Tarixi qardaşlıqdan əbədi dostluğa: Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərində yeni mərhələ

Bakı:

26 °C

89 %

3 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / Tarixi qardaşlıqdan əbədi dostluğa: Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərində yeni mərhələ

Tarixi qardaşlıqdan əbədi dostluğa: Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərində yeni mərhələ

24.08.2026 [13:52]

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Özbəkistana 23–24 avqust
2026-cı il tarixlərində baş tutan dövlət səfəri iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin
inkişafında mühüm mərhələ kimi tarixə düşdü. Səfərin geniş proqramı, yüksək səviyyədə
keçirilən görüşlər, imzalanan mühüm sənədlər, yeni layihələrin açılışı və təməlqoyma
mərasimləri Azərbaycan–Özbəkistan əlaqələrinin artıq ənənəvi dostluq münasibətlərindən
daha yüksək səviyyəyə yüksəldiyini nümayiş etdirdi. Səfərin ən mühüm siyasi nəticələrindən
biri Azərbaycan və Özbəkistan arasında “Əbədi dostluq haqqında Müqavilə”nin imzalanması
oldu.
Bu müqavilə, ilk növbədə, iki xalq arasında əsrlər boyu formalaşmış qardaşlıq
münasibətlərinin siyasi-hüquqi müstəvidə möhkəmləndirilməsinin ifadəsidir. Azərbaycan və
Özbəkistanı yalnız dövlət maraqları deyil, ortaq tarixi köklər, milli-mənəvi dəyərlər,
mədəniyyət və dil yaxınlığı birləşdirir. Bu baxımdan “Əbədi dostluq” ifadəsi iki ölkə
arasındakı münasibətlərin mahiyyətini olduqca dəqiq əks etdirir. Təsadüfi deyil ki, Özbəkistan
Prezidenti Şavkat Mirziyoyev Azərbaycanın dövlət başçısının səfərini tarixi hadisə
adlandıraraq, Əbədi dostluq haqqında Müqavilənin münasibətləri yeni məzmunla
zənginləşdirəcəyini vurğulayıb.
Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin bugünkü yüksək səviyyəyə çatmasında hər
iki dövlət başçısının siyasi iradəsi və qarşılıqlı etimadı mühüm rol oynayır. Prezident İlham
Əliyev və Prezident Şavkat Mirziyoyev arasında formalaşmış səmimi münasibətlər
dövlətlərarası əlaqələrin bütün istiqamətlərinə müsbət təsir göstərir. Son illərdə siyasi dialoq
intensivləşib, iqtisadi və humanitar əlaqələr genişlənib, müxtəlif sahələrdə birgə layihələrin
sayı artıb. Ali Dövlətlərarası Şuranın üçüncü iclasında da strateji tərəfdaşlığın və müttəfiqlik
münasibətlərinin daha da dərinləşdirilməsi əsas məsələlərdən biri olub. Özbəkistan tərəfinin
məlumatına görə, son beş ildə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi üç dəfə artıb və enerji,
kimya, mədən, tekstil, kənd təsərrüfatı, şəhərsalma və digər sahələrdə birgə layihələr həyata
keçirilir.
Səfərin diqqətçəkən məqamlarından biri Azərbaycanın Özbəkistanda həyata keçirdiyi
layihələrin açılışı və yeni layihələrin təməlinin qoyulması oldu. Daşkənddə Nizami Gəncəvi
adına Milli Pedaqoji Universitetin açılışı iki ölkə arasında təhsil, elm və mədəniyyət sahəsində
əməkdaşlığın rəmzinə çevrildi. Azərbaycan xalqının böyük şairi Nizami Gəncəvinin adını
daşıyan ali təhsil müəssisəsinin Özbəkistanda fəaliyyətə başlaması iki xalqın ədəbi-mədəni
bağlarının nə qədər dərin olduğunu göstərir.
Yeni Daşkənd şəhərində “Azərbaycan” parkının təməlinin qoyulması isə səfərin ən
yaddaqalan və rəmzi hadisələrindən biri oldu. Qardaş Özbəkistanın yeni şəhərsalma
məkanında Azərbaycan adını daşıyan parkın yaradılması iki xalqın dostluğunun yalnız
sənədlərdə deyil, şəhərlərin simasında, insanların gündəlik həyatında da yaşadılacağının
göstəricisidir. Belə məkanlar gələcək nəsillərə iki xalqın bir-birinə olan hörmətini və sevgisini
çatdıran canlı dostluq abidələrinə çevrilir.
Səfər çərçivəsində imzalanan digər sənədlər də əməkdaşlığın konkret sahələr üzrə
genişləndirilməsinə xidmət edir. Turizm, pensiya təminatı, gömrük, xarici işlər, dövlət
xidmətləri və digər istiqamətləri əhatə edən sənədlərlə yanaşı, Xankəndi–Ürgənc,

