HUMANİZM VƏ DÖVLƏTÇİLİK

Bakı:

26 °C

89 %

3 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Sosial / HUMANİZM VƏ DÖVLƏTÇİLİK

HUMANİZM VƏ DÖVLƏTÇİLİK

26.08.2026 [10:37]

BİR ÖMRÜN ALİ MİSSİYASI

Dövlətlərin tarixində elə mərhələlər olur ki, həmin dövrləri yalnız qəbul edilən qərarlar və həyata keçirilən islahatlar deyil, cəmiyyətə qazandırılan mənəvi dəyərlər də səciyyələndirir. Bu dəyərlərin formalaşmasında isə öz fəaliyyətini şəxsi uğur deyil, ictimai məsuliyyət üzərində quran şəxsiyyətlərin rolu xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki dövlət idarəçiliyinin ən ali məqsədi insanın rifahına, cəmiyyətin inkişafına və milli həmrəyliyin möhkəmlənməsinə xidmət etməkdir.

Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban Əliyevanın uzun illər davam edən fəaliyyəti məhz bu baxımdan diqqətə layiqdir. Onun ictimai-siyasi fəaliyyəti, humanitar təşəbbüsləri, sosial layihələri və mədəni diplomatiya sahəsində gördüyü işlər təkcə həyata keçirilən proqramların miqyası ilə deyil, cəmiyyətə verdiyi mənəvi məzmunla seçilir. Bu fəaliyyətin mərkəzində isə hər zaman İNSAN amili dayanır.

İctimai etimad heç vaxt təsadüfən yaranmır. O, illərlə davam edən ardıcıl fəaliyyətin, cəmiyyət qarşısında məsuliyyət hissinin və insanların problemlərinə həssas münasibətin nəticəsidir.

Mehriban Əliyeva uzun illər ərzində həyata keçirdiyi sosial, humanitar və mədəni layihələrlə fəaliyyətini yalnız rəsmi vəzifələrin icrası ilə məhdudlaşdırmayıb. Onun təşəbbüsü ilə reallaşdırılan layihələr Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində minlərlə insanın həyatına toxunub, təhsilin, səhiyyənin, mədəniyyətin və sosial müdafiə sisteminin inkişafına töhfə verib.

Bu gün Azərbaycanda məktəb tikintisindən tarixi abidələrin bərpasına, xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqların sosial müdafiəsindən beynəlxalq humanitar aksiyalara qədər geniş fəaliyyət spektrini əhatə edən layihələr bir məqsədə xidmət edir – insanın həyat keyfiyyətinin yüksəldilməsinə.

Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti kimi Mehriban Əliyevanın fəaliyyəti sosial yönümlü dövlət siyasətinin daha da gücləndirilməsi istiqamətində mühüm mərhələ kimi xarakterizə olunur. Bu fəaliyyətin əsas xüsusiyyətlərindən biri vətəndaş amilinin bütün qərarların mərkəzində dayanmasıdır. Şəhid ailələrinə, qazilərə, həssas sosial qruplara göstərilən diqqət, sosial problemlərin operativ həlli istiqamətində atılan addımlar, regionlarda həyata keçirilən layihələr dövlət idarəçiliyində çevik və məsuliyyətli yanaşmanın göstəricisidir.

Müasir idarəetmədə vətəndaş məmnunluğu dövlət siyasətinin uğur meyarlarından biridir. Bu baxımdan Mehriban Əliyevanın fəaliyyəti idarəçiliklə humanizmin vəhdətini özündə əks etdirən nümunə kimi dəyərləndirilə bilər.

İctimai-siyasi fəaliyyət müxtəlif istiqamətləri əhatə etsə də, onun əsas fəlsəfəsi dəyişmir. Bu fəlsəfə insanın rifahına xidmət etmək, cəmiyyətin ehtiyaclarını düzgün qiymətləndirmək və milli-mənəvi dəyərləri qorumaqdan ibarətdir.

Heydər Əliyev Fondunun prezidenti kimi Mehriban Əliyevanın rəhbərliyi ilə həyata keçirilən layihələr də məhz bu prinsiplər üzərində qurulub. Məktəblərin tikilməsi və yenidən qurulması, səhiyyə müəssisələrinin müasirləşdirilməsi, uşaq evlərinin və internat məktəblərinin dəstəklənməsi, mədəniyyət ocaqlarının bərpası, aztəminatlı ailələrə göstərilən yardım proqramları xeyriyyəçiliyin sistemli dövlət yanaşmasına çevrildiyini göstərir.

Bu fəaliyyətin mühüm cəhətlərindən biri də onun davamlı xarakter daşımasıdır. Humanitar missiya birdəfəlik təşəbbüslərlə deyil, uzunmüddətli layihələr və strateji baxışla müşayiət olunur. İnsan kapitalına qoyulan sərmayə gələcəyin inkişafına qoyulan sərmayə kimi qiymətləndirilir.

