Öz müqəddəratını təyinetmə ölkələrin ərazi bütövlüyünün pozulması hesabına əldə olunmamalıdır

Bakı:

21 °C

52 %

3 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Siyasət / Öz müqəddəratını təyinetmə ölkələrin ərazi bütövlüyünün pozulması hesabına əldə olunmamalıdır

Öz müqəddəratını təyinetmə ölkələrin ərazi bütövlüyünün pozulması hesabına əldə olunmamalıdır

03.05.2014 [10:15]

Prezident İlham Əliyev: ...Əgər ermənilər hər yaşadıqları yerdə öz müqəddəratını təyin etməyi davam etdirsələr, nə baş verər. Onlar burada - Çex Respublikasında, Gürcüstanda, Rusiyada, Amerikada, yaşadıqları istənilən yerdə eyni yanaşma göstərə bilərlər
Azərbaycanın Cənubi Qafqaz regionunun lideri olması artıq beynəlxalq səviyyədə qəbul olunmuş bir faktdır. Regionun lider dövləti kimi Azərbaycan bu bölgənin siyasi, iqtisadi atmosferinin formalaşmasında həlledici təsirə malikdir. Məhz bu imkanlarından yararlanaraq ölkəmiz daxili sabitlik və çoxşaxəli xarici əlaqələr əsasında bölgədə sülh və sabitliyin təmin olunmasında öz mövqeyini konkret fəaliyyəti ilə ortaya qoyur. Eyni zamanda, ölkəmizdəki inkişaf, Azərbaycanın müəyyən layihələr həyata keçirməklə qlobal mənada Avropanın enerji təhlükəsizliyinə töhfələr verməsi dünya birliyi tərəfindən yüksək qiymətləndirilir. Amma təəssüflər olsun ki, beynəlxalq ictimaiyyət bütün məsələlərə heç də hüquq müstəvisində baxmır, bəzən müəyyən maraqlar kontekstindən yanaşma müşahidə edilir. Bu, Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə yanaşmada özünü daha aydın şəkildə büruzə verir. Belə ki, dünya dövlətləri və nüfuzlu təşkilatlar bu məsələyə beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində deyil, ikili standartlarla yanaşırlar.
Halbuki, bir sıra regionlarda baş verən separatizm qınaq obyektinə çevrilsə də, Ermənistanın təcavüzkar siyasətinə ciddi reaksiya verilmir. Bu isə Azərbaycana qarşı tətbiq edilən ikili standartların əyani nümunəsidir. Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərinin qeyd-şərtsiz azad olunmasına dair BMT Təhlükəsizlik Şurasının dörd qətnamə qəbul etməsinə baxmayaraq, eləcə də Avropa Parlamenti, Avropa Şurası Parlament Assambleyasının bu haqda qətnamələri olduğu halda Ermənistan bu sənədləri icra etmir, onlara etinasız yanaşır. Beynəlxalq birlik də işğalçı dövlətin bu hərəkətinə qarşı ciddi addımlar atmır. Münaqişənin həlli ilə məşğul olan ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri isə öz bəyanatlarında, sadəcə tərəfləri qarşılıqlı kompromisə gəlməyə, etimad mühiti yaratmağa çağırırlar.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev aprelin 24-də Praqada Avropa İttifaqının “Şərq Tərəfdaşlığı” Proqramının 5 illiyinə həsr olunmuş sammitdə çıxışı zamanı bu məsələləri bir daha beynəlxalq ictimaiyyətin gündəminə gətirib: “Bizim əhali etnik təmizləməyə məruz qalıb və bu işğal BMT Təhlükəsizlik Şurasının 4 qətnaməsinə, Avropa Parlamentinin qətnaməsi və Avropa Şurası Parlament Assambleyasının qətnaməsinə baxmayaraq bu günədək davam edir. Ermənistan bu qətnamələrə məhəl qoymur və nə tarixən, nə də beynəlxalq hüququn normalarına əsasən onlara aid olmayan ərazinin işğalını davam etdirir. Eyni zamanda, onlar Azərbaycanı qeyri-konstruktiv yanaşmada günahlandırmaqda davam edirlər. Bizim torpaqlarımız işğal altındadır. Helsinki Yekun Aktında ərazi bütövlüyü və öz müqəddəratını təyinetmə prinsipləri çox aydın əks olunub. Öz müqəddəratını təyinetmə ölkələrin ərazi bütövlüyünün pozulması hesabına əldə olunmamalıdır. Üstəgəl ermənilər artıq öz müqəddəratını təyin ediblər, onların müstəqil Ermənistan dövləti var”.
Prezident İlham Əliyev bildirib ki, bu məsələ beynəlxalq hüquqda aydın şəkildə ifadə olunub. Hansı dövlət öz ərazisində yaşayan ermənilərə yeni dövlət yaratmağa razılıq verər? Əlbəttə ki, bu reallıqda mümkün deyil. Çünki belə bir vəziyyət olarsa, artıq tam xaos demək olar. Ona görə də, bu münaqişənin beynəlxalq hüquq çərçivəsində həlli sürətlənməlidir. Sammitdəki çıxışı zamanı dövlətimizin başçısı qeyd edib: “Təsəvvür edin, əgər ermənilər hər yaşadıqları yerdə öz müqəddəratını təyin etməyi davam etdirsələr, nə baş verər. Onlar burada - Çex Respublikasında, Gürcüstanda, Rusiyada, Amerikada, yaşadıqları istənilən yerdə eyni yanaşma göstərə bilərlər. Onların öz dövləti var, onlar öz müqəddəratını təyin edib”.
