Dişlərimizin qayğısına qalanların günüdür

Bakı:

17 °C

82 %

7 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Xəbər lenti / Dişlərimizin qayğısına qalanların günüdür

Dişlərimizin qayğısına qalanların günüdür

09.02.2023 [10:51]

Ən azı ildə iki dəfə...

Yeganə BAYRAMOVA

Hər il fevralın 9-u dünyada diş həkimləri və stomatoloqların bayramı - Beynəlxalq Stomatoloq Günü kimi qeyd edilir. Bu günün qeyd olunma ənənəsi ildən-ilə daha geniş yayılır. Stomatoloqların peşə bayramının müqəddəs Apolloniya Günündə qeyd edilməsinin əsaslı səbəbləri var. Həmin gün katolik kilsəsinin şəhidi Apolloniya xatırlanır. İsaya inam gətirən İskəndəriyyə məmurunun qızı Apolloniyanın xristianlıqdan dönməsi üçün ona dəhşətli işgəncələr verilib. İşgəncələrin xarakterinə görə müqəddəs Apolloniyanın atributları dişlər və ya kəlbətin olub, bütün işgəncələrə davam gətirən qadını tonqalda yandırmaqla hədələyəndə o özü alovun içinə doğru addımlayıb. Həmin hadisə 249-cu il fevralın 9-da baş verib.

ABŞ və Fransa alimləri tədqiqatlar zamanı qədim stomatoloqların hələ 9 min il əvvəl ilk bormaşının prototipindən istifadə etdiklərini aşkar ediblər. Pakistanın Bulucistan əyalətində tapılan bizim eradan əvvəl VI-IV əsrlərdə yaşamış insan qalıqlarını tədqiq edərkən onların bəzi dişlərində 1-3 millimetr diametrdə və 3,5 millimetrə qədər dərinlikdə deşiklər aşkar edilib. Həmin fakt stomatologiyanın qədimliyinin sübutudur və maraqlıdır ki, açılan deşiklərdən biri çənənin iç tərəfindən olub.

Azərbaycanda diş həkimlərinin ilk təşkilatı 1871-ci ildə Bakıda yaradılıb. 1919-cu ildə Bakı Dövlət Universitetində açılan tibb fakültəsində tələbələr diş xəstəliklərini öyrənməyə başlayıblar. 1930-cu ildə yaradılmış Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun müalicə-profilaktika fakültəsinin verdiyi ixtisaslara stomatologiya ixtisası da daxil edilib. Stomatologiya fakültəsi sərbəst fakültə kimi 1954-cü ildə yaradılıb. 1977-ci ildə uşaq stomatologiyası kafedrası açılıb. 2002-ci ildən Azərbaycan Tibb Universitetinin Stomatoloji Klinikası fəaliyyət göstərir.

Sterilizasiya mütləq və vacibdir!

Stomatoloq-həkim Rəşad İbrahimov “Yeni Azərbaycan”a açıqlamasında dişlərə düzgün qulluq qaydası, son illər daha çox üstünlük verilən stomatoloji prosedurlar barədə danışıb. Stomatoloq qeyd edib ki, Azərbaycanda tibbin digər sahələri kimi, stomatologiya da inkişaf edib. Onun sözlərinə görə, stomatologiyada ən əsas və birinci məqam sterilizasiya qaydalarıdır: “Məlumdur ki, bu gün infeksion xəstəliklər kifayət qədər çox yayılıb. Bizim işimiz də birbaşa qanla təmasda olduğu üçün sterilizasiyaya düzgün əməl etmək vacibdir. Bu qaydalar adətən klinikalarda yüksək səviyyədə təşkil olunur, amma təəssüflər olsun ki, bəzi stomatoloji kabinetlərdə həkimlər məsuliyyətsizlik edir və sterilizasiyaya önəm verilmir. Bu da bir sıra infeksion - Hepatit, Spid və.s xəstəliklərin yayılmasına səbəb olur”.

Ən çox tələbat implantlaradır

Həkim qeyd edib ki, bu gün stomatologiyada ən çox tələbat implantalogiyayadır. Onun sözlərinə görə, bu sahə ölkəmizdə yüksək inkişaf edib: “Adətən Avropa və Cənubi Koreya implanlatlarına müraciət edirik. İmplantlar itirilmiş dişləri əvəz edir. Əlbəttə ki, implant qoymaq üçün pasientə müyyən göstəriş olmalıdır. Bu prosedur işimizin 95, hətta bir az artıq faizini təşkil edir. Ölkəmizdə implantalogiya dünya standartlarına uyğundur. Əvvəllər xəstələrin itirilmiş dişlərini çıxmayan protezlərlə əvəz edirdik, bunun da bir çox diskomfort tərəfləri var. Amma implantla bərpa olunan dişlər pasiyentə rahatlıq verir”.

R.İbrahimov vurğulayıb ki, stomatologiyada inkişaf edən digər sahə estetik stomatologiyadır. Bura vinirlər, zirkonium qapaqlar daxildir: “Bir həkim olaraq məsləhət görərdim ki, pasiyentlər bu prosedura ehtiyac olsa, müraciət etsinlər. Adətən ana dişlərini vinirlər, zirkonium və metal-keramik qapaqlarla əvəz edirlər. Ancaq göstəriş varsa, dişin ən azı üçdə ikisi itirilibsə, bu proseduru etmək lazımdır”.

Həkimə vaxtında müraciət edilməlidir

Stomatoloq bildirib ki, pasiyentlər həkimə ən azı ildə iki dəfə müraciət etməlidirlər, yalnız dişləri ağrıyanda yox: “Məsələn, dişlərdə kariyers başlayanda dişin sinirini çıxartmadan, kariyersi təmizləyib blomp qoya bilirik. Bu zaman diş itirilmir. Lakin bəzən insanların diş ağrıları olur, sonra ağrılar kəsir və elə bilirlər ki, daha ağrımayacaq. Beləliklə, diş irinləyir, çirk edir və son məqamda həkimə gedirlər.

Gündə 2 dəfə qulluq

Stomatoloq dişlərə düzgün qulluq barədə də danışıb: “Dişlərə gündə 2 dəfə qulluq etmək vacibdir - səhər yeməyindən sonra və axşam yatmazdan əvvəl. Son illər dünya əhalisinin 92 faizi paradantoloji, yəni, diş əti xəstəliklərindən əziyyət çəkir. Ona görə də vaxtında həkimə müraciət etmək lazımdır”.

Paylaş:

Baxılıb: 431 dəfə