Normanı aşan yağıntılar...
09.04.2026 [11:35]
.jpeg)
Yağıntının “norması” necə təyin edilir?
Son günlər yağan intensiv yağışlar bir daha göstərdi ki, təbiətin gücü qarşısında olduqca həssasıq. Qısa müddətdə yağan leysanlar küçələri sanki çaylara çevirmişdi, bəzi ərazilərdə nəqliyyat iflic oldu, evlərə və obyektlərə ciddi ziyan dəydi.
Normanı aşan yağıntılar bir çox problemlərə səbəb ola bilər: Məsələn sel və daşqınlar, torpaq sürüşmələri, şəhər infrastrukturunda problemlər, kənd təsərrüfatına ziyan və.s Son günlər müşahidə etdiyimiz fəsadlar da məhz normadan artıq və qısa müddətdə düşən intensiv yağıntının nəticəsidir.
Bütün bunlar bir daha göstərdi ki, təbiətin ritmini anlamaq və ölçmək nə qədər vacibdir. Bəs tez-tez eşitdiyimiz “yağıntı norması” nədir və bu necə müəyyən olunur?
Yağıntı norması müəyyən bir ərazi üçün uzun illər ərzində (adətən 30 il) müşahidə olunan orta yağıntı miqdarıdır. Bu göstərici sayəsində meteoroloqlar konkret bir gün, ay və ya mövsümdə düşən yağışın “adi”, yoxsa “normadan artıq” olduğunu müəyyən edə bilirlər.
Yağıntı normasının ölçülməsi
Mövzu barədə “Yeni Azərbaycan”a açıqlama verən ekoloq Rövşən Abbasov bildirib ki, yağıntı norması təsadüfi şəkildə yox, ciddi elmi metodlarla hesablanır: “Müəyyən ərazidə uzun illər ərzində gündəlik yağış ölçülür. Bu ölçmələr xüsusi cihaz - pluviometr (yağışölçən) vasitəsilə aparılır. Toplanan məlumatlar isə aylıq və illik ortalamalara çevrilir. Nəticədə həmin ərazi üçün “iqlim norması” formalaşır. Məsələn, əgər bir şəhərdə aprel ayı üçün orta yağıntı 30 mm-dirsə, amma bu il 70 mm düşübsə, deməli yağıntı normadan xeyli artıq olub”.
Müəyyən proqnozlar verilsə belə...
Ekoloq deyib ki, bəzən aylıq deyil, hətta illik yağıntı normasının böyük bir hissəsi çox qısa müddət ərzində düşür, ilin qalan dövründə isə kəskin quraqlıq yaşanır: “Bu isə həm idarəetmə baxımından ciddi problemlər yaradır, həm də kənd təsərrüfatında su çatışmazlığına, nəticə etibarilə isə ərzaq qıtlığına səbəb ola bilər. Bu cür hadisələri dəqiq proqnozlaşdırmaq çox çətindir, hətta müəyyən proqnozlar verilsə belə, belə ekstremal hallara tam hazır olmaq da asan deyil. Bakı şəhərində yağış sularının idarə olunması sisteminin təkmilləşdirilməsinə ciddi ehtiyac var”.
Yeganə BAYRAMOVA
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
13 Aprel 23:16
Dünya
13 Aprel 22:49
İqtisadiyyat
13 Aprel 22:31
Dünya
13 Aprel 22:14
Dünya
13 Aprel 21:58
Sosial
13 Aprel 21:20
Dünya
13 Aprel 21:05
Müsahibə
13 Aprel 20:45
Dünya
13 Aprel 20:33
Dünya
13 Aprel 20:17
Dünya
13 Aprel 19:50
YAP xəbərləri
13 Aprel 19:38
İqtisadiyyat
13 Aprel 19:22
YAP xəbərləri
13 Aprel 18:55
Dünya
13 Aprel 18:11
YAP xəbərləri
13 Aprel 18:01
Sosial
13 Aprel 16:33
YAP xəbərləri
13 Aprel 16:23
İdman
13 Aprel 16:23
Elm
13 Aprel 15:54
Dünya
13 Aprel 15:42
YAP xəbərləri
13 Aprel 15:32
YAP xəbərləri
13 Aprel 14:36
Sosial
13 Aprel 14:32
Gündəm
13 Aprel 14:24
Hadisə
13 Aprel 14:01
Xəbər lenti
13 Aprel 14:00
Elm
13 Aprel 13:54
YAP xəbərləri
13 Aprel 13:44
Elanlar
13 Aprel 13:35
Dünya
13 Aprel 13:35
Dünya
13 Aprel 12:54
Dünya
13 Aprel 12:20
Elm
13 Aprel 12:06
Sosial
13 Aprel 11:58
Siyasət
13 Aprel 11:43
Dünya
13 Aprel 11:41
Elm
13 Aprel 11:40
Elm
13 Aprel 11:38
Dünya
13 Aprel 11:13
İqtisadiyyat
13 Aprel 11:05
Sosial
13 Aprel 10:51
Dünya
13 Aprel 10:49
YAP xəbərləri
13 Aprel 10:47
Hərbi
13 Aprel 10:45
Dünya
13 Aprel 10:25
Dünya
13 Aprel 09:58
Dünya
13 Aprel 09:20
Dünya
13 Aprel 08:43
Dünya
13 Aprel 08:17
Sosial
13 Aprel 07:55
Dünya
13 Aprel 07:31
Dünya
12 Aprel 23:34
Sosial
12 Aprel 23:16
Dünya
12 Aprel 22:51
Dünya
12 Aprel 22:19
Sosial
12 Aprel 21:43
Hadisə
12 Aprel 21:42
Dünya
12 Aprel 20:34
Dünya
12 Aprel 19:40
YAP xəbərləri
12 Aprel 19:05
Dünya
12 Aprel 18:25
Dünya
12 Aprel 17:19
Siyasət
12 Aprel 16:42
Sosial
12 Aprel 16:33
Sosial
12 Aprel 15:28
Hadisə
12 Aprel 14:15
Dünya
12 Aprel 13:34
Dünya
12 Aprel 13:32
Dünya
12 Aprel 12:25
