Azərbaycanın neft yataqları xalqımızın ən böyük milli sərvətidir

Bakı:

27 °C

58 %

6 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / Azərbaycanın neft yataqları xalqımızın ən böyük milli sərvətidir

Azərbaycanın neft yataqları xalqımızın ən böyük milli sərvətidir

26.04.2023 [12:29]

Vüsal Hüseynov- YAP Xocavənd rayon təşkilatının -Sədri

Azərbaycanın zəngin təbii sərvətləri içərisində neft əsas yer tutur. XIX əsrdən başlayaraq Bakı və ətraf ərazilərdə çıxan qara qızıl elə ilk vaxtlardan bir çox Qərb ölkələrinin diqqətini çəkib. Məhz bunun nəticəsidir ki, həmin vaxtdan bir çox qərb şirkətləri Azərbaycana gəldi. 90-ci illərin əvvəlində Sovet imperiyasının dağılması, respublikaların müstəqillik əldə etməsi, eyni zamanda SSRİ-nin keçmiş respublikaları ilə Azərbaycan arasında iqtisadi əlaqələrin qırılması, respublika ərazisində qeyri-sabitliyin mövcud olması, maliyyə və texniki təchizatın sıfra enməsi neft və qaz sənayesinin ağır böhran vəziyyətinə saldı. Bütün bu çətinliklər maliyyə, texniki və digər problemlər aşkar edilmiş "Azəri", "Çıraq", "Günəşli" kimi yataqların işlənməsinə imkan vermirdi. Neft sənayesində yaranmış çətin vəziyyətdən çıxmaq və ölkəmizin karbohidrogen ehtiyatlarının mənimsənilməsi üçün ya 15-20 il ölkəmizin maliyyə-iqtisadi vəziyyətinin əlverişli olmasını gözləmək, ya da xarici neft şirkətlərini dəvət etmək lazım idi.

1993-cü ilin yayında Azərbaycanın çətin günlərində xalqın təkidi ilə yenidən hakimiyyətə qayıdan ümummilli lider Heydər Əliyev ölkənin iqtisadi yüksəlişinə nail olmaq üçün neft amilini önə çəkdi. Azərbaycanın o zamankı məhdud maliyyə imkanları ilə neft-qaz yataqlarının mənimsənilməsinin, bu əvəzsiz təbii sərvətin dünya bazarlarına çıxarılmasının çətinliyini nəzərə alan Heydər Əliyev məsələnin həll yolunu Qərb şirkətləri ilə milli maraqlara söykənən əməkdaşlığın qurulmasında gördü və bütün geostrateji çətinliklərə baxmayaraq,qısa bir müddətdə bu möhtəşəm konsepsiyanı gerçəkləşdirməyə nail oldu. Azərbaycan xalqının ümummilli lideri xarici iri neft şirkətlərini Azərbaycana dəvət etmək qərarına gəldi və "Yeni neft strategiyası" tez bir vaxtda işlənib hazırlandı. 1994-cü il sentyabrın 20-də Bakıda Gülüstan sarayında Xəzərin Azərbaycan sektorundakı "Azəri", "Çıraq", "Günəşli" yataqlarının dərin su qatlarındakı neftin birgə işlənməsi haqqında "məhsulun pay bölgüsü" tipli müqavilə imzalandı. Böyük inkişafın başlanğıcı sayılan bu müqavilə tarixə “Əsrin müqaviləsi”kimi düşdü. Bu saziş ümummilli lider Heydər Əliyevin qalibiyyətli enerji strategiyasının əzəmətli təntənəsinin başlanğıcı oldu.

"Əsrin müqaviləsi"nin həyata keçirilməsinə başlanan vaxtdan Azərbaycan iqtisadiyyatında dönüş yarandı və böyük işlərə başlandı. Azərbaycan neftinin dünya bazarına sərbəst və sürətli çıxışını təmin etmək üçün ixrac boru kəmərləri sisteminin yaradılması, Rusiyanın Qara dəniz sahilindəki Novorossiysk, Gürcüstanın Supsa, Türkiyənin Ceyhan limanlarına neft kəmərlərinin çəkilməsi, neft layihəsinin həyata keçirilməsi və onun dünya bazarına ixracı Azərbaycanın karbohidrogen resurslarının işlənməsinin intensivləşməsinə və yeni investisiyaların cəlb edilməsi üçün şərait yaratdı. Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft ixracı kəməri Azərbaycan neftinin dünya bazarlarına çıxarılmasına imkan verməklə yanaşı, "İpək yolu"nun və türkdilli ölkələrin də əsas magistral kəməri hesab edilir. Eyni zamanda Azərbaycan həm də dünya qaz bazarında aparıcı rollardan birinə yiyələnmək istiqamətində addımlar atmağa başladı, Bakı-Tiflis-Ərzurum Qaz Boru Kəməri layihəsi reallaşdırıldı. Hazırda Azərbaycan qazının Avropa ölkələrinə nəqli ilə bağlı TAP, TANAP və digər layihələri həyata keçirilir, bütün bunlar da sonda Azərbaycanın dünya qaz bazarında aparıcı rola yiyələnməsini şərtləndirəcək. Bir sözlə, “Əsrin müqaviləsi” Azərbaycan iqtisadiyyatının lokomotivi rolunu oynayıb, ona yeni nəfəs verib.

Azərbaycanın milli sərvəti olan neftdən gələn gəlirlərin gələcək nəsillər üçün toplanaraq artırılması, bu gəlirlərdən ölkəmizin cari sosial ehtiyaclarını, iqtisadi tərəqqi və inkişaf tələblərini nəzərə almaqla, bugünkü nəsillər üçün istifadə edilməsi məqsədilə yaradılan Neft Fondunun eyni zamanda ölkə əhəmiyyətli bir çox layihələrin həyata keçirilməsində əvəzsiz rolu olub.

Bu gün əminliklə deyə bilərik ki, Respublika Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Müzəffər Ali Baş Komandanı İlham Əliyevin diqqəti, qayğısı və rəhbərliyi ilə son illər həyata keçirilən kompleks islahatlar nəticəsində Azərbaycan güclü iqtisadiyyatı olan dövlətə çevrilmiş, dünyanın qabaqcıl ölkələri sırasında dayanır. Bütün bunlar onu deməyə əsas verir ki, Ulu Öndər Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu milli iqtisadiyyat bundan sonra da Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi altında olduğu kimi həyata keçiriləcək. 44 günlük Vətən müharibəsində şanlı Zəfər salnaməsi yazan Azərbaycan dövləti bundan sonra da adını bütün dünyaya güclü dövlət kimi yazdıracaqdır.

Paylaş:

Baxılıb: 856 dəfə