Tarixin ən ağrılı səhifələrindən biri
31.03.2026 [14:00]
Əmir Babayev
YAP Şərur rayon təşkilatının sədri
1918-ci ilin mart hadisələri Azərbaycan tarixinin ən faciəli və eyni zamanda ən dərindən öyrənilməli səhifələrindən biridir. Bu hadisələr yalnız hərbi qarşıdurma və ya siyasi toqquşma kimi deyil, məhz mülki əhaliyə qarşı məqsədyönlü şəkildə həyata keçirilmiş kütləvi qırğın – soyqırımı kimi qiymətləndirilməlidir. Çünki baş verənlər təkcə döyüş əməliyyatları ilə məhdudlaşmamış, qadın, uşaq, qoca demədən minlərlə günahsız insanın sistemli şəkildə məhv edilməsi ilə müşayiət olunmuşdur.
Mart hadisələrinin xarakterini müəyyən edən əsas cəhət qırğınların təsadüfi deyil, planlı və sistemli şəkildə həyata keçirilməsidir. İnsanların yalnız milli və dini mənsubiyyətinə görə hədəfə alınması bu faciəni etnik təmizləmə və soyqırımı aktı kimi səciyyələndirməyə əsas verir. Xüsusilə silahsız mülki əhalinin amansızlıqla qətlə yetirilməsi hadisələrin hər hansı hərbi zərurətdən uzaq olduğunu açıq şəkildə göstərir.
Şamaxıda yüzlərlə kəndin yerlə-yeksan edilməsi də bu dəhşətli hadisələrin miqyasını və məqsədini aydın şəkildə ortaya qoyur. Bu faktlar sübut edir ki, məqsəd yalnız müəyyən əraziləri nəzarətə götürmək deyil, eyni zamanda yerli əhalini fiziki olaraq məhv etmək olmuşdur.
1918-ci ilin mart hadisələri uzun illər müxtəlif səbəblərdən lazımi siyasi-hüquqi qiymətini ala bilməmişdir. Lakin müstəqillik dövründə bu faciəyə dövlət səviyyəsində obyektiv yanaşma formalaşmış, hadisələrin soyqırımı kimi tanınması istiqamətində mühüm addımlar atılmışdır. Tarixi ədalətin bərpası, qurbanların xatirəsinin yad edilməsi və bu həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması bu gün də aktual olaraq qalır.
Bu hadisələrə yalnız keçmişin faciəsi kimi deyil, həm də gələcək üçün mühüm dərs kimi yanaşmaq vacibdir. Tarix göstərir ki, mülki əhaliyə qarşı törədilən zorakılıqların unudulması yeni faciələrin yaranmasına zəmin yarada bilər. Buna görə də 1918-ci ilin mart hadisələrinin soyqırımı kimi tanınması həm tarixi həqiqətin qorunması, həm də beynəlxalq ədalətin təmin olunması baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Nəticə etibarilə demək olar ki, 1918-ci ilin mart hadisələri yalnız Azərbaycan xalqına qarşı deyil, ümumbəşəri dəyərlərə qarşı törədilmiş ağır cinayətlərdən biridir. Bu hadisələrin soyqırımı kimi tanınması həm tarix qarşısında, həm də insanlıq qarşısında mənəvi borcumuzdur.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Ədəbiyyat
11 Aprel 08:51
.jpeg&width=120)
Ədəbiyyat
11 Aprel 08:39
Dünya
11 Aprel 07:15
Dünya
11 Aprel 07:10
Dünya
10 Aprel 23:45
Dünya
10 Aprel 23:31
İqtisadiyyat
10 Aprel 23:17
Dünya
10 Aprel 22:56
Diaspor
10 Aprel 22:20
Dünya
10 Aprel 22:06
İqtisadiyyat
10 Aprel 21:45
Dünya
10 Aprel 21:32
Dünya
10 Aprel 21:19
Dünya
10 Aprel 20:53
İdman
10 Aprel 20:25
Dünya
10 Aprel 20:09
Dünya
10 Aprel 19:42
Dünya
10 Aprel 19:30
Dünya
10 Aprel 19:18
Müsahibə
10 Aprel 18:25
İqtisadiyyat
10 Aprel 18:05
Sosial
10 Aprel 17:53
Sosial
10 Aprel 17:52
Maraqlı
10 Aprel 17:32
Siyasət
10 Aprel 17:09
Dünya
10 Aprel 16:21
MEDİA
10 Aprel 15:52
Gündəm
10 Aprel 15:23
Sosial
10 Aprel 14:53
Sosial
10 Aprel 14:52
Sosial
10 Aprel 14:06
Siyasət
10 Aprel 14:04
Hadisə
10 Aprel 13:37
İqtisadiyyat
10 Aprel 13:09
YAP xəbərləri
10 Aprel 13:03
İqtisadiyyat
10 Aprel 13:01
Siyasət
10 Aprel 13:00
Xəbər lenti
10 Aprel 12:56
Mədəniyyət
10 Aprel 12:37
Gündəm
10 Aprel 12:19
Elm
10 Aprel 12:12
Siyasət
10 Aprel 12:11
Gündəm
10 Aprel 11:52
Elm
10 Aprel 11:48
Gündəm
10 Aprel 11:37
Sosial
10 Aprel 11:15
Elm
10 Aprel 11:15
Elm
10 Aprel 11:14
Gündəm
10 Aprel 11:13
Siyasət
10 Aprel 11:04
İqtisadiyyat
10 Aprel 11:01
Gündəm
10 Aprel 10:58
İqtisadiyyat
10 Aprel 10:54
Din
10 Aprel 10:34
Analitik
10 Aprel 10:17
Analitik
10 Aprel 09:55
Ədəbiyyat
10 Aprel 09:32
YAP xəbərləri
10 Aprel 09:30
Analitik
10 Aprel 09:15
Sosial
10 Aprel 08:50
MEDİA
10 Aprel 08:39
Sosial
09 Aprel 23:45
YAP xəbərləri
09 Aprel 23:26
Dünya
09 Aprel 23:20
Sosial
09 Aprel 22:43
Dünya
09 Aprel 22:30
Dünya
09 Aprel 22:19
Dünya
09 Aprel 21:57
Dünya
09 Aprel 21:10
Maraqlı
09 Aprel 20:49
