17 Oktyabr – Füzuli şəhəri günü: işğaldan azadlığa, xarabalıqdan dirçəlişə

Bakı:

22 °C

88 %

7 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / 17 Oktyabr – Füzuli şəhəri günü: işğaldan azadlığa, xarabalıqdan dirçəlişə

17 Oktyabr – Füzuli şəhəri günü: işğaldan azadlığa, xarabalıqdan dirçəlişə

15.10.2026 [18:11]

Hər il oktyabrın 17-si Azərbaycan xalqı üçün xüsusi məna daşıyan tarixlərdən biridir. Məhz 2020-ci il oktyabrın 17-də Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyev Füzuli şəhərinin işğaldan azad olunduğunu xalqa müjdələdi. Bu xəbər bütün ölkədə böyük sevinclə qarşılandı, insanlar küçələrə axışaraq qəhrəman Azərbaycan Ordusunun növbəti qələbəsini bayram etdilər. O gündən etibarən 17 Oktyabr Füzuli şəhəri günü kimi qeyd olunur. 2026-cı ildə Füzulinin azadlığından altı il ötür və bu altı il ərzində şəhər xarabalıqdan dirçəlişə doğru böyük yol keçib.

Füzuli rayonu Azərbaycanın cənub-qərbində, Qarabağ iqtisadi rayonunun tərkibində yerləşir. Təxminən 1390 kvadratkilometr ərazini əhatə edən rayon Xocavənd, Ağcabədi, Beyləqan və Cəbrayıl rayonları ilə, cənubdan isə İran İslam Respublikası ilə həmsərhəddir. Rayonun cənub sərhədi boyunca Araz çayı axır, ərazisindən Köndələnçay və Quruçay keçir. Əsasən düzənlik olan torpaqları şimal-qərbdə Qarabağ silsiləsinin ətəklərinə doğru yüksəlir. Münbit torpaqları, əlverişli iqlimi və zəngin su ehtiyatları ilə Füzuli tarixən əkinçilik və heyvandarlığın mühüm mərkəzlərindən biri olub. Şəhər 1959-cu ilədək Qaryagin adlanıb, sonra ona dahi Azərbaycan şairi Məhəmməd Füzulinin adı verilib. Bu ad şəhərin mədəni kimliyinin ayrılmaz hissəsinə çevrilib.

Lakin Füzulinin tarixində ağır səhifələr də var. 1993-cü il avqustun 23-də Füzuli şəhəri Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal olundu. Rayonun ərazisinin böyük hissəsi, o cümlədən rayon mərkəzi 27 il işğal altında qaldı. On minlərlə füzulili doğma yurdundan didərgin düşərək məcburi köçkün həyatı yaşamağa məcbur oldu. İşğal illərində Füzuli şəhəri tamamilə dağıdıldı: yaşayış binaları, məktəblər, xəstəxanalar, mədəniyyət ocaqları və tarixi abidələr yerlə-yeksan edildi. Rayonun bütün infrastrukturu məhv olundu. İşğal dövründə Horadiz qəsəbəsi rayonun müvəqqəti inzibati mərkəzi rolunu oynadı.

2020-ci ilin payızında başlanan 44 günlük Vətən müharibəsi bu ədalətsizliyə son qoydu. Füzuli istiqamətində gedən döyüşlər müharibənin ən ağır və eyni zamanda ən şərəfli səhifələrindən oldu. Azərbaycan əsgərləri misilsiz şücaət göstərərək düşmənin illərlə qurduğu müdafiə xəttini yardılar. Oktyabrın 17-də Füzuli şəhərinin azad olunmasından sonra oktyabrın 20-də və 21-22-də rayonun Dördçinar, Kürdlər, Qarğabazar və digər kəndləri də işğaldan təmizləndi. Füzulinin azadlığı Şuşaya gedən yolun açılmasında mühüm rol oynadı və Zəfərə aparan yolun həlledici mərhələlərindən biri oldu. Bu qələbə uğrunda canlarını qurban vermiş şəhidlərimizin xatirəsi hər il 17 Oktyabrda ehtiramla yad edilir.