Naxçıvan–Ürgənc və Laçın–Buxara şəhərləri arasında qardaşlaşma münasibətlərinin
yaradılması barədə protokolların imzalanması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu addımlar
Azərbaycanın müxtəlif şəhərləri ilə Özbəkistanın şəhərləri arasında birbaşa humanitar və
mədəni əlaqələrin inkişafına yeni imkanlar açır.
Səfərin Azərbaycan üçün əhəmiyyəti yalnız ikitərəfli münasibətlərlə məhdudlaşmır.
Azərbaycan bu gün Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında mühüm əlaqələndirici rol
oynayır. Özbəkistan isə Mərkəzi Asiyanın ən böyük və dinamik inkişaf edən dövlətlərindən
biridir. Bu iki ölkənin əməkdaşlığının dərinləşməsi Xəzər dənizi hövzəsindən Mərkəzi
Asiyaya, oradan isə Avropaya uzanan nəqliyyat və logistika imkanlarının genişlənməsinə
mühüm töhfə verə bilər.
Bu baxımdan Orta Dəhlizin inkişafı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan və
Özbəkistan arasında nəqliyyat, logistika, ticarət və enerji sahələrində əməkdaşlığın
genişlənməsi yalnız iki ölkənin iqtisadi maraqlarına deyil, bütövlükdə regionun iqtisadi
fəallığının artmasına xidmət edir. Prezident İlham Əliyevin səfər zamanı Mərkəzi Asiya və
Azərbaycanın böyük inkişaf potensialına malik vahid geosiyasi və geoiqtisadi region
olduğunu vurğulaması da bu əməkdaşlığın daha geniş perspektivlərə malik olduğunu göstərir.
Səfərin başqa bir mühüm istiqaməti investisiya əməkdaşlığıdır.
Azərbaycan–Özbəkistan İnvestisiya Fondu iki ölkənin iqtisadi potensialının birləşdirilməsi
baxımından mühüm mexanizmə çevrilib. Birgə investisiya layihələrinin artırılması yeni
istehsal sahələrinin yaradılmasına, sahibkarlıq əlaqələrinin genişlənməsinə və qarşılıqlı
iqtisadi asılılığın daha da möhkəmlənməsinə şərait yaradır. Özbəkistan tərəfinin məlumatında
da səfər çərçivəsində bank-maliyyə, tikinti materialları, təhsil, neft-qaz, turizm, mənzil
tikintisi, mədən və kənd təsərrüfatı sahələrində birgə layihələrin işə salındığı bildirilir.
Azərbaycan üçün Özbəkistanla münasibətlərin möhkəmlənməsi Türk dünyasının
birliyinin gücləndirilməsi baxımından da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan və
Özbəkistanın qarşılıqlı dəstəyi Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində əməkdaşlığın inkişafına,
türk dövlətləri arasında iqtisadi, nəqliyyat, mədəniyyət və humanitar əlaqələrin daha da
dərinləşməsinə mühüm töhfə verir. İki ölkənin nüfuzunun və imkanlarının artması Türk
dünyasının beynəlxalq münasibətlər sistemində daha fəal və təsirli mövqeyinin
formalaşmasına da xidmət edir.
Ən əsası isə bu münasibətlərin təməlində xalqların bir-birinə olan səmimi sevgisi
dayanır. Azərbaycan və Özbəkistan xalqları bir-birini uzaq ölkənin deyil, doğma qardaşın
timsalında görür. Bu yaxınlıq yalnız dövlət başçıları səviyyəsində deyil, ədəbiyyatda,
musiqidə, incəsənətdə, təhsildə və gündəlik humanitar əlaqələrdə də özünü göstərir.
Daşkənddə Nizami Gəncəvinin adını daşıyan universitetin açılması, “Azərbaycan” parkının
yaradılması və şəhərlər arasında qardaşlaşma münasibətlərinin qurulması məhz bu mənəvi
yaxınlığın real ifadəsidir.
Beləliklə, Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfəri Azərbaycan–Özbəkistan
münasibətlərində yeni səhifə açmaqla yanaşı, regionun gələcək inkişafı baxımından da
mühüm siyasi və iqtisadi mesajlar verdi. Daşkənddə imzalanan Əbədi dostluq haqqında
Müqavilə iki ölkənin münasibətlərini gələcəyə hesablanmış möhkəm hüquqi və siyasi təmələ
bağladı. Yeni layihələr isə bu dostluğun yalnız sözlərdə deyil, konkret əməllərdə də öz
təsdiqini tapdığını göstərdi.

Azərbaycan və Özbəkistanın münasibətləri bu gün tarixi qardaşlıqdan strateji
müttəfiqliyə, strateji müttəfiqlikdən isə əbədi dostluğa doğru inamla inkişaf edir. Daşkənd
səfəri bir daha göstərdi ki, Bakı ilə Daşkənd arasında qurulan dostluq körpüsü yalnız iki
paytaxtı deyil, iki qardaş xalqı, iki böyük coğrafiyanı və gələcəyə dair ortaq məqsədləri
birləşdirir. Əbədi dostluq haqqında Müqavilə isə bu qardaşlığın tarixdəki növbəti mühüm
möhürü kimi uzun illər boyu öz siyasi və mənəvi əhəmiyyətini qoruyacaq.
Vüsalə Əliyeva
YAP Sədərək rayon təşkilatının sədri

Paylaş:

Baxılıb: 166 dəfə