Qocalmaya qarşı qoruyucu zülallar aşkarlanıb - TƏDQİQAT
02.03.2025 [14:28]
Siçanlar üzərində aparılan araşdırma beynin qan damarlarını əhatə edən zülalların yaşlanmaya qarşı qoruyucu rol oynaya biləcəyini göstərib. Stenford Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, bu selikli baryer zəiflədikdə beyin toxumasına zərərli molekulların daxil olmasına imkan yaradır və iltihabi reaksiyalara səbəb olur. Tədqiqatın nəticələri “Nature” jurnalında dərc olunub.
AZƏRTAC xəbər verir ki, tədqiqat qan damarlarının daxili səthini örtən və “mucinlər” (bədən mayelərində və toxumalarda sürüşkən və qoruyucu sədd yaradan, əsasən karbohidratlarla zəngin olan böyük zülal ailəsi) adlanan böyük zülalların yaşla birlikdə dəyişdiyini aşkar edib. Mucinlər su ilə dolu gelə bənzər təbəqə yaradır və qan-beyin baryerinin bütövlüyünü qorumaqda mühüm rol oynayır. Lakin insan yaşlandıqca bu baryerin zəiflədiyi müşahidə olunur.
Nobel mükafatlı kimyaçı və tədqiqatın aparıcı müəllifi Karolin Bertozzi mucinlərin funksiyasına diqqət çəkərək onların bədəndə mühüm, lakin az öyrənilmiş bir sistemin tərkib hissəsi olduğunu vurğulayıb.
Araşdırmanı aparan Stenford Universitetinin tədqiqatçıları siçanlarda beyindəki glikokalikslə zəngin təbəqəni müşahidə ediblər. Cavan siçanların beyin damarlarını əhatə edən mucinlər qalın və bütöv halda olsa da, yaşlı siçanlarda təbəqənin seyrəkləşdiyi və struktur bütövlüyünü itirdiyi müəyyənləşib. Bununla yanaşı, mucinlərin sintezi üçün lazımi fermentlərin aktivliyinin yaşlı siçanlarda azaldığı aşkar olunub. Əldə edilən nəticələr göstərib ki, bu fermentlərin fəaliyyətinin gen terapiyası vasitəsilə gücləndirilməsi qan-beyin baryerində sızmanı azaldıb, yaşlı siçanların yaddaş və öyrənmə testlərində daha yaxşı nəticə göstərməsinə səbəb olub.
Bu tapıntılar qocalma ilə əlaqəli beyin xəstəliklərinin müalicəsində yeni strategiyaların inkişafına töhfə verə bilər. Alzheymer və digər sinir sistemi xəstəliklərinin müalicəsi üçün qan-beyin baryerinin qorunmasının vacibliyi məlumdur. Yeni araşdırma isə mucinlərin bu baryerin bütövlüyünün qorunmasında oynadığı rolu vurğulayaraq gələcəkdə potensial terapevtik yanaşmaların təkmilləşməsinə zəmin yaradır.
Tədqiqatçılar gələcək işlərdə mucinlərin insan beynindəki rolu və onların qoruyucu təsirlərinin neyrodegenerativ xəstəliklərin qarşısının alınması və müalicəsində necə istifadə edilə biləcəyini araşdırmağı planlaşdırırlar.
Xəbər lenti
Hamısına bax
YAP xəbərləri
10 Mart 23:47
Maraqlı
10 Mart 23:17
Dünya
10 Mart 22:43
Dünya
10 Mart 22:18
Dünya
10 Mart 21:56
YAP xəbərləri
10 Mart 21:32
Dünya
10 Mart 21:22
Dünya
10 Mart 20:45
YAP xəbərləri
10 Mart 20:39
Dünya
10 Mart 20:17
Dünya
10 Mart 19:50
YAP xəbərləri
10 Mart 19:30
Gündəm
10 Mart 19:30
Hadisə
10 Mart 19:21
Gündəm
10 Mart 18:58
YAP xəbərləri
10 Mart 18:47
Dünya
10 Mart 18:30
Sosial
10 Mart 17:20
Sosial
10 Mart 16:23
İdman
10 Mart 16:18
YAP xəbərləri
10 Mart 16:16
YAP xəbərləri
10 Mart 16:08
YAP xəbərləri
10 Mart 15:28
Dünya
10 Mart 15:25
YAP xəbərləri
10 Mart 14:48
Dünya
10 Mart 14:46
Xəbər lenti
10 Mart 14:11
YAP xəbərləri
10 Mart 13:28
Gündəm
10 Mart 13:26
Gündəm
10 Mart 13:06
Sosial
10 Mart 13:05
Gündəm
10 Mart 13:03
Dünya
10 Mart 12:49
MEDİA
10 Mart 12:34
Elm
10 Mart 12:33
Sosial
10 Mart 12:32
Dünya
10 Mart 12:14
Dünya
10 Mart 11:58
İqtisadiyyat
10 Mart 11:58
İqtisadiyyat
10 Mart 11:56
Sosial
10 Mart 11:54
Sosial
10 Mart 11:53
Dünya
10 Mart 11:25
Sosial
10 Mart 11:25
Mədəniyyət
10 Mart 11:19
Dünya
10 Mart 10:40
Dünya
10 Mart 10:39
İqtisadiyyat
10 Mart 10:20
Dünya
10 Mart 10:13
Dünya
10 Mart 09:56
Gündəm
10 Mart 09:36
Sosial
10 Mart 09:23
Dünya
10 Mart 09:22
Dünya
10 Mart 09:10
Dünya
10 Mart 08:45
Sosial
10 Mart 08:24
Dünya
10 Mart 08:19
Dünya
10 Mart 07:50
Mədəniyyət
10 Mart 07:41
Dünya
10 Mart 07:32
Dünya
10 Mart 07:05
Dünya
09 Mart 23:38
Dünya
09 Mart 22:33
Sosial
09 Mart 21:51
Dünya
09 Mart 21:49
Dünya
09 Mart 20:41
Siyasət
09 Mart 20:14
Gündəm
09 Mart 19:31
Dünya
09 Mart 19:23
Dünya
09 Mart 18:36
