Azərbaycan milli mətbuatı dövlətçiliyin və ictimai inkişafın etibarlı dayağıdır

Bakı:

23 °C

68 %

7 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / Azərbaycan milli mətbuatı dövlətçiliyin və ictimai inkişafın etibarlı dayağıdır

Azərbaycan milli mətbuatı dövlətçiliyin və ictimai inkişafın etibarlı dayağıdır

20.07.2026 [22:49]

22 İyul – Milli Mətbuat Günü Azərbaycan xalqının ictimai-siyasi və mədəni həyatında xüsusi əhəmiyyət daşıyan tarixlərdən biridir. Bu gün təkcə milli jurnalistikanın yaranmasının deyil, həm də xalqımızın maarifçilik hərəkatının, milli özünüdərkinin və dövlətçilik düşüncəsinin formalaşmasının rəmzi kimi qeyd olunur. Azərbaycan milli mətbuatının təməli 1875-ci il iyulun 22-də görkəmli maarifçi Həsən bəy Zərdabi tərəfindən nəşr olunan “Əkinçi” qəzeti ilə qoyulmuşdur. Ana dilində nəşr edilən ilk qəzet kimi “Əkinçi” cəmiyyətin maariflənməsinə, elmi biliklərin təbliğinə, milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasına və ictimai fikrin inkişafına xidmət edən mühüm ideoloji məktəb yaratmışdır. Qəzet qısa müddət fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq, milli mətbuatın gələcək inkişaf istiqamətlərini müəyyən etmiş, sonrakı dövrlərdə formalaşan jurnalistika ənənələrinin əsasını qoymuşdur. "Əkinçi"nin yaratdığı maarifçilik xətti sonrakı illərdə nəşr olunan “Ziya”, “Ziyayi-Qafqaziyyə”, “Kəşkül”, “Şərqi-Rus”, “Həyat”, “Füyuzat”, “İrşad”, “Molla Nəsrəddin”, “Açıq söz” və digər mətbuat orqanları tərəfindən davam etdirildi. Bu nəşrlər yalnız informasiya mənbəyi olmaqla kifayətlənməyərək, milli şüurun formalaşmasına, Azərbaycan dilinin inkişafına, azadlıq ideyalarının yayılmasına və ziyalı nəslinin yetişməsinə mühüm təsir göstərdi. XX əsrin əvvəllərində milli mətbuat ictimai-siyasi proseslərin ayrılmaz hissəsinə çevrildi, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə isə dövlət quruculuğu və istiqlal ideyalarının təbliğində mühüm rol oynadı. Sonrakı sovet dövründə senzura şəraitində fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq, milli dəyərlərin yaşadılması istiqamətində öz missiyasını müəyyən qədər davam etdirdi.

Azərbaycan dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra media sahəsinin inkişafında yeni mərhələ başlandı. Xüsusilə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi dövründə həyata keçirilən islahatlar mətbuatın hüquqi əsaslarının möhkəmləndirilməsinə, söz və fikir azadlığının təmin olunmasına geniş imkan yaratdı. 1998-ci ildə dövlət senzurasının ləğv edilməsi ölkədə demokratik media mühitinin formalaşmasına ciddi təkan verdi və jurnalistikanın daha sərbəst fəaliyyət göstərməsi üçün əlverişli şərait yaratdı. Bu addım Azərbaycan mediasının tarixində dönüş nöqtəsi olmaqla yanaşı, müasir informasiya siyasətinin də əsas istiqamətlərindən birinə çevrildi.

Bu gün həmin siyasi kurs Prezident İlham Əliyev tərəfindən müasir dövrün tələblərinə uyğun şəkildə davam etdirilir. Son illərdə media sahəsində həyata keçirilən institusional islahatlar milli jurnalistikanın inkişafına yeni imkanlar açmışdır. Medianın İnkişafı Agentliyinin yaradılması, "Media haqqında" Qanunun qəbul olunması, Media Reyestrinin tətbiqi, jurnalistlərin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi, media subyektlərinə göstərilən dövlət dəstəyi və vergi güzəştləri bu istiqamətdə həyata keçirilən mühüm tədbirlər sırasındadır. Bu islahatların əsas məqsədi peşəkar medianın inkişafını stimullaşdırmaq, informasiya məkanında şəffaflığı artırmaq, jurnalist fəaliyyətinin keyfiyyətini yüksəltmək və milli informasiya təhlükəsizliyini daha etibarlı şəkildə təmin etməkdir.

