Ömür uzunluğuna təsir edən əsas amil müəyyənləşdirilib
21.04.2026 [17:39]
İnsanın ömür uzunluğu əvvəllər düşünüldüyündən daha çox genetikadan asılı ola bilər. Veytsman Elmi İnstitutunun tədqiqatçıları bu qənaətə gəliblər.
AZƏRTAC xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Science” jurnalında dərc edilib.
Əvvəllər hesab olunurdu ki, irsiyyət ömür uzunluğundakı fərqlərin təxminən 20–25 faizini izah edir, bəzi tədqiqatlarda isə bu göstərici 10 faizdən də aşağı qiymətləndirilirdi. Lakin alimlər göstəriblər ki, bu nəticə düzgün qiymətləndirilməyib. Əvvəlki tədqiqatlarda qocalma ilə birbaşa bağlı olmayan ölümün xarici səbəbləri, məsələn, infeksiyalar, qəzalar və ya zorakılıq halları nəzərə alınmayıb.
Müəlliflər Skandinaviya ölkələrində əkizlər üzərində aparılmış tədqiqatların məlumatlarını, o cümlədən fərqli şəraitdə böyümüş cütlükləri təhlil edib və riyazi modelləşdirmə tətbiq ediblər. Bu, genetik təsiri mühit amillərindən ayırmağa imkan verib. Məlum olub ki, ölümün xarici səbəbləri istisna edildikdə, genlərin ömür uzunluğuna təsiri təxminən 50–55 faizə çata bilər.
Əlavə təhlillər göstərib ki, irsiyyətin rolu ölüm səbəblərindən asılı olaraq dəyişir. Belə ki, demensiyada genetik təsir 80 yaşa qədər təxminən 70 faizə çata bilər, halbuki xərçəngdə bu göstərici daha aşağı qalır. Alimlərin sözlərinə görə, əldə edilən nəticələr qocalmanın öyrənilməsinə yanaşmanı dəyişdirə və ömür uzunluğuna təsir edən genlərin axtarışını stimullaşdıra bilər.
Müəlliflər vurğulayırlar ki, yüksək irsiyyət göstəricisinə baxmayaraq, ömür uzunluğundakı fərqlərin təxminən yarısı yenə də xarici amillərlə, yəni həyat tərzi, tibbi yardım və təsadüfi bioloji proseslərlə bağlıdır.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
09 May 21:15
Dünya
09 May 20:33
Dünya
09 May 19:18
Maraqlı
09 May 18:30
Gündəm
09 May 17:54
Gündəm
09 May 17:43
Dünya
09 May 17:41
Gündəm
09 May 17:40
Gündəm
09 May 17:18
Gündəm
09 May 17:10
Dünya
09 May 16:22
Dünya
09 May 15:38
Dünya
09 May 15:10
Dünya
09 May 14:54
Gündəm
09 May 14:46
Dünya
09 May 14:17
Siyasət
09 May 13:49
İdman
09 May 13:22
YAP xəbərləri
09 May 12:55
YAP xəbərləri
09 May 12:31
Gündəm
09 May 12:15
Xəbər lenti
09 May 12:09
Gündəm
09 May 12:01
İqtisadiyyat
09 May 11:54
Gündəm
09 May 11:52
Siyasət
09 May 11:31
İqtisadiyyat
09 May 11:17
İqtisadiyyat
09 May 10:54
Analitik
09 May 10:35
Siyasət
09 May 10:33
Analitik
09 May 10:12
Ədəbiyyat
09 May 09:57
Analitik
09 May 09:32
Sosial
09 May 09:15
Ədəbiyyat
09 May 08:51
Ədəbiyyat
09 May 08:39
Siyasət
09 May 08:17
Gündəm
09 May 08:10
Gündəm
09 May 07:42
Dünya
09 May 07:17
Xəbər lenti
09 May 06:36
Dünya
09 May 06:35
Dünya
08 May 23:34
Dünya
08 May 23:04
Formula 1
08 May 22:46
Dünya
08 May 22:34
Hərbi
08 May 22:31
İqtisadiyyat
08 May 22:18
Dünya
08 May 21:50
Xəbər lenti
08 May 21:23
İqtisadiyyat
08 May 21:22
Dünya
08 May 21:08
Dünya
08 May 20:43
Xəbər lenti
08 May 20:39
Dünya
08 May 20:30
İdman
08 May 20:16
Sosial
08 May 19:52
Sosial
08 May 19:28
Hadisə
08 May 19:10
Xəbər lenti
08 May 18:39
İqtisadiyyat
08 May 17:56
YAP xəbərləri
08 May 17:52
YAP xəbərləri
08 May 17:51
YAP xəbərləri
08 May 17:50
Xəbər lenti
08 May 17:04
Sosial
08 May 16:42
Dünya
08 May 16:42
YAP xəbərləri
08 May 16:26
Elm
08 May 16:23
Xəbər lenti
08 May 16:22
