Milli mətbuatımızın şərəfli yolu

Bakı:

27 °C

49 %

3 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / Milli mətbuatımızın şərəfli yolu

Milli mətbuatımızın şərəfli yolu

21.07.2026 [16:49]

Azərbaycan milli mətbuatının keçdiyi tarixi yol təkcə jurnalistikanın inkişaf tarixini deyil, həm də xalqımızın milli oyanışının, maarifçilik hərəkatının, azadlıq ideyalarının və dövlətçilik ənənələrinin formalaşmasının salnaməsini əks etdirir. Ulu Öndər Heydər Əliyevin bu fikirləri milli mətbuatın cəmiyyətin inkişafında oynadığı müstəsna rolu aydın şəkildə ifadə edir. Hələ "Əkinçi" qəzetinin nəşrindən başlayaraq Azərbaycan mətbuatı xalqın maariflənməsinə, milli şüurun inkişafına, azadlıq və müstəqillik ideyalarının yayılmasına mühüm töhfələr vermişdir.

Hər il 22 iyul tarixi Azərbaycanda Milli Mətbuat Günü kimi qeyd olunur. Bu gün yalnız milli jurnalistikanın yaranmasının ildönümü deyil, həm də söz və fikir azadlığının, cəmiyyətin məlumat almaq hüququnun, demokratik dəyərlərin və azad medianın əhəmiyyətini bir daha xatırladan mühüm bir tarixdir. Azərbaycan milli mətbuatının əsası 1875-ci il iyulun 22-də Həsən bəy Zərdabinin nəşr etdirdiyi "Əkinçi" qəzeti ilə qoyulmuşdur. Bu qəzet xalqın maariflənməsində, milli özünüdərkin formalaşmasında və ictimai fikrin inkişafında əvəzsiz rol oynamışdır.

Müasir dövrdə Milli Mətbuat Günü təkcə tarixi keçmişi yad etmək deyil, həm də medianın cəmiyyətdəki rolunu, jurnalistlərin məsuliyyətini və mətbuat azadlığının əhəmiyyətini qiymətləndirmək baxımından xüsusi önəm daşıyır.

XIX əsrin ikinci yarısında Azərbaycan cəmiyyətində maarifçilik ideyalarının yayılması yeni düşüncə tərzinin formalaşmasına səbəb olmuşdu. Həsən bəy Zərdabi bu prosesin öncüllərindən biri kimi xalqın maariflənməsinin ən təsirli vasitəsinin mətbuat olduğunu dərk edirdi. Böyük çətinliklərə baxmayaraq, o, "Əkinçi" qəzetini nəşr etdirərək Azərbaycan dilində ilk milli mətbuat orqanını yaratdı. "Əkinçi" qəzeti kənd təsərrüfatı, elm, təhsil, mədəniyyət, sosial problemlər və ictimai məsələlər barədə yazılar dərc edir, insanları savadlanmağa, elm öyrənməyə və cəmiyyətin inkişafında fəal iştirak etməyə çağırırdı. Cəmi iki il fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq, bu qəzet sonrakı milli mətbuat ənənələrinin əsasını qoydu. Sonrakı illərdə "Ziya", "Kəşkül", "Şərqi-Rus", "Molla Nəsrəddin", "Füyuzat", "Açıq Söz" kimi qəzet və jurnallar Azərbaycan ictimai fikrinin inkişafına böyük töhfələr verdi.

Azərbaycan milli mətbuatının inkişafında və söz azadlığının təmin olunmasında Ümummilli Lider Heydər Əliyevin xidmətləri xüsusi yer tutur. Müstəqil Azərbaycanın demokratik dövlət quruculuğu siyasətində mətbuatın inkişafı, jurnalistlərin sərbəst fəaliyyəti və cəmiyyətin obyektiv informasiya ilə təmin olunması mühüm istiqamətlərdən biri olmuşdur. Ulu Öndər mətbuatı cəmiyyətin inkişafına, milli şüurun formalaşmasına və dövlətçiliyin möhkəmlənməsinə xidmət edən mühüm ictimai institut kimi dəyərləndirirdi. Onun rəhbərliyi dövründə kütləvi informasiya vasitələrinin hüquqi bazasının təkmilləşdirilməsi istiqamətində ardıcıl islahatlar həyata keçirilmiş, söz və məlumat azadlığının təmin edilməsi dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir. Bu sahədə ən mühüm addımlardan biri 1998-ci il 6 avqust tarixində Azərbaycan Respublikasında kütləvi informasiya vasitələri üzərində dövlət senzurasının ləğv edilməsi olmuşdur. Ulu Öndər Heydər Əliyevin imzaladığı fərmanla senzuranın aradan qaldırılması ölkədə demokratik inkişafın, söz və mətbuat azadlığının təmin olunması istiqamətində tarixi qərar kimi qiymətləndirilir. Bu addım medianın müstəqilliyinin güclənməsinə, jurnalistlərin peşə fəaliyyətinin daha sərbəst həyata keçirilməsinə və cəmiyyətin informasiya almaq hüququnun daha dolğun təmin olunmasına geniş imkanlar yaratdı.