Müasir dünyada dövlətlərin nüfuzu təkcə iqtisadi göstəricilər və ya siyasi təsir imkanları ilə ölçülmür. İnsan kapitalına münasibət, sosial ədalətin təmin olunması, mədəni irsin qorunması və humanitar təşəbbüslərin miqyası da ölkənin inkişaf səviyyəsini müəyyən edən əsas meyarlardandır. Bu baxımdan Heydər Əliyev Fondunun fəaliyyəti Azərbaycanda xeyriyyəçilik ənənələrinin sistemli və uzunmüddətli inkişaf modelinə çevrilməsinin bariz nümunəsidir.

Mehriban Əliyevanın rəhbərliyi ilə Fond fəaliyyətə başladığı gündən etibarən cəmiyyətin ən həssas sahələrini diqqət mərkəzində saxlayıb. Təhsil, səhiyyə, mədəniyyət, sosial müdafiə, ekologiya və humanitar yardım istiqamətlərində həyata keçirilən layihələr bir-birindən ayrı təşəbbüslər deyil, insanın hərtərəfli inkişafını hədəfləyən vahid konsepsiyanın tərkib hissəsidir.

Bu təşəbbüslərin hər biri göstərir ki, sosial məsuliyyət yalnız problemlərin həllinə deyil, gələcəyin qurulmasına xidmət edən strateji baxışdır.

Hər bir xalqın kimliyi onun tarixində, dilində, ədəbiyyatında və mədəniyyətində yaşayır. Milli irsin qorunması yalnız keçmişə ehtiram deyil, həm də gələcək nəsillərə qarşı mənəvi məsuliyyətdir.

Mehriban xanımın fəaliyyətində mədəniyyətin inkişafı xüsusi yer tutur. Tarixi və memarlıq abidələrinin bərpası, milli musiqi irsinin, muğam sənətinin, xalçaçılıq ənənələrinin, klassik Azərbaycan ədəbiyyatı və incəsənətinin təbliği istiqamətində həyata keçirilən layihələr Azərbaycanın zəngin mədəni irsinin qorunmasına və dünyada tanıdılmasına mühüm töhfə verib.

Bu fəaliyyət göstərir ki, mədəniyyət yalnız keçmişin mirası deyil, həm də milli birliyi möhkəmləndirən, cəmiyyəti ortaq dəyərlər ətrafında birləşdirən güclü amildir.

Qloballaşan dünyada ölkələrin beynəlxalq nüfuzu yalnız siyasi münasibətlərlə müəyyən olunmur. Humanitar əməkdaşlıq, mədəniyyətlərarası dialoq və qarşılıqlı etimad da dövlətlərin "yumşaq güc"ünün mühüm elementlərinə çevrilib.

Mehriban Əliyevanın UNESCO və ICESCO ilə əməkdaşlıq çərçivəsində həyata keçirdiyi fəaliyyət Azərbaycanın mədəni irsinin beynəlxalq səviyyədə tanıdılmasına, sivilizasiyalararası dialoqun inkişafına və humanitar əməkdaşlığın genişlənməsinə əhəmiyyətli töhfə verib.

Bakıda keçirilən beynəlxalq humanitar forumlar, mədəniyyətlərarası dialoq təşəbbüsləri, müxtəlif ölkələrdə tarixi abidələrin bərpasına və sosial layihələrə göstərilən dəstək Azərbaycanın humanitar diplomatiyasının praktik ifadəsinə çevrilib. Belə təşəbbüslər göstərir ki, humanizm sərhəd tanımayan dəyərdir və xalqları yaxınlaşdıran ən güclü körpülərdən biridir.

Dünyanın bir çox ölkəsində Birinci ledi institutu daha çox protokol xarakterli fəaliyyətlə assosiasiya olunur. Azərbaycanda isə bu anlayış illər ərzində daha geniş ictimai məzmun qazanıb.

Mehriban Əliyevanın fəaliyyəti ilə Birinci ledi missiyası sosial təşəbbüslər, xeyriyyəçilik, mədəni diplomatiya və ictimai məsuliyyət anlayışları ilə zənginləşib. Bu model göstərdi ki, ictimai nüfuz yalnız rəsmi tədbirlərdə iştirak etməklə deyil, insanların həyatına toxunan layihələrlə formalaşır.

Bu gün Birinci ledi institutu Azərbaycanda milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasına, humanitar təşəbbüslərin genişlənməsinə və cəmiyyətlə dövlət arasında mənəvi bağların möhkəmlənməsinə xidmət edən mühüm ictimai platforma kimi qəbul edilir.

Azərbaycan cəmiyyətində ana anlayışı təkcə ailənin deyil, bütövlükdə milli-mənəvi dəyərlərin daşıyıcısıdır. Ana qayğısı, fədakarlıq, mərhəmət və gələcəyə inam xalqımızın düşüncə tərzində müqəddəs anlayış kimi yaşayır.
Mehriban Əliyevanın ictimai fəaliyyətinə də bu prizmadan baxdıqda, ana obrazının yalnız ailə çərçivəsində deyil, bütöv cəmiyyətə yönəlmiş mənəvi məsuliyyət kimi təzahür etdiyini görmək mümkündür. Uşaqların sağlam böyüməsinə, keyfiyyətli təhsil almasına, sosial müdafiəsinin gücləndirilməsinə, ailə institutunun möhkəmləndirilməsinə yönəlmiş layihələr bu yanaşmanın praktik ifadəsidir.

