Heydər Əliyev
yeni azerbaycan logo
Bakı:
25 °C
53 %
10 m/s
Əlaqə
AZ RU EN

Ana səhifə / Dünya / İndoneziyadakı bir mağarada dünyanın ən qədim qayaüstü rəsmi tapılıb

İndoneziyadakı bir mağarada dünyanın ən qədim qayaüstü rəsmi tapılıb

22.01.2026 [21:13]

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, İndoneziyanın Muna adasındakı bir mağaranın içərisində aşkarlanan insan əlinin çəkilmiş konturu dünyanın ən qədim qaya sənəti nümunəsidir. Onlar qeyd edirlər ki, bu rəsm azı 67.800 il əvvəl yaradılıb.

AZƏRTAC “Reuters” agentliyinə istinadla xəbər verir ki, qırmızı rəngli trafaret təsviri zamanla solğunlaşıb və mağara divarında çətinliklə görünür, lakin buna baxmayaraq, Afrikada yarandıqdan sonra dünyaya yayılan insanın yaradıcılığının erkən nailiyyətini təcəssüm etdirir. Tədqiqatçılar bildiriblər ki, bu qaya sənətinə görə məsul olan insanlar materik Asiyadan İndoneziya adalarına gələn və daha sonra Avstraliyaya gedən əhalinin bir hissəsi olublar.

Əl trafareti Borneonun şərqindəki böyük Sulavesi adasının cənub-şərq yarımadasında yerləşən Muna adasında Liang Metanduno adlı əhəng daşı mağarasında aşkar edilib. Tədqiqatçılar piqmentin üzərində tədricən əmələ gələn mineral təbəqələrində az miqdarda uran elementini təhlil edərək, təsvirin minimum yaşını müəyyən ediblər. Onlar bildiriblər ki, təsvir və aşkar edilən digər oxşar qayaüstü rəsmlər qaya divarına qoyulmuş əlin üzərinə piqment üfürməklə hazırlanıb.

“Burada təsvir edilən ən qədim əl trafareti fərqlidir, çünki o, yalnız Sulavesidə tapılan bir üsluba aiddir. Barmaqların ucları diqqətlə yeni formaya salınıb ki, onlar sivri görünsün”, - deyə Avstraliyadakı Qriffit Universitetinin arxeologiya elmləri üzrə mütəxəssisi və çərşənbə günü “Nature” jurnalında dərc olunmuş tədqiqata rəhbərlik edən Maksim Ober bildirib.

Əl trafareti Sulavesinin cənub-qərbindəki Leanq Karampuanq ərazisindəki üç insanabənzər fiquru təsvir edən mağara rəsmindən daha qədimdir. O, həmçinin İspaniyanın Maltravieso şəhərindəki təxminən 64.000 il əvvələ aid edilən və Neandertallara məxsus əl trafareti şəklindəki qayaüstü rəsmindən daha qədimdir.

Yeni təsvir edilən şəkil çətinliklə seçilsə də, tədqiqatçılar ərazinin başqa yerlərində daha yaxşı formada olan demək olar ki, eyni şəkillər tapıblar. Sulavesidəki əvvəlki tədqiqatlarda, həmçinin azı 48.000 il əvvələ aid heyvan xüsusiyyətlərinə malik insan fiqurlarının rəsmləri sənədləşdirilib.

Paylaş:
Baxılıb: 439 dəfə

Xəbər lenti

Hamısına bax

Siyasət

19 dövlət adından verilən bəyanat

13 İyun 10:35

Sosial

Virtuallıqla reallıq arasında...

13 İyun 10:13

Analitik

Razılaşmanın əksər hissəsi təsdiqlənib

13 İyun 09:51

Analitik

Avropa “hərəkətə” keçdi...

13 İyun 09:38

Ədəbiyyat

Stanislavski teatrının sonu

13 İyun 09:15

Elm

Sonuncu zəng çalınır!

