Bir içim su üçün savaşacağıq
06.04.2022 [10:32]
Şimal qütbü 58 kilometr sürüşüb
İlhamə
Böyük Britaniyanın Azərbaycandakı səfiri Ceyms Şarp qlobal istiləşmə ilə bağlı çağırış edib. O, sağlam və parlaq gələcək naminə bütün ölkələri sıfır emissiyalı uzunmüddətli strategiyalar qəbul etməyə çağırıb. İqlim Dəyişikliyi üzrə Hökumətlərarası Panelin son hesabatına əsasən, bu günə qədər ayrı-ayrı dövlətlərin gördüyü tədbirlər qlobal istiləşməni 1.5C-yə qədər azaltmaq üçün yetərli olmayıb.
Uçurumun tam kənarına çatsaq da, irəli getməkdə israrlıyıq. Yer ömrünün ən qalmaqallı dövrünü yaşamağa məhkum olan nəsilik. Geofiziklərin iddiasına görə, Yer kürəsi öz qütbünü şimaldan qərbə doğru 58 kilometr dəyişib. Başqa sözlə qütb sürüşür. Tədqiqatçıların sözlərinə əsasən, hazırda şimal maqnit qütbü Kanadadan Sibir istiqamətində hərəkət edir. Hərəkətin sürəti bir il ərzində 50 km təşkil edir. Bu da öz növbəsində böyük qlobal fəlakətlərə səbəb olacaq. Qütbün bu cür sürətlə yerdəyişmə səbəbi naməlumdur. Nəticədə Rusiyanın Sibir bölgəsində istiləşmə prosesi gedir, Qərbi Avropada-Fransa, İspaniya, İtaliyada temperatur kəskin şəkildə mənfiyə doğru dəyişir, Asiya ölkələrində yağıntı səviyyəsi fəlakət həddinə çatır. Yer kürəsi özünün hər 12 000 ildən bir təkrarlanan kataklizmlər dövriyyəsinin son 3 ilinə qədəm qoyub. Vladimir Burbenkov, amerikalı alim Meynard Uayt, Duqlas Boqt, Aleksandr Baturin kimi görkəmli geofiziklər bu barədə illər öncə məlumat veriblər.
Hər 12 min ildən bir bizim Günəş sistemimiz qalaktikada kiçik qarşılıqlı təsir məkanına daxil olur. Yer kürəsində baş verən bu hərəkətlər, kosmik, qalaktik təsirlər nəticəsində yaranır. Yerin maqması daha da istilənib və yer qabığına doğru qalxıb. Yer bu çalxalanmanı keçməyə məhkumdur. İndiki mərhələdə biz bunun qarşısını almağa qadir deyilik. Üstəlik, atmosferə buraxdığımız zəhərli qazlarla qlobal fəlakətin ocağına odun atmış da oluruq.
Sənaye inqilabı nəticəsində ətrafa yayılan zərərli qazlar astma və digər tənəffüs yolu xəstəliklərinin artmasına səbəb olur. Əgər Yer məhv olmayıb sağ qalsa, 2100-cü ildən orta temperatur göstəricilərinin 5,8 dərəcə yüksələcəyi proqnozlaşdırılır. Yer üçün 1 dərəcənin belə fəlakət olduğunu nəzərə alsaq 5,8 dərəcə dəhşətli göstəricidir. Qlobal istiləşmə kütləvi qida və su qıtlığına, böyük insan köçlərinə, yeni münbit şərait uğrunda dəhşətli müharibələrə səbəb ola bilər. Əlbəttə, əgər insanlar 50-60 dərəcəlik isti havalarda ölməyib sağ qala bilsələr. Qlobal istiləşmə ən çox Arktik ərazilərə öz təsirini göstərir. Arktikada buzlar çox sürətlə əriyir, 2040-cı ildə, Arktikada yay aylarında buz olmayacaq. Qlobal istiləşmə səbəbindən istiliyi artan sularda beyin yeyən amöblər və digər bakteriyalar sürətlə çoxalacaq. Cənubi Florida Universiteti yoluxucu xəstəliklər mütəxəssisi, professor Sandra Qompf “ət yeyən bakteriya” olaraq tanınan duzlu su mikrobu “Vibrio vulnificus” və şirin sulardakı “Naegleria fowleri” kimi təhlükəli parazitlərin qlobal istiləşmə nəticəsində istilənən sularda arta biləcəyini deyib.
