Azərbaycan-Ukrayna münasibətlərində yeni mərhələ

Bakı:

15 °C

88 %

8 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / Azərbaycan-Ukrayna münasibətlərində yeni mərhələ

Azərbaycan-Ukrayna münasibətlərində yeni mərhələ

28.04.2026 [17:03]

2026-cı ilin 25 aprel tarixi Azərbaycan və Ukrayna münasibətlərində yeni bir səhifənin açılışı kimi tarixə düşdü. Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin Azərbaycana işgüzar səfəri və Qəbələ şəhərində keçirilən ali səviyyəli görüşlər, iki ölkə arasındakı strateji tərəfdaşlığın sadəcə sözdə deyil, real və konkret layihələrdə öz əksini tapdığını bir daha sübut etdi. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev mətbuata bəyanatında iki ölkə arasında əlaqələrin dərin köklərə və möhkəm siyasi təmələ əsaslandığını xüsusi vurğuladı.

Bəyanatın ən diqqətçəkən, lakin eyni zamanda ən az detal açıqlanan hissəsi hərbi-texniki əməkdaşlıqdır. "Birgə istehsalla bağlı çox gözəl imkanlar" ifadəsi ciddi açılımdır. Ukrayna son illərdə dronlar, zirehli texnika, raket proqramları sahəsində döyüş şəraitində sınaqdan çıxmış böyük təcrübə qazanıb. Azərbaycan isə həm sovet standartlarına uyğun texnikanın modernizasiyası, həm də müasir Türkiyə və İsrail sistemləri üzrə istehsalat bazasına malikdir. Bu iki ekosistemin birləşməsi birgə dron istehsalı, zirehli texnikanın modernizasiyası, hətta kiçik həcmli elektronika və mühərrik komponentlərinin mübadiləsini vəd edir. Bəyanatın tonu göstərir ki, hərbi-texniki əməkdaşlıq gələcək ikitərəfli gündəliyin əsas sütunlarından birinə çevriləcək.

Ticarət dövriyyəsi də bəyanatın mühüm hissəsini təşkil edir. Prezident Əliyevin dediyi "yarım milyard dolları ötmüş" rəqəm əslində müharibə səbəbindən nisbətən düşsə də, indi onun yenidən artması gözlənilir. Maraqlıdır ki, Azərbaycanın Ukraynaya ixracı idxaldan çox olaraq qalır. Bu, Azərbaycanın müharibə dövründə Ukraynaya əsasən kənd təsərrüfatı məhsulları, neft məhsulları və metallar satdığını göstərir. Səfərin məqsədlərindən biri də məhz bu balansı daha dayanıqlı formata çevirmək, Azərbaycandan rekonstruksiya materialları – sement, borular, elektrik avadanlıqları, kabel məhsulları – idxalını artırmaqdır.

Bununla yanaşı, tərəflər hərbi-texniki əməkdaşlıq məsələlərini də müzakirə etmişlər. Prezident İlham Əliyev bu sahədə fikir mübadiləsinin aparıldığını və böyük perspektivlərin mövcud olduğunu bildirdi. Qeyd olundu ki, müdafiə sənayesi və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq həm ikitərəfli münasibətlərin dərinləşməsinə, həm də regional sabitliyin təmin olunmasına xidmət edə bilər.

Azərbaycan Ukraynanın enerji sisteminin bərpasında fəal iştirakını davam etdirir. Bəyanatda vurğulandı ki, Azərbaycan tərəfi təkcə yanacaq tədarükü deyil, həm də dağılmış enerji infrastrukturunun yenidən qurulması üçün lazımi avadanlıqların göndərilməsini davam etdirəcək. Humanitar müstəvidə isə İrpin şəhərində bərpa olunan sosial obyektlər və ukraynalı uşaqların Azərbaycandakı reabilitasiya proqramları xalqlararası dostluğun ən bariz nümunəsi kimi göstərildi.

İqtisadi əlaqələrin mərkəzində isə nəqliyyat və logistika dayanırdı. Prezidentlər Orta Dəhlizin və Xəzər-Qara dəniz marşrutunun əhəmiyyətini müzakirə etdilər. İlham Əliyev qeyd etdi ki, ticarət dövriyyəsinin yarım milyard dolları keçməsi yalnız başlanğıcdır; logistik imkanların genişləndirilməsi bu rəqəmi yaxın illərdə bir neçə dəfə artırmağa imkan verəcək.

Nəticə etibarilə, İlham Əliyevin Zelenski ilə mətbuat bəyanatını "qeyri-bərabər şəraitdə tarazlı tərəfdaşlıq nümunəsi" kimi xarakterizə etmək olar. Azərbaycan öz mürəkkəb geosiyasi mövqeyindən – Rusiya, Türkiyə, İran ilə qonşuluq, eyni zamanda Qərbə enerji təchizatı – maksimum fayda çıxarır və heç bir bloka qoşulmadan Ukraynaya praqmatik, ladanşlı dəstək verir. Siyasi müstəvidə Ukraynanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləməklə Azərbaycan beynəlxalq hüququn qoruyucusu kimi imicini gücləndirir. İqtisadi sahədə SOCAR və digər şirkətlər müharibəyə baxmayaraq Ukrayna bazarındakı mövqelərini qoruyur. Hərbi-texniki əməkdaşlıq hələ də pərdəarxası olsa da, istiqamət aydındır: birgə istehsala doğru addımlar. Bu münasibətlər çətinləşən şəraitdə nəinki ayaqda qalır, əksinə təkamül edir və hər iki tərəf üçün xarici siyasətin uğurlu multivektorluluğunun bariz nümunəsi olaraq qalır.

Ümumilikdə, Ukrayna Prezidentinin Azərbaycana səfəri və keçirilən görüşlər bir daha göstərdi ki, iki ölkə arasında münasibətlər strateji xarakter daşıyır və çoxşaxəli əməkdaşlıq gündəliyi ilə zəngindir. Siyasi dialoqun intensivliyi, iqtisadi və enerji sahələrində uğurlu layihələr, eləcə də təhlükəsizlik istiqamətində perspektivlər Azərbaycan-Ukrayna tərəfdaşlığının gələcəkdə daha da inkişaf edəcəyini deməyə əsas verir.

Qəbələdə imzalanan mühüm sənədlər və dövlət başçılarının səmimi mesajları göstərir ki, Azərbaycan və Ukrayna arasındakı münasibətlər regionun sabitliyi və inkişafı üçün mühüm faktora çevrilib. Prezident İlham Əliyevin ifadə etdiyi kimi, son dörd ildə keçirilən yeddinci görüş bu tərəfdaşlığın dinamizminin və strateji dərinliyinin göstəricisidir.

Şövqi Həsənov,

YAP Şəmkir rayon Təşkilatı Aparatının əməkdaşı

Paylaş:

Baxılıb: 278 dəfə