Müasir Azərbaycan qadınının obrazında ailə dəyərlərinə sədaqətlə ictimai fəallığın vəhdəti xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan Mehriban Əliyevanın fəaliyyəti peşəkarlıq, dövlət məsuliyyəti, ana qayğısı və milli-mənəvi dəyərlərin harmoniyasını özündə birləşdirən nümunə kimi diqqəti cəlb edir.

Beləliklə, onun çoxşaxəli fəaliyyəti yalnız bu günün sosial ehtiyaclarına cavab vermir, eyni zamanda gələcək nəsillərin daha sağlam, daha savadlı və milli dəyərlərə bağlı yetişməsinə xidmət edən uzunmüddətli inkişaf strategiyasının tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilə bilər.

Mehriban Əliyevanın uzun illər ərzində həyata keçirdiyi çoxşaxəli fəaliyyət dövlət idarəçiliyi, humanitar missiya və sosial məsuliyyət anlayışlarını bir-biri ilə üzvi şəkildə əlaqələndirən model formalaşdırıb. Bu modeldə dövlətçilik yalnız idarəetmə mexanizmi deyil, insan amilinə söykənən mənəvi məsuliyyət kimi təqdim olunur. Təhsil, səhiyyə, mədəniyyət, sosial müdafiə və humanitar sahələrdə həyata keçirilən layihələr cəmiyyətin müxtəlif təbəqələrini əhatə etməklə sosial həmrəyliyin möhkəmlənməsinə də xidmət edib.
Mehriban Əliyevanın fəaliyyəti bu baxımdan Azərbaycan dövlətinin sosial siyasətinin mühüm istiqamətlərini tamamlayan nümunə kimi diqqəti cəlb edir. İnsan kapitalına yönəlmiş layihələr, gənclərin təhsil imkanlarının genişləndirilməsi, mədəniyyətin inkişafına göstərilən diqqət, həssas sosial qruplara dəstək proqramları dövlətin gələcəyə hesablanmış inkişaf strategiyasının mühüm elementləridir.

Onun fəaliyyətinin əsas xüsusiyyətlərindən biri də sosial təşəbbüslərin davamlı xarakter daşımasıdır. Ayrı-ayrı aksiyalar deyil, uzunmüddətli proqramlar cəmiyyətin inkişafına xidmət edir. Məhz buna görə də həyata keçirilən layihələr yalnız bugünkü ehtiyacların ödənilməsi ilə məhdudlaşmır, gələcək nəsillərin rifahına hesablanmış sosial sərmayə kimi dəyərləndirilir.

Azərbaycan qadını tarix boyu ailənin mənəvi dayağı olmaqla yanaşı, cəmiyyətin inkişafında da mühüm rol oynayıb. Bu gün həmin ənənə yeni məzmun qazanaraq ictimai fəallıq, peşəkarlıq və dövlət məsuliyyəti ilə tamamlanır.

Mehriban Əliyevanın fəaliyyəti müasir Azərbaycan qadınının bu çoxşaxəli obrazını özündə əks etdirir. Burada ana qayğısı ilə dövlət məsuliyyəti, milli dəyərlərə bağlılıqla müasir idarəçilik düşüncəsi, humanizm ilə prinsipiallıq bir-birini tamamlayır. Bu vəhdət onun ictimai fəaliyyətinə fərqli məna qazandırır və cəmiyyət tərəfindən maraqla izlənilən nümunəyə çevirir.

Mehriban Əliyevanın ictimai-siyasi fəaliyyəti göstərir ki, humanizm və sosial məsuliyyət dövlət siyasətinin ayrılmaz tərkib hissəsinə çevrildikdə görülən işlərin ictimai təsiri daha geniş olur. İnsanlara göstərilən diqqət, milli-mənəvi dəyərlərin qorunması, mədəniyyətə və təhsilə verilən önəm cəmiyyətin gələcəyinə yönəlmiş strateji baxışın mühüm elementləridir.

Bu baxımdan onun fəaliyyəti yalnız həyata keçirilmiş layihələrin toplusu deyil, həm də dövlətçiliklə humanizmin vəhdətini əks etdirən idarəçilik fəlsəfəsi kimi qiymətləndirilə bilər.

Bu fəaliyyət bir daha göstərir ki, əsl ictimai nüfuz yüksək vəzifədən deyil, insanlara xidmətdən, cəmiyyətin inkişafına verilən töhfədən və milli dəyərlərə sədaqətdən doğur. Dövlətə xidmət anlayışı isə yalnız idarəetmə funksiyası deyil, həm də mənəvi məsuliyyətdir. Məhz bu məsuliyyət hissi cəmiyyətin etimadını qazandırır, görülən işləri zamanın sınağından çıxarır və gələcək nəsillər üçün örnəyə çevirir.

Afət Həsənova,

tibb üzrə fəlsəfə doktoru, dosent, YAP-ın üzvü

Paylaş:

Baxılıb: 19 dəfə