Kişi və qadınların stres reaksiyalarındakı fərqlərin səbəbi araşdırılıb - TƏDQİQAT
15.02.2025 [21:20]
ABŞ-ın Florida Universitetinin (UF Health) tədqiqatçılarının yeni araşdırması kişilərin və qadınların stresə fərqli reaksiya verməsinin bioloji əsaslarını üzə çıxarıb. Alimlər beynin kəskin stress zamanı necə uyğunlaşdığını araşdıraraq bu prosesdə rol oynayan neyrosteroidlər və fermentlər haqqında yeni məlumatlar əldə ediblər.
AZƏRTAC “MedicalXpress” portalına istinadla xəbər verir ki, beyin kəskin stres vəziyyətində allopreqnanolon (AP) adlı neyrosteroid sintez edir. Bu maddə insanın qəfil təhlükə və ya çağırışlara uyğunlaşmasına kömək edir. AP səviyyəsinin yüksəlməsi stresə sürətli və effektiv reaksiya verməyi asanlaşdırır. Məsələn, insan təhlükə ilə üzləşdikdə bu neyrosteroid diqqəti artırır və düzgün qərar verməyə kömək edir. AP istehsalı 5α-reduktaza (5αR) fermenti tərəfindən idarə olunur. Bu fermentin 5αR1 və 5αR2 olmaqla iki əsas forması var.
Tədqiqatçılar kişi və qadınlarda bu fermentlərin fərqli işlədiyini müəyyən ediblər. Araşdırmaya görə, kişilər stresə daha çox aqressiv və zahiri reaksiya verir, qadınlar isə stresi daxililəşdirməyə meyllidirlər. Bu fərqin qadınlarda narahatlıq və depressiyanın daha çox yayılmasına təsir etdiyi düşünülür. Tədqiqatın nəticələri göstərib ki, erkək siçovullarda kəskin stres zamanı beynin ön hissəsində 5αR2 səviyyəsi artır, lakin 5αR1 səviyyəsi dəyişmir. Dişi siçovullarda isə belə bir dəyişiklik müşahidə olunmayıb. Bu tapıntılar stres reaksiyalarında cinsə xas bioloji fərqləri vurğulayır. Tədqiqatçılar müəyyənləşdiriblər ki, 5αR2 fermenti stress zamanı AP sintezi üçün vacibdir; 5αR1 fermenti isə AP-nin normal səviyyədə qalmasına kömək edir.
Tədqiqatın bir hissəsində alimlər erkək siçovullarda 5αR2 fermentinin fəaliyyətini azaltdıqda onların stres və mükafatlandırıcı stimullara reaksiyasının zəiflədiyini müşahidə ediblər. Lakin AP tətbiq edildikdə bu reaksiyalar bərpa olunub.
Bu araşdırma stress reaksiyalarının bioloji əsaslarını daha yaxşı başa düşməyə kömək edir və gələcəkdə stres və depressiya ilə mübarizədə yeni, effektiv müalicə üsullarının inkişafına töhfə verə bilər.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Sosial
11 Avqust 18:30
Mədəniyyət
11 Avqust 18:20
Elm
11 Avqust 17:50
Mədəniyyət
11 Avqust 17:30
İdman
11 Avqust 17:10
Mədəniyyət
11 Avqust 16:32
İdman
11 Avqust 16:10
İqtisadiyyat
11 Avqust 15:52
Elm
11 Avqust 15:45
Elm
11 Avqust 15:30
İdman
11 Avqust 15:10
Mədəniyyət
11 Avqust 14:50
Dünya
11 Avqust 14:50
İqtisadiyyat
11 Avqust 14:46
Sosial
11 Avqust 14:21
İqtisadiyyat
11 Avqust 14:19
İdman
11 Avqust 14:10
Dünya
11 Avqust 13:35
Siyasət
11 Avqust 13:25
Sosial
11 Avqust 13:20
Dünya
11 Avqust 13:15
Sosial
11 Avqust 13:05
Siyasət
11 Avqust 13:03
Analitik
11 Avqust 12:54
Dünya
11 Avqust 12:50
İdman
11 Avqust 12:45
Dünya
11 Avqust 12:31
Elm
11 Avqust 12:20
Dünya
11 Avqust 12:10
Sosial
11 Avqust 12:06
Gündəm
11 Avqust 11:50
Gündəm
11 Avqust 11:30
Gündəm
11 Avqust 10:55
Analitik
11 Avqust 10:35
Gündəm
11 Avqust 10:15
Analitik
11 Avqust 09:50
Analitik
11 Avqust 09:35
Analitik
11 Avqust 09:15
Sosial
11 Avqust 09:05
Dünya
11 Avqust 07:53
Dünya
10 Avqust 23:45
Dünya
10 Avqust 23:24
Dünya
10 Avqust 22:52
Dünya
10 Avqust 22:38
Gündəm
10 Avqust 22:37
Siyasət
10 Avqust 22:26
Dünya
10 Avqust 22:13
Dünya
10 Avqust 21:45
Dünya
10 Avqust 21:19
Dünya
10 Avqust 21:05
Dünya
10 Avqust 20:55
Dünya
10 Avqust 20:30
Dünya
10 Avqust 20:10
Dünya
10 Avqust 19:55
Dünya
10 Avqust 19:30
Dünya
10 Avqust 19:16
Dünya
10 Avqust 18:52
Dünya
10 Avqust 18:30
İdman
10 Avqust 18:26
Dünya
10 Avqust 18:10
İdman
10 Avqust 17:54
Elm
10 Avqust 17:53
İqtisadiyyat
10 Avqust 17:50
Sosial
10 Avqust 17:45
Elm
10 Avqust 17:37
Siyasət
10 Avqust 17:35
Mədəniyyət
10 Avqust 17:23
İdman
10 Avqust 17:13
Sosial
10 Avqust 16:48
Turizm
10 Avqust 16:47