Kaliforniya Universitetinin professoru Yun Şen də həddindən artıq quraqlıq yaşanan bölgələrdəki su ehtiyatlarında artma potensialı yüksək olan parazitlərin şəhərlərin su şəbəkələrinə də qarışma ehtimalının olduğunu bildirib.
Qlob?l istiləşmənin fəsadları bir çox ölkələr kimi Azərbaycanda da artıq özünü göstərməyə başlayıb. Quruyan Kür, Araz və sahillərindən 5-6 metr geri çəkilmiş Xəzər dənizi belə deməyə əsas verir. Fəlakət qapını döymədən hazırlıq tədbirləri gücləndirilməlidir. Yoxsa, dünyanın milyardlarla insanı Kərbəla müsibətinin iştirakçısına çevriləcək.
Hələliksə insan bütün problemlərinin həlli yolu olaraq oturub düşünməyi, məsləhətləşməyi deyil, müharibələri görür.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Sosial
16 May 10:53
Analitik
16 May 10:30
Analitik
16 May 10:17
Ədəbiyyat
16 May 09:58
Analitik
16 May 09:31
Sosial
16 May 09:15
Ədəbiyyat
16 May 08:50
Ədəbiyyat
16 May 08:33
Dünya
15 May 23:35
Dünya
15 May 23:17
Gündəm
15 May 23:14
Sosial
15 May 22:40
Mədəniyyət
15 May 22:31
Dünya
15 May 22:18
Elm
15 May 21:56
Sosial
15 May 21:23
Sosial
15 May 21:10
Dünya
15 May 20:45
İqtisadiyyat
15 May 20:32
Dünya
15 May 20:19
Sosial
15 May 19:53
Sosial
15 May 19:30
Dünya
15 May 19:17
Ədəbiyyat
15 May 18:55
Dünya
15 May 18:45
Sosial
15 May 18:10
Sosial
15 May 17:55
Gündəm
15 May 17:48
Dünya
15 May 17:34
Dünya
15 May 16:58
Dünya
15 May 16:26
Sosial
15 May 16:14
Sosial
15 May 16:04
Siyasət
15 May 16:03
Siyasət
15 May 16:02
Dünya
15 May 15:50
Gündəm
15 May 15:45
Siyasət
15 May 15:40
Mədəniyyət
15 May 15:39
Dünya
15 May 15:19
YAP xəbərləri
15 May 15:15
YAP xəbərləri
15 May 15:05
Dünya
15 May 14:46
Gündəm
15 May 14:30
Dünya
15 May 14:22
Elanlar
15 May 13:57
Sosial
15 May 13:55
Dünya
15 May 13:51
Dünya
15 May 13:47
Mədəniyyət
15 May 13:46
Xəbər lenti
15 May 13:42
Dünya
15 May 13:17
Gündəm
15 May 12:42
Sosial
15 May 12:41
Sosial
15 May 12:41
Sosial
15 May 12:27
Sosial
15 May 12:19
YAP xəbərləri
15 May 11:54
Gündəm
15 May 11:35
Gündəm
15 May 11:17
Siyasət
15 May 10:59
Sosial
15 May 10:49
İqtisadiyyat
15 May 10:48
Elm
15 May 10:48
Gündəm
15 May 10:30
İqtisadiyyat
15 May 10:16
Gündəm
15 May 09:54
Analitik
15 May 09:32
İqtisadiyyat
15 May 09:17
Dünya
15 May 08:42