13 İyun 08:52

Ədəbiyyat

Şənbə üçün nəzm

13 İyun 08:30  

Dünya

Körfəzdə davam edən gərginlik neft qiymətlərini yüksək həddə saxlayır

12 İyun 23:18

Dünya

Yeni Zelandiyaya gələn beynəlxalq turistlərin sayı 8 faiz artıb

12 İyun 22:40

Dünya

Yaponiyada ölümcül gənə virusunu bir neçə saata aşkar edən test hazırlanır

12 İyun 22:17

Dünya

Tədqiqat: İsveçdə ana olmaqdan şüurlu şəkildə imtina edən qadınlara qərəzli münasibət göstərilir

12 İyun 21:59

YAP xəbərləri

Milli Qurtuluş Günü: Qələbəyə aparan yol

12 İyun 21:34

Dünya

BMT Baş katibi xəbərdarlıq edib: Nifrət ritorikası sürətlə yayılır

12 İyun 21:25

Dünya

ABŞ NATO-ya təqdim etdiyi qırıcıların sayını azaltmağı planlaşdırır

12 İyun 20:42

Dünya

Alimlər xəbərdarlıq edirlər: Dünyanı ekstremal hava hadisələri gözləyir

12 İyun 20:14

Maraqlı

Son 12 ilin ən yaxşı dövrü başladı: İyun ayında həyatı kəskin dəyişəcək 4 BÜRC

12 İyun 19:56

Dünya

Parisdə tirannozavr dərisindən hazırlanmış çanta 150 min avroya satıldı

12 İyun 19:21

Dünya

Astronomlar qalaktikada qeyri-adi kütləyə malik qara dəlik aşkar ediblər

12 İyun 18:35

Dünya

Britaniyada daha bir nazir istefa verib

12 İyun 17:59

Dünya

Böyük Britaniyada parlament binasında gizlənən qadın saxlanılıb

12 İyun 17:24

Dünya

Dünya Bankı qlobal iqtisadi artım proqnozunu aşağı salıb

12 İyun 16:41

Dünya

Mərkəzi Komandanlıq: Hörmüz boğazı blokadanı pozmayan bütün ticarət gəmiləri üçün açıqdır

12 İyun 16:14

İqtisadiyyat

Milli Məclis 2025-ci il dövlət büdcəsinin icrası haqqında qanun layihəsini birinci oxunuşda təsdiqləyib

12 İyun 15:47

Siyasət

Azərbaycanın Portuqaliyada səfirliyi təsis edilir

12 İyun 15:47

Sosial

Şuşa şəhərinin ərazisində yerləşən abidələrlə bağlı qanun sərtləşdirilir

12 İyun 15:47

Sosial

Sosial şəbəkələrdə uşaqların hüquqlarının qorunmasına dair qanun layihəsi ilk oxunuşda qəbul olunub

12 İyun 15:46

Sosial

İşğaldan Azad Edilmiş Ərazilərdə Daimi Məşkunlaşma Fondu yaradılır

12 İyun 15:46

Sosial

Qəbələdə zəlzələ olub

12 İyun 15:45

İdman

Joze Mourinyo yenidən “Real Madrid”in baş məşqçisi təyin olunub

12 İyun 15:30

İqtisadiyyat

Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda kənd təsərrüfatının 2026–2030-cu illər üzrə inkişafı müzakirə edilib

12 İyun 15:23  

Dünya

İlon Mask tarixdə ilk trilyonçu olub

12 İyun 15:06

Dünya

İsveç Müdafiə Komitəsi Rusiya ilə NATO arasında mümkün hərbi toqquşma riskindən danışıb

12 İyun 14:45

İqtisadiyyat

Məcnun Məmmədov: Ekstensiv əkinçilikdən intensiv əkinçiliyə keçid təşviq ediləcək

12 İyun 14:43

İdman

Konqo Demokratik Respublikasının milli komandasına ABŞ-yə getməyə icazə verilib

12 İyun 14:42

Dünya

Fransada inflyasiya artıb

12 İyun 14:41

Dünya

Fransada inflyasiya artıb

12 İyun 14:41

YAP xəbərləri

Sabunçu rayonunda “15 iyun - Milli Qurtuluş Günü”nə həsr olunmuş tədbir keçirildi

12 İyun 14:40  

YAP xəbərləri

Milli Qurtuluş strategiyası və müasir Azərbaycanın formalaşması

12 İyun 14:30

YAP xəbərləri

Azərbaycan tarixinin şanlı qürur səhifəsi

12 İyun 14:28

Dünya

Bundestaq Almaniya hərbçilərinin Bosniya və Herseqovinada və Kosovodakı beynəlxalq missiyalarda iştirakını bir il uzadıb

12 İyun 14:19

YAP xəbərləri

Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığı əbədidir

12 İyun 14:04

Dünya

İsrail ordusunun Livana son hücumları nəticəsində 15 nəfər ölüb, 70 nəfər yaralanıb

