İndoneziyadakı bir mağarada dünyanın ən qədim qayaüstü rəsmi tapılıb
22.01.2026 [21:13]
Tədqiqatçılar bildirirlər ki, İndoneziyanın Muna adasındakı bir mağaranın içərisində aşkarlanan insan əlinin çəkilmiş konturu dünyanın ən qədim qaya sənəti nümunəsidir. Onlar qeyd edirlər ki, bu rəsm azı 67.800 il əvvəl yaradılıb.
AZƏRTAC “Reuters” agentliyinə istinadla xəbər verir ki, qırmızı rəngli trafaret təsviri zamanla solğunlaşıb və mağara divarında çətinliklə görünür, lakin buna baxmayaraq, Afrikada yarandıqdan sonra dünyaya yayılan insanın yaradıcılığının erkən nailiyyətini təcəssüm etdirir. Tədqiqatçılar bildiriblər ki, bu qaya sənətinə görə məsul olan insanlar materik Asiyadan İndoneziya adalarına gələn və daha sonra Avstraliyaya gedən əhalinin bir hissəsi olublar.
Əl trafareti Borneonun şərqindəki böyük Sulavesi adasının cənub-şərq yarımadasında yerləşən Muna adasında Liang Metanduno adlı əhəng daşı mağarasında aşkar edilib. Tədqiqatçılar piqmentin üzərində tədricən əmələ gələn mineral təbəqələrində az miqdarda uran elementini təhlil edərək, təsvirin minimum yaşını müəyyən ediblər. Onlar bildiriblər ki, təsvir və aşkar edilən digər oxşar qayaüstü rəsmlər qaya divarına qoyulmuş əlin üzərinə piqment üfürməklə hazırlanıb.
“Burada təsvir edilən ən qədim əl trafareti fərqlidir, çünki o, yalnız Sulavesidə tapılan bir üsluba aiddir. Barmaqların ucları diqqətlə yeni formaya salınıb ki, onlar sivri görünsün”, - deyə Avstraliyadakı Qriffit Universitetinin arxeologiya elmləri üzrə mütəxəssisi və çərşənbə günü “Nature” jurnalında dərc olunmuş tədqiqata rəhbərlik edən Maksim Ober bildirib.
Əl trafareti Sulavesinin cənub-qərbindəki Leanq Karampuanq ərazisindəki üç insanabənzər fiquru təsvir edən mağara rəsmindən daha qədimdir. O, həmçinin İspaniyanın Maltravieso şəhərindəki təxminən 64.000 il əvvələ aid edilən və Neandertallara məxsus əl trafareti şəklindəki qayaüstü rəsmindən daha qədimdir.
Yeni təsvir edilən şəkil çətinliklə seçilsə də, tədqiqatçılar ərazinin başqa yerlərində daha yaxşı formada olan demək olar ki, eyni şəkillər tapıblar. Sulavesidəki əvvəlki tədqiqatlarda, həmçinin azı 48.000 il əvvələ aid heyvan xüsusiyyətlərinə malik insan fiqurlarının rəsmləri sənədləşdirilib.
Xəbər lenti
Hamısına bax
MEDİA
12 Fevral 08:32
Gündəm
12 Fevral 08:11
Dünya
12 Fevral 07:57
Dünya
11 Fevral 23:12
Dünya
11 Fevral 22:49
Siyasət
11 Fevral 22:34
Dünya
11 Fevral 22:28
İdman
11 Fevral 21:50
Sosial
11 Fevral 21:37
Dünya
11 Fevral 21:19
Dünya
11 Fevral 20:43
Müsahibə
11 Fevral 20:25
İqtisadiyyat
11 Fevral 20:10
Dünya
11 Fevral 19:51
Dünya
11 Fevral 19:30
Dünya
11 Fevral 19:17
Dünya
11 Fevral 18:53
Sosial
11 Fevral 18:52
Siyasət
11 Fevral 18:31
Siyasət
11 Fevral 18:31
Siyasət
11 Fevral 17:25
Analitik
11 Fevral 17:25
Gündəm
11 Fevral 17:23
Dünya
11 Fevral 17:12
YAP xəbərləri
11 Fevral 17:05
Siyasət
11 Fevral 16:58
YAP xəbərləri
11 Fevral 16:46
Hadisə
11 Fevral 16:42
Siyasət
11 Fevral 16:39
Dünya
11 Fevral 16:37
Dünya
11 Fevral 15:52
Sosial
11 Fevral 15:23
Siyasət
11 Fevral 15:21
Siyasət
11 Fevral 15:20
Xəbər lenti
11 Fevral 14:35
Hadisə
11 Fevral 14:34
İqtisadiyyat
11 Fevral 14:33
İqtisadiyyat
11 Fevral 14:33
Sosial
11 Fevral 14:32
Siyasət
11 Fevral 14:20
Dünya
11 Fevral 14:18
İqtisadiyyat
11 Fevral 14:09
Xəbər lenti
11 Fevral 13:38
Gündəm
11 Fevral 12:42
Elanlar
11 Fevral 12:21
Siyasət
11 Fevral 11:45
Siyasət
11 Fevral 11:43
Gündəm
11 Fevral 11:34
İqtisadiyyat
11 Fevral 11:32
Sosial
11 Fevral 11:13
Sosial
11 Fevral 10:59
Siyasət
11 Fevral 10:46
Siyasət
11 Fevral 10:42
Siyasət
11 Fevral 10:35
Mədəniyyət
11 Fevral 10:17
Analitik
11 Fevral 09:53
Ədəbiyyat
11 Fevral 09:30
Müsahibə
11 Fevral 09:14
Sosial
11 Fevral 08:51
Sosial
11 Fevral 08:38
Gündəm
10 Fevral 23:33
Dünya
10 Fevral 23:20
Dünya
10 Fevral 22:50
Dünya
10 Fevral 22:17
Gündəm
10 Fevral 22:04
Dünya
10 Fevral 21:46
Dünya
10 Fevral 21:24
Dünya
10 Fevral 21:16
Sosial
10 Fevral 20:52
Siyasət
10 Fevral 20:49