Qlobal informasiya mühitində baş verən sürətli dəyişikliklər jurnalistikanın qarşısında yeni vəzifələr müəyyənləşdirir. Rəqəmsal texnologiyalar, sosial media platformaları və süni intellekt informasiya istehsalı və yayımında tamamilə yeni imkanlar yaratsa da, dezinformasiyanın, saxta xəbərlərin və informasiya manipulyasiyalarının artması peşəkar medianın məsuliyyətini daha da artırır. Müasir jurnalist operativ məlumat təqdim etməklə yanaşı, informasiyanın etibarlılığını yoxlamalı, peşə etikası prinsiplərinə sadiq qalmalı və cəmiyyətin obyektiv məlumatlandırılmasını təmin etməlidir. Bu baxımdan media savadlılığının inkişaf etdirilməsi, rəqəmsal bacarıqların artırılması və yeni texnologiyaların məsuliyyətli tətbiqi informasiya cəmiyyətinin əsas tələbləri sırasında yer alır.

Azərbaycan mediası 44 günlük Vətən müharibəsi zamanı informasiya cəbhəsində yüksək peşəkarlıq nümayiş etdirdi. Jurnalistlər cəbhə bölgəsindən operativ məlumatlar təqdim etməklə yanaşı, beynəlxalq auditoriyaya ölkəmizin haqlı mövqeyini faktlar əsasında çatdırdılar, dezinformasiya kampaniyalarının ifşasında mühüm rol oynadılar. Müharibədən sonrakı dövrdə isə media işğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan bərpa və quruculuq işlərinin, Böyük Qayıdış Proqramının və regionda yaranmış yeni geosiyasi reallıqların işıqlandırılmasını uğurla davam etdirir. Bununla yanaşı, Şuşada keçirilən Qlobal Media Forumları Azərbaycanın beynəlxalq informasiya dialoqunda fəal iştirakını nümayiş etdirən mühüm platformaya çevrilmişdir. Dünyanın müxtəlif ölkələrindən media nümayəndələrinin qatıldığı bu forumlarda informasiya təhlükəsizliyi, süni intellekt, media etikası, rəqəmsal transformasiya və dezinformasiyaya qarşı mübarizə kimi aktual mövzular müzakirə edilir ki, bu da Azərbaycanın qlobal media əməkdaşlığında artan rolunu nümayiş etdirir.

Müasir dövrdə milli mətbuatın qarşısında duran əsas məqsədlərdən biri cəmiyyətin düzgün və obyektiv məlumatlandırılması ilə yanaşı, dövlətçilik maraqlarının qorunmasına, vətəndaş həmrəyliyinin möhkəmləndirilməsinə və milli-mənəvi dəyərlərin təbliğinə töhfə verməkdir. Güclü media yalnız müasir texnologiyalara malik olmaqla deyil, həm də yüksək peşəkarlıq, məsuliyyət, obyektivlik və ictimai etimad prinsiplərinə əsaslanmaqla formalaşır. Azərbaycan milli mətbuatı yüz əlli ildən artıq inkişaf yolu ərzində qazandığı zəngin təcrübəyə söykənərək bu gün də ölkənin ictimai-siyasi həyatında mühüm rol oynayır və qlobal informasiya məkanında milli maraqların müdafiəsinə xidmət edir.

Həsən bəy Zərdabinin maarifçilik ideyaları ilə əsası qoyulan milli mətbuat bu gün müasir texnologiyaların yaratdığı imkanlardan istifadə etməklə yeni inkişaf mərhələsini yaşayır. Tarixi ənənələrə sadiqlik və müasir çağırışlara çevik uyğunlaşma Azərbaycan mediasının əsas üstünlüklərindən biridir. Əminliklə demək olar ki, peşəkar jurnalistika prinsiplərinə söykənən milli mətbuat bundan sonra da cəmiyyətin inkişafına, informasiya təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsinə, milli maraqların qorunmasına və Azərbaycanın həqiqətlərinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılmasına mühüm töhfələr verməyə davam edəcəkdir.

Namiq Əhmədov

YAP Xəzər rayon təşkilatının sədri

Paylaş:

Baxılıb: 432 dəfə