12 İyun 13:57

YAP xəbərləri

Yasamal rayonunda “Gələcəyi dəyişən gün: Milli Qurtuluşdan güclü Azərbaycana” mövzusunda tədbir keçirilib

12 İyun 13:54  

Dünya

Aİ-nin Qazaxıstan iqtisadiyyatına yatırdığı investisiya 200 milyard dolları keçib

12 İyun 13:35

Elm

DİM: Magistraturaya qəbul imtahanında 15 min 719 bakalavr iştirak edəcək

12 İyun 12:48

Sosial

Bakı, Sumqayıt, Abşeron və Naxçıvan üzrə bu ayın pensiyaları ödənilib

12 İyun 12:48

YAP xəbərləri

Gəncədə Milli Qurtuluş Gününə həsr olunmuş “Qurtuluşdan Zəfərə” adlı tədbir keçirilib

12 İyun 12:37  

Xəbər lenti

"Comelson Networking" festivalı keçiriləcək

12 İyun 12:37

Siyasət

Prezident Administrasiyasında Qiyas Sadıqov ilə görüş keçirildi

12 İyun 12:22

Gündəm

Azərbaycana qarşı aparılan kampaniyalar fiaskoya məhkumdur

12 İyun 12:21

YAP xəbərləri

YAP Kəlbəcər Rayon Təşkilatı “Milli Qurtuluşdan Zəfərə Aparan Yol” mövzusunda tədbir keçirdi

12 İyun 12:13  

Sosial

İyunun 12-si Ümumdünya Uşaq Əməyinə Qarşı Mübarizə Günüdür

12 İyun 12:11

Dünya

Türkiyə və Ukrayna arasında regional müdafiə və təhlükəsizlik məsələləri ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb

12 İyun 12:10

Gündəm

Azərbaycan Orta Dəhlizin inkişafında mühüm rol oynayır

12 İyun 11:59

Siyasət

Milli Məclis növbədənkənar sessiya çərçivəsində daha 10 məsələnin müzakirəsinə başlayıb

12 İyun 11:57

YAP xəbərləri

Azərbaycan-Türkiyə Qardaşlığının Strateji Zirvəsi

12 İyun 11:54

İqtisadiyyat

Seymur Səfərli: Yeni Dövlət Proqramının ən mühüm istiqamətlərindən biri buğda istehsalının artırılması və məhsuldarlığın yüksəldilməsidir

12 İyun 11:49

İqtisadiyyat

Nazir müavini: 2030-cu ilə qədər qoyun əti istehsalının 21 faiz artırılması nəzərdə tutulur

12 İyun 11:48

İqtisadiyyat

Müasir suvarma sistemləri quraşdırılmış sahələrin 2030-cu ilədək 300 min hektara çatdırılması proqnozlaşdırılır

12 İyun 11:47

İqtisadiyyat

Ağdaşda regional müzakirə: kənd təsərrüfatı, balıqçılıq və akvakulturanın inkişafına dair yeni Dövlət Proqramı müzakirə olunur

12 İyun 11:47

Dünya

Tədqiqat: İsveçdə ana olmaqdan şüurlu şəkildə imtina edən qadınlara qərəzli münasibət göstərilir

12 İyun 11:39

Dünya

Alimlər xəbərdarlıq edirlər: Dünyanı ekstremal hava hadisələri gözləyir

12 İyun 11:33

Gündəm

Uşaqlar zərərli informasiyalardan qorunmalıdır

12 İyun 11:25

Siyasət

Milli Məclis növbədənkənar sessiya çərçivəsində daha 10 məsələnin müzakirəsinə başlayıb

12 İyun 11:22

Siyasət

Azərbaycan Prezidenti Vladimir Putinə təbrik ünvanlayıb

12 İyun 11:16

Sosial

FHN “Son zəng”lə bağlı avtonəqliyyat vasitələrinin sürücülərinə müraciət edib

12 İyun 11:01

İqtisadiyyat

Qlobal investorlar narahatdır

12 İyun 10:50

İqtisadiyyat

Qeyri-neftə əsaslanan inkişaf göstəriciləri

12 İyun 10:38  

YAP xəbərləri

Yasamal rayonunda “15 İyun: Qurtuluşdan inkişafa aparan yol” mövzusunda tədbir keçirilib

12 İyun 10:20  

Analitik

Rusiyaya qarşı 21-ci sanksiyalar paketi gündəmdə

12 İyun 10:16

Arxiv
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30
phone

E-qəzet

phone

Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi