Zoonoz xəstəliklərə qarşı necə mübarizə aparaq?
17.08.2024 [12:28]
Araşdırma aparsaq bir çox evdə ev heyvanlarının saxlandığının şahidi olarıq. Lakin bəzi insanlar heyvanlardan insanlara keçəcək xəstəliklərdən xəbərsiz olaraq bu xəstəliklərə məruz qalırlar. Bu da bir çox hallarda dəri, allergik və infeksion xəstəliklərə gətirib çıxarır. Həkimlər bildirirlər ki, belə xəstəliklərə daha çox uşaqlar yoluxur.
İnfeksionist Təyyar Eyvazov "Yeni Azərbaycan" - a açıqlamasında bildirir ki, heyvanlardan insanlara keçən infeksion xəstəliklər müxtəlif yollarla yayılır: "Bunlara brusellyoz, qara yara, tülyaremiya, malyariya, salmonellyoz, leyşmanioz, toksoplazmoz, taun, leptospiroz, yersinyoz, quduzluq, meymun çiçəyi və s. aiddir. Ölkəmzdə bunlardan bir neçəsinə az da olsa rast gəlinir. Zoonozlar onurğalı heyvanlardan insanlara təbii yolla keçən hər hansı xəstəlik və ya infeksiyalardır. Zoonozların 200-dən çox növü məlumdur, yeni və mövcud insan xəstəliklərinin əhəmiyyətli hissəsini təşkil edir. Zoonotik patogenlər bakteriyalar, viruslar və ya parazitlər, eləcə də insanlara birbaşa təmas, qida, su və ya ətraf mühit vasitəsilə ötürülə bilən patogenlər ola bilər. Zoonoz xəstəliklər bütün dünyada əsas sağlamlıq problemidir. Bəzi xəstəliklər, məsələn, COVID-19 infeksiyası zoonoz kimi başlayıb, lakin sonradan ştammlar mutasiyaya uğrayaraq yalnız insanlara təsir göstərir və qlobal pandemiyalara səbəb olur. Zoonotik patogenlər insanlara ev, təsərrüfat və ya vəhşi heyvanlarla hər hansı təmas zamanı keçə bilər".
T. Eyvazov onu da bildirir ki, kənd təsərrüfatında antibiotiklərin geniş istifadə olunduğu ərazilərdə patogenlər tərəfindən yoluxma riski arta bilər: "Vəhşi təbiətin yaxınlığında və ya çox sayda vəhşi heyvanın olduğu yarı şəhər ərazilərdə yaşayan insanlar siçovullar, tülkülər və ya yenotlar kimi heyvanlardan yoluxma riski mümkündür. Urbanizasiya və təbii yaşayış yerlərinin dağıdılması insanların vəhşi heyvanlarla təmaslarının artması səbəbindən zoonoz xəstəliklərin riskini artırır".
Bəs bu xəstəliklərə qarşı necə mübarizə aparmalıyıq?
Heyvanlardan keçən müxtəlif infeksion xəstəliklərlə onların mənbələri, ötürülmə müxanizmləri nəzərə alınmaqla mübarizə aparılır.Ölkəmizdə bu tədbirlər həm baytarlıq nəzarəti orqanları, həm də GEM-lər, Qida təhlükəsizliyi Agentliyi və s. tərəfindən həyata keçirilir. Quduzluq kimi bəzi zoonoz xəstəliklərin peyvənd və digər üsullarla qarşısı alınır.
Havar Şəfiyeva
Xəbər lenti
Hamısına bax
Analitik
18 Aprel 10:18
Gündəm
18 Aprel 09:50
Analitik
18 Aprel 09:35
Mədəniyyət
18 Aprel 09:12
Ədəbiyyat
18 Aprel 08:57
Ədəbiyyat
18 Aprel 08:33
YAP xəbərləri
17 Aprel 23:53
Dünya
17 Aprel 23:52
YAP xəbərləri
17 Aprel 23:51
Dünya
17 Aprel 23:39
Sosial
17 Aprel 23:15
Dünya
17 Aprel 22:41
İqtisadiyyat
17 Aprel 22:33
Dünya
17 Aprel 22:16
Dünya
17 Aprel 21:58
İqtisadiyyat
17 Aprel 21:23
Gündəm
17 Aprel 21:09
Hadisə
17 Aprel 21:09
Dünya
17 Aprel 20:45
Dünya
17 Aprel 20:32
Sosial
17 Aprel 20:17
Dünya
17 Aprel 19:50
Gündəm
17 Aprel 19:25
Dünya
17 Aprel 19:21
Xəbər lenti
17 Aprel 19:10
Elm
17 Aprel 18:53
Dünya
17 Aprel 18:20
Dünya
17 Aprel 17:28
Dünya
17 Aprel 17:11
Gündəm
17 Aprel 16:36
Dünya
17 Aprel 16:34
YAP xəbərləri
17 Aprel 16:13
Dünya
17 Aprel 16:10
Dünya
17 Aprel 15:58
YAP xəbərləri
17 Aprel 15:55
Sosial
17 Aprel 15:51
Hadisə
17 Aprel 15:43
Sosial
17 Aprel 15:27
Dünya
17 Aprel 15:23
Sosial
17 Aprel 15:16
İdman
17 Aprel 15:15
Siyasət
17 Aprel 15:02
Siyasət
17 Aprel 15:01
YAP xəbərləri
17 Aprel 14:54
Dünya
17 Aprel 14:45
Dünya
17 Aprel 14:41
Siyasət
17 Aprel 14:33
Sosial
17 Aprel 14:32
Dünya
17 Aprel 14:19
Dünya
17 Aprel 13:50
Dünya
17 Aprel 13:27
Gündəm
17 Aprel 13:08
Gündəm
17 Aprel 12:54
Siyasət
17 Aprel 12:44
Gündəm
17 Aprel 12:22
İqtisadiyyat
17 Aprel 12:16
Siyasət
17 Aprel 12:16
Sosial
17 Aprel 12:15
Gündəm
17 Aprel 11:48
Siyasət
17 Aprel 11:38
İqtisadiyyat
17 Aprel 11:34
İqtisadiyyat
17 Aprel 11:12
Gündəm
17 Aprel 10:50
Sosial
17 Aprel 10:43
Siyasət
17 Aprel 10:37
Analitik
17 Aprel 10:15
Gündəm
17 Aprel 09:58
Analitik
17 Aprel 09:33
Elm
17 Aprel 09:14
Sosial
17 Aprel 08:51