Ümumiyyətlə, dünya ictimaiyyətinə yaxşı bəllidir ki, Azərbaycan diplomatik səylərini gücləndirdiyi və lazımı addımları atdığı halda, işğalçı Ermənistan münaqişənin həllini uzatmağa və danışıqlar prosesini pozmağa çalışır. Məhz buna görə də, dünya siyasətində kifayət qədər diplomatik resurslara malik olan aparıcı beynəlxalq təşkilatlar, ATƏT-in Minsk qrupu, həmçinin, dünyada söz sahibi olan dövlətlər konkret addımlar atmalıdırlar. Digər tərəfdən, dünya ictimaiyyəti, xüsusilə də, müvafiq beynəlxalq təşkilatlar nəzərə almalıdırlar ki, münaqişənin “dondurulmuş” vəziyyətdə saxlanılmasına yönəlik cəhdlər ciddi fəsadlara səbəb ola bilər. Birincisi, bu vəziyyət işğal olunmuş Azərbaycan torpaqlarında mütəşəkkil cinayətkarlığın daha intensiv xarakter almasına, narkobaronların bu bölgəni başlıca bazara çevirməsinə, çirkli pulların mütəmadi surətdə bu məkanda yuyulmasına, bölgənin qanunsuz miqrasiya məkanına çevrilməsinə və digər illeqal proseslərin baş verməsinə səbəb olur ki, bu da gələcək üçün olduqca ciddi fəsadlar vəd edir.
Onu da qeyd etmək lazımdır ki, mövcud vəziyyət regional təhlükəsizliyə ciddi təhdid yaratmaqla bərabər, eyni zamanda, bölgədə yeni əməkdaşlıq platformalarının formalaşdırılmasına əngəl yaradır. Beləliklə, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi nə qədər ki, ədalətli şəkildə həll edilməyib, regionda tam mənada sülh və sabitlikdən bəhs etməyə dəyməz. Çünki ərazi iddialarının, təcavüz faktının və separatizmin mövcud olduğu məkan və şəraitdə qarşılıqlı maraqlara söykənən əməkdaşlıq niyyətlərini istənilən səviyyədə reallaşdırmaq qeyri-mümkündür. Onun üçün zərurətdir ki, münaqişənin həlli prosesində vasitəçilik missiyasını həyata keçirən ATƏT-in Minsk qrupu da fəaliyyət mexanizminin səmərəlilik səviyyəsini artırmalı və problemin həlli istiqamətində hüquqi norma və qaydalarla təsbit edilmiş effektiv metodlara baş vurmalıdır. Əks təqdirdə, Cənubi Qafqaz yeni qarşıdurmalar meydanına çevrilə bilər. Şübhəsiz, ATƏT-in Minsk qrupu Ermənistana qarşı xüsusi təzyiq mexanizmi və vasitələrindən istifadə etməlidir. Bu, danışıqlar prosesində pozitiv dinamikanın yaranması üçün əsas şərtdir. Əlbəttə, diplomatik vasitələrin səmərə vermədiyi son məqamda beynəlxalq hüquq normalarında təsbit edildiyi kimi, Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü və təhlükəsizliyini təmin etmək üçün hərbi metoda əl atacaq. Bu, Azərbaycanın beynəlxalq hüquq normaları ilə təsbit edilmiş ali siyasi hüququdur.
Əlbəttə ki, dünyada baş verən proseslərin fonunda deyə bilərik ki, əgər beynəlxalq birlik məsələyə ikili standartlarla yanaşmasa münaqişəni qısa müddət ərzində sülh yolu ilə həll etmək mümkündür. Çünki Ermənistan dərin iqtisadi böhran məngənəsindədir və çox zəif dövlətdir. Buna görə də, əgər sərt təpki olsa, onun beynəlxalq hüquqa qarşı çıxmasına cəsarəti çata bilməz. Sadəcə, işğalçı dövlətə BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinə əməl etməsi üçün sanksiyalar tətbiq olunması qısa müddətdə ciddi effekt verə bilər. Amma təəssüf ki, beynəlxalq birlik bunu etmir. Prezident İlham Əliyev çıxışı zamanı bu məsələni də xüsusi vurğulayıb: “Niyə Ermənistana sanksiyalar qoyulmur? Niyə Avropa Şurasındakı Ermənistan nümayəndə heyəti səsvermə və söz hüququndan məhrum edilmir? Onlar digər bir ölkənin ərazilərini işğal ediblər, beynəlxalq hüquq normalarını pozurlar, BMT Təhlükəsizlik Şurasının 4 qətnaməsini kobud şəkildə pozurlar və heç bir sanksiya tətbiq edilmir, heç bir cəza verilmir. Qanunsuz, kriminal Dağlıq Qarabağ rejiminin qondarma nümayəndələri Avropa paytaxtlarına vizalar alırlar. Bu dözülməzdir və buna son qoyulmalıdır”.
Nardar BAYRAMLI

Paylaş:

Baxılıb: 855 dəfə