Ukraynanın Aİ üzvlüyü “düyünə düşüb”

Bakı:

26 °C

70 %

2 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Siyasət / Ukraynanın Aİ üzvlüyü “düyünə düşüb”

Ukraynanın Aİ üzvlüyü “düyünə düşüb”

02.06.2022 [10:50]

Rəsmi Kiyev xəbərdarlıq etdi

Pərviz SADAYOĞLU

Rusiya - Ukrayna müharibəsi başladığı dövrdən bəri aktuallığını qoruyan rəsmi Kiyevin Avropa İttifaqına daxil olmaq məsələsi artıq ikinci plana keçməkdədir. Avropa kontingentinin Rusiyaya münasibətdə son davranışları, sanksiya paketlərinin qəbulu yolunda yaranan “tıxac” isə Ukraynanı narahat edir. Bunu, dövlət başçısının açıqlamalarından da hiss etmək mümkündür. Belə ki, Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Avropa Şurasının iclasında videomüraciət zamanı bildirib ki, Ukrayna Avropa İttifaqı üzvlüyünə alternativ tapmaq cəhdlərini rədd edir və namizəd statusu istəyir. Zelenski xatırladıb ki, Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Şarl Mişel bu yaxınlarda Odessaya səfər edib və orada raket hücumu səbəbindən sığınacağa enmək məcburiyyətində qalıb. “Əgər bu, hətta bu səviyyədə hiss olunurdusa, bəs niyə Rusiya hələ də terrorçu dövlət, terrorun himayədarı dövlət kimi tanınmayıb? Ukraynanın hardasa, sizin dövlətlərinizin hüdudlarından kənarda, Avropanın bir parçası olaraq qalması faktı Rusiyanın öz qonşularını ələ keçirmək üçün aqressiv iştahı inkişaf etdirməsinə kömək etdi. Yalnız Avropa Birliyini genişləndirməklə, gücləndirməklə biz Avropanın fevralın 24-də, 2014-cü ildə, hətta 1968 və ya 1956-cı ildə yaşadıqlarının təkrarlanmasının qarşısını ala bilərik”, - deyə o, bildirib.

Göründüyü kimi, Zelenski Avropanı təhlükəsizliyinin təhdid altında olması haqda “xəbərdarlıq edir”. Rusiyanı “çətinə salmaq” üçün enerji, neft kimi mühüm amilləri sanksiya siyahısına sala bilməyən Qərb və Kiyev Avropanın Ukrayna ilə bağlı qərarlarda tərəddüdünü görür. Bu tərəddüd isə Ukraynaya baha başa gələ bilər.

Kiyev namizəd ola bilmir - Avropa İttifaqı isə susur...

Vurğulandığı kimi, bu ilin martından aktuallaşan Ukraynanın Aİ-yə daxil olması məsələsi bir sıra prosedurlar səbəbilə ertələnmişdi. Bəzi siyasi mütəxəssislər isə Ukraynanın Aİ üzvlüyünə qəbulu perspektivinə şübhə ilə yanaşırdılar. Aİ-nin Ukraynanı hazırki vəziyyətdə quruma üzv qəbul etməsinin çətinliyi isə mühüm səbəblərə söykənir. Aİ üzvü olmaq üçün müəyyən şərtlər mövcuddur. Bu şərtləri yerinə yetirməmiş Ukraynanın Aİ üzvlüyünə qəbulu inandırıcı görünmür. Bu səbəbdən də Prezident Zelenski üç ay öncə Ukraynanın şərtlərdən kənar qəbulu ilə bağlı müraciət səsləndirmişdi. Nəzərə alsaq ki, Aİ-yə üzv olmaq üçün illərlə gözləyən dövlətlər var və onların arasında Türkiyə də mövcuddur, Kiyevin bu cür qısa zamanda quruma daxil olması mümkünsüz görünür. Ukrayna nəinki hələlik namizəd statusunu belə ala bilmir, hətta həmin siyahıda görünmür. Bu isə Kiyevin narahatlıqlarının əsas səbəblərindəndir.

Zelenskinin umduğu hərbi güc Aİ-də yoxdur

Digər tərəfdən, Zelenski artıq bir neçə dəfə Aİ-nin Ukraynaya hərbi yardım göstərməməsindən şikayətlənib. Hətta “dəstəyin”, sadəcə maliyyə ilə çərçivələnməsindən narahatlığını belə ifadə etmişdi. Amma Aİ üzvlüyü belə köhnə qitənin Kiyevə hərbi yardım göstərməsinə imkan verməyəcək. Çünki Aİ iqtisadi formatlı birlikdir və onun hərbi yardım mexanizmi formalaşdırılmayıb. Avropanın Ukraynaya “yardımı” daha çox deklarativ sözlərlə ifadə olunur. Avropa İttifaqının silahlı qüvvələri mövcud deyil. Kontingentin təhlükəsizliyinin təmini ilə bağlı Avropa Ordusunun yaradılması ilə bağlı vaxtaşırı Almaniya və Fransa təkliflərlə çıxış etsələr də, hələ ki, bu istiqamətdə real addımlar atılmayıb. Avropa İttifaqının vahid hərbi birliyi mövcud deyil. Qeyd edilməlidir ki, NATO-nun varlığı bu məsələni də kölgədə saxlayır. Bu mənada, Ukraynanın Avropadan küskün düşməsi başadüşülən deyil. Kiyevin Avropaya yönəlik narazılıqlarını daha intensiv səsləndirməsinin arxasında isə ABŞ-ın 40 milyardlıq hərbi yardımının yolda olması dayanır.

Paylaş:

Baxılıb: 676 dəfə