla il əvvəl Günəş sisteminin ən xarici planeti ətrafında baş verən və Pluton ölçülü müdaxilənin səmavi dağıntıya səbəb olan fəlakət barədə dəlillər təqdim edib.
AZƏRTAC “Reuters” agentliyinə istinadla xəbər verir ki, astronomlar NASA-nın “James Webb” kosmik teleskopundan istifadə edərək Neptunun Proteus, Larissa və Galatea adlı üç kiçik peykinin tərkibini və onun daxili tozlu halqalarını araşdırıblar və Günəş sisteminin xarici nöqtələrindəki müəyyən dünyaların dərinliklərində tapılması gözlənilən gil minerallarını üzə çıxarıblar. Bu maqneziumla zəngin mineralların Mars və Yupiter arasındakı əsas asteroid qurşağında orbitdə olan cırtdan planet Seresdə və bəzi meteoritlərdə mövcud olduğu məlumdur.
Kaliforniya Universitetinin tədqiqatçısı və “Science Advances” jurnalında dərc olunmuş elmi məqalənin aparıcı müəllifi, planetar alim Rayli Deyvis teleskopun müşahidələrini şərh edərkən deyib: “Peyklərin özləri bu kimyəvi maddənin yerində baş verməsi üçün çox kiçik və soyuqdur, buna görə də gil başqa bir yerdən - daha böyük qədim dünyanın dərinliyindən gəlməlidir. Neptunun daxili peyklərində bu materialın tapılması planetin keçmişində həmin qədim dünyaları məhv edən fəlakətli hadisəyə işarə edir. Bu gün gördüyümüz kiçik peyklər və halqalar həmin dağıntılardan sonra meydana gəlib”.
Tədqiqatçılar bu fəlakətin arxasında duran səbəbin hazırda Neptunun ən böyük peyki olan, lakin əvvəllər Günəş sisteminin daha uzaq bir hissəsində, Kuiper qurşağı adlanan bölgədə yerləşən Triton olduğunu bildiriblər. Onlar qeyd ediblər ki, Günəş sisteminin təxminən 4,5 milyard il əvvəl - böyük qaz planetlərinin hələ də hazırkı orbitlərinə köç etdiyi xaotik bir dövrdə yaranmasından təxminən ilk milyard il sonra Neptunun cazibə qüvvəsi Tritonu ələ keçirib.
Triton Yerin peykindən kiçik olsa da, Kuiper qurşağının başqa göy cismi olan Plutondan bir qədər böyükdür.
Tritonun öz cazibə qüvvəsi ilə Neptunun orijinal peyklərini hərəkətə gətirdiyi və onların əksəriyyətinin bir-biri ilə toqquşmasına səbəb olduğu bildirilir. Neptunun hazırkı daxili peykləri də dağıntılardan əmələ gəlib.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
19 Sentyabr 23:30
Hadisə
19 Sentyabr 22:40
Dünya
19 Sentyabr 22:19
Siyasət
19 Sentyabr 21:35
Mədəniyyət
19 Sentyabr 21:33
Sosial
19 Sentyabr 20:25
Sosial
19 Sentyabr 19:17
Siyasət
19 Sentyabr 18:34
Dünya
19 Sentyabr 18:22
Dünya
19 Sentyabr 17:38
Sosial
19 Sentyabr 16:35
Hadisə
19 Sentyabr 15:30
Gündəm
19 Sentyabr 14:46
Sosial
19 Sentyabr 14:43
Sosial
19 Sentyabr 14:35
Gündəm
19 Sentyabr 13:19
Dünya
19 Sentyabr 12:23
Gündəm
19 Sentyabr 11:05
Siyasət
19 Sentyabr 11:00
İqtisadiyyat
19 Sentyabr 10:59
Gündəm
19 Sentyabr 10:40
Siyasət
19 Sentyabr 10:25
Gündəm
19 Sentyabr 10:23
İqtisadiyyat
19 Sentyabr 09:41
Analitik
19 Sentyabr 09:14
Ədəbiyyat
19 Sentyabr 08:57
Ədəbiyyat
19 Sentyabr 08:31
Gündəm
19 Sentyabr 08:16
Dünya
18 Sentyabr 23:46
Dünya
18 Sentyabr 23:21
Dünya
18 Sentyabr 22:49
Dünya
18 Sentyabr 22:17
Dünya
18 Sentyabr 21:53
Dünya
18 Sentyabr 21:25
Dünya
18 Sentyabr 20:43
Dünya
18 Sentyabr 20:18
Dünya
18 Sentyabr 19:59
Dünya
18 Sentyabr 19:20
YAP xəbərləri
18 Sentyabr 19:07
YAP xəbərləri
18 Sentyabr 19:03
YAP xəbərləri
18 Sentyabr 19:00
Dünya
18 Sentyabr 18:25
Analitik
18 Sentyabr 18:15
Siyasət
18 Sentyabr 18:03
Dünya
18 Sentyabr 17:45
Dünya
18 Sentyabr 17:19
YAP xəbərləri
18 Sentyabr 16:30
YAP xəbərləri
18 Sentyabr 16:23
Dünya
18 Sentyabr 16:23
Elanlar
18 Sentyabr 16:21
Din
18 Sentyabr 16:12
Dünya
18 Sentyabr 16:04
Dünya
18 Sentyabr 15:52
Dünya
18 Sentyabr 15:48
Mədəniyyət
18 Sentyabr 15:47
Elm
18 Sentyabr 15:40
İqtisadiyyat
18 Sentyabr 15:32
Dünya
18 Sentyabr 15:31
YAP xəbərləri
18 Sentyabr 14:56
YAP xəbərləri
18 Sentyabr 14:54
Dünya
18 Sentyabr 14:50
Sosial
18 Sentyabr 14:50
Siyasət
18 Sentyabr 14:28
Dünya
18 Sentyabr 14:27
İqtisadiyyat
18 Sentyabr 13:55
Dünya
18 Sentyabr 13:42
Dünya
18 Sentyabr 13:19
YAP xəbərləri
18 Sentyabr 13:07
Dünya
18 Sentyabr 12:50
Gündəm
18 Sentyabr 12:35