Müharibədən dərhal sonra azad edilmiş torpaqlarda genişmiqyaslı quruculuq işlərinə start verildi. 2020-ci il noyabrın 16-da Prezident İlham Əliyev Füzuliyə səfər edərək şəhərdə Azərbaycan bayrağını ucaltdı və Füzuli-Şuşa avtomobil yolunun – Zəfər yolunun təməlini qoydu. Bundan sonra dövlətimizin başçısının Füzuliyə ardıcıl səfərləri bölgənin bərpasının şəxsən onun nəzarətində olduğunu göstərdi. 2021-ci il fevralın 14-də Füzuli şəhərinin Baş planı təsdiqləndi, şəhərin müasir şəhərsalma prinsipləri əsasında yenidən qurulmasına başlanıldı. Həmin gün 180 çarpayılıq xəstəxananın təməli qoyuldu.

Bərpa prosesinin ən parlaq simvollarından biri Füzuli Beynəlxalq Hava Limanıdır. Təməli 2021-ci il yanvarın 14-də qoyulan hava limanı cəmi səkkiz ay sonra, 2021-ci il oktyabrın 26-da Prezident İlham Əliyevin və Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın iştirakı ilə istifadəyə verildi. Bu, işğaldan azad olunmuş ərazilərdə inşa edilən ilk hava limanı oldu və Qarabağın dünyaya açılan qapısına çevrildi. Bununla yanaşı, Füzuli-Hadrut, Füzuli-Ağdam, Horadiz-Ağbənd yolları, “Füzuli” 110/35/10 kilovoltluq yarımstansiyası, Aşağı Köndələnçay su anbarı kimi layihələr bölgənin həyat təminatı sistemlərini yenidən qurdu.

Bütün bu işlərin əsas məqsədi doğma torpaqlara qayıdışı təmin etmək idi. 2023-cü ilin avqustunda Füzuli şəhərinə Böyük Qayıdış başladı. Avqustun 5-də keçirilən püşkatmada birinci mərhələ üzrə 144 ailə – 509 nəfər iştirak etdi və onlar müasir mənzillərin açarlarını aldılar. Uzun illər Bakıda, Sumqayıtda və Abşeronda müvəqqəti məskunlaşmış ailələr nəhayət doğma Füzuliyə qayıtdılar. Bu gün şəhərdə yeni yaşayış məhəllələri, məktəblər, səhiyyə ocaqları fəaliyyət göstərir, küçələrdə yenidən uşaq səsləri eşidilir.

Füzulinin bərpasında yalnız Azərbaycan dövlətinin səyləri deyil, dost ölkələrin dəstəyi də öz əksini tapıb. Qardaş Özbəkistan Respublikası Prezident Şavkat Mirziyoyevin təşəbbüsü ilə Füzulidə Mirzə Uluğbəy adına 960 şagird yerlik məktəb inşa edərək özbək xalqı adından Azərbaycan xalqına hədiyyə etdi. 2023-cü ilin avqustunda iki ölkə prezidentinin iştirakı ilə açılan bu təhsil ocağı Azərbaycan-Özbəkistan qardaşlığının Füzuli torpağında əbədiləşmiş nümunəsidir. Füzuli Beynəlxalq Hava Limanının açılışında qardaş Türkiyənin Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın iştirakı da Zəfər sevincinin dost və müttəfiqlərlə birgə bölüşüldüyünü göstərdi. Bu həmrəylik Füzulinin dirçəlişini ümumtürk birliyinin və qardaşlığın rəmzinə çevirir, şəhərin gələcəyinə olan inamı daha da möhkəmləndirir.

Füzuli şəhəri günü artıq yalnız qələbənin ildönümü deyil, həm də həyatın bərpasının, quruculuğun və gələcəyə inamın rəmzidir. Bu gün gənc nəslin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyəsində, şəhidlərimizin xatirəsinin əbədiləşdirilməsində mühüm rol oynayır. 17 Oktyabr bizə həm Zəfərin necə qazanıldığını, həm də o Zəfərin necə davamlı inkişafa çevrildiyini xatırladır. Füzuli yenidən dirçəlir və Azərbaycanın qürur mənbəyi olaraq parlaq gələcəyə doğru addımlayır.

Azər SÜLEYMANOV,

Yeni Azərbaycan Partiyası Nəsimi rayon təşkilatının sədri

Paylaş:

Baxılıb: 21 dəfə

Xəbər lenti

Hamısına bax