Ümummilli Lider Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə kütləvi informasiya vasitələrinin maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsi, jurnalistlərin fəaliyyətinin dəstəklənməsi və media sahəsində qanunvericiliyin beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılması istiqamətində mühüm tədbirlər həyata keçirilmişdir. Onun müəyyənləşdirdiyi media siyasəti sonrakı dövrdə də Azərbaycan mətbuatının inkişafının əsas istiqamətlərindən biri kimi davam etdirilmişdir. Ulu Öndərin milli mətbuat haqqında söylədiyi fikirlər bu sahəyə verilən yüksək dəyərin ifadəsidir: “Milli mətbuatımızın inkişaf mərhələləri Azərbaycan xalqının azadlıq, müstəqillik uğrunda mübarizə tarixinin tərkib hissəsidir. “Əkinçi”dən üzü bəri azadlıq, demokratiya, müstəqillik uğrunda mücadilə dərslərini biz milli mətbuatımızın səhifələrindən öyrənmişik”. Bu gün Azərbaycan mediasının inkişafında əldə olunan uğurların təməlində də məhz Ulu Öndər Heydər Əliyevin müəyyənləşdirdiyi media siyasəti və mətbuatın azad fəaliyyətinə verdiyi böyük önəm dayanır.

Mətbuat azadlığı demokratik dövlətlərin əsas prinsiplərindən biridir. Azad media cəmiyyətin düzgün məlumatlandırılmasını, dövlət fəaliyyətinin şəffaflığını və vətəndaşların informasiya almaq hüququnun təmin edilməsini dəstəkləyir. Mətbuat azadlığının əsas prinsiplərindən biri hər bir şəxsin öz fikrini sərbəst ifadə etmək hüququna malik olmasıdır. Bununla yanaşı, mətbuat azadlığı məsuliyyət də tələb edir. Dəqiq və yoxlanılmış informasiyanın yayılması, etik normalara riayət olunması, cəmiyyətin və milli maraqların qorunması peşəkar jurnalistikanın əsas meyarlarıdır.

İnternet və sosial şəbəkələrin inkişafı informasiyanın yayılmasını sürətləndirmişdir. Bu dəyişikliklər jurnalistlər üçün yeni imkanlar yaratmaqla yanaşı, dezinformasiya, saxta xəbərlər, kibertəhlükəsizlik və süni intellektdən istifadənin etik tərəfləri kimi yeni çağırışlar da meydana çıxarmışdır. Bu şəraitdə peşəkar jurnalistikanın əsas vəzifəsi faktların yoxlanılması, etibarlı mənbələrdən istifadə və cəmiyyətin obyektiv məlumatlandırılmasıdır. Müasir Azərbaycan mediası rəqəmsallaşma, multimedia jurnalistikası və yeni kommunikasiya texnologiyalarının tətbiqi istiqamətində inkişaf edir. Gənc jurnalistlərin hazırlanması, media savadlılığının artırılması və beynəlxalq təcrübənin öyrənilməsi milli mətbuatın gələcək inkişafında mühüm rol oynayır. Azad, məsuliyyətli və peşəkar media cəmiyyətin inkişafına, vətəndaşların maariflənməsinə və demokratik institutların möhkəmlənməsinə xidmət edir.

Bu gün Azərbaycan mətbuatının qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri operativliyi, obyektivliyi və milli maraqların qorunmasını peşəkar jurnalistika prinsipləri ilə uzlaşdırmaqdır. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev də çıxışlarında müasir medianın cəmiyyət üçün əhəmiyyətini xüsusi vurğulayaraq qeyd etmişdir: "Əlbəttə ki, mətbuatın fəaliyyəti hər bir insanı maraqlandırır. İnsanlar bütün məlumatı mətbuatdan alırlar. Ona görə, hər bir ölkədə, o cümlədən Azərbaycanda mətbuat qərəzsiz olmalıdır, çevik, operativ fəaliyyət göstərməlidir, insanları məlumatlarla tam şəkildə təmin etməlidir. Hesab edirəm ki, biz bunu Azərbaycanda görürük. Çünki bu gün Azərbaycan mətbuatı artıq yüksək səviyyəyə qalxıbdır. Mən həm operativlik, həm milli maraqların müdafiə edilməsi sahəsində mətbuatın fəaliyyətini yüksək qiymətləndirirəm". Bu fikirlər Azərbaycan dövlətinin azad, peşəkar və məsuliyyətli medianın inkişafına verdiyi önəmi göstərir. Obyektiv informasiya, çeviklik, qərəzsizlik və milli maraqların qorunması müasir Azərbaycan jurnalistikasının əsas fəaliyyət istiqamətlərindən biri kimi qiymətləndirilir.

22 İyul – Milli Mətbuat Günü Azərbaycan jurnalistikasının şərəfli tarixini, Həsən bəy Zərdabinin maarifçilik ideyalarını və milli mətbuatın cəmiyyət qarşısındakı böyük missiyasını əks etdirən əlamətdar gündür. "Əkinçi"dən başlayan bu şərəfli yol bu gün də müasir Azərbaycan mediasında davam edir. 1998-ci ildə dövlət senzurasının ləğvi söz və mətbuat azadlığının inkişafında mühüm mərhələ olmuş, medianın fəaliyyətinin genişlənməsinə və demokratik dəyərlərin möhkəmlənməsinə yeni imkanlar yaratmışdır. Bu gün azad, peşəkar, məsuliyyətli və milli maraqlara sadiq media cəmiyyətin maariflənməsinə, şəffaflığın təmin olunmasına və dövlətçilik dəyərlərinin möhkəmlənməsinə mühüm töhfə verir. Milli Mətbuat Günü münasibətilə jurnalistlərin fədakar əməyi yüksək qiymətləndirilməli, onların cəmiyyətin obyektiv və operativ informasiya ilə təmin olunmasındakı xidmətləri daim dəyərləndirilməlidir.

Samir Qocayev,

YAP Goranboy rayon təşkilatının sədri

Paylaş:

Baxılıb: 77 dəfə