14 il əvvəl, bu gün...

Bakı:

17 °C

77 %

3 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Xəbər lenti / 14 il əvvəl, bu gün...

14 il əvvəl, bu gün...

04.11.2022 [10:26]

Prezidentin Sərəncamı ilə...

Kosmik sənaye ölkələri arasındakı mövqeyimiz güclənir

Yeganə BAYRAMOVA

Azərbaycanda informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının (İKT) inkişafı ilə bağlı ən prioritet sahələrdən biri olan kosmik sənayenin inkişaf etdirilməsi istiqamətində böyük addımlar atılıb. “Kosmik sənayenin yaradılması və telekommunikasiya peyklərinin orbitə çıxarılması haqqında” Prezident İlham Əliyevin imzaladığı 4 noyabr 2008-ci il tarixli Sərəncam da bu sahədə atılan mühüm ilkin addımlardan biridir. Həmin Sərəncama əsasən, ölkədə kosmik sənayenin yaradılmasını zəruri edən hal kimi, həm də Azərbaycanın Avropa və Asiya qitələri arasında əlverişli coğrafi və iqtisadi məkanda yerləşməsi, iqtisadi və informasiya təhlükəsizliyinin əsas komponentlərindən olan telekommunikasiya peyklərinin hazırlanması və orbitə çıxarılması göstərilib. Yəni kosmosla bağlı planlar təkcə kommersiya layihələri deyil, həm də kifayət qədər mürəkkəb regionda yerləşən ölkəmiz üçün informasiya təhlükəsizliyi məsələsidir. Bu da kosmik sənayenin inkişafı ilə bağlı qəbul edilmiş qərarın həm də gələcəyə hesablanmış strateji məsələ olduğunu deməyə əsas verir.

Sərəncamda son illər ölkəmizdə qeyri-neft sektorunun inkişafı ilə əlaqədar həyata keçirilən Dövlət Proqramları və əməli tədbirlər iqtisadiyyatın diversifikasiyası və yeni sənaye sahələrinin inkişafı üçün geniş imkanların açıldığı qeyd olunub. Təməli ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən qoyulmuş və müasir dövrün reallıqlarına uyğun həyata keçirilən siyasət nəticəsində son illər respublikamız sosial-iqtisadi inkişaf, ictimai-siyasi sabitlik şəraitində yaşayır.

İKT tətbiqinin səviyyəsi hər bir ölkənin sosial-iqtisadi inkişafı ilə yanaşı, onun intellektual və elmi potensialının, dövlət idarəçiliyində şəffaflığın və səmərəliliyin, cəmiyyətin inkişafının əsas göstəricilərindən biri hesab olunur. İnformasiya və kommunikasiya texnologiyaları sahəsi prioritet sahə elan edilib. Rabitə və informasiya texnologiyaları sahəsinin isə neft sahəsindən sonra Azərbaycan iqtisadiyyatının ən inkişaf etmiş sektoru olacağı gözlənilir. İnformasiya və kommunikasiya texnologiyalarının geniş tətbiqi ölkənin hərtərəfli inkişafına xidmət etməklə yanaşı, informasiya sahəsində milli təhlükəsizliyin təmin olunması baxımından da xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Cənab Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən və müasir Azərbaycan tarixinin önəmli layihələrindən biri olan “Azerspace-1” peykinin 2013-cü ildə orbitə çıxarılması ilə ölkəmiz azsaylı dövlətlərin təmsil olunduğu “kosmik klub”a üzv oldu. 25 sentyabr 2018-ci ildə isə “Azerspace-2” peyki orbitə buraxıldı. “Azerspace-2” peykinin orbitə çıxarılması ölkə iqtisadiyyatının gücünü, qüdrətini, respublikamızın ən mürəkkəb layihələri də reallaşdırmağa qadir olduğunu nümayiş etdirdi. Bu peyk vasitəsilə, əsasən, Avropa, Mərkəzi və Cənubi Asiya, Yaxın Şərq və Tropik Afrika regionlarında ödənişli televiziya (DTH), hökumət strukturları üçün rabitə xidmətləri və şəbəkə xidmətləri reallaşdırılacaq.

Bu məqamda xatırlatmaq yerinə düşər ki, Azərbaycanda bir çox digər sahələrdə olduğu kimi, kosmik sənayenin əsasları da ümummilli lider Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. Ulu öndərimizin təşəbbüsü ilə 1974-cü ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının nəzdində “Kosmik cihazqayırma konstruktor bürosu” yaradılıb və burada kosmik tədqiqatların aparılmasına başlanılıb.

Təəssüf ki, ötən əsrin 90-cı illərinin əvvəllərində Azərbaycanda cərəyan edən siyasi proseslərin destruktiv təsirləri kosmik sənayeyə də təsirsiz ötüşmədi, bu sahədə ixtisaslaşmış kadrların ölkədən axınına, əldə olunan bilik və təcrübənin itirilməsinə gətirib çıxardı. Lakin 1993-cü ildə Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra respublikada xaos və anarxiya aradan qaldırıldı, iqtisadiyyatın dirçəldilməsinə başlanıldı. Elm sahəsinə diqqət və qayğı artırıldı. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının ləğvinin qarşısı alındı.

Ümummilli lider Heydər Əliyevin siyasi kursunu uğurla davam etdirən dövlətimizin başçısı cənab İlham Əliyev prezidentlik fəaliyyətinin ilk günündən etibarən bütün digər sahələrdə olduğu kimi, kosmik sənayenin inkişafını da diqqət mərkəzində saxladı. Ölkə rəhbərinin 2009-cu ildə təsdiq etdiyi “Azərbaycan Respublikasında kosmik sənayenin yaradılması və inkişafı üzrə Dövlət Proqramı” ilə Azərbaycanda müasir kosmik layihələrin həyata keçirilməsinə start verildi. Bununla da xarici dövlətlərin peyklərindən asılılıq aradan qaldırıldı.

Paylaş:

Baxılıb: 664 dəfə