/ / Tədqiqat: İstiləşmə qlobal qida şəbəkələrini təhdid etdiyi üçün kritik okean mikrobları məhv olma təhlükəsi ilə üzləşir
Tədqiqat: İstiləşmə qlobal qida şəbəkələrini təhdid etdiyi üçün kritik okean mikrobları məhv olma təhlükəsi ilə üzləşir
09.09.2025 [23:16]
Okeanların istiləşməsi bütün qlobal fotosintezin 5%-ni təşkil edən mikroskopik orqanizmlər olan Prochlorococcus (fotosintetik dəniz siyanobakteriyaları) populyasiyalarını məhv etmək təhlükəsi yaradır və onların məhsuldarlığı ağır iqlim ssenariləri altında bütün dünyada potensial olaraq 37% azalır.
AZƏRTAC xəbər verir ki, “Nature Microbiology” jurnalında dərc olunan yeni araşdırmaya görə, bu kiçik dəniz mikroblarının çoxalma sürəti kəskin şəkildə düşməzdən əvvəl yalnız 30 dərəcə Selsiyə qədər su temperaturuna dözə bilir.
Vaşinqton Universiteti tərəfindən aparılan araşdırma bu orqanizmlərin 18-28 dərəcə Selsi arasında suda ən səmərəli şəkildə çoxaldığını, lakin 30 dərəcədən yuxarı temperaturda hüceyrələrin bölünmə sürətinin optimal səviyyələrin yalnız üçdəbirinə endiyini göstərir.
İqlim modelləri tropik və subtropik okeanların temperaturunun 75 il ərzində bu həddi keçəcəyini proqnozlaşdırır. Orta istiləşmə ssenariləri altında Prochlorococcus məhsuldarlığı tropiklərdə 17%, qlobal miqyasda isə 10% azala bilər. Həmçinin yüksək istiləşmə ssenariləri 51% tropik azalmaya səbəb ola bilər.
Təxminən 10 il ərzində aparılan 100-ə yaxın tədqiqat səfəri zamanı 241.401 kilometr məsafədə 800 milyard hüceyrəni təhlil edən araşdırmaya rəhbərlik edən Fransua Ribalet deyib: “Onların tükənmə temperaturu düşündüyümüzdən çox aşağıdır”.
Tədqiqatçılar bildiriblər ki, Prochlorococcus okean səthi sularının 75%-dən çoxunda kiçik dəniz canlılarından tutmuş balinalara qədər bütün sualtı faunanı dəstəkləyən dəniz qida şəbəkələrinin əsasını təşkil edir. Bu siyanobakteriyalar mikroskopik ölçülərinə baxmayaraq, dəniz qida zəncirləri boyunca canlıları qida maddələri ilə təmin edir.
Ribalet bildirib: “Uzun müddətdir ki, alimlər Prochlorococcus mikrobunun gələcəkdə böyük işlər görəcəyini düşünürdülər, lakin ən isti bölgələrdə bu kiçik bakteriyalar bunu yaxşı bacarmırlar. Bu o deməkdir ki, dəniz qida şəbəkəsinin qalan hissəsi üçün daha az karbon - daha az qida olacaq”.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
21 Sentyabr 23:34
İqtisadiyyat
21 Sentyabr 23:19
Sosial
21 Sentyabr 22:56
Dünya
21 Sentyabr 22:20
Dünya
21 Sentyabr 21:43
Dünya
21 Sentyabr 21:15
Dünya
21 Sentyabr 20:58
Dünya
21 Sentyabr 20:26
Dünya
21 Sentyabr 19:41
Sosial
21 Sentyabr 19:34
Dünya
21 Sentyabr 19:14
YAP xəbərləri
21 Sentyabr 19:00
İqtisadiyyat
21 Sentyabr 18:41
Sosial
21 Sentyabr 18:15
YAP xəbərləri
21 Sentyabr 18:10
Sosial
21 Sentyabr 18:10
YAP xəbərləri
21 Sentyabr 18:06
Sosial
21 Sentyabr 18:05
YAP xəbərləri
21 Sentyabr 17:53
Dünya
21 Sentyabr 17:47
İdman
21 Sentyabr 17:31
Dünya
21 Sentyabr 17:25
İdman
21 Sentyabr 16:46
YAP xəbərləri
21 Sentyabr 16:41
Elm
21 Sentyabr 16:19
Elm
21 Sentyabr 15:48
YAP xəbərləri
21 Sentyabr 15:15
YAP xəbərləri
21 Sentyabr 14:53
İdman
21 Sentyabr 14:36
Formula 1
21 Sentyabr 14:35
Elm
21 Sentyabr 14:27
YAP xəbərləri
21 Sentyabr 14:23
Siyasət
21 Sentyabr 13:34
Sosial
21 Sentyabr 13:27
Sosial
21 Sentyabr 13:25
Hadisə
21 Sentyabr 13:24
YAP xəbərləri
21 Sentyabr 13:21
Xəbər lenti
21 Sentyabr 12:45
YAP xəbərləri
21 Sentyabr 12:37
Siyasət
21 Sentyabr 12:27
İqtisadiyyat
21 Sentyabr 11:43
İqtisadiyyat
21 Sentyabr 11:42
Dünya
21 Sentyabr 11:41
Dünya
21 Sentyabr 11:40
Siyasət
21 Sentyabr 11:38
Dünya
21 Sentyabr 11:19
Siyasət
21 Sentyabr 11:12
Hadisə
21 Sentyabr 11:09
Sosial
21 Sentyabr 11:00
Dünya
21 Sentyabr 10:57
Avropa
21 Sentyabr 10:53
İqtisadiyyat
21 Sentyabr 10:47
Daxili siyasət
21 Sentyabr 10:43
Sosial
21 Sentyabr 10:40
Dünya
21 Sentyabr 10:25
Xəbər lenti
21 Sentyabr 10:21
Dünya
21 Sentyabr 09:42
Dünya
21 Sentyabr 09:16
Dünya
21 Sentyabr 08:58
Dünya
20 Sentyabr 23:18
Hadisə
20 Sentyabr 22:31
Sosial
20 Sentyabr 21:13
Dünya
20 Sentyabr 20:35
Dünya
20 Sentyabr 19:21
Dünya
20 Sentyabr 18:13
Dünya
20 Sentyabr 17:39
Dünya
20 Sentyabr 16:26
Dünya
20 Sentyabr 15:31
Dünya
20 Sentyabr 14:40
Dünya
20 Sentyabr 13:19
